Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
6

Ipmil rávká Jesaja profehtan

61

6,1
2 Mos 24,10
40,34
Alm 4,2
Gonagas Ussia jápminjagi mun oidnen Hearrá: Son čohkkái alla ja aliduvvon truvnnus, ja su oalgebiktasa healmmit devde tempela. 2
6,2
2 Mos 3,6
1 Gon 19,13
Jes 14,29
6,2 serafat almmálaš sivdnádusat mat bálvalit Ipmila. Hebreagillii saraf mearkkaša “buollit”. Vrd. 14,29; 30,6 gos sátni adnojuvvo čujuhit girdi guvddiide ja gearbmašiidda. Vrd. 4 Mos 21,6eč.Su bajábealde čužžo serafat, guhtta soaji guđesge. Guvttiin sii gokče ámadaju, guvttiin sii gokče julggiid, ja guvttiin sii girde. 3
6,3
Sál 72,19
Hab 3,3
Alm 4,8
Sii čurvo guhtet guimmiidasaset:

“Bassi, bassi, bassi lea Hearrá Sebaot,

Oppa eatnama dievva lea su hearvásvuohta.”

4
6,4
2 Mos 40,34
1 Gon 8,10č
Esek 10,4
Alm 15,8
6,4 uvssa lasáid >1 Gon 6,33č.Čuorvvas bijai uvssa lasáid doarggistit, ja tempela devddii suovva. 5
6,5
2 Mos 19,21
33,20
Duop 6,22č
13,22
Mun celken:

“Vuoi mu, mun duššan!

Mus leat buhtismeahttun baksamat,

ja mun ásan álbmoga gaskkas

mas leat buhtismeahttun baksamat,

ja dál mu čalmmit leat oaidnán Gonagasa,

Hearrá, Almmiveagaid Ipmila.”

6Dalle okta serafain girddii mu lusa, ja su gieđas lei buolli čađđa maid son lei váldán áltáris basttaiguin. 7
6,7
Jer 1,9
Dan 10,16eč
Sak 3,4
Dainna son guoskkahii mu njálmmi ja celkkii: “Go dát guoská du baksamiidda, de du suddovealgi váldojuvvo eret, ja du suddu soabahuvvo.” 8Ja mun gullen Hearrá jiena. Son celkkii: “Gean mun vuolggahan, gii vuolgá min áirrasin?” Mun vástidin: “Dás mun lean, vuolggat mu!” 9
6,9
Esek 12,2
Matt 13,14
Mark 4,12
Luk 8,10
Joh 12,40
Apd 28,26
Rom 11,8
Son celkkii:

“Mana ja cealkke dán álbmogii:

‘Dii gullabehtet, muhto ehpet ipmir,

dii oaidnibehtet, muhto ehpet ádde.’

10

6,10
5 Mos 29,4
Jes 63,17
Jer 5,21
6,10
Buoššut dán álbmoga váimmu,

dahpa sin beljiid, govčča sin čalmmiid,

amaset oaidnit maidege ja gullat maidege,

amaset ipmirdit maidege ja jorgalit

ja šaddat buoriduvvot.”

11
6,11
5,9
Mun jerren: “Man guhkes áigái, Hearrá?” Son vástidii:

“Dassážii go gávpogat šaddet čievračopman

iige oktage ása dain,

dassážii go viesut leat ávdimin,

ja bealdoeatnamat šaddet meahccin.”

12

6,12
5 Mos 28,64
Hearrá doalvu olbmuid guhkás,

ja eanan báhcá ávdimin.

136,13 Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.Jos logádas báhcá,

de datge duššaduvvo,

dego dalle go olmmoš gággá bajás

terebintta dahje áikka jalgŋá.

– Dat jalŋŋis lea bassi sohka.

7

Sáhka gonagas Ahasii

71

7,1
2 Gon 16,5eč
Dan áigge go Ahas, Jotama bárdni, Ussia áddjut, lei Juda gonagassan, de Arama gonagas Resin vulggii ovttas Israela gonagasain Pekahiin, Remalja bártniin, fallehit Jerusalema, muhto soai eaba nagodan váldit gávpoga. 27,2 Efraim dás oppa Davviriika.Go Davida vissui muitaluvvui ahte aramealaččat ledje luoitalan Efraimii, de doarggistii juohkehačča váibmu, sihke gonagasa ja álbmoga, dego vuovddi muorat doarggistit biekkas. 37,3 Šear Jašub symbolalaš namma mii sáhttá mearkkašit “bázahus jorgala”. Vrd. 8,3; 10,21. kanála dat kanála buvttii čázi Gihonádjagis Kedronleagis gávpogii Vuolleáldái. Gč. 22,9.Dalle Hearrá celkkii Jesajai: “Mana bártniinat Šear Jašubiin deaivvadit Ahasiin. Son lea Badjeáldása kanála geažes Dállengietti luottas. 4Daja sutnje: Ale leabohuva! Ale bala alege dorvvuhuva dán guovtti borggisteaddji ráddebihtá, Resina ja su aramealaččaid ja Remalja bártni dihte. Ale bala sin buolli vašis. 5Aramealaččat leat gal hutkan baháid du vuostá, nu maiddái Efraim ja dan oaivi Remalja bárdni. Sii leat dadjan: 6‘Vulgot Judai ja suorggahehkot eatnama! Mii vuolidit dan ja dahkat Tabeala bártni dan gonagassan.’

