Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
43

Hearrá lonista Israela

431

43,1
1 Mos 26,24
Jes 41,14
44,2
45,3
Jer 30,10
Dál cealká Hearrá,

son guhte sivdnidii du, Jakob,

son guhte hábmii du, Israel:

Ale bala, mun lean lonistan du,

mun lean addán dutnje du nama,

don leat mu.

2

43,2
Sál 66,12
Dan 3,13eč
Mark 16,18
1 Kor 3,15
Go don manat čáziid čađa,

de mun lean duinna,

rávnnjit eai heavat du.

Go don manat dola čađa,

de dat ii guorbat du

iige dollanjuovčča boaldde du.

343,3 Kuš >18,1. Seba soaitá leat Saba. Vrd. 1 Gon 10,1; Sál 72,10; Jes 45,14.Mun lean Hearrá, du Ipmil.

Mun, Israela Bassi, beasttán du.

Mun attán Egypta lonisin du ovddas,

Kuša ja Seba du sadjái.

4Don leat munnje mávssolaš,

mun gudnejahtán ja ráhkistan du.

Dan dihte mun attán olbmuid du sadjái,

álbmogiid máksun du heakka ovddas.

5

43,5
41,10
Jer 46,27č
Ale bala, munhan lean duinna.

Mun vieččan du náli nuortan,

mun čohkken din buohkaid oarjin.

6

43,6
49,12
60,4
Sef 3,10
Davvái mun cealkkán: “Atte sin munnje!”

ja lullái: “Luoitte sin vuolgit!”

Buktet mu bártniid guhkkin,

mu nieiddaid eatnama ravddain,

7buohkaid geat namahuvvojit mu namain,

buohkaid geaid mun lean sivdnidan,

dahkan ja hábmen iežan gudnin.

Aivve fal Hearrá sáhttá beastit

8

43,8
6,9č
42,18eč
Rávkka ovdan álbmoga

mii lea čalmmeheapme

vaikko das leat čalmmit,

mii lea bealjeheapme,

vaikko das leat bealjit.

9

43,9
41,1eč26
45,21
Buot álbmogat čoahkkanit,

olbmuid čearddat bohtet čoahkkái.

Guhtemuš dain sáhtii gulahit dákkáriid

ja muitalit midjiide dan

mii dáhpáhuvai ovdal?

Buktoset sii ovdan duođašteddjiideaset,

čájehehkoset ahte leat vuoigadis,

nu ahte earát gulašedje ja dajašedje:

“Duohta gal lea.”

10

43,10
5 Mos 32,39
Jes 44,68
45,514
Muhto mu duođašteaddjit,

cealká Hearrá, lehpet dii

– Israel, don gean mun lean válljen

iežan bálvaleaddjin –

ja dii galgabehtet dovdat mu

ja oskut munnje,

ipmirdit ahte mun lean Ipmil.

Mu ovdal ii leat leamaš ipmil,

iige boađe mu maŋŋil.

11

43,11
Hos 13,4
Mun, mun lean Hearrá,

earret mu ii leat beasti.

12Mun lean sárdnon,

mun lean beastán,

mun lean almmuhan didjiide

iežan dáhtu,

mun ieš, ii oktage amas ipmil.

Dii lehpet mu duođašteaddjit,

cealká Hearrá.

Mun lean Ipmil,

13

43,13
Jes 14,27
Joh 10,28
ja maiddái boahtteáiggis

mun lean seammá.

Ii oktage sáhte gaikkihit maidege

mu gieđas.

Gii sáhttá dahkat duššin mu daguid?

Hearrá ođđa oavdudagut

14

43,14
41,14
47,4
Ná cealká Hearrá, din lonisteaddji,

Israela Bassi:

Maid mun dagan Babylonii,

dan mun dagan din dihte.

Mun cuvken buot dan poarttaid smarttiid,

ja luoimmasin rivdet

kaldealaččaid illučuorvasat.

15

43,15
6,3
41,21
Mun lean Hearrá, din Bassi Ipmil,

Israela sivdnideaddji, din gonagas!

