Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
44

Hearrá buressivdnida Israela

441

44,1
41,8
45,4
Gula dál, Jakob, mu bálvaleaddji,

Israel, gean mun lean válljen.

2

44,2
43,144,24
44,2 Ješurun Israela poehtalaš namma. Gč. 5 Mos 32,15.Ná cealká Hearrá, du sivdnideaddji,

son gii juo goaŧus hábmii du,

son gii veahkeha du:

Ale bala, bálvaleaddján Jakob,

don Ješurun, gean mun lean válljen.

3

44,3
Sál 68,10
Jes 32,15
Esek 39,29
Joel 3,1eč
Joh 7,38eč
Apd 2,1eč
Mun golggahan čázi dasa mii goiká,

jogažiid jakŋa eatnamii.

Mun golggahan iežan vuoiŋŋa

du mánáid badjelii,

iežan buressivdnádusa du nállái.

4

44,4
Sál 1,3
Jer 17,8
Esek 47,12
Sii bohciidit dego rássi,

nugo sieđggat jogašgáttiide.

5Muhtin dadjá: “Mun gulan Hearrái”,

nubbi gohčču iežas Jakoba namain,

soamis čállá giehtasis: “Hearrá oapmi”

ja gudnejahttojuvvo Israela namain.

Hearrá lea áidna Ipmil

6

44,6
41,445,5
46,9
Ná cealká Hearrá, Israela gonagas,

son gii lonista dan,

Hearrá, Almmiveagaid Ipmil:

Mun lean vuosttaš

ja mun lean maŋimuš.

Earret mu ii leat Ipmil.

7

44,7
41,22eč+
Gii lea mu láhkásaš?

Bohtos son ovdan, muitalehkos

ja duođaštehkos munnje dan.

Gii lea juo ovdal muitalan

dan mii dáhpáhuvvá?

Muitalehkos son midjiide mii boahtá!

8

44,8
Sál 18,32
Jes 43,1012
Allet bala, allet suorgan!

Ingo mun leat áigá juo almmuhan

ja muitalan dan didjiide?

Dii lehpet mu duođašteaddjit.

Leago Ipmil earret mu,

leago dorvobákti maid mun in dovdda?

Eahpeipmilduojáriid duššálaš bargu

9

44,9
Sál 115,4eč
Jes 41,24
Jer 10,1eč
Eahpeipmilduojárat

leat buohkat čabu dušši,

sin mávssolaš govat eai veahket.

Sin bálvaleaddjit eai oainne eaige ádde,

sii šaddet heahpadii.

10Gii ráhkada ipmila, gii leike ipmilgova

mii ii leat ávkin masage?

11

44,11
45,16
Buot daid doarjaleaddjit

šaddet heahpadii,

daid duojárat leat dušše olbmot.

Čoahkkanehkoset sii buohkat,

bohtoset mu ovdii,

ballui sii dohppehallet

ja šaddet heahpadii.

12

44,12
40,19
Rávdi bargá luovččaniin

ja rahčá čađđadollagáttis.

Son hábme gova veahčiriin

ja duddjo dan gievrras gieđain.

Son nealgu ja vuoimmehuvvá,

son goiká ja viessá.

13Muorravaddji njulge mihttobátti,

sárgu gova čálániin

ja čuohppá dan luovččaniin.

Son merke mihtuid pássáriin,

addá govvii olbmo čáppa hámi,

ja dat oažžu ássat iežas tempelis.

14Olmmoš njeaidá sedera,

son váldá geađgeáikka

dahje áikka mii lea šaddan stuorisin

vuovddi muoraid gaskkas,

dahje son cegge lágermuoraid

maid arvi šaddada.

15

44,15
46,6
Olmmoš atná muora boaldámuššan,

dainna son biktala ja dahká dola

vai beassá goikadit láibbi.

Son dahká das maiddái ipmila

man ovdii son luoitáda,

hábme alccesis ipmilgova

maid de gopmirda.

16Lahki muoras son boaldá dolas.

Hilaid alde son bassá bierggu,

son borrá ja gallána,

liekkadallá ja dadjá:

“Dál mun gal bivan,

gal juo lea albma dolla!”

17

44,17
42,17
Bázahasas son ráhkada ipmila,

gova maid son de gopmirda.

Son luoitáda eatnamii,

rohkadallá gova ja dadjá:

“Beastte mu, donhan leat mu ipmil!”

18

44,18
6,10
Sii eai ipmir eaige árvit maidege.

