Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
64

641Vare don gaikkodivččet almmi

ja njiejašit vuolás,

nu ahte várit doarggistivčče

du muođuid ovddas!

Vare don šloavggehivččet

dego dolla rođus,

dego dolla mii duldeha čázi!

Du vašálaččat oahpašedje

dovdat du nama

ja álbmogat doarggistivčče

du muođuid ovddas,

2

64,2
2 Mos 19,18eč
go don dagašit oavdduid

maid mii eat lean vuordán

3

64,3
1 Kor 2,9
eatge gullan.

Ii goassege ovttage beallji leat gullan

iige ovttage čalbmi oaidnán

ahte livččii eará ipmil go don,

ipmil guhte veahkeha

daid geat vurdet su.

4Don boađát daid ovddal

geat dahket iluin dan mii lea riekta,

daid ovddal geat muitet du

ja vádjolit du geainnuid.

Don moaráhuvvet,

go mii leat suddudan doloža rájes.

Dattetge mii bestojuvvuimet.

5

64,5
Esek 36,17
Mii leat buohkat šaddan

dego buhtismeahttun diŋgan,

min vanhurskkisvuohta

lea nugo duolvaduvvon bivttas.

Mii leat buohkat dego goldnan lasttat,

ja biekka láhkái min suttut

dolvot min eret.

6Ii oktage čuorvvo du nama,

ii oktage gohccá iige dorvvas dutnje.

Don leat čiehkan mis muođuidat

ja guođđán min suttuideamet váldái.

7

64,7
63,16
Jer 18,6
Mal 2,10
Rom 9,20č
Muhto don, Hearrá, leat min áhčči.

Mii leat láiri ja don leat hábmen min,

mii leat buohkat du gieđaid dahku.

8

64,8
Sál 25,7
Hearrá, ale suhta midjiide nu sakka,

ale muitte min bahás daguid agálaččat.

Geahča midjiide,

mii leat buohkat du álbmot.

9

64,9
Sál 79,1
Du bassi gávpogat leat šaddan rohtun,

Sion lea dego meahcci,

Jerusalem ávdin báiki.

10

64,10
2 Gon 25,9
2 Muit 36,19
Sál 74,7
Min bassi ja hearvás tempel

gos min áhčit máidno du,

lea boldojuvvon dolain,

dat mii lei midjiide ráhkkáseamos,

lea šaddan čievračopman.

11Sáhtátgo don, Hearrá, dattetge

leat dagakeahttá maidege,

áiggutgo orrut jávohaga

ja vuolidit min nu sakka?

65

Hearrá ráŋggášta ja árpmiha

651

65,1
Rom 10,20
Mun ledjen jearranmuttus daidda

geat eai jearran mu,

mun ledjen gávdnanmuttus daidda

geat eai ohcan mu.

Mun lean cealkán dán álbmogii

mii ii leat rávkan mu nama:

“Dás mun lean, dás mun lean!”

2

65,2
Sát 1,24
Jer 7,24
18,12
Rom 10,21
Beaivvis beaivái

mun lean geaigguhan gieđaid

dán nággáris álbmoga beallái

mii vádjola bahás geainnu

ja čuovvu iežas áigumušaid,

3

65,3
66,17
álbmogii mii álo moaráhuhttá mu,

mii aitto mu muođuid ovddas

oaffaruššá gilvvagárddiin

ja cahkkeha oaffardola diilaáltáriid ala.

4

65,4
3 Mos 11,4eč
19,31
Sii orrot hávddiin

ja idjadit suollemas sajiin,

borret spiinnebierggu

ja vuššet lihtiineaset

buhtismeahttun bierggu.

5

65,5
5 Mos 32,22
Sál 18,9
Sii dadjet: “Ale boađe lahka,

ale guoskka munnje!

Mun lean dutnje bassi.”

Dakkár olbmot leat

dego suovva mu njunnái,

nugo dolla mii buollá geažos beaivái.

6Dát lea čállojuvvon mu ovdii,

mun in jaskkot ovdal go lean

mávssahan sidjiide

7

65,7
2 Mos 20,5
Jes 57,7
Jer 16,18
Hos 4,13
sin suttuid ja sin áhčiid suttuid,

cealká Hearrá.

Sii leat cahkkehan oaffardola váriide

ja hiddjidan mu dieváin.

