Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
25

Jeremia einnosta čiežalogi jagi fáŋgavuođa

251

25,1
36,1
Dát lea sátni mii bođii Jeremiai oppa Juda álbmoga birra, dalle go Jošia bárdni Jojakim lei njealját jagi Juda gonagassan, ja Nebukadnesar lei vuosttas jagi Babylona gonagassan. 2Dan sáni Jeremia sártnui oppa Juda álbmogii ja buot Jerusalema ássiide:

3

25,3
1,2č
Juda gonagasa Jošia, Amona bártni, golbmanuppelogát ráđđenjagi rájes gitta dán beaivvi rádjái, olles guoktelogigolbma jagi, Hearrá sátni lea boahtán munnje. Mun lean ain ođđasis sárdnon didjiide, muhto dii ehpet leat guldalan. 4
25,4
7,13+
Ain ođđasis Hearrá lea vuolggahan din lusa bálvaleddjiidis profehtaid, muhto dii ehpet leat guldalan sin. Dii ehpet dahkan oppa gullinge, go sii sárdno: 5
25,5
2 Gon 17,13
Jer 18,11
35,15
Sak 1,4
Jorgalehket buohkat bahás geainnuineattet ja daguineattet, de dii beassabehtet álo ássat dan eatnamis maid mun adden didjiide ja din áhčiide agálaš áiggiide. 6
25,6
5 Mos 8,19
Jer 7,6
35,15
Allet vádjol eará ipmiliid maŋis, allet bálval alletge rohkadala daid! Allet moaráhuhte mu ipmiliiguin maid lehpet duddjon, de mun in daga didjiide maidege baháid. 7
25,7
2,17
Muhto dii ehpet dáhtton guldalit mu, cealká Hearrá, muhto moaráhuhtiidet mu eahpeipmilgovaideattetguin, alcceseattet vahágin.

8Dan dihte cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil: Go dii ehpet leat guldalan mu sániid, 9

25,9
27,6
43,10
de mun bijan sáni ja vieččahan deike davvin buot álbmogiid ja bálvaleaddján Nebukadnesara, Babylona gonagasa. Mun gohčun sin fallehit dán eatnama ja dan ássiid ja buot dan birasálbmogiid. Mun divttán din duššat ollásit, dagan din eatnama ávdimin, agálaš čievračopman, ja buohkat hiddjidit din. 10
25,10
7,34+
Mun loahpahan din ávvučuorvasiid ja illučuorvasiid, irggi jiena ja moarsi jiena, millu jiena ja lámppá čuovgga. 11
25,11
2 Muit 36,21č
Esra 1,1
Jer 29,10
Dan 9,2
Sak 1,12
25,11 čiežalogi jagi jorbes lohku mii čujuha ođđababylonialaš riikka bistimii. Persia gonagas Kyros válddii Babylona 539 o.Kr.Oppa dát eanan šaddá geađgebázahassan, ávdin báikin, ja dát álbmogat bálvalit Babylona gonagasa čiežalogi jagi.

12Muhto go čiežalogi jagi leat dievvan, de mun ráŋggáštan Babylona gonagasa ja su álbmoga sin vearredaguid dihte, cealká Hearrá. Maiddái sin eatnama mun ráŋggáštan, mun dagan dan agálaš meahccin. 13Mun divttán ollašuvvat dan eatnamis buot sániidan maid lean sárdnon dan vuostá, buot dan mii lea čállojuvvon dán girjái ja maid Jeremia lea profehtastallan álbmogiid vuostá. 14Boahtá áigi go babylonialaččatgis šaddet bálvalit eará álbmogiid ja stuorra gonagasaid. Mun mávssahan sidjiide sin vádjolusa ja sin daguid.

