Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
36

Baruk čállá Jeremia sániid girjegerrui

361

36,1
25,1
Juda gonagasa Jojakima, Jošia bártni, njealját ráđđenjagi bođii Jeremiai dát sátni Hearrás: 2Váldde girjegearu ja čále dasa buot daid sániid maid mun lean sárdnon dutnje Israela ja Juda ja buot eará álbmogiid birra, Jošia beivviid rájes gitta otná beaivvi rádjái. 3
36,3
26,3
Esek 12,3
Juda čearda sáhtášii dalle jorgalit bahás geainnustis go gullá makkár oasehisvuođa mun áiggun dahkat dán álbmogii. Dalle mun attán sidjiide ándagassii sin rihkkosiid ja suttuid. 4
36,4
32,12
45,1
36,4 Baruk Gč. 32,12.Dalle Jeremia rávkkai Baruka, Neria bártni. Baruk čálii girjegerrui Jeremia sánuheami mielde buot maid Hearrá lei sárdnon.

5De Jeremia dajai Barukii: Mun lean hehttejuvvon inge sáhte mannat Hearrá tempelii. 6Muhto mana don dohko fástobeaivvi ja loga girjegearus Hearrá sániid maid čállet mu sánuheami mielde, buot olbmuide geat leat Hearrá tempelis ja maiddái buohkaide geat leat boahtán dohko Juda gávpogiin. 7Sii sáhttet dalle rohkadallat Ipmila vuollegaččat ja jorgalit eret bahás geainnus. Dasgo stuoris lea Hearrá moarri ja suhttu maid son lea sárdnon dán álbmoga vuostá. 8Baruk, Neria bárdni, dagai nugo profehta Jeremia lei gohččon. Son manai Hearrá tempelii ja logai doppe girjegearus Hearrá sániid. 9Dat dáhpáhuvai Juda gonagasa Jojakima, Jošia bártni, viđát ráđđenjagi ovccát mánus. Dalle lei fástobeaivi, ja buot Jerusalema ja Juda gávpogiid ássit ledje rávkojuvvon tempelii Hearrá ovdii. 10

36,10
26,1024
Tempelis Baruk logai girjegearus Jeremia sániid oppa álbmogii. Son čuoččui gonagasa čálli Gemarja, Šafana bártni, gámmára ovddas tempela bajit ovdašiljus, Ođđapoartta guoras.

Gonagas boaldá girjegearu

11Go Mika, Gemarja bárdni, Šafana áddjut, gulai Baruka lohkamin girjegearus Hearrá sániid, 12de son manai gonagasa šlohttii, čálli gámmárii. Doppe čohkkájedje buot oaivámuččat: Gonagasa čálli Elišama ja Delaja, Šemaja bárdni, Elnatan, Akbora bárdni, Gemarja, Šafana bárdni ja Sidkia, Hananja bárdni, ja eará oaivámuččat. 13Mika muitalii sidjiide buot maid lei gullan Baruka lohkamin girjegearus oppa álbmogii.

14Dalle oaivámuččat vuolggahedje Baruka lusa Jehudi, Netanja bártni, gean áddjá lei Šelemja, Kuši bárdni. Jehudi dajai Barukii: “Váldde girjegearu maid lohket álbmogii, ja boađe mu mielde!” Baruk, Neria bárdni, válddii girjegearu ja manai oaivámuččaid lusa. 15Sii dadje sutnje: “Čohkán ja loga mii girjegerrui lea čállojuvvon!” Baruk logai, ja sii guldaledje. 16Go sii ledje gullan buot, de sii gehčče suorganemiin guhtet guoibmáseaset ja dadje Barukii: “Mii fertet dieđihit dán gonagassii!” 17Sii jerre Barukis: “Mo don čállet buot dáid sániid? Sánuhiigo muhtin daid dutnje?” 18Baruk vástidii: “Jeremia sánuhii daid munnje, ja mun čállen sániid dađistaga bleahkain dán gerrui.” 19De oaivámuččat dadje Barukii: “Manni čiehkádit, don ja Jeremia, nu ahte ii oktage dieđe gos doai leahppi!” 20De sii guđđe girjegearu gonagasa čálli Elišama gámmárii ja manne gonagasa šloahta ovdašilljui. De sii muitaledje gonagassii buot mii girjegerrui lei čállojuvvon.