Dál sii gártet máksit dan

maid leat dahkan,

fargga mávssaheapmi deaivida sin.

8

65,8
4,3
6,13
Ná cealká Hearrá:

Nu guhká go viidnemurjjiin lea sáhppi,

de daddjojuvvo: “Ale bálkes daid,

dain lea ain juoga buorre.”

Seammá láhkái mun dagan

bálvaleddjiidasan,

mun in hilggo sin buohkaid.

9

65,9
Sál 69,36č
Jes 57,13
Mun divttán Jakobis boahtit náli,

Judas iežan váriid árbejeaddji.

Olbmot geaid mun lean válljen,

besset oamastit eatnama,

mu bálvaleaddjit ožžot ássat das.

10

65,10
1 Muit 27,29
Hos 2,15
65,10 Akorleahki >Jos 7,24. Gč. Hos 2,15.Saron šaddá sávzzaid guohtumin

ja Akorleahki stuorraomiid livvasadjin.

Datnai leat mu álbmoga eanan,

álbmoga mii ohcá mu.

1165,11 Gad, Meni vieris ipmilat mat mearridedje lihku; daid dovde Foinikias ja Arabias.Muhto dii geat lehpet hilgon Hearrá

ja vajáldahttán mu bassi vári,

dii geat lágideiddet beavddi Gadii

ja seaguheiddet viinni Menii,

12

65,12
Sát 1,24
Jes 66,4
Jer 7,13
Sak 7,11
din mun attán miehkkái,

dii šaddabehtet buohkat

sodjalahttit čippiid ja goddojuvvot.

Munhan rávken,

muhto dii ehpet vástidan,

mun sárdnon,

muhto dii ehpet guldalan.

Dii dagaidet dan mii lei bahá mu čalmmiin,

válljiidet álo dan mii lei mu dáhtu vuostá.

13

65,13
Sál 22,27
25,3
Matt 5,6
Luk 6,21
Joh 16,22
Dan dihte cealká Hearrá Ipmil ná:

Mu bálvaleaddjit besset borrat,

muhto dii nealgubehtet,

mu bálvaleaddjit besset juhkat,

muhto dii goikabehtet,

mu bálvaleaddjit besset illudit,

muhto dii heahpanehpet,

14mu bálvaleaddjit besset ávvudit

lihkolažžan,

muhto dii bárgubehtet morrašis

ja luoibmabehtet heađis.

15

65,15
Sál 102,9
Jer 29,22
Din nama atnet garuhussan

olbmot geaid mun lean válljen:

“Vare Hearrá Ipmil divttášii du jápmit!”

Muhto mu bálvaleaddjit ožžot

ođđa nama,

16

65,16
Jer 4,2
12,16
ja dat gii dáhttu buressivdnádusa

dán eatnamis,

oažžu buressivdnádusa

oskkáldas Ipmila nammii,

ja dat gii vuordnu vuordnása

dán eatnamis,

vuordnu dan oskkáldas Ipmila nammii.

Ovdalaš áŧestusat leat vajálduvvan,

dat eai leat šat oaidnimis gostege.

Ođđa albmi ja ođđa eanan

17

65,17
66,22
2 Pet 3,13
Alm 21,14
Geahča, mun sivdnidan

ođđa almmi ja ođđa eatnama.

Ovdalaš dáhpáhusat eai šat muitojuvvo,

dat eai šat badján millii.

18

65,18
35,10
Illudehket ja ávvudehket

agálaš áigái das maid mun sivdnidan!

Illun mun sivdnidan Jerusalema

ja ávvun dan álbmoga.

19

65,19
Alm 21,4
Ja mun illudan Jerusalema dihte

ja ávvudan iežan álbmogis.

Ii gullo doppe šat čierrun iige bárgun,

20eai jáme doppe šat

njammimánát, ii oktage,

ii jáme šat vuoras

ovdal go lea olahan beivviidis mihtu.

Nuorra lea dat gii jápmá čuođijahkásažžan,

dat gii ii olat čuođi jagi,

adnojuvvo garuhuvvon olmmožin.

21

65,21
62,8
Am 9,14
Sii huksejit viesuid ja ásset dain,

sii gilvet viidnegárddiid

ja borret daid šaddosiid.

22

65,22
5 Mos 28,30
Hos 8,7
Eai sii hukse vai earát besset ássat,

eaige sii gilvve vai earát besset borrat.

