Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
3

Njuovčča lea dolla

31

3,1
Rom 12,7
1 Kor 12,28
Vieljažiiddán, allet buohkat riema oahpaheaddjin, dasgo dii diehtibehtet ahte mii oahpaheaddjit dubmejuvvot garraseappot go earrásat. 2
3,2
Sát 10,19
Jak 1,26
Mii buohkat jorralit máŋgga dáfus. Dat gii ii jorral ságainis, lea dievaslaš: Son máhttá hálddašit oppa iežas rupmaša. 3Jos bidjat hestii bákki, de dalle dat jeagada min ja mii nagodit jorgalit oppa heastta. 4Velá stuorra skiippaidge maid garra biekkat dolvvodit, uhca stivrranaš jorgala dohko gosa stivrejeaddji dáhttu. 5
3,5
Sát 18,21
Maiddái njuovčča lea uhca lahtoš, muhto dat máhttá stuorástallat sakka. Smávva dolaš sáhttá buolláhit stuorra vuovddi! 6
3,6
Sát 16,27
Matt 12,36č
15,18
3,6 eallima jođu sáhttá maid jorgaluvvot “álggu jođu” dahje “riegádeami jođu”. Juvddálaš árbevieruid mielde johtu govvida olbmo girjás eallima. Dajaldat sáhttá maid ovddastit luonddu ja máilmmi agálaš johtima.Maiddái njuovčča lea dolla; min lahtuid searvvis dat lea vearrivuođa máilbmi. Dat nuoskkida oppa rupmaša ja cahkkeha eallima jođu, ja dola dat lea ožžon helvehis.

7Buot elliid olmmoš sáhttá lodjudit ja lea maid lodjudan, njealjejuolggagiid, lottiid, njoammuid ja mearaelliid, 8

3,8
Sál 140,4
Rom 3,13
muhto njuokčama ii oktage olmmoš sáhte lodjudit; dat lea lodjutmeahttun ja bahá, dan dievva lea goddi mirko. 9
3,9
1 Mos 1,27
Njuokčamiin mii rámidit Hearrá ja Áhči, ja dainna mii maiddái garuhit olbmuid geat leat sivdniduvvon Ipmila govvan. 10
3,10
Ef 4,29
Seammá njálmmis boahtá rámádus ja garuhus. Vieljaidan, nu dat ii oaččo leat! 11Sáhttágo seammá ádjagis golgat sihke buorre čáhci ja rihča čáhci? 12
3,12
Matt 7,16
Vieljaidan, sáhttetgo fiikonmuoras šaddat oliivvat dahje viidnemuoras fiikonat? Iige sálteádjagis golgga buorre čáhci.

Viisodat mii boahtá badjin

13Gii din searvvis lea viissis ja jierpmálaš? Buktos son iežas buori vádjolusa čájánassan daguid, vuollegaččat nugo jierbmeolmmoš dahká. 14

3,14
1 Kor 2,6č
3,3
Muhto jos dis lea váimmus bahča gáđašvuohta ja bealkinmiella, de allet duohtavuođa vuostá rámpo iežadet viisodaga. 15
3,15
1 Kor 15,44eč
Dakkár viisodat ii boađe badjin, muhto dat lea eatnanlaš, oaččálaš, bahás vuoiŋŋaid viisodat. 16Gos lea gáđašvuohta ja bealkinmiella, doppe lea maiddái moivi ja buotlágán bahá. 17
3,17
1,517
Muhto viisodat mii boahtá badjin, lea buhtis ja duddjo ráfi, dat lea láđis ja soabalaš, dan dievva lea váibmoláđisvuohta ja buorit šaddosat, dat lea bealátkeahttái iige dahkalutta. 18
3,18
Jes 32,17
Matt 5,9
Vanhurskkisvuohta gilvojuvvo ráfi dahkun, ja dat addá šaddosiid daidda geat ráfi dahket.

4

41

4,1
Rom 7,23
1 Pet 2,11
Mas boahtá nu ollu bealku ja soahti din gaskii? Iigo dat boađe din himuin mat sohtet din rupmašis? 2Dii anistuvvabehtet, muhto dis ii leat, dii lehpet nu gáhtašat ahte measta gottestuvvabehtet, muhto ehpet sáhte oažžut. Dii riidalehpet ja doarrubehtet, muhto dis ii leat mihkkege, danne go dii ehpet áno. 3Dii átnubehtet, muhto ehpet oaččo, danin go dii átnubehtet boastut, vai beassabehtet duhtadit visot iežadet himuin.

