Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
37

Jeremia várre gonagas Sidkia

371

37,1
2 Gon 24,17eč
Jer 52,1eč
Babylona gonagas Nebukadnesar bijai Juda gonagassan Sidkia, Jošia bártni. Son šattai gonagassan Konja, Jojakima bártni maŋŋil. 2Muhto Sidkia, su bálvaleaddjit ja eatnama álbmot eai guldalan daid sániid maid Hearrá sártnui profehta Jeremia bokte.

3

37,3
21,2
42,2
Gonagas Sidkia vuolggahii Jukala, Šelemja bártni, ja báhppa Sefanja, Maaseja bártni, Jeremia lusa bivdit: “Rohkadala datte min ovddas Hearrá, min Ipmila!” 4Dalle Jeremia beasai ain johtalit olbmuid gaskkas nugo dáhtui; son ii lean velá biddjojuvvon giddagassii. 537,5 farao Hofra, 588-568 o.Kr. Gč. 44,30.Daid áiggiid farao soahteveahka lei johttán Egyptas, ja go kaldealaččat geat ledje birastahttimin Jerusalema, gulle dan, de sii geassádedje Jerusalema lahkosiin. 6De bođii profehta Jeremiai dát Hearrá sátni: 7Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Juda gonagas lea vuolggahan daid olbmáid jearrat mus rávvaga. Gohčo sudno mannat muitalit gonagassii: Farao soahteveahka mii lea vuolgán didjiide veahkkin, máhccá fas eatnamasas Egyptii. 8
37,8
34,22
Kaldealaččat bohtet fas birastahttit dán gávpoga, sii váldet dan ja boldet dan. 937,9 Kaldealaččat Babylona ássit.Ná cealká Hearrá: Allet beahte iežadet ja daja: “Kaldealaččat vulget áŧesteames min.” Eai sii vuolgge! 10Ja vaikko dii vuoittášeiddet oppa kaldealaččaid soahteveaga mii soahtá dinguin, ja sis bázášedje dušše moadde hávvádahtton olbmá, de sii čuožžilivčče, iešguhtege goađistis, ja boalddášedje dán gávpoga.

Jeremia biddjojuvvo giddagassii

11Go kaldealaččaid soahteveahka lei geassádan Jerusalema luhtte farao soahteveaga geažil, 12de Jeremia áiggui vuolgit gávpogis Benjamina eatnamii, vai beassá váldit oasis iežas soga árbeeatnamis. 13Muhto go Jeremia bođii Benjaminportii, de fávttaid oaivámuš Jeria, Šelemja bárdni, Hananja áddjut, dohppii su ja dajai: “Don áiggut mannat kaldealaččaid beallái!” 14Jeremia vástidii: “Dat lea gielis! In mun áiggo mannat kaldealaččaid beallái.” Jeria ii jáhkkán Jeremiai, muhto válddii su gitta ja doalvvui su oaivámuččaid lusa. 15

37,15
20,2
De oaivámuččat moaráhuvve Jeremiai, cápme su ja bidje su čálli Jonatana vissui mii lei dahkkojuvvon giddagassan. 16
37,16
38,6
Nu Jeremia gárttai giddagassii, fáŋgaroggái, ja doppe son gárttai leat guhká.

17De gonagas Sidkia vieččahii Jeremia lusas ja jearai sus suollemasat: “Leago dutnje boahtán sátni Hearrás?” Jeremia vástidii: “De lea. Don addojuvvot Babylona gonagasa gihtii!” 18De son dajai gonagas Sidkiai: “Maid baháid mun lean dahkan dutnje ja du bálvaleddjiide ja dán álbmogii, go dii lehpet bidjan mu giddagassii? 19Ja gos dál leat profehtat geat profehtastalle didjiide ja celke: Babylona gonagas ii boađe dán eatnamii iige fallet din? 20

37,20
38,26
Hearrán gonagas, gula datte mu vuollegis rohkadusa alege vuolggat mu ruoktot čálli Jonatana vissui. Ale divtte mu jápmit dohko!” 21
37,21
38,9
52,6
Dalle Sidkia gohčui doallat Jeremia fáŋgan fáktašiljus. Doppe son oaččui juohke beaivvi láibbi Láibuidgujis, gitta dassážii go gávpogis buot láibi lei loktojuvvon. Ja Jeremia gárttai orrut fáktašiljus.

