Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
19

Vearredahku Gibeas

191

19,1
17,6+
Daid áiggiid go Israelis ii lean vel gonagas, de muhtun levilaš lei ássan vierisin Efraima várreeatnamii. Son válddii alccesis liigeáhkkán nissona gii lei eret Betlehemis Judas. 2Muhto liigeáhkká suhtai sutnje, vulggii su luhtte ja máhcai áhčis vissui Betlehemii Judas. Go son lei orron doppe njeallje mánu, 3de olmmái válddii mielde bálvvá ja guokte ásena ja vulggii su maŋŋái sártnuhit su boahtit ruoktot. Liigeáhkká luittii su áhčis vissui, ja go áhká áhčči oinnii olbmá, de son dearvvahii su ilolaččat 4ja oaččohii su orrostit lusas. Son orui vuohpas luhtte golbma beaivvi, ja sii borre, juhke ja vuoiŋŋastedje doppe. 5Njealját beaivvi iđida olmmái lihkai ja ráhkkanii vuolgit, muhto áhká áhčči dajai vivvasis: “Bora vuos juoidá, ovdal vuolgibeahtti.” 6Nu dat guovttos čohkáneigga ja boraiga ja jugaiga ovttas. De áhká áhčči dajai olbmái: “Orro dása vel ovtta idjii ja leage buori mielas.” 7Olmmái lei juo gearggus vuolgit, muhto go su vuohppa bivdalii, de son orrui vel ovtta idjii. 8Viđát beaivvi olmmái lihkai árrat ja ráhkkanii vuolgit, muhto áhká áhčči dajai: “Bora vuos juoidá, vuordi eahketbeaivái.” Ja soai boradeigga ovttas. 9Go olmmái de lei vuolgaleamen liigeáhkáinis ja bálvváinis, su vuohppa dajai sutnje: “Dál lea juo eahketbeallái. Orro vel idjii ja leage buori mielas. Vulget dasto árrat iđedis, de buvttehehpet ruoktot.” 10
19,10
Jos 15,8
18,16
Duop 1,21
Olmmái ii goit šat dáhtton orrut das ija muhto vulggii, ja su liigeáhkká vulggii suinna. Sádelastojuvvon áseniiguin riidemiin sii bohte Jebusa dahjege Jerusalema lahkosiidda.

11Go sii jovde Jebusa gurrii, de veaigánišgođii beaivi. Dalle bálvá dajai isidasas: “Eatgo mii mana dohko jebuslaččaid gávpogii idjadit?” 12

19,12
Hos 9,9
10,9
19,12 eai leat israellaččat Israellaččat eai váldán jebuslaččaid gávpoga ovdal gonagas Davida áiggi. Vrd. 2 Sam 5,6eč.Muhto isit dajai: “Eat mii mana gávpogii man olbmot eai leat israellaččat, muhto mii mannat Gibeai.” 13Son dajai bálvásis: “Mii ollet vel muhtin eará báikái, vaikko Gibeai dahje Ramai.” 14De sii manne ain ovddos, ja beaivváža luoitádettiin sii ledje lahka Gibea, mii lea Benjaminis. 15Go sii earránedje das gávpogii vai besset idjadit doppe, de ii oktage bivdán sin vissosis idjii, muhto sii gárte báhcit čohkohallat márkanšilljui.

16Eahkedis muhtin boares olmmái lei boahtimin ruoktot bealdobargguin. Son lei Efraima várreeatnamis ja lei ássan Gibeai, muhto dan báikki olbmot ledje benjaminlaččat. 17Boares olmmái áiccai mátkkálaččaid márkanšiljus ja jearai olbmás: “Gos don boađát ja gosa leat mannamin?” 18Olmmái vástidii: “Mii leat boahtimin Betlehemis Judas ja leat mannamin Efraima várreeatnamii. Mun ásan doppe. Lean fitnan Betlehemis Judas ja dál lean máhccamin ruoktot, muhto ii oktage leat váldán mu vissosis idjii. 19Mis leat oalggat ja eará fuođar áseniidda, ja láibi ja viidni alccesan, áhkkásan ja bálvásan. Mis lea visot maid dárbbašit.” 20Dalle boares olmmái dajai: “Bures boahtin mu vissui! Divtte mu atnit fuola buot das maid dárbbašehpet. Allet fal orro idjii márkanšilljui.” 21

19,21
1 Mos 18,4
19,2
24,32
Son doalvvui mátkkálaččaid vissosis ja biepmai áseniid. Go sii ledje bassan julggiid, de sii boradišgohte.