16

43,16
2 Mos 14,21eč
Jes 51,10
Ná cealká Hearrá,

son gii dagai geainnu áhpái,

bálgá veagalaš čáziid čađa,

17son gii divttii heasttaid ja vovnnaid

ja gievrras soahteolbmáid lihkkasit mátkái

– čiekŋalasas sii dál njaŋgájit

eaige šat čuožžil,

dego lámppá jáddi dollanjuovčča

sii jávke –

ná son cealká:

18Allet jurddaš dološ dáhpáhusaid,

allet smiehta vássán áiggiid!

19

43,19
41,18
Dál mun dagan juoidá ođđasiid.

Dat lea juo bohciideamen ovdan,

ehpetgo dii fuomáš?

Mun dagan geainnu meahccái,

eanuid ávdin eatnamii.

20

43,20
2 Mos 17,1eč
19,5eč
Meahcieallitge gudnejahttet mu,

šakálat ja struhcat,

danne go mun lean buktán čázi

čázehis meahccái,

jogaid jakŋa eatnamii,

vai mu álbmot maid mun lean válljen,

beassá juhkat.

21Álbmot maid mun lean

ráhkadan alccesan,

lávlu mu rámádusa.

Israela suddu, Hearrá árbmu

22Don it čurvon mu, Jakob,

don it rahčan mu dihte, Israel.

23It don leat buktán munnje

sávzzaid boaldinoaffarin

itge gudnejahttán mu njuovvanoaffariiguin.

Mun in váivvidan du borramušoaffariin

inge váibadan du suovvasiin.

24It don leat oastán munnje kalmusa,

it gallehan mu

njuovvanoaffariiddát buiddiin.

Don baicce leat givssidan mu suttuidatguin,

váivvidan mu vearredaguidatguin.

25

43,25
Jes 44,22
Jer 31,34
Mi 7,18eč
Hebr 8,12
Muhto mun, mun sihkun

du vearredaguid iežan dihte

inge šat muitte du suttuid.

26Váidde mu, lágasteahkku!

Bija áššát ovdan, vai oaččut vuoigatvuođa!

27Juo du máddu suddudii,

du njunušolbmát hilgo mu.

2843,28 vihahin Jakoba duššadeapmái vihahit duššadeapmái.Dan dihte mun vuolidin

du bassi oaivámuččaid,

vihahin Jakoba duššadeapmái,

dikten Israela hiddjiduvvot.

44

Hearrá buressivdnida Israela

441

44,1
41,8
45,4
Gula dál, Jakob, mu bálvaleaddji,

Israel, gean mun lean válljen.

2

44,2
43,144,24
44,2 Ješurun Israela poehtalaš namma. Gč. 5 Mos 32,15.Ná cealká Hearrá, du sivdnideaddji,

son gii juo goaŧus hábmii du,

son gii veahkeha du:

Ale bala, bálvaleaddján Jakob,

don Ješurun, gean mun lean válljen.

3

44,3
Sál 68,10
Jes 32,15
Esek 39,29
Joel 3,1eč
Joh 7,38eč
Apd 2,1eč
Mun golggahan čázi dasa mii goiká,

jogažiid jakŋa eatnamii.

Mun golggahan iežan vuoiŋŋa

du mánáid badjelii,

iežan buressivdnádusa du nállái.

4

44,4
Sál 1,3
Jer 17,8
Esek 47,12
Sii bohciidit dego rássi,

nugo sieđggat jogašgáttiide.

5Muhtin dadjá: “Mun gulan Hearrái”,

nubbi gohčču iežas Jakoba namain,

soamis čállá giehtasis: “Hearrá oapmi”

ja gudnejahttojuvvo Israela namain.

Hearrá lea áidna Ipmil

6

44,6
41,445,5
46,9
Ná cealká Hearrá, Israela gonagas,

son gii lonista dan,

Hearrá, Almmiveagaid Ipmil:

Mun lean vuosttaš

ja mun lean maŋimuš.

Earret mu ii leat Ipmil.

7

44,7
41,22eč+
Gii lea mu láhkásaš?

Bohtos son ovdan, muitalehkos

ja duođaštehkos munnje dan.