21Gonagas vuolggahii Jehudi viežžat girjegearu, ja son vieččai dan gonagasa čálli Elišama gámmáris. Dasto Jehudi logai dan gonagassii buot oaivámuččaid gullut geat ledje das. 22Gonagas ásai dalle dálveviesus, danin go lei ovccát mánnu, ja dolla lei buollimin hillalihtis su ovddas. 23Juohke háve go Jehudi lei lohkan golbma dahje njeallje spáltta, de gonagas čuohpastii daid eret čálliniibbiin ja bálkestii dollii, dassážii go oppa girjegearru lei buollán. 24

36,24
2 Gon 22,11
Muhto ii gonagas eaige su bálvvát geat gulle buot dáid sániid, suorganan eaige gaikkodan biktasiid. 25Ja vaikko Elnatan, Delaja ja Gemarja ánuhedje ahte gonagas ii boalddáše girjegearu, de son ii guldalan sin. 26Dasto gonagas gohčui bártnis Jerahmeela ja Seraja, Asriela bártni, ja Šelemja, Abdeela bártni, váldit gitta čálli Baruka ja profehta Jeremia. Muhto Hearrá lei čiehkan sudno.

Ođđa girjegearru

27Maŋŋil go gonagas lei boaldán girjegearu maid Baruk lei čállán Jeremia sánuheami mielde, de bođii Jeremiai dát Hearrá sátni: 28Váldde nuppi gearu ja čále dasa buot sániid mat ledje ovddit gearus, das maid Juda gonagas Jojakim bolddii. 29Daja Juda gonagas Jojakimii: Ná cealká Hearrá: Don boldet ovddit girjegearu ja dadjet Jeremiai: “Manne leat čállán ahte Babylona gonagas boahtá deike, duššada dán eatnama ja heavaha das olbmuid ja elliid?” 30

36,30
22,18č
Danne cealká Hearrá Juda gonagas Jojakima birra: Sus ii báze oktage gii čohkkášii Davida truvnnus. Su rumaš suhppejuvvo olggos ja dat njaŋgá doppe beaivvi báhkas ja ija buollašis. 31
36,31
35,17
Mun ráŋggáštan su, su náli ja buot su bálvaleddjiid sin vearredaguid dihte. Mun divttán boahtit sin ja maiddái Jerusalema ássiid badjelii buot dan oasehisvuođa mainna lean áitán sin, muhto man sii eai jáhkkán boahtit.

32Nu Jeremia válddii ođđa girjegearu ja attii dan čálli Barukii, Neria bárdnái. Baruk čálii dasa Jeremia sánuheami mielde buot sániid mat ledje dan girjegearus maid Juda gonagas Jojakim lei boaldán. Girjegerrui čállojuvvojedje vel ollu eará seammasullasaš sánit.

37

Jeremia várre gonagas Sidkia

371

37,1
2 Gon 24,17eč
Jer 52,1eč
Babylona gonagas Nebukadnesar bijai Juda gonagassan Sidkia, Jošia bártni. Son šattai gonagassan Konja, Jojakima bártni maŋŋil. 2Muhto Sidkia, su bálvaleaddjit ja eatnama álbmot eai guldalan daid sániid maid Hearrá sártnui profehta Jeremia bokte.

3

37,3
21,2
42,2
Gonagas Sidkia vuolggahii Jukala, Šelemja bártni, ja báhppa Sefanja, Maaseja bártni, Jeremia lusa bivdit: “Rohkadala datte min ovddas Hearrá, min Ipmila!” 4Dalle Jeremia beasai ain johtalit olbmuid gaskkas nugo dáhtui; son ii lean velá biddjojuvvon giddagassii. 537,5 farao Hofra, 588-568 o.Kr. Gč. 44,30.Daid áiggiid farao soahteveahka lei johttán Egyptas, ja go kaldealaččat geat ledje birastahttimin Jerusalema, gulle dan, de sii geassádedje Jerusalema lahkosiin. 6De bođii profehta Jeremiai dát Hearrá sátni: 7Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Juda gonagas lea vuolggahan daid olbmáid jearrat mus rávvaga. Gohčo sudno mannat muitalit gonagassii: Farao soahteveahka mii lea vuolgán didjiide veahkkin, máhccá fas eatnamasas Egyptii. 8
37,8
34,22
Kaldealaččat bohtet fas birastahttit dán gávpoga, sii váldet dan ja boldet dan. 937,9 Kaldealaččat Babylona ássit.Ná cealká Hearrá: Allet beahte iežadet ja daja: “Kaldealaččat vulget áŧesteames min.” Eai sii vuolgge! 10Ja vaikko dii vuoittášeiddet oppa kaldealaččaid soahteveaga mii soahtá dinguin, ja sis bázášedje dušše moadde hávvádahtton olbmá, de sii čuožžilivčče, iešguhtege goađistis, ja boalddášedje dán gávpoga.

