Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
1

Israel váldá Kanaana

11

1,1
20,18
Josua jápmima maŋŋil israellaččat jerre Hearrás: “Guhtemuš čearda vuolgá ovddimusas soahtat kanaanlaččaiguin?” 2
1,2
Jos 6,2+
Hearrá vástidii: “Juda vuolgá ovddimusas. Mun attán eatnama Juda čeardda gihtii.” 3Juda olbmát dadje Simeona olbmáide, vieljaidasaset: “Vulget minguin váldit kanaanlaččain dan eatnama mii vuorbáduvvui min opmodahkan, de miigis vuolgit dinguin váldit din opmodaga.” Simeona čeardda olbmát vulge singuin. 4Juda vulggii, ja Hearrá attii kanaanlaččaid ja perisselaččaid sin gihtii. Sii časke daid Besekis, logiduhát olbmá. 5Besekis sii deive Adoni-Beseka. Sii sohte suinna ja vuite kanaanlaččaid ja perisselaččaid. 6Adoni-Besek báhtarii, muhto Juda olbmát doarridedje su, dohppejedje su ja čuolastedje sus belggiid ja juolgebelggiid. 7Dalle Adoni-Besek dajai: “Čiežalogi gonagasa geain ledje čuhppojuvvon bealggit ja juolgebealggit, čogge moaluid mu beavddi vuolde. Dál Ipmil mávssaha munnje dan maid mun dahken sidjiide.” Adoni-Besek dolvojuvvui Jerusalemii, ja dohko son jámii.

8Juda olbmát fallehedje Jerusalema, válde dan, godde dan ássiid ja buolláhedje gávpoga. 9Dasto sii soahttájedje daid kanaanlaččaiguin geat ásse várreeatnamis, Negevis ja Šefelas. 10

1,10
Jos 14,15
15,13č
Juda olbmát fallehedje daid kanaanlaččaid geat ásse Hebronis, ovddeš Kirjat-Arbas, ja vuite Šešaja, Ahimana ja Talmaja. 11
1,11
Jos 15,15–19
Doppe sii vulge soahtat Debira ássiiguin. Debir gohčoduvvui ovdal Kirjat-Seferin. 12Kaleb dajai: “Mun attán nieidan Aksa áhkkán dasa gii falleha Kirjat-Sefera ja váldá dan.” 13Otniel, Kaleba nuorat vielja Kenasa bárdni, válddii gávpoga, ja Kaleb attii sutnje nieiddas Aksa áhkkán. 14Go Aksa bođii dohko, de son mearridii sártnuhit áhčis addit sudnuide eambbo eatnama. Aksa luoitádii ásena čielggis, ja Kaleb jearai: “Maid don siđat?” 15Aksa vástidii: “Atte munnje earroattáldaga. Don leat addán munnje Negeva goikemeahci, atte munnje vel gálduid.” Dalle Kaleb attii sutnje Badjegálduid ja Vuollegálduid.

16

1,16
4 Mos 10,29
Duop 3,13
4,11
1,16 Pálbmagávpogis Jeriko, gč. 5 Mos 34,3.Kenlaččat geat ledje Mosesa vuohpa nális, ledje vuolgán Pálbmagávpogis oktan Juda čearddain Juda meahccái Negevii Arada lahka ja ledje ássan dohko amaleklaččaid gaskii.