Gii lea juo ovdal muitalan

dan mii dáhpáhuvvá?

Muitalehkos son midjiide mii boahtá!

8

44,8
Sál 18,32
Jes 43,1012
Allet bala, allet suorgan!

Ingo mun leat áigá juo almmuhan

ja muitalan dan didjiide?

Dii lehpet mu duođašteaddjit.

Leago Ipmil earret mu,

leago dorvobákti maid mun in dovdda?

Eahpeipmilduojáriid duššálaš bargu

9

44,9
Sál 115,4eč
Jes 41,24
Jer 10,1eč
Eahpeipmilduojárat

leat buohkat čabu dušši,

sin mávssolaš govat eai veahket.

Sin bálvaleaddjit eai oainne eaige ádde,

sii šaddet heahpadii.

10Gii ráhkada ipmila, gii leike ipmilgova

mii ii leat ávkin masage?

11

44,11
45,16
Buot daid doarjaleaddjit

šaddet heahpadii,

daid duojárat leat dušše olbmot.

Čoahkkanehkoset sii buohkat,

bohtoset mu ovdii,

ballui sii dohppehallet

ja šaddet heahpadii.

12

44,12
40,19
Rávdi bargá luovččaniin

ja rahčá čađđadollagáttis.

Son hábme gova veahčiriin

ja duddjo dan gievrras gieđain.

Son nealgu ja vuoimmehuvvá,

son goiká ja viessá.

13Muorravaddji njulge mihttobátti,

sárgu gova čálániin

ja čuohppá dan luovččaniin.

Son merke mihtuid pássáriin,

addá govvii olbmo čáppa hámi,

ja dat oažžu ássat iežas tempelis.

14Olmmoš njeaidá sedera,

son váldá geađgeáikka

dahje áikka mii lea šaddan stuorisin

vuovddi muoraid gaskkas,

dahje son cegge lágermuoraid

maid arvi šaddada.

15

44,15
46,6
Olmmoš atná muora boaldámuššan,

dainna son biktala ja dahká dola

vai beassá goikadit láibbi.

Son dahká das maiddái ipmila

man ovdii son luoitáda,

hábme alccesis ipmilgova

maid de gopmirda.

16Lahki muoras son boaldá dolas.

Hilaid alde son bassá bierggu,

son borrá ja gallána,

liekkadallá ja dadjá:

“Dál mun gal bivan,

gal juo lea albma dolla!”

17

44,17
42,17
Bázahasas son ráhkada ipmila,

gova maid son de gopmirda.

Son luoitáda eatnamii,

rohkadallá gova ja dadjá:

“Beastte mu, donhan leat mu ipmil!”

18

44,18
6,10
Sii eai ipmir eaige árvit maidege.

Sin čalmmit leat gitta

nu ahte sii eai oainne,

sin váibmu nu gokčojuvvon

nu ahte sii eai ipmir.

19Eai sii jurdil, ii sis leat fiehttu

iige jierbmi dadjat:

“Lahki muoras mun bolden,

goikadin láibbi hilaid alde,

bassen bierggu ja borren.

Dagašingo mun bázahasas fastivuođa,

gopmirdivččengo muorrabelkko?”

20Dat gii dorvvasta duššái, čádjádallá.

Ii son sáhte gádjut iežas,

ii dadjat alccesis:

“Mun lean luohttán giellásii.”

Hearrá lea sivdnideaddji

21

44,21
49,14č
Muitte dán, Jakob, mu bálvaleaddji,

muitte, Israel,

ahte mun lean du hábmen,

don leat mu bálvaleaddji,

mun in vajáldahte du, Israel.

22

44,22
1,18
43,25
Mun sihkun du rihkkumiid

dego mierkká,

du suttuid nugo balvva.

Jorgal mu beallái,

de mun lean lonistan du.

23

44,23
35,1eč
49,13
55,12
Ávvut, albmi,

das maid Hearrá lea dahkan!

Čurvot ilus, eatnama čiekŋalasat!

Bajidehket ávvučuorvasiid, buot várit,

dii vuovddit buot muoraideattetguin!

Hearrá lea lonistan Jakoba!

