Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
32

Jeremia oastá eananbihtá

321

32,1
37,1+
Juda gonagasa Sidkia logát ráđđenjagi mii lei maiddái Nebukadnesara gávccinuppelogát ráđđenjahki, Jeremiai bođii sátni Hearrás. 2
32,2
2 Gon 25,1č
Jer 37,21
38,13
Babylona gonagasa soahteveahka lei dalle birastahttimin Jerusalema, ja profehta Jeremia lei giddagasas Juda gonagasa šloahta fáktašiljus 3
32,3
21,7
27,6
34,2
38,3
gosa gonagas Sidkia lei bidjan su fáŋgan. Jeremia lei oainnat profehtastallan gonagasa vuostá ja dadjan: “Ná cealká Hearrá: Mun attán dán gávpoga Babylona gonagasa gihtii, ja son váldá dan. 4
32,4
34,3
38,23
Juda gonagas Sidkia ii beasa kaldealaččaid gieđas, muhto addojuvvo Babylona gonagasa gihtii. Son šaddá oaidnit su čalmmis čalbmái ja sárdnut suinna muođus muhtui. 5Nebukadnesar doalvu Sidkia Babylonii, ja doppe son lea, dassážii go mun fas geahčan su beallái, cealká Hearrá. Didjiide ii menestuva soahtat kaldealaččaiguin.”

6Jeremia dajai: Munnje bođii dát Hearrá sátni: 7

32,7
Rut 4,3eč
Du ságaide boahtá Hanamel, čeazát Šalluma bárdni, ja dadjá: “Mun lean vuovdimin eananbihtá mii mus lea Anatotis. Oastte dan, danne go dus lea dasa lonistanvuoigatvuohta.” 8Ja nugo Hearrá lei cealkán, de mu vilbealli Hanamel aitto bođii mu ságaide fáktašilljui ja dajai: “Oastte mus eananbihtá mii lea Anatotis Benjamina eatnamis! Lonis dan, danin go dus lea dasa vuoigatvuohta!” Mun ipmirdin ahte aiddo dás Hearrá lei sárdnon. 932,9 čiežanuppelohkái šekela sullii 194 grámma.Nu mun osten vilbealistan Hanamelis eananbihtá mii lei Anatotis ja vihkkejin sutnje máksun čiežanuppelohkái šekela silbba. 10Mun čállen soahpamušgirjji, seilejin dan ja bovdejin duođašteddjiid; de mun vihkkejin silbba veavttain. 1132,11 oastinsoahpamušgirjji čállojuvvui guktii seammá bláđđái; nubbi oassi gissojuvvui ja seilejuvvui, amas oktage sáhttit rievdadit teavstta.Dasto mun válden oastinsoahpamušgirjji, sihke dan mii lei seilejuvvon – dan soahpamušgirjji mas ledje eavttut – ja rabas soahpamušgirjji 12ja adden daid Barukii, Neria bárdnái, Mahseja áddjubii, vilbeallán Hanamela oaidnut ja daid oaidnut geat ledje duođaštan oastinsoahpamušgirjji ja buot Juda olbmáid oaidnut geat ledje čohkkámin fáktašiljus. 13Sin buohkaid oaidnut mun gohččon Baruka ná: 14“Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Váldde dáid soahpamušgirjjiid, sihke dan mii lea seilejuvvon ja rabas soahpamušgirjji, ja bija daid láirálihttái, vai dat seilot guhká. 15Danin go ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Oktii velá ostojuvvojit viesut, báikkit ja viidnegárddit dán eatnamis.”

Profehta rohkadus

16Go mun ledjen addán oastinsoahpamušgirjji Barukii, Neria bárdnái, de mun rohkadallen Hearrá ja dadjen: 17