Sin čalmmit leat gitta

nu ahte sii eai oainne,

sin váibmu nu gokčojuvvon

nu ahte sii eai ipmir.

19Eai sii jurdil, ii sis leat fiehttu

iige jierbmi dadjat:

“Lahki muoras mun bolden,

goikadin láibbi hilaid alde,

bassen bierggu ja borren.

Dagašingo mun bázahasas fastivuođa,

gopmirdivččengo muorrabelkko?”

20Dat gii dorvvasta duššái, čádjádallá.

Ii son sáhte gádjut iežas,

ii dadjat alccesis:

“Mun lean luohttán giellásii.”

Hearrá lea sivdnideaddji

21

44,21
49,14č
Muitte dán, Jakob, mu bálvaleaddji,

muitte, Israel,

ahte mun lean du hábmen,

don leat mu bálvaleaddji,

mun in vajáldahte du, Israel.

22

44,22
1,18
43,25
Mun sihkun du rihkkumiid

dego mierkká,

du suttuid nugo balvva.

Jorgal mu beallái,

de mun lean lonistan du.

23

44,23
35,1eč
49,13
55,12
Ávvut, albmi,

das maid Hearrá lea dahkan!

Čurvot ilus, eatnama čiekŋalasat!

Bajidehket ávvučuorvasiid, buot várit,

dii vuovddit buot muoraideattetguin!

Hearrá lea lonistan Jakoba!

Son lea beastán Israela,

son lea čájehan iežas hearvásvuođa.

24

44,24
5 Mos 32,6
Sál 104,2eč
Jes 40,22+
Ná cealká Hearrá, du lonisteaddji,

son gii juo goaŧus hábmii du:

Mun lean Hearrá,

mun lean sivdnidan buot,

mun okto lebbejin almmi,

mun hábmejin eatnama

almmá geange veahki haga.

25

44,25
29,14
1 Kor 1,19č
44,25 einnostusbáhpaid olbmot geat čilgejedje mearkkaid ja einnostusaid iešguđet vugiiguin, nugo oaffarelliid siskilušaid dutkamiin jna. Einnostusbáhpaid mearkkaid

mun dagan duššin,

einnosteddjiid mun dagan bilkun.

Mun badjelgeahčan viisáid

ja dagan sin viisodaga jallodahkan.

26Mun nannen bálvaleddjiidan sániid

ja ollašuhtán dan maid mu áirasat

leat almmuhan.

Mun cealkkán Jerusalemii:

“Don oaččut olbmuidat ruoktot”,

ja Juda gávpogiidda:

“Dii huksejuvvobehtet fas!”

Mun divttán gávpogiiddán

badjánit čievračomain.

27

44,27
Jos 3,16
Jes 43,16+
Ábi čiekŋalassii mun cealkkán:

“Šatta goikkisin!

Mun goikadan du rávnnjiid.”

28

44,28
2 Muit 36,22č
Esra 1,1eč
5,13
Jes 45,13
44,28 Kyros >41,2.Mun cealkkán Kyrosii: “Mu báimman.”

Son ollašuhttá buot maid mun dáhtun,

son dadjá Jerusalemii: “Don huksejuvvot!”

ja tempelii: “Don vuođđuduvvot fas!”

45

Kyros, Hearrá válljen gonagas

45145,1 Kyrosii gean son lea vuoidan Persia gonagas. Vrd. 41,1eč; 41,25; 44,28; 45,13. čoavdit … alimiin lihccut sin.Ná cealká Hearrá Kyrosii

gean son lea vuoidan gonagassan,

gean olgeš gihtii son lea dohppen

vai beassá vuolidit

álbmogiid su vuollái,

čoavdit boahkána gonagasaid alimiin,

rahpat sutnje uvssaid ja poarttaid,

nu ahte dat eai leat dahppagasas:

2

45,2
Sál 107,16
Jes 40,4
Mun manan du ovddabeale.

Váriid mun dássen,

veaikeuvssaid mun cuvken,

ruovdesmarttiid mun skálbmen.

3Mun attán dutnje dávviriid

sevdnjes čiegáin

ja riggodagaid daid čiehkansajiin,

vai don ipmirdat

ahte son gii lea addán dutnje nama,

lean mun, Hearrá, Israela Ipmil.

4

45,4
44,5
Bálvaleaddján Jakoba dihte,

Israela dihte gean lean válljen,

mun lean addán dutnje nama,

du gudnenama,

vaikko don it dovdda mu.