Son lea beastán Israela,

son lea čájehan iežas hearvásvuođa.

24

44,24
5 Mos 32,6
Sál 104,2eč
Jes 40,22+
Ná cealká Hearrá, du lonisteaddji,

son gii juo goaŧus hábmii du:

Mun lean Hearrá,

mun lean sivdnidan buot,

mun okto lebbejin almmi,

mun hábmejin eatnama

almmá geange veahki haga.

25

44,25
29,14
1 Kor 1,19č
44,25 einnostusbáhpaid olbmot geat čilgejedje mearkkaid ja einnostusaid iešguđet vugiiguin, nugo oaffarelliid siskilušaid dutkamiin jna. Einnostusbáhpaid mearkkaid

mun dagan duššin,

einnosteddjiid mun dagan bilkun.

Mun badjelgeahčan viisáid

ja dagan sin viisodaga jallodahkan.

26Mun nannen bálvaleddjiidan sániid

ja ollašuhtán dan maid mu áirasat

leat almmuhan.

Mun cealkkán Jerusalemii:

“Don oaččut olbmuidat ruoktot”,

ja Juda gávpogiidda:

“Dii huksejuvvobehtet fas!”

Mun divttán gávpogiiddán

badjánit čievračomain.

27

44,27
Jos 3,16
Jes 43,16+
Ábi čiekŋalassii mun cealkkán:

“Šatta goikkisin!

Mun goikadan du rávnnjiid.”

28

44,28
2 Muit 36,22č
Esra 1,1eč
5,13
Jes 45,13
44,28 Kyros >41,2.Mun cealkkán Kyrosii: “Mu báimman.”

Son ollašuhttá buot maid mun dáhtun,

son dadjá Jerusalemii: “Don huksejuvvot!”

ja tempelii: “Don vuođđuduvvot fas!”

45

Kyros, Hearrá válljen gonagas

45145,1 Kyrosii gean son lea vuoidan Persia gonagas. Vrd. 41,1eč; 41,25; 44,28; 45,13. čoavdit … alimiin lihccut sin.Ná cealká Hearrá Kyrosii

gean son lea vuoidan gonagassan,

gean olgeš gihtii son lea dohppen

vai beassá vuolidit

álbmogiid su vuollái,

čoavdit boahkána gonagasaid alimiin,

rahpat sutnje uvssaid ja poarttaid,

nu ahte dat eai leat dahppagasas:

2

45,2
Sál 107,16
Jes 40,4
Mun manan du ovddabeale.

Váriid mun dássen,

veaikeuvssaid mun cuvken,

ruovdesmarttiid mun skálbmen.

3Mun attán dutnje dávviriid

sevdnjes čiegáin

ja riggodagaid daid čiehkansajiin,

vai don ipmirdat

ahte son gii lea addán dutnje nama,

lean mun, Hearrá, Israela Ipmil.

4

45,4
44,5
Bálvaleaddján Jakoba dihte,

Israela dihte gean lean válljen,

mun lean addán dutnje nama,

du gudnenama,

vaikko don it dovdda mu.

5

45,5
43,10+
Mun lean Hearrá. Ii leat eará,

earret mu ii leat oktage ipmil.

Vaikko don it dovdda mu,

de mun vearjudan du soahtái,

6

45,6
59,19
Mal 1,11
vai buohkat nuortan ja oarjin

ohppet diehtit ahte ii leat ipmil

earret mu,

ahte mun okto lean Hearrá,

7

45,7
1 Mos 1,3
Jes 31,2
Am 3,6
Mi 1,12
mun gii dagan čuovgga

ja sivdnidan seavdnjadasa,

dagahan sihke lihku ja lihkuhisvuođa.

Mun lean Hearrá, mun dagan buot dán.

8

45,8
Sál 85,12
Jes 61,11
Hos 10,12
Arvos albmi badjin,

golgos vanhurskkisvuohta balvvain,

rahpasehkos eanan ja

šaddadehkos bestojumi šattu,

bohciidehkos vanhurskkisvuohta!

Mun, Hearrá, lean sivdnidan dan.