Buohkat mu álbmogis

šaddet boarisin dego muorat,

olbmot geaid lean válljen

besset návddašit bargguset šaddosiid.

23

65,23
61,8č
Eai sii bargga duššás

eaige riegádahte mánáid

fáhkkes jápmima várás.

Dasgo sii leat sohka

maid Hearrá lea buressivdnidan,

ja sin nálli orru sin luhtte.

24

65,24
Sál 91,15
145,18
Jes 30,19
58,9
Matt 7,7
Ovdal go sii čurvot, de mun vástidan,

go sii leat ain sárdnumin,

de mun gulan.

25

65,25
1 Mos 3,14
Jes 11,6eč
Hos 2,18
Gumpe ja láppis guhtot ovttas,

ledjon borrá suinniid nugo vuoksá,

ja gearbmaša biebmu lea muolda.

Ii oktage daga baháid iige veriid

gostege mu bassi váris,

cealká Hearrá.

66

Duohta ja vearri ipmilbálvalus

661

66,1
1 Gon 8,27
2 Muit 6,18
Sál 11,4
132,13č
Matt 5,34č
Apd 7,49
17,24
66,1 Makkár viesu Gč. 1 Gon 8,27.Ná cealká Hearrá:

Albmi lea mu truvdnu

ja eanan mu julggiid vuoluš.

Makkár viesu dii munnje

huksešeiddet,

makkár vuoiŋŋastanbáikki?

2

66,2
Sál 34,19+
Buot dán leat mu gieđat dahkan,

buot dát lea mu, cealká Hearrá.

Mun geahčan árpmihemiin

vuollegažžii ja vártnuheapmái,

dasa gii soaigá mu sáni dihte.

3Sii njuvvet vuovssáid

ja goddet olbmuid,

sii oaffaruššet lábbáid

ja dodjet beatnagiid niskki,

sii buktet borramušoaffariid

ja oaffaruššet spiinnevara,

sii oaffaruššet suovvasiid

ja rámidit eahpeipmiliid.

Sii leat válljen vádjolit

iežaset geainnuid

ja liikojit iežaset fastivuođaide.

4

66,4
Sát 1,25eč
Jes 65,12
Dan dihte mun lean válljen

meannudit singuin garrasit,

ja mun divttán sin deaivvahallat

dasa mas sii ballet.

Munhan čurvon,

muhto ii oktage vástidan,

mun sárdnon,

muhto eai sii guldalan.

Sii dahke dan mii lei

bahá mu čalmmiin,

sii válljejedje dan

masa mun in liikon.

Hearrá beastá ja mávssaha

5

66,5
Sál 69,8eč
Jer 17,15
Matt 24,9
Luk 6,22
2 Tess 1,1012
Gullet Hearrá sáni,

dii geat soaigibehtet su sáni dihte.

Din vieljat geat vašuhit din

ja norddastit din eret mu nama dihte,

sii dadjet: “Čájehehkos Hearrá

iežas hearvásvuođa,

vai mii beassat oaidnit din ilu.”

Muhto sii šaddet heahpadii.

6Gullet šláma gávpogis,

gullet juma tempelis,

juma go Hearrá mávssaha

vašálaččaidasas dan

maid sii leat dahkan.

7

66,7
54,1
Apd 2,4147
12,24
Gal 4,27
Alm 12,5
66,7 Ovdal … mánnáheađis Ođđa áigi mii boahtá Jerusalemii (gč. v. 10); dat boahtá fáhkka ja veardiduvvo johtilis riegádahttimin.Ovdal go Sion lea mánnáheađis,

de son riegádahttá,

ovdal go ávttat bohtet,

de son riegádahttá bártni.

8Gii lea gullan dakkára,

gii lea oaidnán diekkáriid?

Sáhttágo eanan šaddat

ovtta beaivvis,

sáhttágo álbmot riegádit

čalbmeravkalanbottus?

De sáhttá,

Sion riegádahttá mánáidis

dan seammás go ávttat bohtet.

9Rabašingo mun eatni goaŧu

inge divttáše riegádahttit?

cealká Hearrá.

Dahpašingo mun goaŧu

go lean bidjan riegádahttit?

cealká du Ipmil.

10

66,10
65,19
Joh 16,20
Illudehket ovttas Jerusalemiin,

ávvudehket suinna,

buohkat dii geat atnibehtet

su ráhkisin!

