Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
11

Israel lea rihkkon lihtu

111Dát Hearrá sátni bođii Jeremiai: 2Almmut Juda olbmáide ja Jerusalema ássiide mu lihtu sániid. 3

11,3
5 Mos 27,26
Sártno sidjiide: Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Garuhuvvon lehkos juohkehaš gii ii doahttal mu lihtu sániid! 4
11,4
5 Mos 4,20
Jer 7,23
Mun adden daid din áhčiide ja gohččon sin doallat daid, dalle go mun bukten sin Egypta šolgenuvnnas. Mun celken sidjiide: Gullet mu jiena ja dahket buot maid mun gohčun din dahkat, de dii lehpet mu álbmot, ja mun lean din Ipmil, 5
11,5
1 Mos 12,75 Mos 6,3
7,812č
11,9
ja mun doalan váli maid vurdnon din áhčiide. Mun lohpidin addit sidjiide eatnama mas golgá mielki ja honnet, ja dan eatnamis dii dál ássabehtet.

Mun vástidin: “Amen, Hearrá.”

6Hearrá celkkii munnje: Gulat buot dáid sániid Juda gávpogiin ja Jerusalema gáhtain: Gullet dán lihtu sániid ja dollet daid! 7

11,7
7,13
Dan rájes go mun bukten din áhčiid Egyptas gitta otná beaivvi rádjái, mun lean ávžžuhan doallat dán lihtu. Mun ávžžuhin ovtto din áhčiid: “Gullet mu!” 8
11,8
7,2426
Muhto eai sii gullan mu, eai bivdán bealjige, muhto juohkehaš vádjolii bahás ja buššon váimmus mielde. Dalle mun ollašuhtten dan maid ledjen áigon dahkat, danin go sii eai doallan lihtu sániid maid mun ledjen gohččon sin doallat.

9Hearrá celkkii munnje: Juda olbmát ja Jerusalema ássit leat dahkan suollemas lihtu. 10Sii dahket dál seammá vearredaguid go sin áhčit geat biehttaledje gullamis mu sániid. Sii vádjolit eará ipmiliid maŋis ja bálvalit daid. Israel ja Juda leat rihkkon lihtu maid mun dahken sin áhčiiguin.

11

11,11
Sát 1,28
Mi 2,3
3,4
Sak 7,13
Dan dihte Hearrá cealká: Mun divttán sin deaivvahallat oasehisvuhtii mas sii eai sáhte vealtat. Go sii čurvot munnje, de mun in guldal sin. 12
11,12
2,28
Go dasto Juda gávpogiid olbmot ja Jerusalema ássit mannet čuorvut daid ipmiliid maidda sii boldet oaffariid, de dat eai gájo sin go oasehisvuohta boahtá. 13
11,13
2 Muit 28,24
11,13 Heahpat hebreagillii bošet, ▶ Baala bilkideaddji namma. Gč. 3,24.Dus, Juda, leat nu eatnat ipmilat go dus leat gávpogat! Ja nu eatnat go Jerusalemis leat gáhtat, nu eatnat dan olbmot leat ceggen áltáriid Heahpadii, vai besset boaldit oaffariid Baalii. 14
11,14
7,16
14,11
Ale rohkadala dán álbmoga ovddas. Ale loaiddas mu ovdii átnut ja rohkadallat dáid olbmuid ovddas, dasgo mun in guldal sin go sii čurvot munnje oasehisvuođa beaivvi.

1511,15 oaffarbiergu Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.Mii mu ráhkkásis

lea dahkamuššan mu viesus?

Doppenai son jutnoša ovtto!

Sáhttágo oaffarbiergu jávkadit du bahávuođa,

nu ahte don dasto beasat ávvudit?

16Ruonas, hearvás,

čáppašattot oliivamuorra –

dainna namain Hearrá gohčodii du.

Muhto Hearrá cahkkeha lasttaid,

ja garra jumain du oavssit bullet.

17Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, guhte lea gilván du, lea mearridan dutnje oasehisvuođa Israela ja Juda viesuid bahádaguid dihte, maid sii leat dahkan ja maiguin sii leat moaráhuhttán Hearrá, go sii bolde oaffariid Baalii.

Profehta doarrádallojuvvo

18Hearrá almmuhii munnje, ja mun ožžon diehtit, ja don čájehit munnje sin daguid. 19

11,19
Jes 53,7eč
Mun ledjen dego lojes láppis mii dolvojuvvo njuovvamii, inge mun diehtán ahte sii hutke baháid mu vuostá ja dadje: “Billistehkot muora oktan šattuidisguin! Heavahehkot su ealli olbmuid eatnamis, vai su namma ii šat muitojuvvo!”

20

11,20
Sál 7,10
17,3
Jer 17,10
20,12
Muhto don, Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

suokkardat olbmuid váimmu

ja monimuččaid

ja dubmet rievttuid.

Divtte mu oaidnit

ahte don mávssahat sidjiide,

danin go du gihtii mun lean oskkildan áššán.

21

11,21
Jes 30,10
Jer 18,18
20,1č
Am 2,12
Ná cealká Hearrá: Anatota olbmát bivdet du heakka ja dadjet: Ale profehtastala Hearrá nammii, muđui mii goddit du. 22Muhto Hearrá, Almmiveagaid Ipmil, cealká: Mun mávssahan sidjiide! Sin nuorra olbmáid goddá miehkki, sin bártnit ja nieiddat jápmet nealgái. 23Sis ii báze ii oktage, danin go mun divttán Anatota olbmáid deaivvahallat oasehisvuhtii dan jagi go sii ráŋggáštuvvojit.

12

Manne bahádahkkiid doaimmat ovdánit?

121

12,1
Job 21,7
Sál 73,3
Hearrá, don livččet vuoigadis

jos mus livččii ášši duinna.

Dattetge mun jearan:

Manne ipmilmeahttumat lihkostuvvet,

manne oskkáldasmeahttumat

ellet mášus?

2

12,2
Jes 29,13+
Don leat gilván sin,

ja sii leat ruohtastuvvan,

sii sturrot ja šaddadit šaddosiid.

Don leat lahka sin njálmmis,

muhto guhkkin eret sin váimmus.

3

12,3
Sál 139,1eč
Jer 11,20
Hearrá, don oainnát mu

ja dovddat mu,

don leat geahččalan mu váimmu,

don dieđát leango mun oskkáldas.

Čuoldde sin ealus dego njuovvansávzzaid,

vihat sin goddojumi beaivái!

4

12,4
9,10+
12,4 Son Hearrá.Man guhká eanan ferte moraštit

ja buot mii eatnamis šaddá, goldnat?

Eallit ja lottit duššet

olbmuid bahávuođa dihte.

Sii dadjet: “Son ii oainne

mo midjiide maŋimustá geavvá.”

5

12,5
49,19
50,44
Sak 11,3
Jos vázzi olbmát váibadit du,

de mo don sáhtášit gilvalit heasttaiguin?

Jos don leat oadjebas dušše

ráfálaš guovllus,

de mo don dalle birget

Jordanleagi suovkkas?

6Velá du vieljat ja fuolkkit behttet du, velá siige juonastit du sealgge duohken. Ale luohte sidjiide alege sin čáppa sániide.

Hearrá lea hilgon iežas álbmoga

7Mun lean guođđán iežan viesu,

mun lean hilgon iežan opmodaga.

Mun lean addán iežan ráhkkása

su vašálaččaid gihtii.

8Nugo ledjon čeargu suovkkas,

nu čearggui munnje mu iežan álbmot.

Dan dihte mun vašuhan dan.

9

12,9
Jes 56,9
Leago mu eanan šaddan

šakálaid biedjun,

man badjel gazzalottit sattáhallet?

Bohtet, buot meahcispiret,

čoahkkanehket vuovdduštit!

