Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
2

Riggát ja geafit

21

2,1
Joh 17,1
1 Kor 2,8
Vieljažiiddán, dii geat oskubehtet Hearráseamet Jesus Kristusii, hearvásvuođa Hearrái, allet geahča olbmo hápmái. 22,2 čoakkalmassii sáhttá maid jorgaluvvot “synagogii”. Sátni adnojuvvo kristtalaš searvegotti birra dušše dán vearssas olles Ođđa Testamenttas.Jurddašehket ahte din čoakkalmassii boahtá olmmái gii lea gárvodan čáppa biktasiid ja geas lea gollen suorpmas, ja oktanaga suinna maiddái geafes olmmái gii lea gárvodan duolva biktasiid. 3Jos dii atnibehtet stuorit árvvus dan geas leat čáppa biktasat, ja dadjabehtet sutnje: “Čohkket dása, dá lea buorre sadji”, muhto geafes olbmái: “Čuoččo don dies”, dahje “Čohkán dása láhttái mu julggiid gurrii,” 4de almma dii dalle lehpet sivalaččat olbmuid vealaheapmái? Almma dii dalle lehpet šaddan duopmárin ja dubmebehtet vuoigatmeahttumit?

5

2,5
Luk 6,20
1 Kor 1,26
2,9
Gullet, ráhkis vieljažiiddán: Almma Ipmil lea válljen daid geat máilmmi čalmmiin leat geafit, leat riggát oskkus ja árbet dan riikka maid son lea lohpidan daidda geat su ráhkistit? 6
2,6
1 Kor 11,22
Muhto dii heahppášuhttibehtet geafes olbmo. Eaigoson aiddo riggát din vealat ja gease din dikki ovdii? 7Eaigoson aiddo sii bilkit dan buori nama mii lea celkojuvvon din badjelii?

8

2,8
3 Mos 19,18
Rom 13,8č+
Jos dii ollašuhttibehtet lága gonagaslaš báhkkoma nugo dat lea čállagiin: Ráhkis lagamuččat nugo iežat, de dahkabehtet riekta. 9
2,9
5 Mos 1,17
Muhto jos dii geahččabehtet olbmo hápmái, de dii suddudehpet, ja láhka cuoigu din rihkkun. 10
2,10
Matt 5,19
Gal 3,10
Dat gii muđui doallá lága muhto rihkku dan ovtta sajis, lea rihkkon buot báhkkomiid. 11
2,11
2 Mos 20,13č
Son gii celkkii: Don it oaččo rihkkut náittosdili, celkkii maiddái: Don it oaččo goddit. Vaikko it rihkoše náittosdili, de don leat láhkarihkku, jos gottát. 12
2,12
1,25+
Friddjavuođa lága mielde dii dubmejuvvobehtet; atnet dan muittus maid ain sárdnubehtet dahje dahkabehtet. 13
2,13
Matt 5,7
18,28eč
Luk 6,36
Duopmu lea árpmuheapme dasa gii ii leat leamaš váibmoláđis, muhto váibmoláđisvuohta vuoitá duomu.

Osku ja dagut

14

2,14
Matt 7,21
Gal 5,619eč
Vieljažiiddán, mii ávkkiid das lea jos muhtun dadjá ahte sus lea osku, muhto sus váilot dagut? Sáhttágoson osku su beastit? 15
2,15
Matt 25,35č
1 Joh 3,17č
Jos din vieljas dahje oappás eai leat biktasat dahje sus váilu beaivválaš biebmu, 16mii ávkkiid dalle lea dadjat: “Mana ráfis, biktal iežat ja bora gallás”, jos dii ehpet atte sutnje maid su rumaš dárbbaša? 17Nu lea maiddái osku. Iešalddis, almmá daguid haga, dat lea jápmán.

18Muhtun veadjá dadjat: “Dus lea osku, mus fas dagut.” Čájet munnje iežat oskku almmá daguid haga, de mun čájehan dutnje iežan oskku daguinan. 19

