Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
17

Juda suddu

17117,1 áltáriid čorvviide dorvvet ja čoarvvit, áltárčoarvi.Juda suddu lea čállojuvvon ruovdečálániin,

gohppojuvvon diamántagežiin

sin váimmu távvalii

ja sin áltáriid čorvviide

2

17,2
3,6
duođaštussan sin vuostá.

Sin áltárat ja ašeračuolddat

čužžot rudnes muoraid luhtte,

alla dieváin

3

17,3
15,13eč
ja várreeatnamiin.

Mun attán stajideddjiid gihtii

buot du dávviriid ja riggodagaid

daid suttuid dihte maid leat dahkan

juohke sajis iežat eatnamis.

4

17,4
5 Mos 32,22
Jer 5,19
15,14
Don fertet luohpat dan árbbis

maid mun adden dutnje,

ja mun bijan du bálvalit vašálaččaidat

eatnamis maid don it dovdda.

Don leat cahkkehan mu moari dola,

ja dat buollá agálaš áigái.

Garuhus ja buressivdnádus

5

17,5
Sál 118,8č
146,3
Ná cealká Hearrá:

Garuhuvvon lea dat olmmái

gii dorvvasta olbmuide,

jámolaš olbmuid fápmui,

olmmái gean váibmu gáidá Hearrás!

6Son lea dego miestta ávdin meahcis,

son ii goassege oainne lihku boahtimin.

Son ferte eallit guorba meahcis,

sálteeatnamis gos ii oktage ása.

7

17,7
Sál 2,1240,5Sát 29,25
Buressivdniduvvon lea dat olmmái

gii luohttá Hearrái

ja dorvvasta sutnje!

8

17,8
Sál 1,3
Son lea dego čáhcegáddái

ceggejuvvon muorra

mii surggiidahttá ruohttasiiddis

ádjaga guvlui.

Ii dat bala go báhkka boahtá,

dan lasttat bissot ruonasin.

Goikádatjagi dat ii heađástuva

iige heaitte šaddadeames šaddosiid.

9Váibmu lea buot behtoleamos,

dat ii leat buorideames.

Gii dan dovdá?

10

17,10
Sál 7,10
Jer 11,20
20,12
32,19
Rom 2,6
Mun, Hearrá, guorahalan váimmu,

mun dieđán suollemasamus jurdagiidge.

Mun mávssán juohkehažžii dan mielde

mo son vádjola

ja makkárat leat su daguid šaddosat.

11

17,11
Sál 39,7
Dat gii háhká riggodaga vearrivuođain,

lea dego bealdovuonccis

mii lállá moniid mat eai čivgga.

Báris eallinbeivviidis

son šaddá guođđit dan,

ja loahpas son čájeha dušše eaibmin.

Israela doaivu

12Hearvásvuođa truvdnu,

aliduvvon juo álggu rájes,

lea min bassibáikki sadji.

13

17,13
Sál 36,10
Jer 2,13
Hearrá, don leat Israela doaivu!

Buohkat geat hilgot du, šaddet heahpadii,

dat geat gáidet dus, heavahuvvojit eatnamis,

dasgo sii leat hilgon Hearrá,

ealli čázi ádjaga.

Profehta rohkadus

14

17,14
Sál 6,3
Jer 31,18
Buorit mu, Hearrá, de mun buorránan,

beastte mu, de mun bestojuvvon.

Dušše du mun máinnun!

15

17,15
Jes 5,19
Esek 12,22
2 Pet 3,4
Olbmot jerret mus:

“Šaddágo Hearrá sátni maninge?

Man dihte dat ii ollašuva?”

16

17,16
18,20
Hearrá, don dieđát

ahte mun in leat átnon du vuolggahit bahá

inge sávvan roassobeaivvi.

Donhan dieđát

visot main mun lean sárdnon.

17Ale šatta munnje suorggahussan!

Don leat mu dorvu lihkuhisvuođa beaivvi.

