Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
29

Jeremia girji Babylonii dolvojuvvon olbmuide

291Profehta Jeremia sáddii Jerusalemis girjji daidda vuorrasiidda geat ain ledje dolvojuvvon olbmuid gaskkas, ja báhpaide, profehtaide ja oppa dan álbmogii maid Nebukadnesar lei dolvon Jerusalemis Babylonii. 2

29,2
2 Gon 24,15eč
Jer 24,1
Dan girjji son čálii maŋŋil go gonagas Jekonja, gonagasa eadni, hoavvaolbmát, Juda ja Jerusalema oaivámuččat, duojárat ja rávdit ledje gártan vuolgit Jerusalemis. 3Son bijai reivve Elasa, Šafana bártni, ja Gemarja, Hilkia bártni, mielde go Juda gonagas Sidkia vuolggahii dan guoktá Babylonii gonagas Nebukadnesara lusa. Reive lei dákkár:

4Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil, buohkaide geaid mun lean dolvon Jerusalemis Babylonii: 5Huksejehket viesuid ja ásset daidda, gilvet šaddogárddiid ja borret daid šaddosiid! 6Váldet alcceseattet áhkáid ja sahkanahttet bártniid ja nieiddaid! Váldet bártniidasadet áhkáid ja náitet nieiddaideattet, vai sii oččošedje bártniid ja nieiddaid! Lassánehket, allet uhccán! 7Bivdet dan gávpoga buori masa mun lean dolvon din. Rohkadallet Hearrá dan gávpoga ovddas. Go dasa geavvá bures, de didjiidenai geavvá bures. 8

29,8
27,1416
Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Allet divtte profehtaid ja einnosteddjiid geat leat din gaskkas, beahttit iežadet alletge jáhke nieguide maid niegadehpet! 9
29,9
14,14+
Dasgo sii profehtastallet didjiide giellásiid mu namas. Mun in leat vuolggahan sin, cealká Hearrá. 10
29,10
25,11+
Ná cealká Hearrá: Go Babylona čiežalogi jagi leat dievvan, de mun fas geahčan din beallái. Mun ollašuhtán iežan buori sáni ja buvttán din ruoktot din iežadet eatnamii. 11
29,11
Jer 24,5
31,17
Mun dieđán makkár jurdagat mus leat din hárrái, cealká Hearrá, dat leat ráfi jurdagat eaige oasehisvuođa jurdagat: Mun attán didjiide boahtteáiggi ja doaivvu. 12
29,12
33,3
Dalle dii čuorvubehtet mu, jorgalehpet mu beallái ja rohkadallabehtet mu, ja mun gulan din. 13
29,13
5 Mos 4,29
1 Muit 28,9
Dii ohcabehtet mu, ja dii gávdnabehtet mu. Go dii ohcabehtet mu oppa váimmusteattet, 14
29,14
5 Mos 30,1ečSef 2,7
de mun divttán din gávdnat iežan, cealká Hearrá. Ja mun jorgalan din vuorbbi ja čohkken din fas buot álbmogiid gaskkas ja buot báikkiin gosa lean ádján din. Mun buvttán din fas ruoktot dan báikái gos mun dolvon din eret.

15Muhto dii dadjabehtet: “Hearrá lea čuoččáldahttán midjiide profehtaid Babylonis.”

16Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, dan gonagasa birra gii čohkká Davida truvnnus, ja oppa dan álbmoga birra mii ássá dán gávpogis, din vieljaid birra geat eai dolvojuvvon eret oktanaga dinguin: 17

29,17
24,3810
Mun vuolggahan miehki, nealggi ja rohttudávdda sin gaskii! Mun suhppen sin eret dego billašuvvan fiikoniid mat leat nu fuonit ahte eai borat. 18
29,18
18,16
19,8
24,9
Mun doarridan sin mihkiin, nelggiin ja rohttudávddain ja dagan sin garuhussan ja suorggahussan, bilkun ja hiddjádussan buot álbmogiid gaskkas maid lusa mun lean sin ádján. 19
29,19
7,25eč
Sii eai gullan mu eaige bálvaleddjiidan profehtaid geaid mun vuolggahin sin lusa ain ođđasis. Ehpet diige dáhtton guldalit, cealká Hearrá.