Jeremia biddjojuvvo giddagassii

11Go kaldealaččaid soahteveahka lei geassádan Jerusalema luhtte farao soahteveaga geažil, 12de Jeremia áiggui vuolgit gávpogis Benjamina eatnamii, vai beassá váldit oasis iežas soga árbeeatnamis. 13Muhto go Jeremia bođii Benjaminportii, de fávttaid oaivámuš Jeria, Šelemja bárdni, Hananja áddjut, dohppii su ja dajai: “Don áiggut mannat kaldealaččaid beallái!” 14Jeremia vástidii: “Dat lea gielis! In mun áiggo mannat kaldealaččaid beallái.” Jeria ii jáhkkán Jeremiai, muhto válddii su gitta ja doalvvui su oaivámuččaid lusa. 15

37,15
20,2
De oaivámuččat moaráhuvve Jeremiai, cápme su ja bidje su čálli Jonatana vissui mii lei dahkkojuvvon giddagassan. 16
37,16
38,6
Nu Jeremia gárttai giddagassii, fáŋgaroggái, ja doppe son gárttai leat guhká.

17De gonagas Sidkia vieččahii Jeremia lusas ja jearai sus suollemasat: “Leago dutnje boahtán sátni Hearrás?” Jeremia vástidii: “De lea. Don addojuvvot Babylona gonagasa gihtii!” 18De son dajai gonagas Sidkiai: “Maid baháid mun lean dahkan dutnje ja du bálvaleddjiide ja dán álbmogii, go dii lehpet bidjan mu giddagassii? 19Ja gos dál leat profehtat geat profehtastalle didjiide ja celke: Babylona gonagas ii boađe dán eatnamii iige fallet din? 20

37,20
38,26
Hearrán gonagas, gula datte mu vuollegis rohkadusa alege vuolggat mu ruoktot čálli Jonatana vissui. Ale divtte mu jápmit dohko!” 21
37,21
38,9
52,6
Dalle Sidkia gohčui doallat Jeremia fáŋgan fáktašiljus. Doppe son oaččui juohke beaivvi láibbi Láibuidgujis, gitta dassážii go gávpogis buot láibi lei loktojuvvon. Ja Jeremia gárttai orrut fáktašiljus.

38

Jeremia suhppejuvvo gáivui

381Šefatja, Mattana bárdni, Gedalja, Pašhura bárdni, Jukal, Šelemja bárdni, ja Pašhur, Malkia bárdni, gulle go Jeremia sártnui oppa álbmogii ná: 2

38,2
21,9
Ná cealká Hearrá: Dat gii báhcá dán gávpogii, jápmá miehkkái, nealgái ja rohttudávdii. Muhto dat gii manná kaldealaččaid beallái, gádju heakkas ja oažžu eallit. 3
38,3
32,3
Ná cealká Hearrá: Dát gávpot addojuvvo Babylonia gonagasa soahteveaga gihtii, ja son váldá dan. 4
38,4
26,11
Am 7,10eč
Dalle oaivámuččat dadje gonagassii: “Dát olmmái galgá goddojuvvot! Son arvvahuhttá daid soahteolbmáid geat ain leat báhcán dán gávpogii, ja oppa álbmoga, go son sárdnu dakkár sániid. Dát olmmái ii bivdde dán álbmoga ávkki, muhto dan oasehisvuođa.” 5Gonagas Sidkia vástidii: “Son lea din gieđas. Dasgo ii gonagas veaje didjiide maidege.” 6
38,6
1 Mos 37,24
Dalle sii dohppejedje Jeremia ja luite su oaraiguin gonagasa bártni Malkia gáivui mii lei fáktašiljus. Gáivvos ii lean čáhci muhto dušše mohti, ja Jeremia vuojui mohtái.