22

19,22
1 Mos 19,4č
19,22 veallát suinna Vrd. 1 Mos 19,5; 3 Mos 18,22; 20,13; Rom 1,27.Go sii dal ledje čohkkámin muosis, de birastahtte viesu gávpoga olbmát, návccahis olbmát. Sii derpe uvssa ja čurvo boares olbmái, dálu isidii: “Buvtte olggos dan olbmá gii bođii du vissui, de mii veallát suinna!” 23Dalle isit manai olggos olbmáid lusa ja dajai: “Vieljat, allet daga nu bahás, go juo dát olmmái lea boahtán mu guossái, de allet daga diekkár fasttes dagu! 24Muhto dáppe lea mu nieida gii lea eadneviđá, ja dán olbmá liigeáhkká. Mun buvttán didjiide sudno. Dii oažžubehtet meannudit sudnuin nugo dáhttubehtet, muhto dán olbmái allet daga maidege nie issorasaid!” 25Muhto gávpoga olbmát eai goit dáhtton gullat boares olbmá. Dalle levilaš doalvvui liigeáhkás olggos sidjiide. Sii veallájedje suinna ja illastedje su geažos ija gitta iđida rádjái eaige luoitán su ovdal go iđedisguovssu badjánii. 26Iđedisveaigin nisson bođii ja gahčai dan dálu uvssa ovdii gos su boadnji lei idjadeamen, ja njaŋgái das dassá go lei čuvggodan.

27Iđedis go levilaš lihkai, rabastii uvssa ja manai olggos vai beassá vuolgit, de son oinnii liigeáhkás njaŋgámin uvssa ovddas gieđat šielmmá alde. 28Boadnji dajai áhkkásis: “Čuožžil, de moai vulge!” Muhto áhkká ii vástidan. Olmmái loktii su ásena čielgái ja vulggii ruovttu guvlui.

29

19,29
1 Sam 11,7
Go levilaš joavddai ruoktot, de son válddii niibbi, čuohpadii liigeáhkás guoktinnuppelot bihttán ja vuolggahii bihtáid miehtá Israela. 30Olbmát geaid son vuolggahii, galge cealkit: “Leago juoga dákkár dáhpáhuvvan dahje oidnojuvvon dan rájes go Israel vulggii Egyptas? Guorahallet dal dárkilit ja dadjet, maid galgá dahkat!”

20

Soahti benjaminlaččaiguin

201Buot israellaččat Dana rájes gitta Beer Šeba rádjái ja vel Gileadis, johttájedje, ja oppa searvegoddi čoagganii Hearrá ovdii Mispai. 2Israela oaivámuččat, buot čearddaid njunušolbmát, ja oppa Ipmila álbmot čoagganedje oktasaš čoahkkimii, njeallječuođiduhát vearjoolbmá. 3Benjaminlaččat gulle ahte israellaččat ledje čoagganan Mispai.

Israellaččat dadje: “Muital, mo dát bahádahku dáhpáhuvai!” 4

20,4
19,22eč
Levilaš, dan goddojuvvon nissona boadnji, muitalii: “Moai liigeáhkáin bođiime Benjamina Gibeai vai besse orrot dohko idjii, 5muhto Gibea olbmát vigge fallehit mu ja birastahtte ihkku dan viesu gos mun ledjen. Sii áigo goddit mu, ja mu liigeáhká sii illastedje nu ahte son jámii. 6Dalle mun čuohpadin liigeáhkkán ja vuolggahin bihtáid miehtá Israela eatnama, danin go gibealaččat ledje dahkan dakkár fasttes vearredagu Israelis. 7
20,7
19,30
Israellaččat, dii lehpet dál buohkat dás. Guorahallet dál ášši ja dadjet, maid galggašii dahkat!”