20Gullet dál Hearrá sáni, buohkat dii geat lehpet dolvojuvvon eret, geaid mun vuolggahin Jerusalemis Babylonii! 21Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil, Kolaja bártni Ahaba ja Maaseja bártni Sidkia birra geat einnosteaba didjiide giellásiid Hearrá nammii: Mun attán sudno Babylonia gonagasa Nebukadnesara gihtii, ja son goddá sudno din oaidnut. 22

29,22
Dan 3,6
Soai šaddaba garrusátnin buot fáŋgavuhtii dolvojuvvon Juda olbmuide geat leat Babylonas, go daddjojuvvo: “Vare Hearrá dagašii dutnje dego Sidkiai ja Ahabii geaid Babylona gonagas basii dolas!” 23
29,23
23,14
Soai dagaiga heahpatlaš dagu Israelis go furrošeigga eará olbmáid áhkáiguin ja sártnuiga giellásiid mu nammii. In mun lean vuolggahan sudno. Mun dieđán dan ja duođaštan dan ieš, cealká Hearrá.

24Cealkke nehlamlaš Šemajai: 25Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Don leat iežat nammii vuolggahan girjji báhppa Sefanjai, Maaseja bárdnái, ja buot eará báhpaide ja oppa álbmogii mii lea Jerusalemis, ja čállán: 26Hearrá lea bidjan du, Sefanja, báhppan Jojada sadjái geahččat bearrái Hearrá tempela ja bidjat buot mielahemiid ja einnostalliid gitta čoskii ja čeabetruvddiide. 27Manne don it dasto leat cuiggodan anatotlaš Jeremia gii profehtastallá didjiide? 28Son lea vuolggahan girjji midjiide Babylonii ja čállán: “Dát bistá vel guhká. Huksejehket viesuid ja ásset daidda, gilvet šaddogárddiid ja borret daid šaddosiid.”

29Báhppa Sefanja logai dán girjji profehta Jeremia gullut. 30Dalle Hearrá sátni bođii Jeremiai: 31

29,31
28,15eč
Vuolggat dán sáni buohkaide geat leat dolvojuvvon eret: Ná cealká Hearrá nehlamlaš Šemaja birra: Šemaja lea profehtastallan didjiide, vaikko mun in leat vuolggahan su. Son lea fillen din dorvvastit giellásiidda. 32Dan dihte cealká Hearrá: Mun mávssahan nehlamlaš Šemajai ja su nállái. Ii oktage Šemaja nális beasa ássat mu álbmoga gaskkas iige oaidnit dan buori maid mun dagan álbmogasan, danin go son lea sárdnon giellásiid mu birra, cealká Hearrá.

30

Hearrá beastá iežas álbmoga

301Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 2

30,2
Jes 30,8
Jer 36,2
51,60
Hab 2,2č
Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Čále girjái buot sániid maid mun sártnun dutnje. 3
30,3
29,14
Bohtet beaivvit go mun jorgalan iežan álbmoga Israela ja Juda vuorbbi ja buvttán sin ruoktot dan eatnamii maid mun adden sin áhčiide, ja sii váldet dan oapmineaset.

4Dát leat sánit maid Hearrá sártnui Israelii ja Judai. 5Ná cealká Hearrá:

Mii leat gullan heahtečuorvasa:

Lea hirbma, ii ráfi!

6

30,6
4,31
Jerret ja gehččet:

Riegádahttágo olmmáiolmmoš?

Manne mun dalle oainnán juohke dievddu

atnimin gieđaid alimiiddiset vuostá

dego riegádahtti nissonat,

manne buohkaid ámadadju

lea šovkkodan?

7

30,7
Kap.
30,7 Jakobii Israelii; dás oppa álbmoga namma.Vuoi! Stuoris lea dat beaivi,

ii leat nubbi dan láhkásaš.

Dat lea áŧestusa áigi Jakobii,

muhto son gáddjojuvvo das.

8

30,8
Jes 10,27
Nah 1,13
Dan beaivvi, cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, mun doaján geassá du niskkis ja botken du čanastagaid. Dalle israellaččat eai šat bargga vierroolbmuid bálvaleaddjin, 9
30,9
Jer 23,5č
Esek 34,23
37,24
Hos 3,5
30,9 Davida ođđa gonagas Davida nális.muhto sii bálvalit Hearrá, iežaset Ipmila, ja Davida, iežaset gonagasa gean mun čuoččáldahtán sidjiide.

10

30,10
Jes 41,8č
43,5
Jer 46,27č
Ale bala, bálvaleaddján Jakob,

ale soaigge, Israel,

cealká Hearrá.

Mun gájun du gáiddus eatnamis,

buvttán du náli sin fáŋgavuođa eatnamis.

Jakob máhccá ja eallá oadjebassan,

iige oktage baldde su.

11

30,11
Jes 41,10
Jer 10,24
Dasgo mun lean duinna,

cealká Hearrá,

ja mun beasttán du.