7

7,7
8,10
Muhto Hearrá Ipmil cealká ná:

Ii dat dáhpáhuva, ii dat šatta.

8Damaskus ráđđe Arama,

ja Resin ráđđe Damaskusa.

Velá guhttalogivihtta jagi,

ja Efraim lea duššaduvvon,

dat ii leat šat álbmot.

9

7,9
2 Muit 20,20
Samaria ráđđe Efraima,

ja Remalja bárdni ráđđe Samaria.

Jos dii ehpet oskko,

de ehpet ceavzze.”

Su namma lea Immanuel

10Hearrá sártnui vel Ahasii: 11“Bivdde mearkka Hearrás, Ipmilisttát. Bivdde dan vuollin jábmiidáimmus dahje badjin allagasas.” 12

7,12
5 Mos 6,16
Muhto Ahas vástidii: “In bivdde. Mun in áiggo geahččalit Hearrá.” 13Dalle Jesaja dajai: “Gula dál, Davida sohka! Iigo das leat galle ahte dii eahpidehpet olbmuid fámu? Eahpidehpetgo dii velá mu Ipmila fámuge? 14
7,14
8,810
Matt 1,23
Luk 1,31
7,14 Nieida Septuaginta, Boares testamentta greikkagiel jorgalus, atná sáni “buhtis nieida”, ja vearsa siterejuvvo dan hámis Matt 1,23. Immanuel Hebreagiela mielde “Ipmil (lea) minguin”. Vrd. 8,10; 9,6; Mi 5,2.Dan dihte Hearrá ieš addá didjiide mearkka: Nieida šaddá áhpeheapmin ja riegádahttá bártni ja bidjá sutnje namman Immanuel. 15
7,15
5 Mos 1,39
Lávcca ja honnega son borrá dassá go oahppá hilgut bahá ja válljet buori. 16
7,16
2 Gon 15,29
16,9
Muhto ovdal go bárdni lea oahppan hilgut bahá ja válljet buori, de báhcá ávdimin dat eanan man gonagasa guoktás don balat. 17
7,17
1 Gon 12,16eč
7,17 Efraim earránii Judas go riika juhkkojuvvui Salomo jápmima maŋŋil, 931 o.Kr. Vrd. 1 Gon 12.Hearrá vuolggaha du ja du álbmogii ja áhčát sohkii dakkár beivviid mat eai leat leamaš dan rájes go Efraim earránii Judas – son vuolggaha Assyria gonagasa.”

Soađi heavahus

187,18 njurge Hearrá dáhttu rávkat fámolaš riikkaid ja geavahit daid gaskaoapmin ráŋggáštit Juda. Gč. 5,26.Dan beaivvi Hearrá njurge

deike čurohiid Egypta eanuin

ja mieđašeniid Assyrias.

19Oppa moahti boahtá ja seaivu

gorssaide ja bákteskoaruide,

miehtá bastilislánjáid ja suovkkaid.

20

7,20
10,5
Dan beaivvi Hearrá ráhke

niibbiin maid lea láigohan

don bealde Eufrata

– Assyria gonagasain –

vuovttaid ja rumašguolggaid,

velá skávžžáidge niibi dis čuohppá.

21Dan beaivvi olmmoš ealiha gusa ja moadde sávzza. 22Dattetge son oažžu nu ollu mielkki ahte borrá lávcca. Lávcca ja honnega ožžot borrat buohkat geat leat báhcán eatnamii.

23Dan beaivvi dan eatnamis mas dál leat duhát viidnemuora, ja mii lea duhát silbašekela veara, šaddet dievva bastilislánját ja gáskálasat. 24Olbmot mannet dohko njuolaiguin ja dávggiin, danin go eatnamis šaddet dievva bastilislánját ja gáskálasat. 25

7,25
5,17
Daid várrevilttiid maid olbmot dál guhkket guhkiin, sii garvet bastilislánjáid ja gáskálasaid dihte. Dat šaddet gusaid guohtuneanamin ja sávzzaid duolmmahahkan.