4

4,4
Jer 3,6–9
Matt 6,24
Joh 15,19
17,14
Rom 8,7
1 Joh 2,15
4,4 dii oskkáldasmeahttumat greikkagiel teavsttas sánis sátnái: “dii náittosdili rihkkut”. Vrd Hos 1–3.Dii oskkáldasmeahttumat! Ehpetgo dii dieđe ahte máilmmi ustitvuohta lea vašálašvuohta Ipmilii? Gii dáhttu leat máilmmi ustit, dat šaddá Ipmila vašálažžan. 5
4,5
2 Mos 34,14
4,5 Sitáhta gáldu ii leat dovddus.Dahje gáddibehtetgo ahte čála duššás cealká: “Áŋgirit Ipmil áibbaša dan vuoiŋŋa maid lea diktán orrut min siste”? Muhto velá stuorit lea árbmu maid son addá. 6
4,6
Sát 3,34
1 Pet 5,5
Dan dihte celkojuvvo: Ipmil vuosttalda čeavlás olbmuid, muhto vuollegaččaid son árpmiha. 7
4,7
Ef 6,11
1 Pet 5,8č
Lehket dan dihte Ipmilii vuolibuččat, muhto vuosttaldehket beargalaga, de dat heaitá din áŧesteames. 8
4,8
Jes 1,16
Sak 1,3
4,8 Buhtistehket gieđaideattet … iežadet váimmu Ovdal go olbmot besse bassibáikái de sii fertejedje buhtistuvvot. ▶ buhtisvuohta.Lahkanehket Ipmilii, de son lahkana didjiide. Buhtistehket gieđaideattet, suttolaččat, buhtistehket iežadet váimmu, dii geat guovttádastibehtet! 9
4,9
Luk 6,25
Moraštehket, čirrot ja váidalehket! Nuppástuvvos din boagusteapmi morašin ja din illu šlundivuohtan. 10
4,10
Matt 23,12
1 Pet 5,6
Vuollánehket Hearrá ovdii, de son din alida.

11

4,11
3 Mos 19,16
Matt 7,1eč
Vieljažiiddán, allet sártno baháid guhtet guimmiideattet birra. Dat gii sárdnu baháid vieljas birra dahje dubme vieljas, sárdnu baháid lága birra ja dubme lága. Muhto jos dubmet lága, de don it leat lága dahkki, muhto dan duopmár. 12
4,12
Rom 2,1
14,4
Lea dušše okta láhkaaddi ja duopmár, son geas lea fápmu beastit ja duššadit. Muhto gii don leat, gii dubmet iežat lagamučča?

Várrehus rámppaide ja riggáide

13

4,13
Sát 27,1
Luk 12,16eč
Gullet dii geat dadjabehtet: “Odne dahje ihttin mii vuolgit dan dahje don gávpogii, orrut doppe jagi, gávppašit ja dinet ruđaid”, 14
4,14
Sál 39,6
dii ehpet dieđe mo din eallin lea ihttin. Dii lehpet dušše mierká mii lea oidnosis oanehis áiggi ja de jávká. 15
4,15
Apd 18,21
Rom 1,10
1 Kor 4,19
16,7
Dii galggašeiddet baicca dadjat: “Jos Hearrá dáhttu, de mii eallit ja dahkat dán dahje duon.” 16Muhto dii rámpobehtet iežadet ja čevllohallabehtet. Buot diekkár rápmi lea bahá. 17
4,17
Luk 12,47
Dat gii diehtá dahkat dan mii lea buorre, muhto ii daga dan, son sudduda.

5

51

5,1
Luk 6,24
Gullet, dii riggát! Čirrot ja luibmet vártnuhisvuođa mii din deaivida. 2
5,2
Matt 6,19
Din riggodat guohcaga ja din biktasiid borrá muohcu. 3Din gollit ja silbbat leat giimmagan. Daid giimma duođašta din vuostá ja borrá din oačči dego dolla. Dii lehpet čohkken riggodagaid dáid maŋimuš áiggiid. 4
5,4
5 Mos 24,14č
Jes 5,9
5,4 Hearrá, Almmiveagaid Ipmila Ipmilnamma JHWH Sebaot jorgaluvvo dábálaččat Boares Testamenttas: “Almmiveagaid Ipmil”. ▶ Hearrá, Almmiveagaid Ipmil.Dii lehpet doallan bálkká bargiin geat leat láddjen din bealdduid. Gullet: Dat bálká čuorvu albmái, ja ládjobargiid čuorvvas lea ollen Hearrá, Almmiveagaid Ipmila, beljiide. 5
5,5
Jer 12,3
Luk 16,19eč
Dii lehpet eatnama alde eallán badjelmearálašvuođas ja mearihisvuođas. Njuovvanbeaivvi dii lehpet buoidudan váimmuideattet. 6
5,6
Sál 37,10eč
Apd 7,52
Dii lehpet dubmen ja goddán vanhurskkis olbmo, iige son vuosttal din.