Hearrá moari gearra

15

25,15
Jes 51,17
Jer 49,12
51,7
Hab 2,16
Alm 14,10
16,19
Hearrá, Israela Ipmil, celkkii munnje: Váldde mu gieđas dán geara ja jugat mu moari viinni buot álbmogiidda maid lusa mun vuolggahan du. 16Dat juhket ja suibot ja bieđáskit miehki geažil maid mun vuolggahan sin gaskii. 17Nu mun válden geara Hearrá gieđas ja jugahin moari viinni buot álbmogiidda maid lusa Hearrá vuolggahii mu: 18Jerusalemii ja buot Juda gávpogiidda, Juda gonagasaide ja oaivámuččaide, vai gávpogat šattašedje muvrralátnan ja ávdimin, bilkun ja garuhussan, nugo lea otná beaivvige; 19faraoi, Egypta gonagassii, su bálvaleddjiide ja oaivámuččaide ja oppa su álbmogii, 2025,20 Us dovdameahttun eanan mii Váid 4,21 buohtastahttojuvvo Edomiin. Gč. Job 1,1.buot seahkeálbmogiidda, buot Usa eatnama gonagasaide, buot Filistea gonagasaide ja Aškelona, Gaza ja Ekrona álbmogiidda ja daidda geat leat báhcán Ašdodii; 21Edomii, Moabii ja ammonlaččaide, 22buot Tyrosa ja Sidona gonagasaide ja riddoeatnamiid gonagasaide nuppe bealde ábi, 23
25,23
9,26
25,23 Dedan, Tema, Bus eatnamat Davvi-Arabias. Vrd. Jes 21,13č. birrajevdejuvvon vuovttat >9,26.Dedana, Tema ja Busa álbmogiidda ja buohkaide geain leat birrajevdejuvvon vuovttat; 24buot Arabia gonagasaide geat ásset ávdin guovlluin; 2525,25 Simri, Elam, Media Namma Simri lea amas. Elam ja Media leat eatnamat Persia riikkas, Babylona nuorttabealde.buot Simri, Elama ja Media gonagasaide, 2625,26 Šešak Babylon.buot davviguovllu gonagasaide lahka ja guhkkin, juohkehažžii su vuorus, buot riikkaide mat leat miehtá eatnama. Maŋimuš dan juhká maiddái Šešaka gonagas.

27

25,27
51,7
Cealkke sidjiide: Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Juhket, gárihuvvet ja vuovssadehket! Gahččet miehkkái maid mun vuolggahan din gaskii, alletge šat čuožžil. 28Muhto jos sii biehttalit váldimis geara du gieđas ja juhkamis, de daja sidjiide: Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil: Dii fertebehtet juhkat! 29
25,29
49,12
Go mun divttán oasehisvuođa deaividit vuos dan gávpoga man badjel mu namma lea celkojuvvon, de diigo dalle beasašeiddet ráŋggáškeahttá! Ehpet eisege! Mun gohčun miehki fallehit buot eatnama ássiid, cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil. 30
25,30
Jes 16,9č
63,2č
Jer 48,33
Joel 3,21
Am 1,2
Muhto don, Jeremia, sártno buot dáid sániid! Cealkke sidjiide:

Hearrá čeargu allagasas,

son skájaha jienas bassi ássanbáikkistis,

čeargu alla jienain

iežas guohtuneatnama badjel.

Nugo čurvot dat geat dulbmet

viidnebohčingári,

nu čuorvu Hearrá buot eatnama ássiide,

31

25,31
Jes 34,2
66,16
Jer 12,112
su jiena márra gullo

gitta eatnama ravddaid rádjái.

Hearrás lea ášši álbmogiiguin,

son lágasta buot oččiin,

son goddá mihkiin ipmilmeahttumiid.

32Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil:

Riđđu badjána eatnama

olggumuš guovlluin,

oasehisvuohta leavvá álbmogis álbmogii.