171,17 Horma Hebreagiela mielde “vihahuvvon duššadeapmái”. Gávpot lea Beer Šeba lahka, lullin Kanaanis; ovdal dan namma lei Sefat.Juda olbmát vulge ovttas Simeona olbmáiguin soahtat kanaanlaččaiguin geat ásse Sefatis, ja vuite sin. Sii vihahedje gávpoga duššadeapmái, ja danin dat gohčoduvvui Horman. 18Juda válddii dasto Gaza, Aškelona ja Ekrona oktan biraseatnamiiddisetguin. 19

1,19
Jos 17,16
Duop 4,3
Hearrá lei Juda čearddain, ja Juda olbmát válde várreeatnama, muhto eai nagodan ádjit eret jalgadasa ássiid, danin go dain ledje ruovdevovnnat. 20
1,20
4 Mos 14,24
Jos 14,12č
Kalebii addojuvvui Hebron, nugo Moses lei gohččon, ja Kaleb ájii doppe eret Anaka golbma bártni. 21
1,21
Jos 15,63
Muhto benjaminlaččat eai ádján jebuslaččaid eret Jerusalemis, ja vel otná beaivvige jebuslaččat ásset benjaminlaččaid gaskkas Jerusalemis.

22Josefa čearddat, Manasse ja Efraim, vulge soahtat Beteliin, ja Hearrá lei singuin. 23

1,23
1 Mos 28,19
Sii vuolggahedje dohko iskkadeddjiid. Gávpoga namma lei dovle Lus. 24Iskkadeaddjit oidne muhtin olbmá boahtimin gávpogis, ja sii dadje sutnje: “Ofelaste min gávpogii, de mii leat dutnje láđđásat.” 25
1,25
Jos 6,25
Go olmmái lei ofelastán sin dohko, de Manasse ja Efraima soahteolbmát válde gávpoga. Sii godde buot gávpoga ássiid, muhto ofelačča ja oppa su bearraša sii luite mannat. 26Olmmái fárrii hetlaččaid eatnamii, huksii dohko gávpoga ja bijai dasa namman Lus. Dat lea dan namma vel otná beaivvige.

27

1,27
Jos 17,11č
Manasse čearda ii nagodan ádjit eret Bet-Šeana, Taanaka, Dora, Jibleama iige Megiddo iige daid birasgávpogiid ássiid. Kanaanlaččat ásse ain dan eatnamis. 28
1,28
Jos 17,13
Go israellaččat givro, de kanaanlaččat šadde bággobargui, muhto eai áddjojuvvon eret.

29

1,29
Jos 16,10
Efraima čearda ii ádján eret daid kanaanlaččaid mat ásse Geseris. Kanaanlaččat ásse ain doppe sin gaskkas.

30Sebulona čearda ii ádján eret Kitrona ja Nahalola ássiid. Kanaanlaččat ásse ain sin gaskkas, muhto sii šadde bággobargui.

31Ašera čearda ii ádján eret Akko ja Sidona ássiid iige Ahlaba, Aksiba, Helba, Afika ja Rehoba ássiid. 32Ašerlaččat šadde ássat kanaanlaččaid gaskii, go sii eai nagodan ádjit sin eret.

33Naftalilaččat eai ádján eret Bet-Šemeša ja Bet-Anata ássiid, muhto šadde ássat kanaanlaččaid gaskii. Bet-Šemeša ja Bet-Anata ássit šadde bággobargui.

34Amorlaččat bahkkejedje danlaččaid várreeatnamii eaige suovvan sin boahtit vuolás jalgadassii. 35Amorlaččat ásse ain Har-Heresis, Ajalonis ja Šaalbimis, muhto go Manasse ja Efraima čearddat givro, de amorlaččat šadde bággobargui.

36Amorlaččaid rádji manai Akrabbimgorgŋehagas Selas ja doppe ain bajás.