32,17
1 Mos 1,1
18,14
Jer 27,5
Luk 1,37
Vuoi, Hearrá, mu Ipmil! Don leat sivdnidan almmi ja eatnama stuorra fámuinat ja geigejuvvon gieđainat. Ii mihkkege leat dutnje veadjemeahttun! 18
32,18
2 Mos 20,5č
34,7
Don anát láđisvuođa duháhiidda ja mávssahat áhčiid bahás daguid sin mánáide. Don leat stuorra ja veagalaš Ipmil, du namma lea Hearrá, Almmiveagaid Ipmil. 19
32,19
Sál 33,14č
62,13
Jer 10,6
17,10
Stuorrát leat du jurdagat, veagalaččat du dagut! Don geahčat dárkilit buot olbmománáid geainnuide, vai beasat addit juohkehažžii su vádjolusa ja daguid šaddosiid mielde. 20
32,20
Sál 78,42eč
Don dahket mearkkaid ja oavdduid Egyptas ja dagat daid otná beaivvige sihke Israelis ja eará álbmogiid gaskkas, ja don leat dahkan iežat nama máinnolmassan gitta dán beaivvi rádjái. 21
32,21
2 Mos 13,314
32,11
Don buktet iežat álbmoga Israela Egypta eatnamis mearkkaiguin ja oavdduiguin, gievrras ja geigejuvvon gieđain ja stuorra suorggahusain. 22
32,22
11,5+
Don addet sidjiide dán eatnama maid vuordnumiin ledjet lohpidan sin áhčiide, eatnama mas golgá mielki ja honnet. 23Muhto go sii ledje boahtán dán eatnamii ja váldán dan oapmineaset, de sii eai dáhtton gullat du jiena eaige doallan du lága. Sii eai dahkan maidege maid don ledjet gohččon sin dahkat. Dalle don diktet buot dán lihkuhisvuođa deaividit sin.

24

32,24
21,3eč
27,8
52,4eč
Geahča, Hearrá, gorgŋehagat leat huksejuvvon gávpoga birra, nu ahte vašálaš sáhttá váldit dan. Gávpot šaddá miehki, nealggi ja rohttudávdda geažil kaldealaččaid gihtii geat leat soahtagoahtán dainna. Maid don leat sárdnon ovdal, dat lea dál dáhpáhuvvan, don oainnát dan. 25Muhto vaikko gávpot lea šaddamin kaldealaččaid gihtii de don, Hearrá, mu Ipmil, cealkkát munnje: “Oastte eananbihtá ja bovde duođašteddjiid!”

Ipmila vástádus

26Dalle Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 27

32,27
Jer 32,17
Mun lean Hearrá, buot oačči Ipmil. Leago mihkkege veadjemeahttun munnje? 28Dan dihte mun, Hearrá, cealkkán: Mun attán dán gávpoga Babylona gonagasa Nebukadnesara ja kaldealaččaid gihtii, ja sii váldet dan. 29
32,29
2 Gon 21,35
Jer 7,18
8,2
19,13
44,17eč
Sef 1,5
Kaldealaččat geat leat birastahttimin gávpoga, báhkkejit dohko ja buolláhit dan. Sii boldet buot viesuid maid dáhkiid alde olbmot leat boaldán oaffariid Baalii ja golggahan juhkamušoaffariid vieris ipmiliidda ja moaráhuhttán mu. 30Dasgo gitta nuorravuođa rájes israellaččat ja Juda olbmot leat dahkan dušše dan mii lea bahá mu čalmmiid ovddas. Israellaččat leat aivvefal moaráhuhttán mu gieđaideaset daguiguin, cealká Hearrá. 31Dát gávpot lea leamaš munnje moari ja suhtu fáddán dan beaivvi rájes go sii huksejedje dan, gitta otná beaivvi rádjái. Mun jávkadan dan muođuidan ovddas! 32
32,32
Neh 9,34
Jer 2,26eč
Dan 9,8
Israela ja Juda olbmot leat dahkan nu ollu bahá. Sii leat moaráhuhttán mu, sihke sii ja sin gonagasat ja oaivámuččat, sin báhpat ja profehtat, Juda olbmát ja Jerusalema ássit. 33
32,33
2,30
Sak 7,11
Sii leat jorgalan munnje sealggi eaige muođuid. Vaikko mun lean oahpahan sin ain ođđasis, de sii eai leat gullan mu eaige váldán vuostá bagadusa. 34
32,34
7,30eč+
Sii leat ceggon fasttes ipmilgovaideaset tempelii man badjel mu namma lea celkojuvvon, ja leat dahkan dan buhtismeahttumin. 35
32,35
7,31+
Sii leat huksen Baalii oaffardieváid Ben-Hinnomleahkái, ja doppe sii leat bálvalan Moloka go leat bidjan bártniideaset ja nieiddaideaset mannat dola čađa. Dan mun in leat gohččon sin dahkat, iige mu millii leat boahtán gáibidit sin dahkat dakkár gáfatlaš daguid. Sii ieža leat fillen Juda suddui.