8Oppa álbmot čuožžilii, ja sii celke: “Ii oktage mis oaččo máhccat, ii oktage vuolgit ruktosis. 9Mii dahkat Gibeai ná: Mii fallehit dan, muhto vuos mii vuorbádit. 10Mii váldit buot Israela čearddain logi olbmá čuohtásis ja čuohtása duháhis ja duháha logiduháhis. Sii galget háhkat biepmu soahtevehkii go dat manná mávssahit Benjamina Gibeai dan fasttes bahádagu maid sii leat dahkan Israelis.” 11Israellaččat mearridedje ovttamielalaččat vuolgit soahtat Gibeain.

12Israela čearddat vuolggahedje olbmáid cealkit buot Benjamina sogaide: “Din gaskkas lea dahkkojuvvon fasttes vearredahku. 13Addet dal min gihtii Gibea bahádahkkiid, vai mii beassat goddit sin ja duššadit bahá Israelis.” Muhto benjaminlaččat eai dáhtton gullat israellaš vieljaideaset, 14muhto čoagganedje iežaset gávpogiin Gibeai soahtat israellaččaiguin. 15Dan beaivvi geahčaduvvojedje dat geat ledje boahtán Benjamina gávpogiin, ja sii ledje guoktelogiguhttaduhát olbmá. Dasa lassin ledje vel dat geat ásse Gibeas, 16čiežačuođi gurutgieđat válljusoahteolbmá geat buohkat máhtte šleŋget geađggi meattekeahttá vuoktačalmmi njeaiga.

17Israellaččatge geahčaduvvojedje, ja go benjaminlaččat eai lean mielde, de sii ledje njeallječuođiduhát olbmá, buohkat árjjálaš soahteolbmát. 18

20,18
1,1č
20,2328
Sii manne Betelii jearrat Ipmilis: “Guhtemuš mis galgá vuolgit ovddimustá soahtat benjaminlaččaiguin?” Hearrá vástidii: “Juda galgá vuolgit ovddimustá.”

19Maŋit iđida israellaččat johttájedje ja luoitaledje Gibea lahka. 20Nu sii vulge soahtat benjaminlaččaiguin ja divvo iežaset soahtan láhkái Gibea olggobeallái. 21Benjaminlaččat bohte olggos gávpogis ja godde dan beaivvi guoktelogiguokteduhát israellačča. 23

20,23
1,1č
20,1828
Dalle israellaččat manne Betelii ja čirro Hearrá muođuid ovddas gitta eahkeda rádjái. Sii jerre: “Galgatgo mii ain soahtat vieljaineamet Benjaminiin?” Hearrá vástidii: “De galgabehtet!” 22Dalle israellaččat roahkasmuvve ja divvo iežaset soahtan láhkái seammá báikái go ovddit beaivvige. 24Go israellaččat maŋit beaivvi vulge soahtat, 25de benjaminlaččat bohte olggos Gibeas ja godde vel gávccinuppelohkáiduhát soahteolbmá. 26Oppa israellaččaid soahteveahka manai fas Betelii. Doppe sii čohkkájedje Hearrá muođuid ovddas ja čirro. Dan beaivvi sii fástudedje gitta eahkeda rádjái ja oaffarušše Hearrái boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid 27ja jerre Hearrás rávvaga. Dan áigge Ipmila lihtuárka lei Betelis, 28
20,28
4 Mos 25,7eč
Jos 22,1330eč
Duop 1,1č
20,1823
ja Pinehas, Elasara bárdni ja Arona áddjut, bálvalii doppe Hearrá muođuid ovddas. Sii jerre: “Galgatgo mii velá oktii mannat soahtat vieljaineamet Benjaminiin, vai galgatgo mii heaitit?” Hearrá vástidii: “Mannet soahtat! Ihttin mun divttán sin vuoittáhallat didjiide.”

29Israellaččat bidje olbmáid beitosii Gibea birra. 30Goalmmát beaivvi sii vulge Gibea olggobeallái soahtat benjaminlaččaiguin nugo ovddit gerddiidge. 31Go benjaminlaččat bohte olggos gávpogis, de sii gessojuvvojedje guhkás gávpoga luhtte. Álggos sii vuite nugo ovddit gerddiidge ja godde sullii golbmalogi israellačča daid máđijaid ala main nubbi manai Betelii ja nubbigis meahci čađa Gibeonii.