18

17,18
Sál 25,3
35,4+
Šaddoset heahpadii

dat geat doarrádallet mu,

muhto ale divtte mu šaddat heahpadii!

Suorganehkoset sii,

muhto ale divtte mu suorganit!

Divtte lihkuhisvuođa beaivvi

boahtit sidjiide,

duššat sin guovttegeardásaš roasuin!

Basuhehket sabbaha

19Hearrá celkkii munnje: Mana čuožžut Álbmotpoartta gurrii man ráigge Juda gonagasat johtalit olggos sisa, ja buot eará Jerusalema poarttaid gurrii. 20

17,20
22,2
Daja ná: Gullet Hearrá sáni, Juda gonagasat ja buot Juda ja Jerusalema ássit geat mannabehtet dáid poarttaid čađa! 21
17,21
2 Mos 20,85 Mos 5,12eč
Ná cealká Hearrá: Jos dii ráhkistehpet eallima, de váruhehket guoddimis noađi sabbatbeaivvi ja buktimis dan sisa Jerusalema poarttaid čađa! 22
17,22
Neh 13,15eč
Am 8,5
Allet doalvvo sabbatbeaivvi maidege olggos viesuineattet, alletge bargga maidege. Basuhehket sabbatbeaivvi, nugo mun gohččon din áhčiid dahkat. 23Muhto din áhčit eai gullan mu eaige bivdán bealjige. Sii ledje nággárat, sii eai gullan eaige jeagadan mu eaige váldán vuostá bagadusa. 24
17,24
Jes 56,2
58,13č
Jos dii dál gullabehtet mu, cealká Hearrá, jos ehpet buvtte maidege nođiid sisa dán gávpoga poarttaid čađa sabbatbeaivvi, muhto basuhehpet sabbatbeaivvi ehpetge bargga maidege, 25
17,25
22,4
de dalle gonagasat geat čohkkájit Davida truvnnus ja geat vudjet heasttaiguin ja vovnnaiguin, bohtet sisa dáid poarttaid čađa, sii ja sin oaivámuččat. Maiddái Juda ja Jerusalema ássit bohtet, ja dán gávpogis ásset olbmot agálaš áigái. 26Olbmot bohtet Juda gávpogiin ja Jerusalema guovlluin, Benjamina eatnamis, Šefelas, várreeatnamis ja Negevis ja buktet boaldinoaffariid, njuovvanoaffariid, borramušoaffariid ja suovvasiid ja oaffaruššet giittusoaffara Hearrá viesus. 27
17,27
7,20
Hos 8,14
Muhto jos dii ehpet gula mu ehpetge basut sabbatbeaivvi, muhto guoddibehtet nođiid ja johtalehpet Jerusalema poarttaid čađa sabbatbeaivvi, de mun buollahan dan poarttaid. Dolla duššada Jerusalema ladniid iige leat čáskadeames.

18

Jeremia láirálihttedahkki viesus

181Jeremiai bođii dát Hearrá sátni: 2Mana láirálihttedahkki vissui! Doppe mun attán du gullat sániidan.

318,3 láirálihttedahkki bálseduodji.Mun mannen láirálihttedahkki vissui, gos son lei bargamin láiráskearrus luhtte. 4Jos lihtti maid son lei dahkamin billašuvai su gieđas, de son hábmii láirrás eará lihti, dakkára maid dáhtui.

5De munnje bođii dát Hearrá sátni: 6

18,6
Jes 45,9
Rom 9,21
Ingo mun, Hearrá, sáhte dahkat dutnje, Israela álbmot, nugo láirálihttedahkki láirásis? Dego láirá lea láirálihttedahkki gieđas, nu don, Israela álbmot, leat mu gieđas. 7
18,7
1,10
Mun sáhtán áitit gáikut, njeaidit ja duššadit álbmoga ja riikka. 8
18,8
26,19
Esek 18,21eč
Joel 2,14
Jona 3,10
Muhto jos dat álbmot jorgala bahávuođastis, de mun gáđan dan bahá maid ledjen áigon dahkat dasa. 9Mun sáhtán maid lohpidit hukset ja cegget álbmoga ja riikka. 10
18,10
1 Mos 6,6
1 Gon 11,11
Muhto jos dát álbmot dahká bahá iige gula mu jiena, dalle mun gáđan dan buori maid ledjen áigon dahkat dasa.