36Muhto dál cealká Hearrá, Israela Ipmil, dán gávpoga birra maid dii dadjabehtet gártat Babylona gonagasa gihtii miehki, nealggi ja rohttudávdda geažil: 37

32,37
5 Mos 30,3+
Mun čohkken sin buot eatnamiin maidda mun dál áján sin suhtus, moaris ja stuorra vašis. Mun buvttán sin ruoktot dán báikái ja divttán sin eallit oadjebassan. 38
32,38
24,7
31,33
Esek 11,20
36,28
Sak 8,8
Dalle sii leat mu álbmot ja mun lean sin Ipmil. 39Mun attán sidjiide ovttat váimmu ja ovttat geainnu, vai sii álo balašedje mus, ávkin alcceseaset ja mánáidasaset iežaset maŋŋil. 40
32,40
Jes 54,10
Mun dagan singuin agálaš lihtu: Mun in jorgal sis eret, muhto dagan sidjiide buriid, ja sii ballet mus eaige šat gáidda mus. 41
32,41
5 Mos 30,9
Sef 3,17
Mun illudan dahkat buori sidjiide. Oppa váimmustan ja oppa sielustan mun áiggun oskkáldasat ruohtastuhttit sin dán eatnamii.

42

32,42
31,28
Ná cealká Hearrá: Nugo mun lean diktán buot dán stuorra oasehisvuođa deaividit dán álbmoga, de mun divttán sin maiddái muosáhit buot daid buriid maid lean lohpidan sidjiide. 43Ain ostojuvvojit bealddut dán eatnamis man birra dii dadjabehtet: Dat eanan lea meahcci, doppe eai leat olbmot eaige eallit, dat lea šaddan kaldealaččaid gihtii. 44
32,44
29,14
Bealddut ostojuvvojit ruđain, gávpegirjjit čállojuvvojit ja seilejuvvojit ja duođašteaddjit bovdejuvvojit Benjamina eatnamis ja Jerusalema birrasiin, Juda ja dan várreeatnama gávpogiin, Šefela ja Negeva gávpogiin. Mun jorgalan iežan álbmoga vuorbbi, cealká Hearrá.

33

Israel huksejuvvo ođđasis

331

33,1
32,2
Jeremiai bođii vel nuppádassii Hearrá sátni, go son lei ain fáŋgan fáktašiljus: 2Ná cealká Hearrá: Mun lean sivdnidan ja hábmen ja vuođđudan eatnama, danin go mun lean Hearrá. 3
33,3
Sál 50,15
Jer 29,12
Čuorvvo munnje, de mun vástidan dutnje ja dieđihan dutnje stuorra ja imaš áššiid maid don it dovdda. 4
33,4
Jes 22,10
Mun, Hearrá, Israela Ipmil, cealkkán dutnje ná: Fallehangorgŋehagat ja kaldealaččaid miehkki duššadit dán gávpoga viesuid ja Juda gonagasaid šloahtaid. 5Gávpoga ássit sohtet kaldealaččaiguin, muhto duššás – sin viesuid dievva šaddet rupmašat. Suhtustan ja moaristan mun časkkán jámas Jerusalema ássiid. Sin bahávuođa dihte mun in šat geahča dán gávpoga beallái. 6
33,6
30,17
Muhto vel oktii mun divttán dan háviid savvot, mun dálkkodan ja buoridan sin ja attán sidjiide valljugas muosi ja oadjebasvuođa. 7Mun jorgalan Juda ja Israela vuorbbi ja huksen daid dakkárin go dat ledje dolin. 8
33,8
31,34
Esek 36,25
Sak 13,1
Apd 10,43
Mun buhtistan daid ássiid buot suttuin maiguin sii leat rihkkon mu vuostá. Sii leat suddudan ja rihkkon mu vuostá, muhto mun attán ándagassii buot sin bahás daguid. 9Dát gávpot šaddá munnje illun, rámádussan ja gudnin, go buot eatnama álbmogat gullet buot daid buriid maid mun dagan iežan álbmogii. Álbmogat hirpmahuvvet ja dorggiidit buot dan buori dihte ja buot dan lihku dihte maid mun attán Jerusalemii.

10

33,10
32,43
Ná cealká Hearrá: Dii dadjabehtet: “Dát eanan lea ávdin, dáppe eai leat olbmot eaige eallit.” Nu leage: Juda gávpogat ja Jerusalema gáhtat leat ávdimin, doppe eai leat olbmot, eai ássit eaige eallit. 11
33,11
Sál 118,1
Jer 7,34
30,19
Muhto oktii velá dáppe gullo ávvučuorvvas ja illučuorvvas, irggi jietna ja moarsi jietna, daid čuorvvas geat dadjet: “Giitet Hearrá, Almmiveagaid Ipmila, dasgo son lea buorre, su árbmu bistá agálaččat,” ja daid jietna geat buktet giittusoaffariid Hearrá vissui. Mun jorgalan dán eatnama vuorbbi, nu ahte dat šaddá dakkárin go dat lei dolin, cealká Hearrá.

12Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil: Dát báiki šaddá ávdimin, nu ahte dáppe eai leat olbmot eaige eallit. Muhto boahtá vel áigi go dán eatnama gávpogiid birra leat fas guohtuneatnamat, ja guođoheaddjit livvadahttet dain sávzzaideaset. 13Juda várreeatnama gávpogiin, Šefela ja Negeva gávpogiin, Benjamina eatnamis, Jerusalema guovllus ja Juda gávpogiin leat eatnat sávzzat, ja sávzageahččit lohket eahkedis daid logu, cealká Hearrá.

Hearrá ii hilggo Davida náli

14

33,14
29,10
Bohtet beaivvit go mun ollašuhtán dan buori lohpádusa maid mun adden Israela ja Juda čearddaide, cealká Hearrá. 15
33,15
Sak 3,8
33,15 vanhurskkis vesá >23,5.Go dat áigi ja dat beaivi boahtá, de mun divttán vanhurskkis vesá bohciidit Davida nális. Son dahká rievtti ja vuoigatvuođa eatnamis. 16
33,16
23,6
Sak 14,11
Daid beivviid Juda bestojuvvo ja Jerusalem ássá oadjebassan. Ja son gohčoduvvo dáinna namain: “Hearrá lea min vanhurskkisvuohta.” 17
33,17
2 Sam 7,16
1 Gon 9,5
Ná cealká Hearrá: Israela truvnnus čohkká álo Davida soga olmmái, 18ja levilaš báhpat oaffaruššet munnje álohii boaldinoaffariid ja borramušoaffariid ja lágidit munnje njuovvanoaffariid.

19Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 20

33,20
31,36
Ná cealká Hearrá: Jos dii veadjibehtet doadjit mu lihtu beivviin ja ijain, nu ahte ii šatta beaivi ja idja iežas áigái, 21de dalle doddjojuvvo maiddái mu lihttu bálvaleddjiinan Davidiin, nu ahte sus ii leat šat bárdni čohkkámin su truvnnus, ja doddjojuvvo maiddái mu lihttu levilaš báhpaiguin geat bálvalit mu. 22
33,22
1 Mos 15,5
22,17
Nugo almmi násttit eai leat lohkamis eaige meara sáddot mihtideames, nu eatnagin mun dagan bálvaleaddján Davida náli ja levilaččaid geat bálvalit mu.

23Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 24Almma don leat fuobmán maid dát álbmot sárdnu? Sii dadjet: “Hearrá lea hilgon dan guokte čeardda maid válljii.” Ja sii badjelgehččet mu álbmoga, danne go sii eai ane dan šat álbmogin. 25Muhto mun, Hearrá, cealkkán ná: Seammá vissis go dat ahte lean dahkan lihtu beivviin ja ijain, ahte lean ásahan lágaidan albmái ja eatnamii, 26

33,26
29,14
32,44
Esek 39,25
seammá vissis lea ahte mun in hilggo Jakoba inge bálvaleaddján Davida náli. Mun válljen su nális gonagasa ráđđet Abrahama, Isaka ja Jakoba náli. Mun jorgalan sin vuorbbi ja árpmihan sin.

34

Jeremia sáhka Sidkiai

341

34,1
2 Gon 25,1
Jeremiai bođii Hearrás dát sátni, go Babylona gonagas Nebukadnesar ja oppa su soahteveahka ja buot riikkat ja álbmogat maid son ráđđii, ledje birastahttimin Jerusalema ja eará Juda gávpogiid. 2
34,2
2 Gon 25,9
Jer 32,3
Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Mana Juda gonagasa Sidkia lusa ja sártno sutnje: Ná cealká Hearrá: Dál mun attán dán gávpoga Babylona gonagasa gihtii, ja son boaldá dan. 3
34,3
32,4
38,23
Don it vealtta su gieđas, muhto dohppejuvvot ja addojuvvot su gihtii. Don gárttat oaidnit Babylona gonagasa čalmmis čalbmái ja sárdnut suinna muođus muhtui, ja de don dolvojuvvot Babylonii. 4Muhto gula almmatge Hearrá sáni, Sidkia, Juda gonagas! Ná cealká Hearrá du birra: Don it jáme miehkkái. 5
34,5
2 Muit 16,14
Jer 21,7
22,18
34,21
Don oaččut jápmit muosis, ja dutnje boldojuvvojit suovvasat, nugo boldojuvvojedje du áhčiidege geat ledje gonagassan ovdal du. Dutnje dollojuvvojit váidalusat ja du dihte čurvojuvvo: “Vuoi, hearrámet!” Mun lean sárdnon dán sáni, cealká Hearrá.