10

12,10
6,3
23,1eč
Eatnat báimmanat leat bilidan

mu viidnegárddi,

sii leat čilven mu bealdduid.

Mu hearvás eatnama

sii leat dahkan ávdin meahccin.

11Sii leat bilidan dan,

ávdimin dat morašta

mu čalmmiid ovddas,

oppa eanan lea duššaduvvon,

dasgo ii oktage beroš das.

12Meahci báljes alážiid badjel

bohtet duššadeaddjit.

Hearrá miehkki borrá eatnama nuppe geažis nubbái, iige dat seastte ovttage heakkalačča.

13

12,13
5 Mos 28,38
Hos 8,7
Hag 1,6
Sii gilve nisuid

muhto láddjejedje bastilislánjáid,

sii váibadedje iežaset duššás,

Dalle šaddabehtet heahpanit iežadet láju

Hearrá buolli moari dihte.

Israel ja birasálbmogat

14Ná cealká Hearrá: Mun gaikkihan buot bahás birasálbmogiid iežaset eatnamis! Dat oččodit opmodaga maid mun lean addán álbmogasan Israelii. Maiddái Juda álbmoga mun gaikkihan iežas eatnamis. 15Muhto maŋŋil go mun lean gaikkihan daid eret, de mun fas árpmihan daid. Mun divttán juohke álbmoga máhccat iežas eatnamii, iežas opmodahkii. 16

12,16
5 Mos 6,13
10,20
Jer 4,2
– Ja jos dat ohppet dovdat mu álbmoga geainnuid, nu ahte vurdnot mu nammii: “Nu duohta go Hearrá eallá” – nugo dat ovdal oahpahedje mu álbmoga vuordnut Baala bokte – dalle dat besset ain eallit mu álbmoga gaskkas. 17Muhto jos muhtun álbmot ii gula mu, de mun gaikkihan dan álbmoga eret ja duššadan dan, cealká Hearrá.

13

Billašuvvan beallemasboagán

131De Hearrá celkkii munnje: “Mana oastit alccesat beallemasboahkána ja čana dan alimiiddát birra, muhto várut njuoskadeames dan.” 2Mun osten boahkána nugo Hearrá lei gohččon, ja čatnen dan alimiiddán birra. 3Dalle Hearrá sátni bođii munnje nuppádassii: 4“Váldde boahkána maid ostet ja mii lea alimiiddát birra, ja mana Eufratii. Čiega dan dohko bákteráhkamii.” 5Mun mannen ja čihken dan Eufratii, nugo Hearrá lei gohččon. 6Guhkes áiggi geažes Hearrá celkkii munnje: “Mana Eufratii viežžat dan boahkána maid mun gohččon du čiehkat dohko.” 7Mun mannen Eufratii ja roggen boahkána bajás dan sajis masa ledjen čiehkan dan. Muhto boagán lei billašuvvan iige dohkken šat maninge. 8Dalle Hearrá sátni bođii munnje: 9Ná cealká Hearrá: Seamma láhkai mun doaján Juda ja Jerusalema stuora čeavlli. 10Dát bahás álbmot biehttala gullamis mu sániid. Dan váibmu lea buššon, dat manná eará ipmiliid maŋis ja bálvala ja gopmirda daid. Danin dasa geavvá nugo dán boahkánii mii ii dohkke šat maninge. 11

13,11
5 Mos 26,19
Nugo olmmái čatná boahkána alimiiddis birra, nu munge lean čatnan oppa Israela álbmoga ja Juda álbmoga alccesan, cealká Hearrá. Dat galge leat mu álbmot, munnje gudnin, rámádussan ja čikŋan, muhto dat eai dáhtton gullat.

