Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
34

Jeremia sáhka Sidkiai

341

34,1
2 Gon 25,1
Jeremiai bođii Hearrás dát sátni, go Babylona gonagas Nebukadnesar ja oppa su soahteveahka ja buot riikkat ja álbmogat maid son ráđđii, ledje birastahttimin Jerusalema ja eará Juda gávpogiid. 2
34,2
2 Gon 25,9
Jer 32,3
Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Mana Juda gonagasa Sidkia lusa ja sártno sutnje: Ná cealká Hearrá: Dál mun attán dán gávpoga Babylona gonagasa gihtii, ja son boaldá dan. 3
34,3
32,4
38,23
Don it vealtta su gieđas, muhto dohppejuvvot ja addojuvvot su gihtii. Don gárttat oaidnit Babylona gonagasa čalmmis čalbmái ja sárdnut suinna muođus muhtui, ja de don dolvojuvvot Babylonii. 4Muhto gula almmatge Hearrá sáni, Sidkia, Juda gonagas! Ná cealká Hearrá du birra: Don it jáme miehkkái. 5
34,5
2 Muit 16,14
Jer 21,7
22,18
34,21
Don oaččut jápmit muosis, ja dutnje boldojuvvojit suovvasat, nugo boldojuvvojedje du áhčiidege geat ledje gonagassan ovdal du. Dutnje dollojuvvojit váidalusat ja du dihte čurvojuvvo: “Vuoi, hearrámet!” Mun lean sárdnon dán sáni, cealká Hearrá.

6Buot dáid sániid profehta Jeremia sártnui Jerusalemis Juda gonagassii Sidkiai 7

34,7
2 Muit 11,59
dalle go Babylona gonagasa soahteveahka lei birastahttimin Jerusalema ja Juda gávpogiid Lakiša ja Aseka mat ain ledje ceavzán. Dat ledje Juda áidna ladnegávpogat mat eai lean vuos váldojuvvon.

Soahpamuš luoitit šlávaid friddja

8

34,8
3 Mos 25,10
Jeremiai bođii Hearrás sátni, maŋŋil go gonagas Sidkia lei dahkan Jerusalema ássiiguin soahpamuša luoitit šlávaid friddjan. 9
34,9
2 Mos 21,2
5 Mos 15,12
Juohkehaš geas lei hebrealaš šlávva dahje šlávvanisson, galggai luoitit su friddjan. Ii oktage ožžon šat atnit šlávvan Juda álbmoga olbmo. 10Dalle oaivámuččat ja oppa álbmot, buohkat geat ledje dahkan dan lihtu, jeagadedje ja mieđihedje luoitit friddjan šlávaideaset ja šlávvanissoniiddiset. 11Muhto maŋŋil sii earáhuhtte oaivileaset, válde ruoktot šlávaideaset ja šlávvanissoniiddiset ja bággejedje sin fas šlávvabargui. 12Dalle Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 13Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Mun dahken lihtu din áhčiiguin dalle go bukten sin Egyptas, šlávvaviesus, ja gohččon sin dahkat ná: 1434,14 Juohke čihččet jagi Vrd. 2 Mos 21,2; 5 Mos 15,1eč.“Juohke čihččet jagi juohkehaš galgá luoitit friddjan iežas hebrealaš vielja. Luoitte friddjan dan gii lea šaddan vuovdit iežas dutnje ja lea bálvalan du guhtta jagi. Divtte su mannat ja luoitte su friddjan.” Muhto din áhčit eai guldalan mu eaige bivdán bealjige. 15Dál dii jorgaleiddet ja dagaidet dan mii lea riekta mu čalmmiin, go gulaheiddet friddjavuođa, juohkehaš lagamužžasis, dego leiddet lohpidan mu ovddas dan viesus man badjel mu namma lea celkojuvvon. 16Muhto de dii jorggiheiddet ja heahppášuhtiidet mu nama, go válddiidet ruoktot šlávaideattet ja šlávvanissoniiddádet geaid leiddet luoitán friddjan, ja nággiidet sin fas šlávvabargui. 17
34,17
29,18
Danne Hearrá cealká: Go dii ehpet guldalan mu ehpetge gulahan friddjavuođa iežadet álbmoga olbmuide ja lagamuččaidasadet, de mun gulahan didjiide friddjavuođa – friddjavuođa gahččat miehkkái, rohttudávdii ja nealgái! Mun dagan din balddonassan buot eatnama álbmogiidda. 1834,18 gálbái … beliid gaskka Meanut go dahke lihtu. Vrd. 1 Mos 15,9č.Daidda olbmáide geat rihkko mu lihtu eaige ollašuhttán lihtu maid sii ledje dahkan mu ovddas, mun dagan dego gálbái maid sii luddejedje vai besse vázzit dan beliid gaskka. 19Juda ja Jerusalema oaivámuččaid, hoavvaolbmáid, báhpaid ja buot dán eatnama olbmuid geat vázze gálbbi beliid gaskka, 20
34,20
5 Mos 28,26
Jer 7,33
mun attán vašálaččaid gihtii ja daid gihtii geat bivdet sin heakka. Sin rupmašat šaddet almmi lottiid ja meahcispiriid borramuššan. 21
34,21
37,5
Maiddái Juda gonagasa Sidkia ja su oaivámuččaid mun attán sin vašálaččaid gihtii, daid gihtii geat bivdet sin heakka. Mun attán sin Babylona gonagasa soahteveaga gihtii, vaikko dat leage heaitán oaguheames din. 22
34,22
2 Gon 25,9
Jer 21,3eč
37,8
Mun gohčun sin máhccat, cealká Hearrá, ja buvttán sin ruoktot dán gávpoga vuostá. Sii birastahttet Jerusalema, váldet dan ja boldet dan. Buot Juda gávpogiid mun dagan ávdimin, nu ahte dain ii ása oktage.

