Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
3

31

3,1
2,3
Dát leat álbmogat maid Hearrá divttii báhcit ássansajiidasaset, vai beassá geahččalit daid israellaččaid geat eai lean vásihan Kanaana sođiid. 2Dan son dagai vai beassá oahpahit Israela ođđa buolvvaid soahtat, aivvestassii daid mat eai ovdal lean vásihan soađi. 3
3,3
Jos 13,3eč
Eatnamii báhce vihtta filistalaš oaivámuččaid ráđđenguovllu ja buot kanaanlaččat, sidonlaččat ja hivvelaččat geat ásse Libanona váriin Baal-Hermona vári ja Lebo-Hamata gaskkas. 4Nu Hearrá dáhtui geahččalit Israela vai beassá oaidnit jeagaditgo sii su báhkkomiid maid son lei addán sin áhčiide Mosesa bokte. 5Go israellaččat ásse kanaanlaččaid, hetlaččaid, amorlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid gaskkas, 6
3,6
1 Mos 24,35 Mos 7,1eč
de sii válde sin nieiddaid áhkkán ja adde iežaset nieiddaid sin bártniide áhkkán. Seammás sii bálvališgohte sin ipmiliid.

Otniel

73,7 Baal-ipmiliid, Ašera-ipmiliid >2,11Baal, ▶ Ašera.Israellaččat dahke dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin. Sii vajáldahtte Hearrá, Ipmileaset, ja bálvaledje Baal-ipmiliid ja Ašera-ipmiliid. 8

3,8
2,1420
Dalle Hearrá moaráhuvai israellaččaide ja attii sin Kušan Rišatajima, Aram Naharajima gonagasa, gihtii. Israellaččat šadde bálvalit Kušan Rišatajima gávcci jagi. 9
3,9
3,15
6,6č
10,1012
Dalle israellaččat čurvo Hearrái, ja Hearrá čuoččáldahtii sidjiide beastin Otniela, Kaleba nuorat vielja Kenasa bártni. 10
3,10
6,34
11,29
13,25
14,619
15,14
1 Sam 10,6
16,13
Jes 11,2
42,1
61,1
Hearrá vuoigŋa bođii su badjelii, ja son šattai duopmárin Israelis. Otniel vulggii soahtat, ja Hearrá attii su gihtii Kušan Rišatajima, Arama gonagasa, ja nu Otniel vuolidii su. 11
3,11
5,31
8,2833
13,1
De eatnamis lei ráfi njealljelogi jagi. Dasto Otniel, Kenasa bárdni, jámii.

Ehud

12

3,12
2,11+
Israellaččat dahke fastain dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin, ja danin Hearrá divttii Eglona, Moaba gonagasa, oažžut fámu ráđđet sin. 13
3,13
1,16
Eglon dagai lihtu ammonlaččaiguin ja amaleklaččaiguin, vuittii Israela ja válddii Pálbmagávpoga. 14Israellaččat bálvaledje Eglona, Moaba gonagasa, gávccinuppelohkái jagi.

15Dalle israellaččat čurvo Hearrái, ja Hearrá čuoččáldahtii sidjiide beastin benjaminlaš Ehuda, Gera bártni, gurutgieđat olbmá. Go israellaččat oktii vuolggahedje su doalvut vearu Eglonii, Moaba gonagassii, 16de son duddjui alccesis guovtteávjjot miehki, ovtta állana guhku, ja čanai dan olgeš beale gilgii biktasiid vuollái. 17Ehud doalvvui vearu Eglonii, Moaba gonagassii, gii lei hui buoiddes olmmái. 18Go Ehud lei dolvon vearu, de Geađgebácciid luhtte Gilgala lahka 19son earránii dain geat ledje leamaš sus guoddin. Son máhcai Eglona lusa ja dajai: “Gonagas, mus lea dutnje čiegus sáhka.” Dalle gonagas dajai bálvváidasas: “Mannet olggos!” Buohkat geat ledje das, manne olggos. 20Go gonagas lei báhcán čohkkát okto gálus loktalatnjasis, de Ehud bođii su lusa ja dajai: “Mus lea dutnje sátni Ipmilis.” Eglon čuožžilii stuolustis. 21Dalle Ehud válddii gurut gieđainis miehki mii sus lei olgeš beale gilggas, ja čuggii dan Eglona čoavjái, 22nu ahte miehkki oktan nađain vuojui buoidái. Buoidi dahppasii miehki birra, iige Ehud geassán miehki eret. 23Dasto Ehud manai ovdahállii, govččai lanja uvssa ja lohkkadii dan. 24