Mun duššadan buot daid álbmogiid

maid gaskii mun du biđgejin,

muhto du mun in duššat.

Mun bagadan du vuoiggalaččat,

muhto ráŋggáškeahttá mun in guođe du.

12

30,12
10,19
14,17
15,18
Váid 2,13
Dasgo ná cealká Hearrá:

Du váddu ii leat buorideames,

du hávvi ii sáhte dálkkoduvvot.

13

30,13
Jes 1,6
Ii oktage fuola du áššis

iige bože du hávi, dat ii savvo.

14Buot du ráhkisteaddjit

leat vajáldahttán du,

eai sii ohcal du.

Mun lean časkán du dego vašálaš časká,

bagadan dego goaves olmmái bagada,

danne go du vearredagut leat stuorrát

ja du suttut eatnagat.

15Manne don váidalat váttuidat,

bákčasiiddát mat eai leat buorideames?

Du stuorra vearredaguid,

du suttuid eatnatvuođa dihte

mun lean dahkan dán dutnje.

16

30,16
Jes 33,1
Jer 2,3
10,25
Muhto maiddái buot du borrit borahallet

ja buot du vašálaččat gártet fáŋgavuhtii.

Du rievideaddjit rieviduvvojit,

ja buot du speddjiid

mun attán speddjojuvvot.

17

30,17
33,6
Mun divttán du háviid savvot

ja buoridan du váttuid, Sion, cealká Hearrá,

mun buoridan du

gii gohčoduvvot “hilggohassan”,

du gean ii oktage ohcal.

18

30,18
29,14
Ná cealká Hearrá:

Mun ceggen ođđasis Jakoba gođiid,

mun árpmihan su orrunsajiid.

Gávpot huksejuvvo čopmasis,

šloahtta ceaggá rievttes sajistis.

19Doppe skájiha máidnunlávlla,

illudeaddji olbmuid jietna.

Mun dagan álbmogan eatnagin,

ii dat uhccán.

Mun gudnejahtán dan,

ii dat badjelgehččojuvvo.

20Dan bártnit leat dego dolin.

Su searvegoddi bissu nanusin mu ovddas,

ja mun ráŋggáštan buohkaid geat sordet sin.

21

30,21
2 Mos 19,12
33,20
5 Mos 17,15
Sak 10,4
Sin oaivámuš lea okta sis,

sin ráđđejeaddji boahtá

sin iežaset searvvis.

Mun divttán su loaiddastit iežan lusa.

Gii sáhtášii oskkildit heakkas munnje,

jos mun in suovaše su boahtit?

cealká Hearrá.

22

30,22
24,7
31,133
Dalle dii lehpet mu álbmot,

ja mun lean din Ipmil.

23

30,23
23,19eč
Geahča, Hearrá dálki,

moarri badjána, jorri ramádatbiegga,

riđđu márrá ipmilmeahttumiid oaivvi badjel!

24Hearrá buolli moarri ii váhčče,

ovdal go son lea ollašuhttán

áigumušaidis ja váimmus jurdagiid.

Boahtti beivviid dii dan áddebehtet.

31

311

31,1
30,22
2 Kor 6,16
Daid áiggiid, cealká Hearrá, mun lean buot Israela sogaid Ipmil, ja dat leat mu álbmot.

Israel máhccá iežas eatnamii

2

31,2
2,2
Hos 2,14
Ná cealká Hearrá:

Álbmot mii beasai báhtui miehkis,

oaččui árpmu ávdin meahcis.

Israel máhccá fas iežas eatnamii

ja gávdná ráfi.

3

31,3
Jes 54,8
Hos 11,1eč
Hearrá almmustuvai munnje,

son bođii guhkkin ja celkkii:

Agálaš ráhkisvuođain

mun lean ráhkistan du,

danne mun lean leamaš

dutnje buorre guhkes áiggi.

4

31,4
2 Mos 15,20
Sál 68,26
Mun huksen du ođđasis,

ja don huksejuvvot, nieida Israel.

Don čiŋadat fas, válddát giehtarumbbu

ja manat dánsut illudeddjiiguin.

5

31,5
5 Mos 28,30
Don gilvvát fas viidnegárddiid

Samaria váriide,

ja dat geat gilvet

besset maid rádjat šaddosiid.

6

31,6
Jes 2,3
Mi 4,2
Sak 8,21
Boahtá beaivi

go várdájeaddjit čurvot Efraimváris:

Bohtet, vulgot Sionii

Hearrá, min Ipmila, lusa!