2

Hearrá eŋgel cuiggoda israellaččaid

21

2,1
1 Mos 16,717,7č
Duop 6,8–10
2,1 Gilgal gávpot Jordanleagis, deaŧalaš oskkoldatlaš ja politihkalaš guovddáš. >Jos 4,19. Bokim Namma mearkkaša “Dat geat leat čierrumin”; báiki Betela lahka. Vrd. v. 4č.Hearrá eŋgel bođii Gilgalis Bokimii ja celkkii: “Mun bukten din Egyptas dán eatnamii maid mun váliin lohpidin din áhčiide áigut addit didjiide. Mun dadjen: Mun in goassege rihko lihtu maid dahken dinguin, 2
2,2
2 Mos 23,32
34,12č
5 Mos 7,5
ehpetge diige oaččo dahkat lihtu dán eatnama ássiiguin. Sin áltáriid dii galgabehtet gaikut. Muhto dii ehpet leat gullan mu. Manin dii ehpet lean munnje gulolaččat? 3
2,3
Jos 23,13
Dál mun cealkkán: Mun in áje dán eatnama ássiid din ovddas, muhto sii šaddet seahčagassan din gilgii, ja sin ipmilat šaddet didjiide giellan.” 4Go Hearrá eŋgel lei sárdnon dán israellaččaide, de sii buohkat čirrojedje jitnosii. 5Sii bidje dan báikki namman Bokim ja oaffarušše doppe Hearrái.

Israel Josua jápmima maŋŋil

6

2,6
Jos 24,28
Go Josua lei luoitán israellaččaid mannat, de sii vulge iežaset guovlluide ja válde eatnama oapmineaset. 7Israel bálvalii Hearrá nu guhká go Josua elii ja maŋŋilge, nu guhká go ain ledje eallimin vuorrasat geat ledje oaidnán buot daid stuorra daguid maid Hearrá lei dahkan Israelii. 8Hearrá bálvaleaddji Josua, Nuna bárdni, jámii čuođilogi jagi boarisin, 9
2,9
Jos 19,50
24,30
ja son hávdáduvvui iežas eatnamii Timnat-Heresii mii lea Efraima várreeatnamis Gaašvári davvelis. 10
2,10
5 Mos 31,16
Go oppa dat buolva lei čoggojuvvon áhčiideaset lusa, de badjánii nubbi buolva mii ii dovdan Hearrá iige daguid maid son lei dahkan Israelii.

11

2,11
4 Mos 25,3
5 Mos 4,25
Duop 2,19
3,12
4,1
6,1
8,33
10,6
13,1
1 Sam 15,19
1 Gon 11,6
2,11 Baal-ipmiliid báikkálaš ipmiliid namahus. Baal adnojuvvo maiddái kanaanlaččaid váldoipmila namman, gč. 2,13. ▶ Baal.Israellaččat dahke dan mii lei bahá Hearrá čalmmiin ja bálvališgohte Baal-ipmiliid. 12
2,12
Jer 5,19
Sii hilgo Hearrá, áhčiideaset Ipmila, gii lei buktán sin Egyptas, ja vádjoledje eará ipmiliid maŋis, daid ipmiliid maid sin birasálbmogat bálvaledje. Sii rohkadalle daid ja nu moaráhuhtte Hearrá. 13
2,13
10,6
1 Sam 12,10
1 Gon 11,533
2,13 Baala ja Astarte-ipmiliid Baal, ▶ Astarte.Go israellaččat hilgo Hearrá ja bálvališgohte Baala ja Astarte-ipmiliid, 14
2,14
3,8
4,2
10,7
1 Sam 12,9
de Hearrá moaráhuvai sidjiide. Son attii israellaččaid sin rievideddjiid gihtii ja divttii sin vašálaččaid vuoluštit sin juohke guovllus, eaige sii šat bihtán dain. 15
2,15
3 Mos 26,17
5 Mos 28,25
Juohke háve go israellaččat soahttájedje, de Hearrá časkkii sin lihkuhisvuođain nugo lei vurdnon dahkat. Nu israellaččat šadde stuorra áŧestussii.