35

Rekablaččat ovdagovvan

351

35,1
25,1
Juda gonagasa Jojakima, Jošia bártni, áigge Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 2
35,2
2 Gon 10,15č
1 Muit 2,55
35,2 rekablaččaid joavku mii ii juhkan alkohola; Rekaba bártni Jonadaba nális. Vrd. 2 Gon 10,15eč. muhtun gámmárii rabas lanjat tempelmuvrra olggobealde, gos borre oaffarmállásiid ja dolle eará čoagganemiid.Mana rekablaččaid lusa ja siđa sin boahtit Hearrá tempelii. Doalvvo sin muhtun gámmárii ja atte sidjiide viinni juhkat. 335,3 Jeremia Eará olmmoš go profehta.De mun vižžen Jaasanja, Jeremia bártni, Habassinja áddjuba, ja su vieljaid, buot su bártniid ja buot rekablaččaid soga. 4Mun dolvon sin Hearrá tempelii Ipmila olbmá Hanana, Jigdalja bártni, gámmárii. Dat lei oaivámuččaid gámmára bálddas uksafákta Maaseja, Šalluma bártni, gámmára bajábealde.

5De mun bidjen rekablaččaid ovdii cerkkiid ja lihtiid maid dievva lei viidni, ja celken sidjiide: Juhket viinni! 6Muhto sii vástidedje: Mii eat juga viinni, danin go min áhčči Jonadab, Rekaba bárdni, lea gieldán min ja dadjan: “Allet goassege juga viinni, allet dii ieža allosetge din mánát. 7Allet hukse viesuid alletge gilvve gortni, allet ráhkat viidnegárddiid alletge eaiggáduša daid. Dii galgabehtet ássat gođiin buot beivviideattet. Dalle dii oažžubehtet eallit guhká dan eatnamis gos dál ássabehtet vierisin.” 8Ja mii gulaimet áhččámet Jonadaba, Rekaba bártni, buot das maid son gohčui min dahkat. Mii eat goassege juga viinni, eat mii ieža eaige min áhkát, bártnit eaige nieiddat. 9Mii eat hukse alcceseamet viesuid main ássat, eaige mis leat viidnegárddit, bealddut eaige gilvagat. 10Mii orrut gođiin ja leat gulolaččat ja dahkat aiddo nugo min áhčči Jonadab lea gohččon min dahkat. 11

35,11
2 Gon 24,1eč
Muhto go Babylona gonagas Nebukadnesar fallehii eatnama, de mii mearrideimmet vuolgit Jerusalemii, vai eat šatta kaldealaččaid ja aramealaččaid soahteveaga gihtii. Ja danin mii orrut dál Jerusalemis.