3,24
1 Sam 24,4
Go son lei vuolgán, de bohte Eglona bálvvát. Sii oidne ahte gonagasa lanja uksa lei lohkkaduvvon. Dalle sii jurddašedje: “Gonagas lea vissa gálgamin áššiidis gálus loktalanjas.” 25Sii vurde hui guhká, muhto go son ii rahpan, de sii vižže čoavdaga ja rahpe uvssa. Sii oidne hearráset veallámin láhttis jábmin.

26Dan botta go bálvvát ájahalle, de Ehud beasai báhtui. Son lei juo ollen Geađgebácciid meattá ja báhtarii ain Seira guvlui. 27Go son joavddai Efraima várreeatnamii, de son bosádii dorvve ja čohkkii israellaččaid. Ehud njunnošis sii njidje váriin. 28

3,28
7,24
12,5
Son dajai sidjiide: “Čuvvot mu, Hearrá lea addán din vašálaččaid, moablaččaid, din gihtii.” Sii čuvvo su, válde Jordana gállamiid moablaččain eaige luoitán ovttage doppe rastá. 29Sii godde dalle sullii logiduhát moablačča geat buohkat ledje gievrras ja jálus soahteolbmát, iige oktage beassan báhtui. 30
3,30
3,118,28
11,33
Dan beaivvi Israel vuolidii Moaba, ja eatnamis lei ráfi gávccilogi jagi.

31Ehuda maŋŋá duopmárin šattai Šamgar, Anata bárdni. Son gottii guhttačuođi filistalačča biikasoppiin. Sonnai besttii Israela.

4

Debora ja Barak

41

4,1
2,11+
Ehuda jápmima maŋŋil israellaččat dahke ain dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin. 2
4,2
2,14+
Dalle Hearrá attii sin Jabina, Kanaana gonagasa, gihtii. Jabin ráđđii Hasoris, ja su soahteveagaoaivámuš lei Sisera gii ásai Harošet Haggojimis. 3
4,3
1,19
Israellaččat čurvo Hearrái, dasgo Jabinis ledje ovccičuođi ruovdesoahtevovnna, ja son sorddii israellaččaid guoktelogi jagi.

4Dan áigge Israelis lei duopmárin profehtanisson Debora, Lappidota áhkká. 5

4,5
1 Mos 35,8
Son lávii čohkkát pálmma vuolde Rama ja Betela gaskkas Efraima várreeatnamis; dan pálmma gohčodedje Debora pálbman. Israellaččat bohte su lusa oažžut duomu riidoáššiineaset. 6
4,6
Hebr 11,32
Debora rávkkai lusas Baraka, Abinoama bártni, gii lei eret Kedešis Naftalis, ja dajai sutnje: “Hearrá, Israela Ipmil, gohčču du: Čohkke logiduhát naftalilačča ja sebulonlačča ja mana Taborvárrái. 7
4,7
Sál 83,10
Mun buvttán Sisera, Jabina soahteveagaoaivámučča, oktan soahtevovnnaidisguin ja soahtejoavkkuinis Kišonjoga gáddái ja attán su du gihtii.” 8Barak dajai Deborai: “Mun vuolggán, jos don vuolggát muinna. Muhto jos don it vuolgge, de in vuolgge munge.” 9Dalle Debora dajai: “Mun gal vuolggán duinna, muhto don it oaččo gudni dán reaissus. Hearrá addá Sisera nissona gihtii.” Debora vulggii dasto Barakiin Kedešii. 10Doppe Barak gohčui čoahkkái Sebulona ja Naftali čearddaid, ja logiduhát olbmá vulge suinna, ja maiddái Debora vulggii suinna soahtat.