38

Jeremia suhppejuvvo gáivui

381Šefatja, Mattana bárdni, Gedalja, Pašhura bárdni, Jukal, Šelemja bárdni, ja Pašhur, Malkia bárdni, gulle go Jeremia sártnui oppa álbmogii ná: 2

38,2
21,9
Ná cealká Hearrá: Dat gii báhcá dán gávpogii, jápmá miehkkái, nealgái ja rohttudávdii. Muhto dat gii manná kaldealaččaid beallái, gádju heakkas ja oažžu eallit. 3
38,3
32,3
Ná cealká Hearrá: Dát gávpot addojuvvo Babylonia gonagasa soahteveaga gihtii, ja son váldá dan. 4
38,4
26,11
Am 7,10eč
Dalle oaivámuččat dadje gonagassii: “Dát olmmái galgá goddojuvvot! Son arvvahuhttá daid soahteolbmáid geat ain leat báhcán dán gávpogii, ja oppa álbmoga, go son sárdnu dakkár sániid. Dát olmmái ii bivdde dán álbmoga ávkki, muhto dan oasehisvuođa.” 5Gonagas Sidkia vástidii: “Son lea din gieđas. Dasgo ii gonagas veaje didjiide maidege.” 6
38,6
1 Mos 37,24
Dalle sii dohppejedje Jeremia ja luite su oaraiguin gonagasa bártni Malkia gáivui mii lei fáktašiljus. Gáivvos ii lean čáhci muhto dušše mohti, ja Jeremia vuojui mohtái.

7Nubialaš Ebed-Melek, gonagasa šloahta hoavvaolmmái, gulai ahte Jeremia lei suhppejuvvon gáivui. Gonagas lei čohkkámin dalle Benjaminpoartta luhtte, 8ja Ebed-Melek vulggii šloahtas gonagasa lusa ja dajai sutnje: 9

38,9
37,21
“Hearrán gonagas! Duot olbmát leat meannudan juohke láhkái bahás maid sii leat dahkan profehta Jeremiai. Sii leat suhppen su gáivui ja guođđán su dohko nealgut jámas; iihan gávpogis leat šat eambbo láibi.”

10Dalle gonagas gohčui nubialaš Ebed-Meleka: “Váldde fárrui golbmalogi olbmá ja gease profehta Jeremia bajás gáivvos, ovdal go son jápmá.” 11Nu Ebed-Melek válddii olbmáid fárrui ja manai gonagasa šlohttii dan latnjii mii lei vuorkágámmára vuolde. Doppe son válddii sáigguid ja nohkan biktasiid, luittii daid oaraiguin gáivui Jeremiai 12ja dajai sutnje: “Bija dáid sáigguid gieđavuliidasat oaraid vuollái!” Jeremia dagai nu, 13

38,13
39,14
ja olbmát gesse su oaraiguin bajás gáivvos. Jeremia bázii fáktašilljui.

Sidkia vieččaha Jeremia lusas

14Gonagas Sidkia vieččahii lusas profehta Jeremia Hearrá tempela goalmmát portii. Gonagas dajai Jeremiai: “Mun jearan dus juoidá. Ale čiega mus maidege!” 15Jeremia vástidii Sidkiai: “Jos mun muitalan dutnje juoidá, de don gottát mu, ja jos mun rávven du, de don it guldal.” 16Dalle gonagas Sidkia vuortnui guovttá gaskan Jeremiai: “Nu duohta go Hearrá eallá, son guhte lea addán midjiide dán eallima, de mun in gotte du inge atte du daid olbmáid gihtii geat bivdet du heakka.” 17Jeremia dajai Sidkiai: “Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Jos don vuollánat Babylonia gonagasa oaivámuččaide, de du heagga gáddjo iige dát gávpot boldojuvvo. Don ieš ja du bearaš oažžubehtet eallit. 18

38,18
2 Muit 36,12
Jer 34,2
Muhto jos don it vuollán Babylonia gonagasa oaivámuččaide, de dát gávpot addojuvvo kaldealaččaid gihtii. Sii boldet dan, itge don iešge gáddjo sin gieđas.” 19Gonagas Sidkia dajai Jeremiai: “Mun balan Juda olbmuin geat leat mannan kaldealaččaid beallái. Kaldealaččat vedjet addit mu sin gihtii, ja sii illastit mu.” 20Jeremia dajai: “Eai sii atte du. Gula dušše Hearrá jiena, guldal maid mun sártnun dutnje, de dutnje geavvá bures ja don oaččut eallit. 21Muhto jos don biehttalat vuolláneames, de dalle ollašuvvá dat maid Hearrá lea čájehan munnje: 22
38,22
Ob 7
Buot nissonat geat ledje báhcán Juda gonagasa šlohttii, dolvojuvvojedje Babylonia gonagasa oaivámuččaid lusa. Nissonat lávlo:

Du ustibat fillejedje du

ja bihte dus.

Go du juolggit vudjo ribahii,

de sii gáide du luhtte.

23Buot du áhkát ja du mánát dolvojuvvojit kaldealaččaid lusa, itge don gáddjo sin gieđas. Babylonia gonagas váldá du gitta ja gávpot boldojuvvo.”

24Sidkia dajai Jeremiai: “Ale divtte ovttage oažžut diehtit maid moai letne sártnodan, muđui don jámát. 25Go oaivámuččat gullet ahte mun lean sártnodan duinna, de sii bohtet du lusa ja lohket: Muital midjiide maid don dadjet gonagassii ja maid gonagas dajai dutnje. Ale čiega dan mis, muđui mii goddit du! 26

38,26
37,20
Vástit dalle sidjiide: Mun bivden gonagasas njuorrasit ahte son ii vuolggahivčče mu ruoktot Jonatana vissui, danin go mun jámášin dohko.”