8

Profehta mánát mearkan álbmogii

81

8,1
30,8
Hab 2,2
8,1 Maher šalal haš bas symbolalaš namma mii mearkkaša “fargga sálaš, dalán rievidus”. Gč. 7,3.Hearrá celkkii munnje: “Váldde stuorra távvala ja čále dasa sihkokeahtes čállagiin: ‘Maher šalal haš bas’.” 2
8,2
2 Gon 16,10
18,2
Mun válden alccesan luohtehahtti duođašteaddjin báhpa Uria ja Sakarja, Jeberekja bártni. 3De mun veallájin profehtaáhkáinan, ja son šattai áhpeheapmin ja riegádahtii bártni. Hearrá celkkii munnje: “Bija sutnje namman Maher šalal haš bas, 4
8,4
7,16
danne go ovdal go bárdni lea oahppan dadjat ‘áhčči’ ja ‘eadni’, de guddojuvvojit Damaskusa riggodagat ja Samaria soahtesálaš Assyria gonagasa ovdii.”

5Hearrá sártnui fas munnje. Son celkkii: 68,6 Siloa čáziid dás čáhcekanála. >7,3. Maŋŋil dat adnojuvvo Siloaláddo birra. >2 Gon 20,20.“Go dát álbmot hilgu Siloa čáziid mat golget loaittul, ja danin nuondá Resina ja Remalja bártni ovddas, 7de mun, Hearrá, divttán Eufrata šávihit sin badjelii veagalaš čáziidisguin – Assyria gonagasa ja su fámu. Dat badjána badjel buot oliidis ja gokčá buot gáttiidis, 88,8 Immanuel >7,14.dat šáviha Judage badjelii ja dulvá, ollá čeabeha rádjái. Lebbejuvvon soajáidisguin dat gokčá du eatnama ravddas ravdii, Immanuel.”

9

8,9
2 Gon 19,35
8,9 Álbmogat Israela vašálaččat.Álbmogat, bajidehket soahtečuorvasa –

almmatge cuvkejuvvobehtet.

Guldalehket, buot gáiddus eatnamat!

Ráhkkanehket soahtái –

fargga dohppehallabehtet ballui!

Ráhkkanehket soahtái –

fargga dohppehallabehtet ballui!

10

8,10
Job 5,12č
Jes 19,3
Jer 19,7
Hutket áigumušaid –

dat dahkkojuvvojit duššin!

Addet gohččumiid –

dain ii leat ávki.

Dasgo Ipmil lea minguin.

11Dán Hearrá sártnui munnje go son dohppii mu ja várrii mu vádjoleames dán álbmoga geainnu: 12

8,12
51,12
Hearrá celkkii: Allet gohčot bahájuonalaš lihtodeapmin buot maid dát álbmot gohčoda bahájuonalaš lihtodeapmin. Allet suorgan, allet bala das mas dat ballá. 13
8,13
29,23
Matt 10,28
1 Pet 3,14
Atnet Hearrá, Almmiveagaid Ipmila, bassin. Sus dii galgabehtet ballat, su ovddas doarggistit. 14
8,14
Luk 2,34
Rom 9,33
1 Pet 2,8
Son šaddá easttan ja čuolbman, jorralangeađgin ja vearránusa báktin Israela goappašagaide viesuide, giellan ja gillarin Jerusalema ássiide. 15
8,15
28,13
Olusat sis guossalit, gahččet ja cuvkejuvvojit, roahkkasit ja giddanit.

168,16 čanan dahje gurpen. Čállosat, mat ráddjojuvvojedje gearrun, sáhtte čadnojuvvot báttiin gearu birra, dahje gissojuvvot liinni sisa. oahpahusa, sátnán profehta iežas sárdnideapmi ja rávvagat. Gč. v. 20.Mun čanan oahpahusa gearrun, seilen sátnán máhttájeddjiidasan. 17

8,17
Sál 25,3
27,14
33,20
62,6
Jes 45,15
Mun vuorddán Hearrá gii čiehká muođuidis Jakoba álbmogis, ja dorvvastan sutnje. 18
8,18
7,3
8,3
Joel 3,22
Hebr 2,13
8,18 mearkan ja ávaštussan Vrd. 7,3; 8,3.Mun ja mánát geaid Hearrá lea addán munnje, mii leat dás, mearkan ja ávaštussan Israelii, Hearrá, Almmiveagaid Ipmila, mearkan, su gii ássá Sionváris.

19Go didjiide daddjojuvvo: “Jerret neavvaga jábmiid vuoiŋŋain ja einnostusvuoiŋŋain, dain mat samaidit ja muljardit! dihtoštehket einnosteddjiin mat samaidit ja muljardit, de celket: – Almma álbmot oažžu jearrat iežas ipmiliin, átnut jábmiin ealli olbmuid beales 20

8,20
58,8
sáni ja oahpahusa?” – Nu hupmet dat geain ii leat iđitguovssu.

21

8,21
Sál 59,16
Am 8,11eč
Áŧestusas ja nealggis sii vádjolit eatnamis, ja nealggisteaset sii vašáskit ja garuhit gonagasaset ja ipmiliiddiset. Jos sii jorgalit allagasa guvlui 22
8,22
5,30
dahje gehččet eatnamii, de lea áŧestus ja seavdnjadas, áŧestusa idja, bihkkaseavdnjadas almmá čuovgga haga.