6Buot dáid sániid profehta Jeremia sártnui Jerusalemis Juda gonagassii Sidkiai 7

34,7
2 Muit 11,59
dalle go Babylona gonagasa soahteveahka lei birastahttimin Jerusalema ja Juda gávpogiid Lakiša ja Aseka mat ain ledje ceavzán. Dat ledje Juda áidna ladnegávpogat mat eai lean vuos váldojuvvon.

Soahpamuš luoitit šlávaid friddja

8

34,8
3 Mos 25,10
Jeremiai bođii Hearrás sátni, maŋŋil go gonagas Sidkia lei dahkan Jerusalema ássiiguin soahpamuša luoitit šlávaid friddjan. 9
34,9
2 Mos 21,2
5 Mos 15,12
Juohkehaš geas lei hebrealaš šlávva dahje šlávvanisson, galggai luoitit su friddjan. Ii oktage ožžon šat atnit šlávvan Juda álbmoga olbmo. 10Dalle oaivámuččat ja oppa álbmot, buohkat geat ledje dahkan dan lihtu, jeagadedje ja mieđihedje luoitit friddjan šlávaideaset ja šlávvanissoniiddiset. 11Muhto maŋŋil sii earáhuhtte oaivileaset, válde ruoktot šlávaideaset ja šlávvanissoniiddiset ja bággejedje sin fas šlávvabargui. 12Dalle Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 13Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Mun dahken lihtu din áhčiiguin dalle go bukten sin Egyptas, šlávvaviesus, ja gohččon sin dahkat ná: 1434,14 Juohke čihččet jagi Vrd. 2 Mos 21,2; 5 Mos 15,1eč.“Juohke čihččet jagi juohkehaš galgá luoitit friddjan iežas hebrealaš vielja. Luoitte friddjan dan gii lea šaddan vuovdit iežas dutnje ja lea bálvalan du guhtta jagi. Divtte su mannat ja luoitte su friddjan.” Muhto din áhčit eai guldalan mu eaige bivdán bealjige. 15Dál dii jorgaleiddet ja dagaidet dan mii lea riekta mu čalmmiin, go gulaheiddet friddjavuođa, juohkehaš lagamužžasis, dego leiddet lohpidan mu ovddas dan viesus man badjel mu namma lea celkojuvvon. 16Muhto de dii jorggiheiddet ja heahppášuhtiidet mu nama, go válddiidet ruoktot šlávaideattet ja šlávvanissoniiddádet geaid leiddet luoitán friddjan, ja nággiidet sin fas šlávvabargui. 17
34,17
29,18
Danne Hearrá cealká: Go dii ehpet guldalan mu ehpetge gulahan friddjavuođa iežadet álbmoga olbmuide ja lagamuččaidasadet, de mun gulahan didjiide friddjavuođa – friddjavuođa gahččat miehkkái, rohttudávdii ja nealgái! Mun dagan din balddonassan buot eatnama álbmogiidda. 1834,18 gálbái … beliid gaskka Meanut go dahke lihtu. Vrd. 1 Mos 15,9č.Daidda olbmáide geat rihkko mu lihtu eaige ollašuhttán lihtu maid sii ledje dahkan mu ovddas, mun dagan dego gálbái maid sii luddejedje vai besse vázzit dan beliid gaskka. 19Juda ja Jerusalema oaivámuččaid, hoavvaolbmáid, báhpaid ja buot dán eatnama olbmuid geat vázze gálbbi beliid gaskka, 20
34,20
5 Mos 28,26
Jer 7,33
mun attán vašálaččaid gihtii ja daid gihtii geat bivdet sin heakka. Sin rupmašat šaddet almmi lottiid ja meahcispiriid borramuššan. 21
34,21
37,5
Maiddái Juda gonagasa Sidkia ja su oaivámuččaid mun attán sin vašálaččaid gihtii, daid gihtii geat bivdet sin heakka. Mun attán sin Babylona gonagasa soahteveaga gihtii, vaikko dat leage heaitán oaguheames din. 22
34,22
2 Gon 25,9
Jer 21,3eč
37,8
Mun gohčun sin máhccat, cealká Hearrá, ja buvttán sin ruoktot dán gávpoga vuostá. Sii birastahttet Jerusalema, váldet dan ja boldet dan. Buot Juda gávpogiid mun dagan ávdimin, nu ahte dain ii ása oktage.