16

2,16
3,915
Dalle Hearrá čuoččáldahtii duopmáriid geat beste álbmoga rievideddjiid gieđas. 17Muhto israellaččat eai dáhtton gullat duopmáriidge. Sii furrošedje eará ipmiliiguin ja rohkadalle daid. Sii gáide fargga dan geainnus man sin áhčit ledje vádjolan. Sin áhčit ledje gullan Hearrá báhkkomiid, muhto sii eai vádjolan áhčiideaset geainnuid. 18Hearrá čuoččáldahtii álbmogii duopmáriid ja lei sin doarjjan. Son besttii álbmoga dan vašálaččaid gieđas nu guhká go duopmár elii. Ipmil árkkášii sin go gulai sin šuohkkimin, go sin vašálaččat áŧestedje ja givssidedje sin. 19Muhto go duopmár jámii, de israellaččat fas jorgaledje Ipmilis ja meannudedje vel bahábut go sin áhčit. Sii eai heaitán bahás daguideaset eaige gážžáris vádjolusaset, muhto vádjoledje eará ipmiliid maŋis ja bálvaledje ja rohkadalle daid.

20Dalle Hearrá moaráhuvai Israelii ja celkkii: “Dii lehpet rihkkon dan lihtu maid mun dahken din áhčiiguin, ehpetge leat doahttalan mu. 21Dan dihte in munge šat duššat ovttage dain álbmogiin mat ain ledje duššatkeahttá dalle go Josua jámii. 22

2,22
2 Mos 16,45 Mos 8,2
Duop 3,14č
Mun bijan daid álbmogiid didjiide geahččalussan, vai beasan oaidnit vádjolehpetgo dii mu geainnu seammá gulolaččat go din áhčit.” 23Danin Hearrá divttii daid álbmogiid orrut iige gáhččan duššadit daid, ja danin son ii lean addán daid Josua gihtiige.

3

31

3,1
2,3
Dát leat álbmogat maid Hearrá divttii báhcit ássansajiidasaset, vai beassá geahččalit daid israellaččaid geat eai lean vásihan Kanaana sođiid. 2Dan son dagai vai beassá oahpahit Israela ođđa buolvvaid soahtat, aivvestassii daid mat eai ovdal lean vásihan soađi. 3
3,3
Jos 13,3eč
Eatnamii báhce vihtta filistalaš oaivámuččaid ráđđenguovllu ja buot kanaanlaččat, sidonlaččat ja hivvelaččat geat ásse Libanona váriin Baal-Hermona vári ja Lebo-Hamata gaskkas. 4Nu Hearrá dáhtui geahččalit Israela vai beassá oaidnit jeagaditgo sii su báhkkomiid maid son lei addán sin áhčiide Mosesa bokte. 5Go israellaččat ásse kanaanlaččaid, hetlaččaid, amorlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid gaskkas, 6
3,6
1 Mos 24,35 Mos 7,1eč
de sii válde sin nieiddaid áhkkán ja adde iežaset nieiddaid sin bártniide áhkkán. Seammás sii bálvališgohte sin ipmiliid.

Otniel

73,7 Baal-ipmiliid, Ašera-ipmiliid >2,11Baal, ▶ Ašera.Israellaččat dahke dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin. Sii vajáldahtte Hearrá, Ipmileaset, ja bálvaledje Baal-ipmiliid ja Ašera-ipmiliid. 8

3,8
2,1420
Dalle Hearrá moaráhuvai israellaččaide ja attii sin Kušan Rišatajima, Aram Naharajima gonagasa, gihtii. Israellaččat šadde bálvalit Kušan Rišatajima gávcci jagi. 9
3,9
3,15
6,6č
10,1012
Dalle israellaččat čurvo Hearrái, ja Hearrá čuoččáldahtii sidjiide beastin Otniela, Kaleba nuorat vielja Kenasa bártni. 10
3,10
6,34
11,29
13,25
14,619
15,14
1 Sam 10,6
16,13
Jes 11,2
42,1
61,1
Hearrá vuoigŋa bođii su badjelii, ja son šattai duopmárin Israelis. Otniel vulggii soahtat, ja Hearrá attii su gihtii Kušan Rišatajima, Arama gonagasa, ja nu Otniel vuolidii su. 11
3,11
5,31
8,2833
13,1
De eatnamis lei ráfi njealljelogi jagi. Dasto Otniel, Kenasa bárdni, jámii.