Illudehket suinna,

buohkat dii geat lehpet moraštan su.

11Dalle dii beassabehtet

njammat gallás

ja gávdnat jeđđehusa su fátmmis,

njammat ja illudit

su dievaslaš valljivuođas.

12

66,12
40,11
48,18
Ná cealká Hearrá:

Mun buvttán sutnje lihku joga láhkái,

álbmogiid dávviriid

dego boršu jogaš.

Su mánát guddojuvvojit salas

ja vuhttojuvvojit askkis.

13

66,13
49,1315
Nugo eadni jeđđe mánás,

nu mun jeđđen din.

Jerusalemis dii oažžubehtet jeđđehusa.

14

66,14
35,10Luk 19,27
Go dii oaidnibehtet dan,

de din váibmu illuda,

din rumaš ealáska dego ruonas rássi.

Hearrá bálvaleaddjit

besset dovdat su fámu,

su vašálaččat su moari.

15

66,15
2 Tess 1,8
2 Pet 3,7
Geahča, Hearrá boahtá dolas,

su vovnnat leat dego riđđu.

Son luoitá luovus buolli moaris,

son ráŋggášta dollanjuorššuiguin.

16

66,16
Jer 25,30eč
Esek 21,1eč
Hearrá ráŋggášta dolain ja

mihkiin buot olbmuid,

Hearrá goddá eatnagiid.

17

66,17
65,3eč
Dat geat basuhit ja buhtistit iežaset

vai besset mannat gilvvagárddiide

muhtuma lusa gii lea doppe,

dat geat borret spiinnebierggu,

njoammuid ja sáhpániid,

sii buohkat duššet, cealká Hearrá.

Buot álbmogat čoahkkanit Jerusalemii

18

66,18
Sál 68,32
87,4
Jes 18,7
Mi 4,11eč
Sef 3,10
Mun boađán vai beasan čohkket buot álbmogiid ja buot gielaid. Sii bohtet ja oidnet mu hearvásvuođa. 19
66,19
Ef 1,13
66,19 Taršiš >23,6. Put eanan Gaskameara lahka, Egypta oarjjabealde. Lud dás jáhkkimis Lydia Uhca-Asias. >Jer 46,9. Mešek, Tubal eatnamat Uhca-Asias, Čáhppesmeara lullinuorttabealde. Javan Jonia, eanan mas ledje greikalaččaid gávpotstáhtat, Uhca-Asia oarjerittus. Namma maiddái adnojuvvo Hellasa ja oppa Greikka riikka birra. Vrd. Dan 8,21; Sak 9,13.Mun dagan mearkka sin gaskkas ja vuolggahan daid geat leat báhcán heggii eará álbmogiid lusa, Taršišii, Putii, Ludii, Mešekii, Tubalii, Javanii ja gáiddus riddoeatnamiidda, mat eai leat gullan mus eaige leat oaidnán mu hearvásvuođa. Sii muitalit mu hearvásvuođa álbmogiidda. 20
66,20
43,5eč
49,12eč
Ja sii buktet buot din vieljaid álbmogiin oaffarattáldahkan Hearrái, heasttaiguin ja vovnnaiguin, jorriiguin, mulaiguin ja kamelaiguin, mu bassi várrái, Jerusalemii, cealká Hearrá, seammá ládje go israellaččat buktet oaffarattáldagaideaset buhtis lihtiin Hearrá vissui. 21
66,21
1 Pet 2,5
Maiddái sin searvvis mun válddán muhtumiid báhppan ja levilažžan, cealká Hearrá.

22

66,22
65,17
2 Pet 3,13
Alm 21,1
Seammá láhkái go ođđa albmi

ja ođđa eanan maid mun sivdnidan

bissot mu muođuid ovddas,

cealká Hearrá,

nu bissu din nálli ja din namma.

23

66,23
Sál 65,2
Sak 14,16
66,23 Mánočalbmebeaivvis mánočalbmebeaivi.Mánočalbmebeaivvis nubbái,

sabbahis nubbái

buot olbmot bohtet rohkadallat mu,

cealká Hearrá.

24

66,24
Mark 9,48
Olbmot mannet olggos

geahččat daid olbmuid rupmašiid

geat suddudedje mu vuostá.

Sin máhtu ii jáme

iige sin dolla čáskka.

Dat oaidnu lea soaiggus buohkaide.