2,19
Matt 8,29
Luk 4,34
Don oskkut ahte Ipmil lea okta. Das don barggat riekta – bahás vuoiŋŋatge dan oskot ja doarggistit. 20Muhto itgo don duššálaš olmmoš ádde ahte osku almmá daguid haga lea ávkkeheapme? 21
2,21
1 Mos 22,9eč
Almmá min áhčči Abraham dahkkojuvvui vanhurskkisin daguidis vuođul, go son bijai bártnis Isaka oaffarin áltára ala? 22
2,22
Hebr 11,17
Don ipmirdat ahte osku duddjui oktan su daguiguin ja ahte daguin su osku šattai ollisin. 23
2,23
1 Mos 15,6
2 Muit 20,7
Jes 41,8
Rom 4,3
Gal 3,6
Dalle ollašuvai dát čálabáiki: Abraham oskkui Ipmila lohpádussii, ja Ipmil anii su vanhurskkisin, ja son gohčoduvvui Ipmila ustibin. 24Dii ipmirdehpet ahte olmmoš adnojuvvo vanhurskkisin daguidis, ii dušše oskkus vuođul. 25
2,25
Jos 2
Hebr 11,31
Aiddo daguinis maiddái fuorrá Rahab čájehii iežas vanhurskkisin, go son válddii lusas áirasiid ja veahkehii sin eret nuppi geainnu. 26
2,26
2,1720
Nugo rumaš lea jápmán almmá vuoiŋŋa haga, nu maiddái osku lea jápmán almmá daguid haga.

3

Njuovčča lea dolla

31

3,1
Rom 12,7
1 Kor 12,28
Vieljažiiddán, allet buohkat riema oahpaheaddjin, dasgo dii diehtibehtet ahte mii oahpaheaddjit dubmejuvvot garraseappot go earrásat. 2
3,2
Sát 10,19
Jak 1,26
Mii buohkat jorralit máŋgga dáfus. Dat gii ii jorral ságainis, lea dievaslaš: Son máhttá hálddašit oppa iežas rupmaša. 3Jos bidjat hestii bákki, de dalle dat jeagada min ja mii nagodit jorgalit oppa heastta. 4Velá stuorra skiippaidge maid garra biekkat dolvvodit, uhca stivrranaš jorgala dohko gosa stivrejeaddji dáhttu. 5
3,5
Sát 18,21
Maiddái njuovčča lea uhca lahtoš, muhto dat máhttá stuorástallat sakka. Smávva dolaš sáhttá buolláhit stuorra vuovddi! 6
3,6
Sát 16,27
Matt 12,36č
15,18
3,6 eallima jođu sáhttá maid jorgaluvvot “álggu jođu” dahje “riegádeami jođu”. Juvddálaš árbevieruid mielde johtu govvida olbmo girjás eallima. Dajaldat sáhttá maid ovddastit luonddu ja máilmmi agálaš johtima.Maiddái njuovčča lea dolla; min lahtuid searvvis dat lea vearrivuođa máilbmi. Dat nuoskkida oppa rupmaša ja cahkkeha eallima jođu, ja dola dat lea ožžon helvehis.

7Buot elliid olmmoš sáhttá lodjudit ja lea maid lodjudan, njealjejuolggagiid, lottiid, njoammuid ja mearaelliid, 8

3,8
Sál 140,4
Rom 3,13
muhto njuokčama ii oktage olmmoš sáhte lodjudit; dat lea lodjutmeahttun ja bahá, dan dievva lea goddi mirko. 9
3,9
1 Mos 1,27
Njuokčamiin mii rámidit Hearrá ja Áhči, ja dainna mii maiddái garuhit olbmuid geat leat sivdniduvvon Ipmila govvan. 10
3,10
Ef 4,29
Seammá njálmmis boahtá rámádus ja garuhus. Vieljaidan, nu dat ii oaččo leat! 11Sáhttágo seammá ádjagis golgat sihke buorre čáhci ja rihča čáhci? 12
3,12
Matt 7,16
Vieljaidan, sáhttetgo fiikonmuoras šaddat oliivvat dahje viidnemuoras fiikonat? Iige sálteádjagis golgga buorre čáhci.

Viisodat mii boahtá badjin

13Gii din searvvis lea viissis ja jierpmálaš? Buktos son iežas buori vádjolusa čájánassan daguid, vuollegaččat nugo jierbmeolmmoš dahká. 14

3,14
1 Kor 2,6č
3,3
Muhto jos dis lea váimmus bahča gáđašvuohta ja bealkinmiella, de allet duohtavuođa vuostá rámpo iežadet viisodaga. 15
3,15
1 Kor 15,44eč
Dakkár viisodat ii boađe badjin, muhto dat lea eatnanlaš, oaččálaš, bahás vuoiŋŋaid viisodat. 16Gos lea gáđašvuohta ja bealkinmiella, doppe lea maiddái moivi ja buotlágán bahá. 17
3,17
1,517
Muhto viisodat mii boahtá badjin, lea buhtis ja duddjo ráfi, dat lea láđis ja soabalaš, dan dievva lea váibmoláđisvuohta ja buorit šaddosat, dat lea bealátkeahttái iige dahkalutta. 18
3,18
Jes 32,17
Matt 5,9
Vanhurskkisvuohta gilvojuvvo ráfi dahkun, ja dat addá šaddosiid daidda geat ráfi dahket.

