Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
2

Hearrá eŋgel cuiggoda israellaččaid

21

2,1
1 Mos 16,717,7č
Duop 6,8–10
2,1 Gilgal gávpot Jordanleagis, deaŧalaš oskkoldatlaš ja politihkalaš guovddáš. >Jos 4,19. Bokim Namma mearkkaša “Dat geat leat čierrumin”; báiki Betela lahka. Vrd. v. 4č.Hearrá eŋgel bođii Gilgalis Bokimii ja celkkii: “Mun bukten din Egyptas dán eatnamii maid mun váliin lohpidin din áhčiide áigut addit didjiide. Mun dadjen: Mun in goassege rihko lihtu maid dahken dinguin, 2
2,2
2 Mos 23,32
34,12č
5 Mos 7,5
ehpetge diige oaččo dahkat lihtu dán eatnama ássiiguin. Sin áltáriid dii galgabehtet gaikut. Muhto dii ehpet leat gullan mu. Manin dii ehpet lean munnje gulolaččat? 3
2,3
Jos 23,13
Dál mun cealkkán: Mun in áje dán eatnama ássiid din ovddas, muhto sii šaddet seahčagassan din gilgii, ja sin ipmilat šaddet didjiide giellan.” 4Go Hearrá eŋgel lei sárdnon dán israellaččaide, de sii buohkat čirrojedje jitnosii. 5Sii bidje dan báikki namman Bokim ja oaffarušše doppe Hearrái.

Israel Josua jápmima maŋŋil

6

2,6
Jos 24,28
Go Josua lei luoitán israellaččaid mannat, de sii vulge iežaset guovlluide ja válde eatnama oapmineaset. 7Israel bálvalii Hearrá nu guhká go Josua elii ja maŋŋilge, nu guhká go ain ledje eallimin vuorrasat geat ledje oaidnán buot daid stuorra daguid maid Hearrá lei dahkan Israelii. 8Hearrá bálvaleaddji Josua, Nuna bárdni, jámii čuođilogi jagi boarisin, 9
2,9
Jos 19,50
24,30
ja son hávdáduvvui iežas eatnamii Timnat-Heresii mii lea Efraima várreeatnamis Gaašvári davvelis. 10
2,10
5 Mos 31,16
Go oppa dat buolva lei čoggojuvvon áhčiideaset lusa, de badjánii nubbi buolva mii ii dovdan Hearrá iige daguid maid son lei dahkan Israelii.

11

2,11
4 Mos 25,3
5 Mos 4,25
Duop 2,19
3,12
4,1
6,1
8,33
10,6
13,1
1 Sam 15,19
1 Gon 11,6
2,11 Baal-ipmiliid báikkálaš ipmiliid namahus. Baal adnojuvvo maiddái kanaanlaččaid váldoipmila namman, gč. 2,13. ▶ Baal.Israellaččat dahke dan mii lei bahá Hearrá čalmmiin ja bálvališgohte Baal-ipmiliid. 12
2,12
Jer 5,19
Sii hilgo Hearrá, áhčiideaset Ipmila, gii lei buktán sin Egyptas, ja vádjoledje eará ipmiliid maŋis, daid ipmiliid maid sin birasálbmogat bálvaledje. Sii rohkadalle daid ja nu moaráhuhtte Hearrá. 13
2,13
10,6
1 Sam 12,10
1 Gon 11,533
2,13 Baala ja Astarte-ipmiliid Baal, ▶ Astarte.Go israellaččat hilgo Hearrá ja bálvališgohte Baala ja Astarte-ipmiliid, 14
2,14
3,8
4,2
10,7
1 Sam 12,9
de Hearrá moaráhuvai sidjiide. Son attii israellaččaid sin rievideddjiid gihtii ja divttii sin vašálaččaid vuoluštit sin juohke guovllus, eaige sii šat bihtán dain. 15
2,15
3 Mos 26,17
5 Mos 28,25
Juohke háve go israellaččat soahttájedje, de Hearrá časkkii sin lihkuhisvuođain nugo lei vurdnon dahkat. Nu israellaččat šadde stuorra áŧestussii.