7

31,7
Jes 4,3
Ná cealká Hearrá:

Ávvudehket ja illudehket Jakoba dihte,

čurvot ávus álbmogiid oaivámužžii!

Máidnot Hearrá, celket:

“Hearrá lea beastán iežas álbmoga,

Israela bázahasa!”

8Mun buvttán sin davvieatnamis,

čohkken sin eatnama olggumuš ravddain.

Sin searvvis leat čalmmeheamit

ja skierpmát,

áhpeheamit ja riegádahttit.

Stuorra joavkun sii máhccet deike.

9

31,9
Jes 63,16
64,7
Jer 2,3
3,19
50,4
2 Kor 6,18
Sii bohtet čieru,

muhto mun jeđđen ja oahpistan sin.

Jalges geainnu gokko sii eai jorral,

mun doalvvun sin čáhceádjagiid gáddái.

Dasgo mun lean Israela áhčči,

ja Efraim lea mu vuosttašriegádeaddji.

10Álbmogat, gullet Hearrá sáni!

Gulahehket dan gáiddus mearragáttiide,

dadjet:

Son guhte biđgii Israela, čohkke dan fas,

son gáhtte dan dego báimman ealus.

11Hearrá lonista Jakoba

ja beastá su soardi gieđas.

12

31,12
Jes 35,10
58,11
Jer 3,17č
Hos 3,5
Sii bohtet ja ávvudit Siona dievás,

sin muođut báitet ilus

Hearrá buriid attáldagaid dihte.

Son addá gortni, viinni ja oljju,

sávzzaid ja vuovssáid.

Sii leat ieža dego bures

láktaduvvon gilvvagárdi,

eai sii goassege šat vuoimmehuva.

13

31,13
Sál 30,12
148,12č
Joh 16,20
Dalle nieida illuda dánsumiin,

nuorat ja boarrásat searválagaid.

Sii leat šaddan gillát,

muhto mun jorgalan sin morraša ávvun,

mun jeđđen ja illudahtán sin.

14Mun gallehan báhpaid oaffarbuiddiin

ja biepman álbmogan

buriid attáldagaiguin,

cealká Hearrá.

15

31,15
1 Mos 37,35
Jer 40,1
Matt 2,18
31,15 mánáidis Josefa nálli dolvojuvvui Davviriikkas 722 o.Kr.Ná cealká Hearrá:

Jietna gullo Ramas,

váidalus ja bahča čierrun.

Rakel čierru mánáidis

iige leat jeđđemis,

danne go sii eai leat šat.

16Ná cealká Hearrá:

Heaitte čierrumis,

sihko gatnjaliid čalmmiin!

Don oaččut bálkká rahčamisttát:

Du mánát máhccet vašálaččaid eatnamis,

cealká Hearrá.

17

31,17
29,11
Dus lea boahtteáiggi doaivu:

Du mánát máhccet iežaset eatnamii,

cealká Hearrá.

18

31,18
Sál 51,12
Jer 3,22eč
17,14
Váid 5,21
Hos 6,1eč
Mun lean gullan

Efraima váidaleamen:

Don, Hearrá, bagadit mu,

mun bagaduvvojin

dego dámakeahtes gálbi.

Jorgalahte mu, de mun jorgalan,

dasgo don leat Hearrá, mu Ipmil.

19

31,19
3,25
Esek 21,17
31,19 speaččun alimiiddán heahpada ja morraša mearka.Mun jorgalin eret,

muhto dál mun gáđan.

Mun jirbmen,

ja dál mun speaččun alimiiddán.

Dál mun heahpanattan,

mun gillán iežan nuorravuođa heahpada.

20

31,20
Jes 49,1315
Hos 11,38eč
Almma Efraim lea mu ráhkis bárdni,

mu jiellatmánná?

Vaikko mun lean velá dávjáge

sárdnon su vuostá,

de mun in sáhte vajáldahttit su.

Mu siskkildas njuorrá su dihte,

mun ferten árpmihit su, cealká Hearrá.

21Bardde bálggesuraid,

dihkkát geainnu!

Váldde vuhtii dan geainnu,

dan bálgá man leat vádjolan.

Jorgal ruoktot, nieida Israel,

máhca gávpogiiddásat!

22

31,22
Jes 43,19
2 Kor 5,17
Alm 21,5
Man guhká don vel áiggut mohkohallat,

jorralan nieida?

Dál Hearrá sivdnida eatnamis

juoga ođđasa:

Nisson gáhtte olbmá.