7Nubialaš Ebed-Melek, gonagasa šloahta hoavvaolmmái, gulai ahte Jeremia lei suhppejuvvon gáivui. Gonagas lei čohkkámin dalle Benjaminpoartta luhtte, 8ja Ebed-Melek vulggii šloahtas gonagasa lusa ja dajai sutnje: 9

38,9
37,21
“Hearrán gonagas! Duot olbmát leat meannudan juohke láhkái bahás maid sii leat dahkan profehta Jeremiai. Sii leat suhppen su gáivui ja guođđán su dohko nealgut jámas; iihan gávpogis leat šat eambbo láibi.”

10Dalle gonagas gohčui nubialaš Ebed-Meleka: “Váldde fárrui golbmalogi olbmá ja gease profehta Jeremia bajás gáivvos, ovdal go son jápmá.” 11Nu Ebed-Melek válddii olbmáid fárrui ja manai gonagasa šlohttii dan latnjii mii lei vuorkágámmára vuolde. Doppe son válddii sáigguid ja nohkan biktasiid, luittii daid oaraiguin gáivui Jeremiai 12ja dajai sutnje: “Bija dáid sáigguid gieđavuliidasat oaraid vuollái!” Jeremia dagai nu, 13

38,13
39,14
ja olbmát gesse su oaraiguin bajás gáivvos. Jeremia bázii fáktašilljui.

Sidkia vieččaha Jeremia lusas

14Gonagas Sidkia vieččahii lusas profehta Jeremia Hearrá tempela goalmmát portii. Gonagas dajai Jeremiai: “Mun jearan dus juoidá. Ale čiega mus maidege!” 15Jeremia vástidii Sidkiai: “Jos mun muitalan dutnje juoidá, de don gottát mu, ja jos mun rávven du, de don it guldal.” 16Dalle gonagas Sidkia vuortnui guovttá gaskan Jeremiai: “Nu duohta go Hearrá eallá, son guhte lea addán midjiide dán eallima, de mun in gotte du inge atte du daid olbmáid gihtii geat bivdet du heakka.” 17Jeremia dajai Sidkiai: “Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Jos don vuollánat Babylonia gonagasa oaivámuččaide, de du heagga gáddjo iige dát gávpot boldojuvvo. Don ieš ja du bearaš oažžubehtet eallit. 18

38,18
2 Muit 36,12
Jer 34,2
Muhto jos don it vuollán Babylonia gonagasa oaivámuččaide, de dát gávpot addojuvvo kaldealaččaid gihtii. Sii boldet dan, itge don iešge gáddjo sin gieđas.” 19Gonagas Sidkia dajai Jeremiai: “Mun balan Juda olbmuin geat leat mannan kaldealaččaid beallái. Kaldealaččat vedjet addit mu sin gihtii, ja sii illastit mu.” 20Jeremia dajai: “Eai sii atte du. Gula dušše Hearrá jiena, guldal maid mun sártnun dutnje, de dutnje geavvá bures ja don oaččut eallit. 21Muhto jos don biehttalat vuolláneames, de dalle ollašuvvá dat maid Hearrá lea čájehan munnje: 22
38,22
Ob 7
Buot nissonat geat ledje báhcán Juda gonagasa šlohttii, dolvojuvvojedje Babylonia gonagasa oaivámuččaid lusa. Nissonat lávlo:

Du ustibat fillejedje du

ja bihte dus.

Go du juolggit vudjo ribahii,

de sii gáide du luhtte.

23Buot du áhkát ja du mánát dolvojuvvojit kaldealaččaid lusa, itge don gáddjo sin gieđas. Babylonia gonagas váldá du gitta ja gávpot boldojuvvo.”

24Sidkia dajai Jeremiai: “Ale divtte ovttage oažžut diehtit maid moai letne sártnodan, muđui don jámát. 25Go oaivámuččat gullet ahte mun lean sártnodan duinna, de sii bohtet du lusa ja lohket: Muital midjiide maid don dadjet gonagassii ja maid gonagas dajai dutnje. Ale čiega dan mis, muđui mii goddit du! 26

38,26
37,20
Vástit dalle sidjiide: Mun bivden gonagasas njuorrasit ahte son ii vuolggahivčče mu ruoktot Jonatana vissui, danin go mun jámášin dohko.”

27Go oaivámuččat bohte Jeremia lusa ja jearahedje sus, de son muitalii sidjiide buot aiddo nugo gonagas lei gohččon. Dalle sii jávohuvve ja dikte su orrut ráfis, danin go ášši ii lean beaggán. 28Jeremia orui fáktašiljus gitta dan beaivvi rádjái go Jerusalem váldojuvvui.