33

25,33
9,22+
Dan beaivvi juohke sajis, eatnama ravddas nubbái, njaŋgájit olbmot geaid Hearrá lea goddán. Sidjiide eai dollojuvvo váidalusat, sii eai čohkkejuvvo eaige hávdáduvvo, muhto sin rupmašat šaddet eatnama duktan.

34Váidalehket ja bárgot, dii báimmanat,

fieradehket gunaid siste,

dii ealu bajimuččat!

Dasgo áigi lea boahtán

go dii njuvvojuvvobehtet.

Dii biđgejuvvobehtet,

cuovkanehpet moallun

dego mávssolaš lihtti.

35

25,35
Am 2,14
Jávkan lea báimmaniid

báhtaransadji,

gáddjojupmi ealu oaivámuččain.

36Gullet mo báimmanat luibmet,

ealu oaivámuččat vuobaidit!

Hearrá duššada sin guohtumiid,

37oadjebas guohtuneatnamat

šaddet ávdimin,

go Hearrá moarri áhcagastá.

38Dego ledjon

Hearrá lea vuolgán čiehkádansajistis.

Buolli moriinis ja goddi mihkiinis

son dahká sin eatnama ávdimin.

26

Jeremia sárdnu tempelis

261Juda gonagasa Jojakima, Jošia bártni, ráđđenáiggi álggus Jeremiai bođii dát Hearrá sátni. 2

26,2
7,2
Hearrá celkkii sutnje: Mana Hearrá tempela ovdašilljui. Go Juda gávpogiid olbmot bohtet tempelii rohkadallat, de sártno sidjiide buot maid mun gohčun du sárdnut. Ale divtte ovttage sáni báhcit eret! 3
26,3
18,826,19
36,37
Esek 18,21eč
Jona 3,10
Sii vedjet gullat du ja jorgalit bahás geainnuineaset, ja nu mun gáđan dan bahá maid lean áigon dahkat sidjiide sin bahás daguid dihte 4
26,4
5 Mos 28,15
Cealkke sidjiide: Ná cealká Hearrá: Jos dii ehpet gula mu ja doala lága maid mun lean addán didjiide, 5
26,5
7,13eč
ehpetge gula mu bálvaleddjiid profehtaid geaid mun lean vuolggahan din lusa ain ođđasis, vaikko dii ehpet leatge dáhtton gullat sin sániid, 6
26,6
26,9
26,6 Šilo >7,12.de mun dagan dán tempelii dego Šiloi, ja dán gávpoga nama buot eatnama álbmogat atnet garuhussan.

7Báhpat ja profehtat ja oppa álbmot gulle visot maid Jeremia sártnui Hearrá tempelis. 8Go son lei geargan sárdnumis buot maid Hearrá lei gohččon su sárdnut oppa álbmogii, de dohppejedje báhpat ja profehtat ja oppa álbmot su ja dadje: “Don galggat jápmit! 9Manne don sártnut Hearrá nammii ja dajat: Dán tempelii geavvá dego Šiloi, ja dát gávpot šaddá ávdimin ja guorusin?” Ja oppa álbmot čoagganii Jeremia birra Hearrá tempelii.

10Go Juda oaivámuččat gulle dan, de sii vulge gonagasa šloahtas Hearrá tempelii ja čohkánedje ođđa tempelpoartta gurrii. 11

26,11
Matt 26,66
Mark 14,64
Dalle báhpat ja profehtat dadje oaivámuččaide ja oppa álbmogii: “Dát olmmái ferte jápmit, danne go son lea profehtastallan min gávpoga vuostá, nugo dii ieža lehpet gullan.”