27Go oaivámuččat bohte Jeremia lusa ja jearahedje sus, de son muitalii sidjiide buot aiddo nugo gonagas lei gohččon. Dalle sii jávohuvve ja dikte su orrut ráfis, danin go ášši ii lean beaggán. 28Jeremia orui fáktašiljus gitta dan beaivvi rádjái go Jerusalem váldojuvvui.

39

Jerusalem váldojuvvo

391

39,1
2 Gon 25,1eč
2 Muit 36,17eč
Jer 52,4eč
Juda gonagasa Sidkia ovccát ráđđenjagi, dan logát mánus, bođii Babylona gonagas Nebukadnesar oppa soahteveagainis Jerusalema ovdii ja birastahttigođii gávpoga. 2Sidkia oktanuppelogát ráđđenjagi njealját mánu ovccát beaivvi, kaldealaččat gaiko gávpotmuvrra čađa. 3Go gávpot lei váldojuvvon, de bohte buot Babylona gonagasa oaivámuččat ja čohkánedje Gaskaportii. Sin searvvis ledje soahteveaga oaivámuš Nergal-Sareser, hoavvaolbmáid oaivámuš Nebu-Sarsekim ja buot eará Babylona gonagasa oaivámuččat. 4
39,4
2 Gon 25,4eč
Jer 52,7eč
Esek 12,12
39,4 Jordanleagi masorehtalaš teavsttas leagi namma lea Araba.Go Juda gonagas Sidkia ja su soahteolbmát oidne sin, de sii báhtaredje gávpogis ihkku. Sii besse báhtui gonagasa gilvvagárddi bokte dan poartta ráigge mii lei guovtti muvrra gaskkas, ja dollejedje Jordanleagi guvlui. 539,5 Ribla, Hamata eatnamii gávpot Orontesjoga gáttis aramealaš riikkas man namma lei Hamat, Damaskusa davábealde. Gč. 2 Gon 23,33.Muhto kaldealaččaid soahteveahka doarridii sin ja juvssai Sidkia Jeriko duolbadasas. Babylonialaččat válde Sidkia gitta ja dolvo su gonagas Nebukadnesara ovdii Riblai, Hamata eatnamis. Doppe Nebukadnesar celkkii duomu fáŋggaidasas. 6Babylonia gonagas gottihii Sidkia bártniid sin áhči oaidnut. Maiddái buot Juda oaivámuččaid Nebukadnesar gottihii. 7Dasto son gohčui čalmmehuhttit Sidkia, čatnat su bronsaláhkkiiguin ja doalvut su Babylonii. 8Kaldealaččat bolde gonagasa šloahta ja Jerusalema ássiid viesuid, ja Jerusalema muvrraid sii gaiko eatnamii. 9Heaggafávttaid oaivámuš Nebusaradan doalvvui Babylonii álbmoga bázahasa mii ain lei Jerusalemis, sihke daid geat ledje mannan Babylona gonagasa beallái ja daid geat ledje báhcán gávpogii. 10Dušše muhtun geafes olbmuid geain ii lean mihkkege, Nebusaradan guđii Judai, ja son attii sidjiide viidnegárddiid ja bealdduid.

11Babylonia gonagas Nebukadnesar lei gohččon Nebusaradana, heaggafávttaid oaivámučča: 12

39,12
40,4eč
“Oza Jeremia ja ane sus fuola! Ale daga sutnje maidege baháid. Daga sutnje dušše dan maid son ieš dadjá.” 13
39,13
39,3
Heaggafávttaid oaivámuš Nebusaradan, hoavvaolbmáid oaivámuš Nebušasban, soahteveaga oaivámuš Nergal-Sareser ja buot Babylona gonagasa oaivámuččat 1439,14 Gedalja gonagasa virgeolbmá bárdni Jerusalemis. Vrd. 26,24; 2 Gon 22,12. Maŋŋil go Jerusalem váldojuvvui, Nebukadnesar bijai su Juda eatnanhearrán. Vrd. 40,5; 2 Gon 25,22.vieččahedje Jeremia fáktašiljus. Sii adde su Gedalja, Ahikama bártni, Šafana áddjuba, háldui, vai son válddášii su vissosis. Nu Jeremia orui álbmoga gaskkas.

15Jeremiai bođii dát Hearrá sátni dalle go son ain lei fáŋgan fáktašiljus: 16

39,16
38,7
Mana nubialaš Ebed-Meleka lusa ja daja sutnje: Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Mun ollašuhtán dál sániidan dán gávpogii oasehisvuohtan inge buorrin. Dat dáhpáhuvvá du čalmmiid ovddas dan beaivvi. 17Muhto du mun gájun dan beaivvi, cealká Hearrá. Don it šatta daid olbmáid gihtii geain balat. 18
39,18
21,9
38,2
45,5
Dan 6,24
Mun beasttán du itge don gahča miehkkái, muhto gájut heakkat, danne go don dorvvastit munnje, cealká Hearrá.