16

2,16
3,915
Dalle Hearrá čuoččáldahtii duopmáriid geat beste álbmoga rievideddjiid gieđas. 17Muhto israellaččat eai dáhtton gullat duopmáriidge. Sii furrošedje eará ipmiliiguin ja rohkadalle daid. Sii gáide fargga dan geainnus man sin áhčit ledje vádjolan. Sin áhčit ledje gullan Hearrá báhkkomiid, muhto sii eai vádjolan áhčiideaset geainnuid. 18Hearrá čuoččáldahtii álbmogii duopmáriid ja lei sin doarjjan. Son besttii álbmoga dan vašálaččaid gieđas nu guhká go duopmár elii. Ipmil árkkášii sin go gulai sin šuohkkimin, go sin vašálaččat áŧestedje ja givssidedje sin. 19Muhto go duopmár jámii, de israellaččat fas jorgaledje Ipmilis ja meannudedje vel bahábut go sin áhčit. Sii eai heaitán bahás daguideaset eaige gážžáris vádjolusaset, muhto vádjoledje eará ipmiliid maŋis ja bálvaledje ja rohkadalle daid.

20Dalle Hearrá moaráhuvai Israelii ja celkkii: “Dii lehpet rihkkon dan lihtu maid mun dahken din áhčiiguin, ehpetge leat doahttalan mu. 21Dan dihte in munge šat duššat ovttage dain álbmogiin mat ain ledje duššatkeahttá dalle go Josua jámii. 22

2,22
2 Mos 16,45 Mos 8,2
Duop 3,14č
Mun bijan daid álbmogiid didjiide geahččalussan, vai beasan oaidnit vádjolehpetgo dii mu geainnu seammá gulolaččat go din áhčit.” 23Danin Hearrá divttii daid álbmogiid orrut iige gáhččan duššadit daid, ja danin son ii lean addán daid Josua gihtiige.

3

31

3,1
2,3
Dát leat álbmogat maid Hearrá divttii báhcit ássansajiidasaset, vai beassá geahččalit daid israellaččaid geat eai lean vásihan Kanaana sođiid. 2Dan son dagai vai beassá oahpahit Israela ođđa buolvvaid soahtat, aivvestassii daid mat eai ovdal lean vásihan soađi. 3
3,3
Jos 13,3eč
Eatnamii báhce vihtta filistalaš oaivámuččaid ráđđenguovllu ja buot kanaanlaččat, sidonlaččat ja hivvelaččat geat ásse Libanona váriin Baal-Hermona vári ja Lebo-Hamata gaskkas. 4Nu Hearrá dáhtui geahččalit Israela vai beassá oaidnit jeagaditgo sii su báhkkomiid maid son lei addán sin áhčiide Mosesa bokte. 5Go israellaččat ásse kanaanlaččaid, hetlaččaid, amorlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid gaskkas, 6
3,6
1 Mos 24,35 Mos 7,1eč
de sii válde sin nieiddaid áhkkán ja adde iežaset nieiddaid sin bártniide áhkkán. Seammás sii bálvališgohte sin ipmiliid.

Otniel

73,7 Baal-ipmiliid, Ašera-ipmiliid >2,11Baal, ▶ Ašera.Israellaččat dahke dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin. Sii vajáldahtte Hearrá, Ipmileaset, ja bálvaledje Baal-ipmiliid ja Ašera-ipmiliid. 8

3,8
2,1420
Dalle Hearrá moaráhuvai israellaččaide ja attii sin Kušan Rišatajima, Aram Naharajima gonagasa, gihtii. Israellaččat šadde bálvalit Kušan Rišatajima gávcci jagi. 9
3,9
3,15
6,6č
10,1012
Dalle israellaččat čurvo Hearrái, ja Hearrá čuoččáldahtii sidjiide beastin Otniela, Kaleba nuorat vielja Kenasa bártni. 10
3,10
6,34
11,29
13,25
14,619
15,14
1 Sam 10,6
16,13
Jes 11,2
42,1
61,1
Hearrá vuoigŋa bođii su badjelii, ja son šattai duopmárin Israelis. Otniel vulggii soahtat, ja Hearrá attii su gihtii Kušan Rišatajima, Arama gonagasa, ja nu Otniel vuolidii su. 11
3,11
5,31
8,2833
13,1
De eatnamis lei ráfi njealljelogi jagi. Dasto Otniel, Kenasa bárdni, jámii.