Vurdet Hearrá gierdavaččat

7

5,7
5 Mos 11,14
Luk 21,19
Hebr 10,36č
5,7 čakčaarvvi ja giđđaarvvi Gilvináigi lei skábmamánus go čakčaarvi álggii, ja ládju bođii giđđaarvvi maŋŋil cuoŋománus ja miessemánus. mánut.Lehket dan dihte gierdavaččat, vieljažiiddán, gitta Hearrá boahtima rádjái. Maiddái eanadoalli vuordá eatnama mávssolaš šattuid ja vuorddilda gierdavaččat dassážii go dat ožžot čakčaarvvi ja giđđaarvvi. 8
5,8
Sál 31,25
Fil 4,5+
Lehket maiddái dii gierdavaččat ja arvvosmahttet váimmodet, danne go Hearrá boahtin lea lahka. 9
5,9
Matt 24,33
Vieljažiiddán, allet váidal guhtet guimmiideattet, amadet dubmejuvvot. Duopmár čuožžu uksanjálmmis. 10
5,10
2 Muit 36,16
Matt 5,12
23,30eč
Apd 5,41
7,52
Vieljažiiddán, atnet baháid gillámis ja gierdavašvuođas ovdagovvan profehtaid geat leat sárdnon Hearrá nammii. 11
5,11
Job 1,21č
42,10eč
Sál 103,8
Jak 1,12
Daid geat gillájit gierdavaččat, mii máidnut ávdugassan. Dii lehpet gullan Joba gierdavašvuođa birra ja lehpet oaidnán, makkár loahpa Hearrá dasa attii, dasgo Hearrá árkkálmastá ja árpmiha.

12

5,12
Matt 5,34eč
Ovddimustá, vieljažiiddán, allet vuortno, allet almmi bokte, allet eatnama bokte alletge mange eará bokte. Go mieđihehpet, de dadjet dušše juo, ja go biehttalehpet, de dadjet eat. Muđui din deaivida duopmu.

Rohkadusa fápmu

13

5,13
Sál 50,15
Kol 3,16
Jos muhtun dis gillá, de rohkadallos; jos muhtun lea ilus, de lávlos máidnunlávlagiid. 145,14 searvegotti vuorrasiid vuorrasat. vuoidat su oljjuin Oliivaolju adnojuvvui háviide ja symbolan heaggaaddi fámuide, omd. rohkos buhcciid ovddas. Gč. Mark 6,13.Jos muhtun dis lea buozus, de rávkos lusas searvegotti vuorrasiid. Sii galget vuoidat su oljjuin Hearrá nammii ja rohkadallat su ovddas, 15
5,15
Mark 11,23č
ja oskku rohkadus buorida buohcci. Hearrá čuoččáldahttá su, ja jos son lea suddudan, de son oažžu ándagassii.

16

5,16
Sát 28,13
Dovddastehket dan dihte suttuid guhtet guoibmáseattet ja rohkadallet guhtet guimmiideattet ovddas, vai šaddabehtet dearvvašin. Vanhurskkis olbmo rohkadus lea fámolaš ja duddjo ollu. 17
5,17
1 Gon 17,1
Luk 4,25
Elia lei seammalágáš olmmoš go mii. Go son rohkadalai gierdavaččat ahte ii arvváše, de ii arván eatnama ala golmma jahkái ja guđa mánnui. 18
5,18
1 Gon 18,41eč
Go son fas rohkadalai, de albmi attii arvvi ja eanan šaddadii fas šattuid.

19

5,19
Matt 18,15Gal 6,1
Vieljažiiddán, jos muhtun dis čádjida duohtavuođas ja nubbi oahpista su ruoktot, 20
5,20
Sát 10,12
1 Pet 4,8
de dihtet dán: Gii oahpista suttolačča ruoktot čádjádusa geainnus, dat beastá su jápmimis ja čiehká suttuid eatnatvuođa.