11

4,11
4 Mos 10,29
24,21č
Duop 1,16
4,17eč
4,11 kenlaččain dán vearssa mielde kenlaččat ledje Mosesa fuolkkit.Dan áigge kenlaš Heber lei earránan iežá kenlaččain geat ledje Mosesa vuohpa Hobaba nális, ja lei ássan Saanannima terebintta lusa Kedeša lahka.

12Go Sisera gulai ahte Barak, Abinoama bárdni, lei boahtán Taborvárrái, 13de son čohkkii buot vovnnaidis, ovccičuođi ruovdesoahtevovnna, ja oppa soahteveagas ja vulggii Harošet Haggojimis Kišonjoga gáddái. 14

4,14
2 Sam 5,24
Dalle Debora dajai Barakii: “Vuolgge! Aiddo dán beaivvi Hearrá addá Sisera du gihtii. Hearrá manná du ovdal!” De Barak njiedjalii Taborváris logiduhát olbmáinis. 15
4,15
Jos 10,10
Go son fallehii, de Hearrá moivašuhtii Sisera ja buot su soahtevovnnaid ja oppa su soahteveaga. Sisera njiejai vovnnastis ja báhtarii viega. 16Barak doarridii soahtevovnnaid ja soahteveaga gitta Harošet Haggojima rádjái. Oppa Sisera soahteveahka duššaduvvui, iige das báhcán heggii oktage olmmái.

17Sisera báhtarii viega ja bođii Jaela, kenlaš Hebera áhká, goahtái. Hasora gonagasa Jabina ja kenlaš Hebera olbmuid gaskkas lei ráfi. 18Jael manai Sisera ovddal ja dajai: “Boađe sisa, hearrán! Boađe mu goahtái, ale bala!” Sisera manai su goahtái, ja Jael čiegai su gokčasiin. 19

4,19
5,25
Sisera dajai Jaelii: “Attes munnje veaháš čázi, mun lean goikkus.” Jael rabai mielkeseahka ja attii sutnje juhkat. De son fas govččai su. 20Sisera dajai: “Čuoččas uksaráigái! Jos muhtun boahtá ja jearrá leago dáppe oktage, de vástit ahte ii leat.”

21Muhto Jael, Hebera áhkká, válddii giddennávlli ja šluppoha, njágai Sisera lusa ja časkkii giddennávlli su geađđašii, nu ahte dat manai eatnama rádjái. Sisera lei oađđimin lossadit, danin go son lei váiban. Nu Sisera jámii. 22Go Barak, gii lei doarrideamen Sisera, bođii, de Jael manai su ovddal ja dajai: “Boađe, de mun čájehan dutnje dan olbmá gean leat ohcamin.” Barak manai su goahtái, ja doppe Sisera njaŋgái jábmin, giddennávli geađđašis.

23Dan beaivvi Ipmil divttii israellaččaid vuolidit Jabina, Kanaana gonagasa. 24Israellaččat áŧestedje Jabina ain garraseappot, dassážii go duššadedje su.

5

Debora lávlla

51Dan beaivvi Debora ja Barak, Abinoama bárdni, lávlluiga dán lávlaga:

2

5,2
Sál 110,3
Israel čuožžilii soahtat,

álbmot lei gearggus.

Máidnot Hearrá!

3

5,3
2 Mos 15,120č
4 Mos 23,18
5 Mos 32,1
Gullet, gonagasat!

Guldalehket, oaivámuččat!

Mun lávllun Hearrái,

mun máinnun Israela Ipmila.

4

5,4
5 Mos 33,2+
Hearrá, go don vuolggát Seiras,

go don manat ovdan Edoma eatnamis,

de eanan doarggista,

dalle almmit goikot,

balvvat šoalahit čázi.

5

5,5
2 Mos 19,16
Várit doarggistit Hearrá,

Sinai Hearrá, muođuid ovddas,

Hearrá, Israela Ipmila, muođuid ovddas.

6

5,6
3,31
Jes 33,8
Šamgara, Anata bártni, áiggiid,

Jaela beivviid máđijat ledje ávdimat,

mátkkálaččat manne mohkkás bálgáid.

7Njunnošat eai šat dihtton,

Israela siiddat ledje ávdimat.

Dalle don, Debora, čuožžilit,

don, Israela eadni, loaiddastit ovdan.