11

18,11
7,3
Joel 2,12č
Am 5,4614
Daja dál Juda ja Jerusalema ássiide: Ná cealká Hearrá: Mun hutkkan din vuostá ráđi, mun ráhkadan didjiide oasehisvuođa. Jorgalehket nappo buohkat bahás geainnuineattet, dahket buriid ja ellet riekta! 12
18,12
Jes 65,2
Jer 44,16
Muhto sii vástidit: “Ii dat ávkkut. Mii dahkat nugo ieža dáhttut! Juohkehaš mis vádjola iežas buššon váimmu mielde.”

Ipmil dubme Israela

13

18,13
2,10
Hos 6,10
Dan dihte Hearrá cealká ná:

Jerret buot álbmogiin:

Leago oktage gullan dákkáriid?

Nieida Israel lea dahkan

hirbmatlaš daguid!

1418,14 Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.Jávkágo muohta goassege

Libanona alla váriin?

Goikkiiditgo goassege galbma čázit

mat golget guhkkin?

15

18,15
2,32
3,21
6,16
Muhto mu iežan álbmot

lea vajáldahttán mu

ja boaldá suovvasiid duššálaš ipmiliidda

mat leat guossalahttán dan

dan boares geainnuin,

čádjidahttán dan ráhkatkeahtes bálgáide.

16

18,16
19,8
Dat dahká iežas eatnama ávdimin,

agálaš bilkádussan.

Juohkehaš gii manná dan meaddel,

soaigá ja bárdá oaivvi.

17Nuortabiekka láhkái mun biđgen

iežan álbmoga vašálačča ovddas.

Niehki, in muođuid,

mun jorgalan sidjiide sin heahtebeaivvi.

Jeremia sávvá mávssaheami

18

18,18
2,8
4,9
8,8
Muhto sii dadje: “Bohtet, hutkot bahás juonaid Jeremia vuostá! Iihan bagadus leat gáidan báhpas, ii ráđđi viisás iige sátni profehtas. Cábmot su iežamet sániiguin allotge beroš das maid son sárdnu!”

19Hearrá, gula mu!

Guldal, maid mu vuostálastit sárdnot!

20

18,20
Sál 7,16
35,12
Sát 17,13
26,27
Jer 38,6eč
Rom 12,17
Manne buorre mávssahuvvo baháin?

Sii leat roggan hávddi munnje.

Muitte, mo mun du muođuid ovddas

lean sárdnon buori sin ovddas,

vai beasan jorgalahttit du moari sis eret.

21

18,21
Sál 63,11
Jer 20,4
Dan dihte atte sin mánáid nealgut jámas,

ja atte sin miehki háldui!

Divtte sin áhkáid šaddat

mánáheapmin ja leaskan!

Divtte rohttudávdda goddit sin olbmáid,

divtte sin nuorra olbmáid

gottáhallat miehkkái!

22Vare sin viesuin gullošii bárgun,

go don fáhkka divttát rievvárboavjji

fallehit sin.

Sii leat goivon rokki vai besset dohppet mu,

čiehkan gielaid mu julggiid ovdii.

23

18,23
Sál 109,5eč
Muhto don, Hearrá,

dovddat buot sin áigumušaid,

ahte sii áigot goddit mu.

Ale atte ándagassii sin vearredagu,

ale vajálduhte sin suttu,

nu ahte sii nordasit du ovdii.

Časkke sin eatnamii moarát beaivvi!