12Dalle Jeremia dajai oaivámuččaide ja oppa álbmogii: “Hearrá lea vuolggahan mu profehtastallat dán tempela ja dán gávpoga vuostá buot daid sániid maid dii lehpet gullan. 13

26,13
7,3
18,8
Jorgalehket vearregeainnuineattet, hilgot bahás daguideattet ja gullet Hearrá, din Ipmila! Dalle Hearrá gáhtá dan bahá mainna son lea áitán din. 14Mun lean din gieđas; dahket munnje mii din mielas lea buorre ja vuoigat. 15
26,15
7,6
Jona 1,14
Matt 23,35
27,24č
Muhto muitet: Jos dii goddibehtet mu, de sihke dii ja oppa gávpot šaddabehtet sivalažžan vigihis olbmá varrii, danne go Hearrá lea duođaid vuolggahan mu sárdnut buot dáid sániid didjiide.”

16Dalle oaivámuččat ja oppa álbmot celke báhpaide ja profehtaide: “Ii dán olbmá oaččo dubmet jápmimii! Sonhan lea sárdnon midjiide Hearrá, min Ipmila, nammii.” 17Muhtumat álbmoga vuorrasiin dadje álbmogii mii lei das čoahkis: 18

26,18
9,11
Mi 3,12
“Hiskia, Juda gonagasa, beivviid profehtastalai morešetlaš Mika. Son sártnui oppa Juda álbmogii: Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil:

Sion jorgojuvvo bealdun,

Jerusalem šaddá čievračopman

ja tempelvári alážat vuovdiluvvet.

19Goddego dalle gonagas Hiskia ja Juda álbmot su? Almma gonagas balai Hearrás ja ánuhii sus árpmu? Nu Hearrá gáđai dan bahá mainna lei áitán sin. Mii leat dagaheamen alcceseamet stuorra oasehisvuođa.”

Profehta Uria sorbmejuvvo

20De lei maiddái nubbi olmmái gii profehtastalai Hearrá nammii. Son lei Uria, Šemaja bárdni, Kirjat-Jearima olmmoš. Son profehtastalai Jerusalema ja dán eatnama vuostá seamma láhkái go Jeremia. 21Go gonagas Jojakim ja buot su soahteolbmát ja oaivámuččat gulle Uria sániid, de gonagas dáhtui goddit su. Muhto go Uria gulai dan, de son suorganii ja báhtarii Egyptii. 22Gonagas Jojakim vuolggahii Elnatana, Akbora bártni, ja soames eará olbmáid Egyptii Uria maŋŋái. 23Sii vižže su Egyptas ja bukte su gonagas Jojakima ovdii. Son gottii su mihkiin ja suhppii su rupmaša geafes olbmuid hávdesadjái.

2426,24 Ahikam gonagasa virgeolmmái. Vrd. 2 Gon 22,12č.Muhto Ahikam, Šafana bárdni, suodjalii Jeremia, nu ahte son ii gártan álbmoga gihtii iige gottáhallan.

27

Babylona gonagasa geasis

271

27,1
28,1
27,1 Sidkia Eanaš hebrealaš giehtačállosiin lea “Jojakim”, muhto dát fearán dáhpáhuvai go Sidkia lei gonagas.Juda gonagasa Sidkia, Jošia bártni, ráđđenáiggi álggus Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 2
27,2
27,12
28,14
Hearrá celkkii munnje ná: Ráhkat alccesat čanastagaid ja geassáid ja bija geassá niskásat. 3Vuolggat geassáid dasto Edoma, Moaba, Ammona, Tyrosa ja Sidona gonagasaide daid áirasiid fárus geat leat boahtán Juda gonagasa Sidkia lusa Jerusalemii. 4Gohčo sin sárdnut hearráidasaset dáid mu sániid: Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: 5Stuorra fámuinan ja geigejuvvon gieđainan mun lean sivdnidan eatnama ja olbmuid ja elliid mat leat eatnama alde, ja mun attán daid geasa dáhtun. 6
27,6
25,9
28,14
43,10
Dan 2,37č
4,22
Dál mun attán din eatnamiid bálvaleaddjásan Nebukadnesarii, Babylona gonagassii. Velá meahci spiriidge mun bijan bálvalit su. 7
27,7
25,1214
Buot álbmogat galget bálvalit su, su bártni ja su bártnibártni, dassážii go su eatnamii lea boahtán áigi šaddat eará álbmogiid ja stuorra gonagasaid bálvaleaddjin. 8Jos muhtun álbmot dahje riika ii dáhto bálvalit Babylona gonagasa Nebukadnesara iige sodjalahttit niskki su geassá vuollái, de mun ráŋggáštan dan mihkiin, nelggiin ja rohttudávddain. Mun vuolggahan Babylona gonagasa soahtat dainna álbmogiin, dassážii go lean duššadan daid, cealká Hearrá. 9
27,9
14,14eč+
Allet guldal iežadet profehtaid, einnosteddjiid, niegadeddjiid, mearkačilgejeddjiid alletge noiddiid geat dadjet: “Ehpet dii šatta bálvalit Babylona gonagasa.” 10Sii profehtastallet giellásiid, vai dii šaddabehtet guhkás iežadet eatnamis. Mun áján din eret, ja dii duššabehtet. 11Muhto dan álbmoga mii sodjalahttá niskki Babylona gonagasa geassá vuollái ja bálvala su, mun divttán ássat iežas eatnamis. Doppe dat oažžu ássat ja bargat eatnama, cealká Hearrá.