4

41

4,1
Rom 7,23
1 Pet 2,11
Mas boahtá nu ollu bealku ja soahti din gaskii? Iigo dat boađe din himuin mat sohtet din rupmašis? 2Dii anistuvvabehtet, muhto dis ii leat, dii lehpet nu gáhtašat ahte measta gottestuvvabehtet, muhto ehpet sáhte oažžut. Dii riidalehpet ja doarrubehtet, muhto dis ii leat mihkkege, danne go dii ehpet áno. 3Dii átnubehtet, muhto ehpet oaččo, danin go dii átnubehtet boastut, vai beassabehtet duhtadit visot iežadet himuin.

4

4,4
Jer 3,6–9
Matt 6,24
Joh 15,19
17,14
Rom 8,7
1 Joh 2,15
4,4 dii oskkáldasmeahttumat greikkagiel teavsttas sánis sátnái: “dii náittosdili rihkkut”. Vrd Hos 1–3.Dii oskkáldasmeahttumat! Ehpetgo dii dieđe ahte máilmmi ustitvuohta lea vašálašvuohta Ipmilii? Gii dáhttu leat máilmmi ustit, dat šaddá Ipmila vašálažžan. 5
4,5
2 Mos 34,14
4,5 Sitáhta gáldu ii leat dovddus.Dahje gáddibehtetgo ahte čála duššás cealká: “Áŋgirit Ipmil áibbaša dan vuoiŋŋa maid lea diktán orrut min siste”? Muhto velá stuorit lea árbmu maid son addá. 6
4,6
Sát 3,34
1 Pet 5,5
Dan dihte celkojuvvo: Ipmil vuosttalda čeavlás olbmuid, muhto vuollegaččaid son árpmiha. 7
4,7
Ef 6,11
1 Pet 5,8č
Lehket dan dihte Ipmilii vuolibuččat, muhto vuosttaldehket beargalaga, de dat heaitá din áŧesteames. 8
4,8
Jes 1,16
Sak 1,3
4,8 Buhtistehket gieđaideattet … iežadet váimmu Ovdal go olbmot besse bassibáikái de sii fertejedje buhtistuvvot. ▶ buhtisvuohta.Lahkanehket Ipmilii, de son lahkana didjiide. Buhtistehket gieđaideattet, suttolaččat, buhtistehket iežadet váimmu, dii geat guovttádastibehtet! 9
4,9
Luk 6,25
Moraštehket, čirrot ja váidalehket! Nuppástuvvos din boagusteapmi morašin ja din illu šlundivuohtan. 10
4,10
Matt 23,12
1 Pet 5,6
Vuollánehket Hearrá ovdii, de son din alida.

11

4,11
3 Mos 19,16
Matt 7,1eč
Vieljažiiddán, allet sártno baháid guhtet guimmiideattet birra. Dat gii sárdnu baháid vieljas birra dahje dubme vieljas, sárdnu baháid lága birra ja dubme lága. Muhto jos dubmet lága, de don it leat lága dahkki, muhto dan duopmár. 12
4,12
Rom 2,1
14,4
Lea dušše okta láhkaaddi ja duopmár, son geas lea fápmu beastit ja duššadit. Muhto gii don leat, gii dubmet iežat lagamučča?

Várrehus rámppaide ja riggáide

13

4,13
Sát 27,1
Luk 12,16eč
Gullet dii geat dadjabehtet: “Odne dahje ihttin mii vuolgit dan dahje don gávpogii, orrut doppe jagi, gávppašit ja dinet ruđaid”, 14
4,14
Sál 39,6
dii ehpet dieđe mo din eallin lea ihttin. Dii lehpet dušše mierká mii lea oidnosis oanehis áiggi ja de jávká. 15
4,15
Apd 18,21
Rom 1,10
1 Kor 4,19
16,7
Dii galggašeiddet baicca dadjat: “Jos Hearrá dáhttu, de mii eallit ja dahkat dán dahje duon.” 16Muhto dii rámpobehtet iežadet ja čevllohallabehtet. Buot diekkár rápmi lea bahá. 17
4,17
Luk 12,47
Dat gii diehtá dahkat dan mii lea buorre, muhto ii daga dan, son sudduda.