Cuvkejuvvon viidneruhkut

12Cealkke sidjiide dán sáni: Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Juohke viidneruhkku devdojuvvo viinniin. Ja jos sii dadjet dutnje: “Eatgoson mii dieđe ahte juohke viidneruhkku devdojuvvo viinniin?” 13

13,13
25,15eč
Esek 23,33
de vástit: Ná cealká Hearrá: Mun deavddán viinniin buot dán eatnama ássiid ja gárihuhtán sin, sihke gonagasaid geat čohkkájit Davida truvnnus ja báhpaid, profehtaid ja buot Jerusalema ássiid. 14Mun cuvken sin nuppi nuppi vuostá, sihke áhčiid ja bártniid, cealká Hearrá. Mun in árpmit, in árkkáš inge seastte; mun duššadan sin.

Várrehus ja ráŋggáštus

15Gullet! Guldalehket!

Allet čeavllástala,

dasgo Hearrá ieš sárdnu.

16

13,16
Alm 14,7
Addet gudni Hearrái, Ipmilasadet,

ovdal go son diktá sevnnjodit,

ovdal go din juolggit čuhcet

moskováriide.

Dalle dii vuordibehtet čuovgasa,

muhto son dahká dan jápminsuoivvanin,

suhkkes seavdnjadassan.

17

13,17
9,1
14,17
Muhto jos dii ehpet gula,

de mun čierun čihkosis

din čeavláivuođa dihte.

Mun čierun bahččagit,

gatnjalat golget mu čalmmiin,

go Hearrá eallu dolvojuvvo fáŋgavuhtii.

18

13,18
Váid 5,16
Esek 21,31
13,18 gonagassii ja gonagasa eadnái jáhkkimis gonagas Jojakin ja su eadni Nehušta, geat fertiiga vuollánit babylonialaččaid gihtii 597 o.Kr. Vrd. 2 Gon 24,8eč.Celket gonagassii ja gonagasa eadnái:

Njieddji alla sajisteatte,

dasgo hearvás kruvdnu lea

gahččan dudno oaivvis.

19Negeva gávpogat leat dahppojuvvon,

iige oktage raba daid.

Oppa Juda lea dolvojuvvon fáŋgavuhtii,

dolvojuvvon juohke olmmoš.

2013,20 dutnje Jerusalem. Gč. v. 27.Bajidehket čalmmiid ja gehččet daid

geat bohtet davvin!

Gos dál lea eallu

mii dutnje lea oskkilduvvon,

du ebmos sávzzat?

21Maid don dajat,

go Hearrá bidjá dutnje oaivámužžan daid

geaid don leat hárjánan atnit ustibin?

Eaigo dalle ávttat čárvvo du

dego riegádahtti nissona?

22

13,22
Jes 47,2č
Nah 3,5
Don dajat váimmustat:

“Manne munnje lea geavvan dán láhkai?”

Du ollu vearredaguid geažil

du bivttashealmmit leat bajiduvvon

ja don leat heahppášuhttojuvvon!

23

13,23
Sál 55,20
13,23 nubialaš Nubia dahjege Kuš lei guovlu ja álbmot Egypta lulábealde, Nileatnogáttis. Vrd. 1 Mos 2,13; Jes 18,1.Sáhttágo nubialaš muhttit liikkis

dahje leopárda girjjiidis?

Dalle diige sáhtášeiddet dahkat buriid,

guđet lehpet hárjánan dahkat baháid.

24

13,24
Job 21,18
Sál 1,4
Mun biđgen din dego oalggaid

maid meahci biegga girddiha.

25Dát šaddá du vuorbi,

du mihtiduvvon oassi

maid mun lean mearridan dutnje,

cealká Hearrá,

dainna go don vajáldahttet mu

ja dorvvastit giellásii.

26Mun ieš bajidan du bivttashelmmiid

du oaivvi badjel,

vai du heahpat oidno.

27Mun lean oaidnán du náittosrihkkumiid,

du hirdnumiid ja du heahpatlaš furrošeami.

Dieváin ja meahcis

mun lean oaidnán du fastivuođaid.

Vuoi du, Jerusalem, go it buhtásmuva!

Man guhká dát bistteš?