23

31,23
Jes 1,26
Jer 29,14
Sak 8,3
Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Go mun jorgalan Juda vuorbbi, de ohpihii celkojuvvojit dát sánit Juda eatnamis ja dan gávpogiin: “Hearrá buressivdnidehkos du, bassi várri, vanhurskkisvuođa ássansadji!” 24Juda eatnamis ja buot dan gávpogiin ásset olbmot – eanandoallit searválagaid daiguin geat johtet ealuiguin, ásset doppe. 25
31,25
Sál 23,2eč
107,9
Matt 11,28
Mun áhpásmahtán viessan olbmo, gallehan dan gii lea vuoimmehuvvan.

26Dasa mun morihin ja geahčadin iežan birra. Nagir lei munnje njálggis.

2731,27 gilvván … elliid Álbmot lassána ja ealut sturrot. Gč. Hos 2,23.Beaivvit bohtet, cealká Hearrá, go mun gilvván Israelii ja Judai olbmuid ja elliid. 28

31,28
1,10
18,7
24,6
Nugo mun lean atnán fuola das ahte Israel ja Juda gaikojuvvojit ja njeidojuvvojit, biđgejuvvojit ja duššaduvvojit ja daidda dagahuvvo oasehisvuohta, de dál mun anán fuola das ahte dat huksejuvvojit ja gilvojuvvojit, cealká Hearrá. 29
31,29
5 Mos 24,16
Váid 5,7
Esek 18,2
Daid beivviid ii šat daddjojuvvo:

Áhčit borre suvrra viidnemurjjiid,

mánáid bánit raššo.

30
31,30
Esek 18,420
Juohkehaš jápmá iežas suttuid dihte,

ja gii borrá suvrra viidnemurjjiid,

dan bánit raššot.

31

31,31
Hebr 8,8eč
Bohtet beaivvit, cealká Hearrá, go mun dagan ođđa lihtu Israela viesuin ja Juda viesuin, 32
31,32
2 Mos 24,3eč
in dakkára go dat lihttu maid mun dahken sin áhčiiguin dalle go válden sin gihtii ja bukten sin Egyptas. Dan lihtu sii rihkko, vaikko mun ledjen váldán sin oapminan, cealká Hearrá. 33
31,33
Jer 24,7
32,3840
Hebr 10,16č
Muhto dán lihtu mun dagan Israela viesuin boahtti beivviid, cealká Hearrá: Mun bijan iežan lága sin siskkildassii ja čálán dan sin váibmui. Mun lean sin Ipmil, ja sii leat mu álbmot. 34
31,34
Jes 43,25
54,13
Jer 33,8
Joh 6,45
Hebr 10,17
Dalle ii oktage šat oahpat lagamuččas iige vieljas ja daja: “Dovdet Hearrá!” Danin go sii buohkat, sihke smávvát ja stuorrát, dovdet mu, cealká Hearrá. Mun attán sin rihkkumiid ándagassii inge šat muitte sin suttuid.

35

31,35
1 Mos 1,14eč
Sál 136,7eč
Jes 51,15
Hearrá lea bidjan beaivváža

čuovggasin beaivái,

mánu ja násttiid lágaideaset mielde

čuovggasin idjii.

Son stuimmáskahttá meara,

nu ahte dan bárut máraidit,

– Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, lea su namma,

36

31,36
33,25č
ja son cealká:

Go dát ortnet ii šat biso,

dalle Israela álbmot heaitá leames

agálašvuhtii leames mu álbmot.

37Ná cealká Hearrá:

Jos almmit badjin sáhttet mihtiduvvot

ja eatnama vuođđudusat sáhttet dutkojuvvot,

de easkka dalle mun hilggun Israela náli

buot dan dihte maid sii leat dahkan,

cealká Hearrá.

38

31,38
Neh 3,1
Sak 14,10
31,38 Hananeltoartna jáhkkimis Jerusalema davvinuortaoasis. Gč. Sak 14,10. Čiehkapoartta Gč. 2 Gon 14,13. Lea vejolaš ahte v. 38-40 namahit poarttaid ja sajiid oppa gávpogis.Beaivvit bohtet, cealká Hearrá, go Jerusalem huksejuvvo fas mu gávpogin, Hananeltoartna rájes gitta Čiehkapoartta rádjái. 39Ja mihttobáddi manná guhkibuidda njuolga Garebdievvái ja doppe Goai. 40
31,40
Jes 33,20
Oppa leahki gosa jábmit leat hávdáduvvon ja oaffarelliid gunat biđgejuvvon, ja buot steallit gitta Kedronjogaža ja nuortin gitta Heastapoartta rádjái leat dalle basuhuvvon Hearrái. Dat gávpot ii šat goassege gaikojuvvo iige duššaduvvo.