Ehud

12

3,12
2,11+
Israellaččat dahke fastain dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin, ja danin Hearrá divttii Eglona, Moaba gonagasa, oažžut fámu ráđđet sin. 13
3,13
1,16
Eglon dagai lihtu ammonlaččaiguin ja amaleklaččaiguin, vuittii Israela ja válddii Pálbmagávpoga. 14Israellaččat bálvaledje Eglona, Moaba gonagasa, gávccinuppelohkái jagi.

15Dalle israellaččat čurvo Hearrái, ja Hearrá čuoččáldahtii sidjiide beastin benjaminlaš Ehuda, Gera bártni, gurutgieđat olbmá. Go israellaččat oktii vuolggahedje su doalvut vearu Eglonii, Moaba gonagassii, 16de son duddjui alccesis guovtteávjjot miehki, ovtta állana guhku, ja čanai dan olgeš beale gilgii biktasiid vuollái. 17Ehud doalvvui vearu Eglonii, Moaba gonagassii, gii lei hui buoiddes olmmái. 18Go Ehud lei dolvon vearu, de Geađgebácciid luhtte Gilgala lahka 19son earránii dain geat ledje leamaš sus guoddin. Son máhcai Eglona lusa ja dajai: “Gonagas, mus lea dutnje čiegus sáhka.” Dalle gonagas dajai bálvváidasas: “Mannet olggos!” Buohkat geat ledje das, manne olggos. 20Go gonagas lei báhcán čohkkát okto gálus loktalatnjasis, de Ehud bođii su lusa ja dajai: “Mus lea dutnje sátni Ipmilis.” Eglon čuožžilii stuolustis. 21Dalle Ehud válddii gurut gieđainis miehki mii sus lei olgeš beale gilggas, ja čuggii dan Eglona čoavjái, 22nu ahte miehkki oktan nađain vuojui buoidái. Buoidi dahppasii miehki birra, iige Ehud geassán miehki eret. 23Dasto Ehud manai ovdahállii, govččai lanja uvssa ja lohkkadii dan. 24

3,24
1 Sam 24,4
Go son lei vuolgán, de bohte Eglona bálvvát. Sii oidne ahte gonagasa lanja uksa lei lohkkaduvvon. Dalle sii jurddašedje: “Gonagas lea vissa gálgamin áššiidis gálus loktalanjas.” 25Sii vurde hui guhká, muhto go son ii rahpan, de sii vižže čoavdaga ja rahpe uvssa. Sii oidne hearráset veallámin láhttis jábmin.

26Dan botta go bálvvát ájahalle, de Ehud beasai báhtui. Son lei juo ollen Geađgebácciid meattá ja báhtarii ain Seira guvlui. 27Go son joavddai Efraima várreeatnamii, de son bosádii dorvve ja čohkkii israellaččaid. Ehud njunnošis sii njidje váriin. 28

3,28
7,24
12,5
Son dajai sidjiide: “Čuvvot mu, Hearrá lea addán din vašálaččaid, moablaččaid, din gihtii.” Sii čuvvo su, válde Jordana gállamiid moablaččain eaige luoitán ovttage doppe rastá. 29Sii godde dalle sullii logiduhát moablačča geat buohkat ledje gievrras ja jálus soahteolbmát, iige oktage beassan báhtui. 30
3,30
3,118,28
11,33
Dan beaivvi Israel vuolidii Moaba, ja eatnamis lei ráfi gávccilogi jagi.

31Ehuda maŋŋá duopmárin šattai Šamgar, Anata bárdni. Son gottii guhttačuođi filistalačča biikasoppiin. Sonnai besttii Israela.

4

Debora ja Barak

41

4,1
2,11+
Ehuda jápmima maŋŋil israellaččat dahke ain dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin. 2
4,2
2,14+
Dalle Hearrá attii sin Jabina, Kanaana gonagasa, gihtii. Jabin ráđđii Hasoris, ja su soahteveagaoaivámuš lei Sisera gii ásai Harošet Haggojimis. 3
4,3
1,19
Israellaččat čurvo Hearrái, dasgo Jabinis ledje ovccičuođi ruovdesoahtevovnna, ja son sorddii israellaččaid guoktelogi jagi.