5

45,5
43,10+
Mun lean Hearrá. Ii leat eará,

earret mu ii leat oktage ipmil.

Vaikko don it dovdda mu,

de mun vearjudan du soahtái,

6

45,6
59,19
Mal 1,11
vai buohkat nuortan ja oarjin

ohppet diehtit ahte ii leat ipmil

earret mu,

ahte mun okto lean Hearrá,

7

45,7
1 Mos 1,3
Jes 31,2
Am 3,6
Mi 1,12
mun gii dagan čuovgga

ja sivdnidan seavdnjadasa,

dagahan sihke lihku ja lihkuhisvuođa.

Mun lean Hearrá, mun dagan buot dán.

8

45,8
Sál 85,12
Jes 61,11
Hos 10,12
Arvos albmi badjin,

golgos vanhurskkisvuohta balvvain,

rahpasehkos eanan ja

šaddadehkos bestojumi šattu,

bohciidehkos vanhurskkisvuohta!

Mun, Hearrá, lean sivdnidan dan.

9

45,9
Jer 18,6
Dan 4,35
Rom 9,20č
Vuoi olbmo gii riidala sivdnideddjiinis,

vuoi láirálihttebihtá bihtáid gaskkas!

Dadjágo láirá hábmejeaddjásis:

“Maid don veaját dahkat?”

Dadjágo duodji duddjojeaddjásis:

“Donhan leat gieđaheapme.”

10Vuoi dan gii dadjá áhččái:

“Maid don leat sahkanahttán?”

ja eadnái: “Maid don leat riegádahttán?”

11Ná cealká Hearrá, Israela Bassi,

son guhte lea hábmen su:

Jerret mus boahttevaš dáhpáhusaid birra!

Diktet mu ráđđet mánáidan,

mu gieđaid daguid.

12

45,12
40,22Jer 10,12
Munhan dahken eatnama

ja sivdnidin olbmuid ássat dasa.

Mun lebbejin almmi gieđaidanguin

ja dahken buot dan veaga.

1345,13 mun bokten olbmá Kyros, gč. v. 1.Oskkáldasvuođastan

mun bokten olbmá,

ja gosa son ain manaš,

de mun dássen su geainnu.

Son hukse fas mu gávpoga,

ja mu álbmoga mii

lea dolvojuvvon fáŋgavuhtii,

son luoitá vuolgit

iige gáibit mávssu iige attáldagaid.

Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil.

Hearrá ráđđe buot álbmogiid

14

45,14
43,3
44,68
45,5
45,14 Egypta … jábálašvuohta >43,3.Ná cealká Hearrá:

Egypta riggodagat

ja Kuša jábálašvuohta

šaddet du oapmin.

Seba stuorrašattot olbmát

bohtet du lusa ja áhcet du vuolebužžan.

Du sii čuvvot, láhkkiin lávkot,

bálkestahttet du ovdii ja rohkadallet du:

“Aivve du gaskkas, Israel, lea Ipmil,

eará ipmil ii leat.”

15

45,15
8,17
Rom 11,33eč
Duođaid, don leat čiehkan iežat,

Ipmil,

don Israela Ipmil, Beasti!

16Heahpadii šaddet sii buohkat,

hilggohassan mannet

eahpeipmilduojárat eret,

17muhto Hearrá beastá Israela,

beastá agálaš áigái.

Dii ehpet goassege šatta heahpadii

ehpetge bilkiduvvot.

18

45,18
1 Mos 1,1
Jes 44,24
Apd 17,24eč
Ná cealká Hearrá,

Ipmil gii sivdnidii almmi

ja hábmii ja ráhkadii eatnama,

gii bijai dasa nana vuođđudusa,

ii sivdnidan dan ávdimin,

muhto dagai dan

olbmuid ássat,

ná son cealká:

Mun lean Hearrá,

ii leat eará ipmil.

19

45,19
48,16
Joh 18,20
Mun in leat sárdnon čihkosis,

muhtun eatnama sevdnjes sajis,

in leat gohččon Jakoba náli

ohcat mu guorusvuođas.

Mun lean Hearrá,

mu sánit leat duođat,

mun sártnun dan mii lea riekta.

20

45,20
5 Mos 32,37č
Jer 2,28
11,12
Čoagganehket ja bohtet,

loaiddastehket ovdan,

dii geat sestojuvvuidet

álbmogiid gaskkas!

Eai sii ipmir maidege,

dat geat guddet muorragovaid

ja rohkadallet ipmila

mii ii máhte veahkehit.