32Dalle benjaminlaččat jurddašedje: “Mii vuoitit sin dego ovdalge”. Muhto israellaččaid áigumuš lei báhtarit ja geassit sin máđijaid ala, guhkás gávpogis. 33Israellaččat geassádedje ja divvo iežaset soahtan láhkái Baal-Tamarii. Dalle dat geat ledje beitosis gibealaččaid duogábealde, bohte ovdan vuođgŋinsajiineaset. 34Logiduhát israellaš válljusoahteolbmá fallehedje Gibea. Soahti lei garas, eaige benjaminlaččat ipmirdan ahte lihkuhisvuohta lei juksamin sin. 35Hearrá divttii benjaminlaččaid vuoittáhallat Israelii, ja dan beaivvi israellaččat godde guoktelogivihttaduhát ja čuođi benjaminlaš soahteolbmá. 36Benjaminlaččat ipmirdedje dál ahte sii ledje vuoittáhallamin. Soahti manai ná: Israellaččat geassádedje benjaminlaččaid ovddas, danin go sii luhtte daidda geaid ledje bidjan beitosii Gibea birra. 37Dat geat ledje vuođgŋimin dopme fallehit Gibea, bahkkejedje gávpogii ja godde buohkaid. 38Israellaččat ledje soahpan vuđgŋiiguin ahte sii galge bidjat suhkkes suova badjánit gávpogis. 39Soađis israellaččat jorggihedje álggos báhtui. Go benjaminlaččat ledje goddán sullii golbmalogi israellačča, de sii jurddašedje: “Vissásit mii vuoitit sin nugo ovddit dáistaleamisge.” 40Muhto dalle gávpogis badjánišgođii suhkkes suovva, ja go benjaminlaččat jorggihedje geahččat, de sii oidne gávpoga mannamin suovvan almmi guvlui.

41Dál israellaččat jorggihedje ruoktot, ja benjaminlaččat suorganedje go sii oidne ahte lihkuhisvuohta lei juksan sin. 42Sii báhtaredje israellaččain meahci guvlui, muhto doarrideaddjit čuvvo sin šušmmi duohken. Benjaminlaččat šadde israellaččaid váldojoavkku ja daid gaskii geat ledje leamaš gávpogis. 43Israellaččat časke benjaminlaččaid ja doarridedje sin, dassá go jukse sin Gibea nuorttabealde. 44Benjaminis gahčče gávccinuppelohkáiduhát olbmá geat buohkat ledje árjjálaš soahteolbmát. 4520,45 Rimmonbákti Betela nuorttabealde.Earát jorggihedje ja báhtaredje meahccái Rimmonbávtti guvlui. Israellaččat godde máđijaid ala velá vihttaduhát olbmá, doarridedje sin gitta Gidoma rádjái ja godde vel guokteduhát olbmá. 46Benjaminlaččain gahčče dan beaivvi guoktelogivihttaduhát olbmá geat buohkat ledje árjjálaš soahteolbmát. 47Dušše guhttačuođi benjaminlačča besse báhtui meahccái Rimmonbáktái, ja doppe sii orro njeallje mánu.

48Israellaččat máhcce Benjamina eatnamii ja godde buot maid deive, buot gávpogiid olbmuid ja elliid, ja buolláhedje buot gávpogiid.

21

Benjamina čearda ásahuvvo ođđasis

211Israellaččat ledje vurdnon Mispas: “Ii oktage mis atte nieiddas áhkkán benjaminlažžii.” 2

21,2
20,26
Sii bohte Betelii, ja doppe sii čohkkájedje Ipmila ovddas gitta eahkeda rádjái, fuiko ja čirro jitnosit. 3Sii dadje: “Hearrá, Israela Ipmil! Manne dát galggai dáhpáhuvvat Israelii? Dál Israelis váilu olles čearda!” 4Árrat maŋit iđida israellaččat huksejedje Betelii áltára ja oaffarušše boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid.