12Dalle Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 13Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Mana sárdnut Juda olbmáide ja Jerusalema ássiide ná: Ehpetgo dii juo viimmat gula mu sániid ja oahpa, jearrá Hearrá. 14

35,14
25,3č
Jonadab, Rekaba bárdni, gilddii mánáidis juhkamis viinni, ja sii leat doahttalan su. Dán beaivvige sii eai juga viinni, muhto jeagadit áhčiset gohččuma. Mun lean sárdnon didjiide ain ođđasis, muhto dii ehpet leat guldalan. 15
35,15
25,4eč
Ain ođđasis mun lean vuolggahan din lusa bálvaleddjiidan profehtaid ja cealkán: “Jorgalehket vearregeainnuineattet, hilgot bahás daguideattet! Allet vádjol eará ipmiliid maŋis alletge bálval daid! Dalle dii oažžubehtet ássat dan eatnamis maid mun adden didjiide ja din áhčiide.” Muhto dii ehpet bivdán bealjige ehpetge gullan mu. 16Jonadaba, Rekaba bártni, mánát gal leat doallan áhčiset gohččuma, muhto dát álbmot ii guldal mu. 17
35,17
Jes 65,12
66,4
Jer 7,13eč+
Dan dihte Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil, cealká ná: Mun divttán boahtit Judai ja buot Jerusalema ássiide oasehisvuođa mainna lean áitán sin. Sii eai guldalan go mun sárdnon sidjiide eaige vástidan go mun rávken sin.

18Rekablaččaide Jeremia dajai: Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Dii lehpet jeagadan áhčádet Jonadaba, dii lehpet doallan su gohččumiid ja dahkan buot maid son gohčui din dahkat. 19Dan dihte Jonadaba, Rekaba bártni, mánát besset álo bálvalit mu, cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil.

36

Baruk čállá Jeremia sániid girjegerrui

361

36,1
25,1
Juda gonagasa Jojakima, Jošia bártni, njealját ráđđenjagi bođii Jeremiai dát sátni Hearrás: 2Váldde girjegearu ja čále dasa buot daid sániid maid mun lean sárdnon dutnje Israela ja Juda ja buot eará álbmogiid birra, Jošia beivviid rájes gitta otná beaivvi rádjái. 3
36,3
26,3
Esek 12,3
Juda čearda sáhtášii dalle jorgalit bahás geainnustis go gullá makkár oasehisvuođa mun áiggun dahkat dán álbmogii. Dalle mun attán sidjiide ándagassii sin rihkkosiid ja suttuid. 4
36,4
32,12
45,1
36,4 Baruk Gč. 32,12.Dalle Jeremia rávkkai Baruka, Neria bártni. Baruk čálii girjegerrui Jeremia sánuheami mielde buot maid Hearrá lei sárdnon.

5De Jeremia dajai Barukii: Mun lean hehttejuvvon inge sáhte mannat Hearrá tempelii. 6Muhto mana don dohko fástobeaivvi ja loga girjegearus Hearrá sániid maid čállet mu sánuheami mielde, buot olbmuide geat leat Hearrá tempelis ja maiddái buohkaide geat leat boahtán dohko Juda gávpogiin. 7Sii sáhttet dalle rohkadallat Ipmila vuollegaččat ja jorgalit eret bahás geainnus. Dasgo stuoris lea Hearrá moarri ja suhttu maid son lea sárdnon dán álbmoga vuostá. 8Baruk, Neria bárdni, dagai nugo profehta Jeremia lei gohččon. Son manai Hearrá tempelii ja logai doppe girjegearus Hearrá sániid. 9Dat dáhpáhuvai Juda gonagasa Jojakima, Jošia bártni, viđát ráđđenjagi ovccát mánus. Dalle lei fástobeaivi, ja buot Jerusalema ja Juda gávpogiid ássit ledje rávkojuvvon tempelii Hearrá ovdii. 10

36,10
26,1024
Tempelis Baruk logai girjegearus Jeremia sániid oppa álbmogii. Son čuoččui gonagasa čálli Gemarja, Šafana bártni, gámmára ovddas tempela bajit ovdašiljus, Ođđapoartta guoras.

Gonagas boaldá girjegearu

11Go Mika, Gemarja bárdni, Šafana áddjut, gulai Baruka lohkamin girjegearus Hearrá sániid, 12de son manai gonagasa šlohttii, čálli gámmárii. Doppe čohkkájedje buot oaivámuččat: Gonagasa čálli Elišama ja Delaja, Šemaja bárdni, Elnatan, Akbora bárdni, Gemarja, Šafana bárdni ja Sidkia, Hananja bárdni, ja eará oaivámuččat. 13Mika muitalii sidjiide buot maid lei gullan Baruka lohkamin girjegearus oppa álbmogii.