21Muitalehket,

buktet iežadet vástádusa,

ráđđádallet gaskaneattet!

Gii gulahii dán ovddalgihtii,

sártnui dan áigá juo?

Dan dahken mun, Hearrá.

Earret mu ii leat Ipmil,

earret mu ii leat oskkáldas Ipmil

gii beastá.

22

45,22
Sál 22,28
Jes 49,6
Sak 2,15
Jorgalehket mu beallái,

olbmot birra máilmmi,

de dii bestojuvvobehtet.

Mun lean Ipmil,

ii leat oktage eará.

23

45,23
55,11
Sef 3,9
Rom 14,11
Fil 2,10eč
Hebr 6,13
Mun vuortnun iežan bokte,

mun sártnun duođa,

mu sátni lea nanus:

Juohke čibbi sodjá mu ovdii,

juohke njuovčča vuordnu munnje

oskkáldasvuođa.

24Aivve fal Hearrás,

nu celkojuvvo,

lea bestojupmi ja fápmu.

Heahpanemiin bohtet Hearrá lusa

buohkat geat leat leamaš moaris sutnje.

25Hearrá vehkiin oppa Israela nálli

vuoitá ja oažžu gudni.

46

Hearrá veahkeha, eai eahpeipmilat

461

46,1
Jer 50,2
46,1 Bel, Nebo babylonialaš ipmilat.Bel njagaga, Nebo gahččá.

Fievroomiid ja šibihiid sealgái

noađuhuvvojit daid ipmilgovat,

govat maid dii láviidet guoddit ovdal,

bajiduvvojit váiban šibihiid noađđin.

2

46,2
Jer 48,7
49,3
Dat ravget ja gahččet,

eai dat sáhte guoddit

eaige gádjut ovttage,

fáŋgavuhtii sii vádjolit buohkat.

3

46,3
Sál 22,10
71,6
Gula mu, Jakoba sohka,

oppa Israela čeardda bázahas!

Gullet dii geaid mun lean

šaddan loktet ja guoddit

dan rájes go dii riegádeiddet,

gitta eatni goaŧu rájes!

4

46,4
2 Mos 19,4
5 Mos 32,39
Sál 71,18
Jes 63,9
Gitta din boarisvuođa rádjái

mun lean seammá,

mun guottán din velá dallege

go din vuovttat leat čurggodan.

Nu mun lean dahkan ja nu ain dagan,

mun lokten, guottán ja gájun din.

5

46,5
40,18+
Geanin dii veardidehpet mu,

gean bidjabehtet bálddalaga muinna?

Gean láhkásažžan dii atnibehtet mu,

gii livččii mu veardásaš?

6

46,6
40,19+
Sii šárgalit golli burssas

ja vihkkejit veavttain silbba,

bálkáhit gollerávdi duddjot ipmila.

Dan ovdii sii de luoitádit rohkadallat,

7

46,7
1 Gon 18,27eč
Sál 115,4eč
Jes 45,20
Jer 10,5
loktejit dan oalggi ala,

guddet dan ja bidjet dan sadjásis.

Das dat ceaggá, ii gáidda sajistis.

Jos sii čurvot dasa, de dat ii vástit,

dat ii gájo ovttage heađis.

8Muitet dán morrašiin,

smihttet dán, suttolaččat!

9

46,9
42,9+
Muitet dološ dáhpáhusaid,

don doloža rájes:

Mun lean Ipmil, eará ii leat.

Mun lean Ipmil, ii leat oktage mu veardásaš.

10

46,10
42,9
Mun muitalin juo ovdal

dan mii boahtá,

juo áigá mun einnostin dan

mii ii lean vel dáhpáhuvvan.

Ná mun cealkkán,

ja mu áigumuš lea nanus,

mun dagan buot maid dáhtun.

1146,11 gazzalotti Persia gonagas Kyros. >41,2; 45,1.Mun rávkkan gazzalotti nuortan,

gáiddus eatnamis olbmá

gii ollašuhttá mu áigumuša.

Maid lean sárdnon,

dan mun divttán šaddat,

mun dagan dan maid lean mearridan.

12Guldalehket mu, dii garraváimmogat,

dii geat lehpet guhkkin gáddjojumis!

13

46,13
Sál 98,2
Jes 56,1
62,1
Luk 2,30eč
Mun divttán gáddjojumi lahkonit,

dat ii leat guhkkin,

mu bestojupmi ii ádján.

Sionii mun buvttán bestojumi,

attán iežan hearvásvuođa Israelii.