8Ipmil bovdii ođđa njunnošiid

go soahti lei poarttaid ovddas.

Ii lean galba, ii oktage sáiti

Israela njealljelogiduháha gieđas.

9Mu váibmu ravká

Israela oaivámuččaide,

dan álbmogii mii lei mieđis čuovvulit.

Máidnot Hearrá!

10Dii geat riidebehtet

vilges ásendámmáiguin,

dii geat čohkkábehtet ránuid alde,

dii geat vádjolehpet bálgáid,

lávlot!

11Jugahangárcuid luhtte

rámiduvvojit Hearrá dagut,

su vuoittut Israela njunnošis.

Dalle Hearrá álbmot manai poarttaid vuostá.

12Čuožžil, Debora, čuožžil!

Čuožžil ja lávllo lávlaga!

Čuožžil, Barak,

váldde fáŋgan vašálaččaid,

Abinoama bárdni!

13Dalle bohte Israela jálus olbmát,

Hearrá álbmot oktan sáŋgáriiddisguin.

14Efraima njunnošat bohte duolbadasas,

sii čuvvo du, Benjamin, ja du álbmoga.

Makiris bohte oaivámuččat,

Sebulonis olbmát ráđđensoabbi gieđas.

15Isaskara oaivámuččat

čuovvuledje Debora,

Isaskar, Baraka doarjja,

vulggii suinna duolbadassii.

Rubena sogat ráđđádalle guhká.

16Manin don ádjánit

oapmegárddiid gaskkas, Ruben,

guldalit báimmannjurggona jiena?

Rubena sogat ráđđádalle guhká.

17Gilead bisui don bealde Jordana.

Manin ájahalai Dan skiippaid luhtte?

Ašer bisui mearragáttis,

orodii stáffuidis guoras.

18Sebulona álbmot ii ballan jápmimis,

ii Naftali álbmotge,

go alážiin lei soahti.

19Gonagasat bohte soahtat,

Kanaana gonagasat sohte Taanakis,

Megiddo čáziid gáttiin.

Eai sii ožžon sálašin silbba.

20

5,20
Jos 10,14
Almmi násttitge ledje falleheamen,

raŧiineaset dat sohte Siserain.

21

5,21
4,713
Kišonjogaš doalvvui vašálačča eret,

Kišon, dološáigásaš jogaš!

Ovddos, mu siellu, fámolaččat!

22Heasttagaccat dulbme eatnama,

oret luite olles doalvvi.

235,23 Meros gávpot Naftalis.Garuhehket Merosa, cealká Hearrá eŋgel,

garuhehket dan ássiid,

go eai boahtán Hearrái veahkkin,

veahkehit Hearrá ja su soahteolbmáid.

24

5,24
4,17eč
Rámiduvvon ovdalii eará nissoniid

lea Jael, kenlaš Hebera áhkká,

rámiduvvon nisson

johtti olbmuid gaskkas.

25Sisera ánui čázi,

mielkki Jael attii,

buvttii lávcca hearvás lihtis.

26Son dohppii giddennávlli,

olgeš gihtii šluppoha.

Nu son časkkii Sisera,

cuvkii su oaivvi,

ráiggai ja luddii su geađđaša.

27Jaela julggiid ovdii ravggai Sisera,

gahčai, bázii veallát.

Jaela julggiid ovdii son ravggai,

gosa ravggai, dasa bázii jábmin.

28Sisera eadni geahččá láseráigge,

čurve čeargalasa čađa:

“Manne ádjánit su vovnnat?

Manne eai gullo su heasttaid lávkkit?”

29Viisámus hoavvanisson vástida,

eadni geardu su sániid:

30“Várra leat juogadeamen sállaša.

Nieida dahje guokte guhtiige,

hearvabiktasat sálašin Siserai,

hearvabiktasat sálašin,

moadde girjeliinni dan čeabehii

gii váldojuvvo sálašin.”

31

5,31
Duop 3,212 Sam 23,3č
Sál 37,20
68,2
Dan 12,3
Nu duššet buot du vašálaččat, Hearrá.

Muhto dat geat ráhkistit Hearrá

leat dego beaivváš

go dat badjána oppa fámustis.

De eatnamis lei ráfi njealljelogi jagi.