14Dalle oaivámuččat vuolggahedje Baruka lusa Jehudi, Netanja bártni, gean áddjá lei Šelemja, Kuši bárdni. Jehudi dajai Barukii: “Váldde girjegearu maid lohket álbmogii, ja boađe mu mielde!” Baruk, Neria bárdni, válddii girjegearu ja manai oaivámuččaid lusa. 15Sii dadje sutnje: “Čohkán ja loga mii girjegerrui lea čállojuvvon!” Baruk logai, ja sii guldaledje. 16Go sii ledje gullan buot, de sii gehčče suorganemiin guhtet guoibmáseaset ja dadje Barukii: “Mii fertet dieđihit dán gonagassii!” 17Sii jerre Barukis: “Mo don čállet buot dáid sániid? Sánuhiigo muhtin daid dutnje?” 18Baruk vástidii: “Jeremia sánuhii daid munnje, ja mun čállen sániid dađistaga bleahkain dán gerrui.” 19De oaivámuččat dadje Barukii: “Manni čiehkádit, don ja Jeremia, nu ahte ii oktage dieđe gos doai leahppi!” 20De sii guđđe girjegearu gonagasa čálli Elišama gámmárii ja manne gonagasa šloahta ovdašilljui. De sii muitaledje gonagassii buot mii girjegerrui lei čállojuvvon.

21Gonagas vuolggahii Jehudi viežžat girjegearu, ja son vieččai dan gonagasa čálli Elišama gámmáris. Dasto Jehudi logai dan gonagassii buot oaivámuččaid gullut geat ledje das. 22Gonagas ásai dalle dálveviesus, danin go lei ovccát mánnu, ja dolla lei buollimin hillalihtis su ovddas. 23Juohke háve go Jehudi lei lohkan golbma dahje njeallje spáltta, de gonagas čuohpastii daid eret čálliniibbiin ja bálkestii dollii, dassážii go oppa girjegearru lei buollán. 24

36,24
2 Gon 22,11
Muhto ii gonagas eaige su bálvvát geat gulle buot dáid sániid, suorganan eaige gaikkodan biktasiid. 25Ja vaikko Elnatan, Delaja ja Gemarja ánuhedje ahte gonagas ii boalddáše girjegearu, de son ii guldalan sin. 26Dasto gonagas gohčui bártnis Jerahmeela ja Seraja, Asriela bártni, ja Šelemja, Abdeela bártni, váldit gitta čálli Baruka ja profehta Jeremia. Muhto Hearrá lei čiehkan sudno.

Ođđa girjegearru

27Maŋŋil go gonagas lei boaldán girjegearu maid Baruk lei čállán Jeremia sánuheami mielde, de bođii Jeremiai dát Hearrá sátni: 28Váldde nuppi gearu ja čále dasa buot sániid mat ledje ovddit gearus, das maid Juda gonagas Jojakim bolddii. 29Daja Juda gonagas Jojakimii: Ná cealká Hearrá: Don boldet ovddit girjegearu ja dadjet Jeremiai: “Manne leat čállán ahte Babylona gonagas boahtá deike, duššada dán eatnama ja heavaha das olbmuid ja elliid?” 30

36,30
22,18č
Danne cealká Hearrá Juda gonagas Jojakima birra: Sus ii báze oktage gii čohkkášii Davida truvnnus. Su rumaš suhppejuvvo olggos ja dat njaŋgá doppe beaivvi báhkas ja ija buollašis. 31
36,31
35,17
Mun ráŋggáštan su, su náli ja buot su bálvaleddjiid sin vearredaguid dihte. Mun divttán boahtit sin ja maiddái Jerusalema ássiid badjelii buot dan oasehisvuođa mainna lean áitán sin, muhto man sii eai jáhkkán boahtit.

32Nu Jeremia válddii ođđa girjegearu ja attii dan čálli Barukii, Neria bárdnái. Baruk čálii dasa Jeremia sánuheami mielde buot sániid mat ledje dan girjegearus maid Juda gonagas Jojakim lei boaldán. Girjegerrui čállojuvvojedje vel ollu eará seammasullasaš sánit.