5De sii jerre: “Leatgo muhtimat buot Israela čearddain geat eai leat boahtán, go mii dál leat čoagganan Hearrá ovdii?” Sii ledje oainnat vurdnon nannosit ahte dat gii ii boađe Hearrá ovdii Mispai, ráŋggáštuvvo jápmimiin.

6Israellaččat árkkášedje vieljaset Benjamina, ja sii dadje: “Otná beaivvi okta čearda lea čuhppojuvvon eret Israelis. 7Gos mii fidnet áhkáid daidda benjaminlaččaide geat leat vel báhcán? Miihan leat vurdnon Hearrá nammii ahte eat atte nieiddaideamet sidjiide áhkkán.” 8De sii jerre: “Geat buot Israela čearddain eai leat boahtán Hearrá ovdii Mispai?” Gávnnahuvvui ahte Jabešis Gileadis ii oktage lean boahtán čoagganeapmái. 9Álbmot geahčaduvvui, iige das lean oktage olmmoš Jabešis Gileadis.

10Dalle searvegoddi vuolggahii Jabešii Gileadis guoktenuppelohkáiduhát soahteolbmá ja gohččo sin: “Mannet Jabešii Gileadis ja goddet dan ássiid, maiddái nissoniid ja mánáid. 1121,11 Vihahehket duššadeapmái vihahit duššadeapmái.Dahket ná: Vihahehket duššadeapmái buot olbmáid ja buot nissoniid geat leat veallán olbmáin.” 12Jabeša ássiid gaskkas Gileadis sii gávdne njeallječuođi eadneviđá nieidda geat eai lean veallán olbmáin. Sii buktojuvvojedje Šiloi siidii mii lea Kanaanis.

13

21,13
20,47
De searvegoddi vuolggahii áirasiid benjaminlaččaid lusa Rimmonbáktái fállat sidjiide ráfi. 14Dalle benjaminlaččat máhcce, ja israellaččat adde sidjiide daid nissoniid Jabešis Gileadis geaid ledje diktán eallit. Muhto nissonat eai lean doarvái ollu.

15Álbmot árkkášedje Benjamina čeardda, danin go Hearrá lei dahkan guoros saji Israela čearddaid gaskii. 16

21,16
20,48
Searvegotti vuorrasat jerre: “Mo mii fidnešeimmet áhkáid daidda benjaminlaččaide geat leat báhcán, go buot dan čeardda nissonat leat duššaduvvon?” 17Sii dadje vel: “Benjamina bázahus ferte gáddjojuvvot, Israelis ii oaččo jávkaduvvot olles čearda. 18Muhto mii israellaččat eat sáhte addit nieiddaideamet sidjiide áhkkán, danne go mii leat vurdnon: Garuhuvvon lehkos dat gii addá áhká benjaminlažžii.” 19De sii fuobmájedje ahte Šilos, dan gávpogis mii lea Betela davvelis ja Lebona lullelis, Betela ja Sikema gaskasaš máđija nuorttabealde, lávejedje juohke jagi ávvudit Hearrá basiid. 20Sii dadje dal benjaminlaččaide: “Mannet Šilo viidnegárddiide njáhkagassii. 21Go dii oaidnibehtet gávpoga nieiddaid boahtimin dánsut, de galgabehtet viehkalit viidnegárddiin, ja juohkehaš galgá dohppet Šilo nieidda alccesis áhkkán ja de máhccat Benjamina eatnamii. 22Ja go sin áhčit dahje vieljat bohtet váidalit midjiide, de mii dadjat: ‘Árkkálmastet sin. Buohkat eai sáhttán oažžut áhká soađis. Ja dii ieža ehpet sáhttán addit nieiddaideattet sidjiide, dallehan dii livččiidet šaddan sivalažžan.’”

23Benjaminlaččat dahke nu. Juohkehaš dohppii dánsu nieidda alccesis áhkkán. Dasto sii máhcce iežaset eatnamii, huksejedje ođđasit gávpogiiddiset ja ásse daidda. 24Eará israellaččat maid máhcce doppe, juohke čearda ja juohke sohka iežas opmodahkii.

25

21,25
17,6+
Daid áiggiid Israelis ii lean vel gonagas, ja juohkehaš dagai dan maid anii vuoigadin.