Ehud

12

3,12
2,11+
Israellaččat dahke fastain dan mii lea bahá Hearrá čalmmiin, ja danin Hearrá divttii Eglona, Moaba gonagasa, oažžut fámu ráđđet sin. 13
3,13
1,16
Eglon dagai lihtu ammonlaččaiguin ja amaleklaččaiguin, vuittii Israela ja válddii Pálbmagávpoga. 14Israellaččat bálvaledje Eglona, Moaba gonagasa, gávccinuppelohkái jagi.

15Dalle israellaččat čurvo Hearrái, ja Hearrá čuoččáldahtii sidjiide beastin benjaminlaš Ehuda, Gera bártni, gurutgieđat olbmá. Go israellaččat oktii vuolggahedje su doalvut vearu Eglonii, Moaba gonagassii, 16de son duddjui alccesis guovtteávjjot miehki, ovtta állana guhku, ja čanai dan olgeš beale gilgii biktasiid vuollái. 17Ehud doalvvui vearu Eglonii, Moaba gonagassii, gii lei hui buoiddes olmmái. 18Go Ehud lei dolvon vearu, de Geađgebácciid luhtte Gilgala lahka 19son earránii dain geat ledje leamaš sus guoddin. Son máhcai Eglona lusa ja dajai: “Gonagas, mus lea dutnje čiegus sáhka.” Dalle gonagas dajai bálvváidasas: “Mannet olggos!” Buohkat geat ledje das, manne olggos. 20Go gonagas lei báhcán čohkkát okto gálus loktalatnjasis, de Ehud bođii su lusa ja dajai: “Mus lea dutnje sátni Ipmilis.” Eglon čuožžilii stuolustis. 21Dalle Ehud válddii gurut gieđainis miehki mii sus lei olgeš beale gilggas, ja čuggii dan Eglona čoavjái, 22nu ahte miehkki oktan nađain vuojui buoidái. Buoidi dahppasii miehki birra, iige Ehud geassán miehki eret. 23Dasto Ehud manai ovdahállii, govččai lanja uvssa ja lohkkadii dan. 24

3,24
1 Sam 24,4
Go son lei vuolgán, de bohte Eglona bálvvát. Sii oidne ahte gonagasa lanja uksa lei lohkkaduvvon. Dalle sii jurddašedje: “Gonagas lea vissa gálgamin áššiidis gálus loktalanjas.” 25Sii vurde hui guhká, muhto go son ii rahpan, de sii vižže čoavdaga ja rahpe uvssa. Sii oidne hearráset veallámin láhttis jábmin.

26Dan botta go bálvvát ájahalle, de Ehud beasai báhtui. Son lei juo ollen Geađgebácciid meattá ja báhtarii ain Seira guvlui. 27Go son joavddai Efraima várreeatnamii, de son bosádii dorvve ja čohkkii israellaččaid. Ehud njunnošis sii njidje váriin. 28

3,28
7,24
12,5
Son dajai sidjiide: “Čuvvot mu, Hearrá lea addán din vašálaččaid, moablaččaid, din gihtii.” Sii čuvvo su, válde Jordana gállamiid moablaččain eaige luoitán ovttage doppe rastá. 29Sii godde dalle sullii logiduhát moablačča geat buohkat ledje gievrras ja jálus soahteolbmát, iige oktage beassan báhtui. 30
3,30
3,118,28
11,33
Dan beaivvi Israel vuolidii Moaba, ja eatnamis lei ráfi gávccilogi jagi.

31Ehuda maŋŋá duopmárin šattai Šamgar, Anata bárdni. Son gottii guhttačuođi filistalačča biikasoppiin. Sonnai besttii Israela.