19

Cuvkejuvvon láiráruhkku

191Hearrá celkkii munnje: Mana oastit láiráruhku. Váldde mielddát muhtumiid álbmoga ja báhpaid vuorrasiin 2ja mana Ben-Hinnoma leahkái Ruhkkomoallopoartta buohta. Gulat doppe daid sániid maid mun dutnje attán. 3

19,3
1 Sam 3,11
2 Gon 21,12
Daja ná: Gullet Hearrá sáni, dii Juda gonagasat ja Jerusalema ássit! Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Mun buvttán dán báikái dakkár lihkohisvuođa ahte juohkehaččas gii dan gullá, bealjit čudjet. 4Mu álbmot lea hilgon mu ja dahkan dán báikki amasin. Sii leat cahkkehan oaffardola eará ipmiliidda maid eai sii, sin áhčit eaige Juda gonagasat dovdan. Sii leat deavdán dán báikki vigihis olbmuid varain. 5
19,5
7,31eč
32,35
Esek 16,20
23,37
Sii leat ráhkadan oaffarbáikkiid vai leat beassan boaldit mánáideaset boaldinoaffarin Baalii. Dan mun in leat goassege gohččon sin dahkat, iige dat leat badjánan mu millii.

6

19,6
7,31č
19,6 Tofet >7,31.Dan dihte bohtet beaivvit, cealká Hearrá, go dát báiki ii šat gohčoduvvo Tofetin iige Ben-Hinnoma leahkin, muhto Sorbmenleahkin. 7
19,7
2 Sam 15,31
Neh 4,15
Job 5,12
Jes 8,10
19,3
Jer 18,110
19,10
Dán báikkis mun dagan duššin Juda ja Jerusalema ássiid áigumušaid. Mun divttán sin gahččat vašálaččaideaset miehkkái ja attán sin daid gihtii geat bivdet sin heakka. Sin gorudiid mun attán almmi lottiid ja eatnama spiriid biebmun. 8
19,8
3 Mos 26,31eč
Jer 18,16
Mun dagan dán gávpoga ávdimin ja buohkaid bilkádussan. Juohkehaš gii manná meaddel, soaigá ja bilkida buot dan givssiid. 9
19,9
3 Mos 26,29
5 Mos 28,53eč
Váid 2,20
4,10
Mun bijan sin borrat bártniideaset ja nieiddaideaset oačči, ja sii šaddet borrat maiddái nuppiideaset oačči, go vašálaččat birastahttet sin ja bivdet sin heakka.

10Cuvke dalle ruhku daid olbmáid oaidnut geat leat boahtán duinna 11

19,11
7,32
ja daja sidjiide: Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil: Mun cuvken dán álbmoga ja dán gávpoga dego láirálihti maid ii sáhte šat dahkat čavddisin. Jábmit hávdáduvvojit Tofetii, danne go eará sajis ii leat šat hávdesadji. 12Nu mun dagan dán báikái ja dan ássiide, cealká Hearrá. Mun dagan dán gávpoga Tofeta láhkásažžan. 13
19,13
2 Gon 21,35
Jer 7,18
8,2
32,29
44,17eč
Sef 1,5
Jerusalema viesut ja Juda gonagasaid viesut šaddet seammá buhtismeahttumin go Tofet, buot viesut maid dáhkiin sii leat cahkkehan oaffardola almmi vehkii ja golggahan juhkamušoaffariid eará ipmiliidda.

Jeremia ráŋggáštuvvo

14Go Jeremia lei máhccan Tofetis gosa Hearrá lei vuolggahan su profehtastallat, de son čuoččastii Hearrá viesu ovdašilljui ja sártnui oppa álbmogii: 15Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, Israela Ipmil: Mun divttán boahtit dán gávpogii ja buot Juda gávpogiidda dan bahá mainna lean áitán daid. Daid ássit leat ceaggát, sii eai leat gullan mu sániid.