12Juda gonagassii Sidkiai mun sárdnon aivve seammá sániid: Sodjalahttet niskki Babylona gonagasa geassá vuollái ja bálvalehket su ja su álbmoga, de dii oažžubehtet eallit. 13Manne don ja du álbmot jámášeiddet miehkkái, nealgái ja rohttudávdii? Dákkár loahpain Hearrá lea áitán ráŋggáštit dan álbmoga mii ii dáhto bálvalit Babylona gonagasa. 14Allet guldal profehtaid geat dadjet: “Ehpet dii šatta bálvalit Babylona gonagasa.” Sii profehtastallet giellásiid! 15

27,15
23,21
Hearrá cealká: Mun in leat vuolggahan sin. Sii gielistit go sárdnot mu nammii. Jos dii jáhkkibehtet sidjiide, de mun áján din eret ja divttán din duššat oktan daiguin profehtaiguin geat profehtastalle didjiide.

16

27,16
28,3
Báhpaide ja oppa dán álbmogii mun sárdnon: Ná cealká Hearrá: Allet guldal profehtaid geat profehtastallet didjiide ja lohket: “Hearrá tempela bassi lihtit buktojuvvojit fargga ruoktot Babylonis.” Sii profehtastallet giellásiid! 17Allet guldal sin, muhto bálvalehket Babylona gonagasa, de oažžubehtet eallit. Manne dát gávpot galggašii šaddat čievračopman? 18Muhto jos sii duođaid livčče profehtat geat leat ožžon sáni Hearrás, de sii rohkadalašedje Hearrá, Almmiveagaid Ipmila, vai dat lihtit mat ain leat Hearrá tempelis ja Juda gonagasa šloahtas ja Jerusalemis, eai gárttaše Babylonii. 19
27,19
2 Gon 25,13eč
Jer 52,17eč
Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil: Dán gávpogiihan leat vel báhcán tempela báccit, bronsamearra, beavddit ja eará biergasat. 20
27,20
2 Gon 24,14eč
Daid Babylona gonagas Nebukadnesar ii váldán fárrui go son doalvvui Juda gonagasa Jekonja, Jojakima bártni, fáŋgan Jerusalemis Babylonii, oktan buot Juda ja Jerusalema stuorráiguin. 21Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, daid biergasiid birra mat ain leat Hearrá tempelis, Juda gonagasa šloahtas ja Jerusalemis: 22
27,22
Esra 1,7
Dat dolvojuvvojit Babylonii! Doppe dat leat gitta dan beaivvi rádjái go mun áimmahušan daid, cealká Hearrá. Dalle mun vieččan daid ja buvttán daid fas dán báikái.