4Dan áigge Israelis lei duopmárin profehtanisson Debora, Lappidota áhkká. 5

4,5
1 Mos 35,8
Son lávii čohkkát pálmma vuolde Rama ja Betela gaskkas Efraima várreeatnamis; dan pálmma gohčodedje Debora pálbman. Israellaččat bohte su lusa oažžut duomu riidoáššiineaset. 6
4,6
Hebr 11,32
Debora rávkkai lusas Baraka, Abinoama bártni, gii lei eret Kedešis Naftalis, ja dajai sutnje: “Hearrá, Israela Ipmil, gohčču du: Čohkke logiduhát naftalilačča ja sebulonlačča ja mana Taborvárrái. 7
4,7
Sál 83,10
Mun buvttán Sisera, Jabina soahteveagaoaivámučča, oktan soahtevovnnaidisguin ja soahtejoavkkuinis Kišonjoga gáddái ja attán su du gihtii.” 8Barak dajai Deborai: “Mun vuolggán, jos don vuolggát muinna. Muhto jos don it vuolgge, de in vuolgge munge.” 9Dalle Debora dajai: “Mun gal vuolggán duinna, muhto don it oaččo gudni dán reaissus. Hearrá addá Sisera nissona gihtii.” Debora vulggii dasto Barakiin Kedešii. 10Doppe Barak gohčui čoahkkái Sebulona ja Naftali čearddaid, ja logiduhát olbmá vulge suinna, ja maiddái Debora vulggii suinna soahtat.

11

4,11
4 Mos 10,29
24,21č
Duop 1,16
4,17eč
4,11 kenlaččain dán vearssa mielde kenlaččat ledje Mosesa fuolkkit.Dan áigge kenlaš Heber lei earránan iežá kenlaččain geat ledje Mosesa vuohpa Hobaba nális, ja lei ássan Saanannima terebintta lusa Kedeša lahka.

12Go Sisera gulai ahte Barak, Abinoama bárdni, lei boahtán Taborvárrái, 13de son čohkkii buot vovnnaidis, ovccičuođi ruovdesoahtevovnna, ja oppa soahteveagas ja vulggii Harošet Haggojimis Kišonjoga gáddái. 14

4,14
2 Sam 5,24
Dalle Debora dajai Barakii: “Vuolgge! Aiddo dán beaivvi Hearrá addá Sisera du gihtii. Hearrá manná du ovdal!” De Barak njiedjalii Taborváris logiduhát olbmáinis. 15
4,15
Jos 10,10
Go son fallehii, de Hearrá moivašuhtii Sisera ja buot su soahtevovnnaid ja oppa su soahteveaga. Sisera njiejai vovnnastis ja báhtarii viega. 16Barak doarridii soahtevovnnaid ja soahteveaga gitta Harošet Haggojima rádjái. Oppa Sisera soahteveahka duššaduvvui, iige das báhcán heggii oktage olmmái.

17Sisera báhtarii viega ja bođii Jaela, kenlaš Hebera áhká, goahtái. Hasora gonagasa Jabina ja kenlaš Hebera olbmuid gaskkas lei ráfi. 18Jael manai Sisera ovddal ja dajai: “Boađe sisa, hearrán! Boađe mu goahtái, ale bala!” Sisera manai su goahtái, ja Jael čiegai su gokčasiin. 19

4,19
5,25
Sisera dajai Jaelii: “Attes munnje veaháš čázi, mun lean goikkus.” Jael rabai mielkeseahka ja attii sutnje juhkat. De son fas govččai su. 20Sisera dajai: “Čuoččas uksaráigái! Jos muhtun boahtá ja jearrá leago dáppe oktage, de vástit ahte ii leat.”

21Muhto Jael, Hebera áhkká, válddii giddennávlli ja šluppoha, njágai Sisera lusa ja časkkii giddennávlli su geađđašii, nu ahte dat manai eatnama rádjái. Sisera lei oađđimin lossadit, danin go son lei váiban. Nu Sisera jámii. 22Go Barak, gii lei doarrideamen Sisera, bođii, de Jael manai su ovddal ja dajai: “Boađe, de mun čájehan dutnje dan olbmá gean leat ohcamin.” Barak manai su goahtái, ja doppe Sisera njaŋgái jábmin, giddennávli geađđašis.

23Dan beaivvi Ipmil divttii israellaččaid vuolidit Jabina, Kanaana gonagasa. 24Israellaččat áŧestedje Jabina ain garraseappot, dassážii go duššadedje su.