9

45,9
Jer 18,6
Dan 4,35
Rom 9,20č
Vuoi olbmo gii riidala sivdnideddjiinis,

vuoi láirálihttebihtá bihtáid gaskkas!

Dadjágo láirá hábmejeaddjásis:

“Maid don veaját dahkat?”

Dadjágo duodji duddjojeaddjásis:

“Donhan leat gieđaheapme.”

10Vuoi dan gii dadjá áhččái:

“Maid don leat sahkanahttán?”

ja eadnái: “Maid don leat riegádahttán?”

11Ná cealká Hearrá, Israela Bassi,

son guhte lea hábmen su:

Jerret mus boahttevaš dáhpáhusaid birra!

Diktet mu ráđđet mánáidan,

mu gieđaid daguid.

12

45,12
40,22Jer 10,12
Munhan dahken eatnama

ja sivdnidin olbmuid ássat dasa.

Mun lebbejin almmi gieđaidanguin

ja dahken buot dan veaga.

1345,13 mun bokten olbmá Kyros, gč. v. 1.Oskkáldasvuođastan

mun bokten olbmá,

ja gosa son ain manaš,

de mun dássen su geainnu.

Son hukse fas mu gávpoga,

ja mu álbmoga mii

lea dolvojuvvon fáŋgavuhtii,

son luoitá vuolgit

iige gáibit mávssu iige attáldagaid.

Ná cealká Hearrá, Almmiveagaid Ipmil.

Hearrá ráđđe buot álbmogiid

14

45,14
43,3
44,68
45,5
45,14 Egypta … jábálašvuohta >43,3.Ná cealká Hearrá:

Egypta riggodagat

ja Kuša jábálašvuohta

šaddet du oapmin.

Seba stuorrašattot olbmát

bohtet du lusa ja áhcet du vuolebužžan.

Du sii čuvvot, láhkkiin lávkot,

bálkestahttet du ovdii ja rohkadallet du:

“Aivve du gaskkas, Israel, lea Ipmil,

eará ipmil ii leat.”

15

45,15
8,17
Rom 11,33eč
Duođaid, don leat čiehkan iežat,

Ipmil,

don Israela Ipmil, Beasti!

16Heahpadii šaddet sii buohkat,

hilggohassan mannet

eahpeipmilduojárat eret,

17muhto Hearrá beastá Israela,

beastá agálaš áigái.

Dii ehpet goassege šatta heahpadii

ehpetge bilkiduvvot.

18

45,18
1 Mos 1,1
Jes 44,24
Apd 17,24eč
Ná cealká Hearrá,

Ipmil gii sivdnidii almmi

ja hábmii ja ráhkadii eatnama,

gii bijai dasa nana vuođđudusa,

ii sivdnidan dan ávdimin,

muhto dagai dan

olbmuid ássat,

ná son cealká:

Mun lean Hearrá,

ii leat eará ipmil.

19

45,19
48,16
Joh 18,20
Mun in leat sárdnon čihkosis,

muhtun eatnama sevdnjes sajis,

in leat gohččon Jakoba náli

ohcat mu guorusvuođas.

Mun lean Hearrá,

mu sánit leat duođat,

mun sártnun dan mii lea riekta.

20

45,20
5 Mos 32,37č
Jer 2,28
11,12
Čoagganehket ja bohtet,

loaiddastehket ovdan,

dii geat sestojuvvuidet

álbmogiid gaskkas!

Eai sii ipmir maidege,

dat geat guddet muorragovaid

ja rohkadallet ipmila

mii ii máhte veahkehit.

21Muitalehket,

buktet iežadet vástádusa,

ráđđádallet gaskaneattet!

Gii gulahii dán ovddalgihtii,

sártnui dan áigá juo?

Dan dahken mun, Hearrá.

Earret mu ii leat Ipmil,

earret mu ii leat oskkáldas Ipmil

gii beastá.

22

45,22
Sál 22,28
Jes 49,6
Sak 2,15
Jorgalehket mu beallái,

olbmot birra máilmmi,

de dii bestojuvvobehtet.

Mun lean Ipmil,

ii leat oktage eará.

23

45,23
55,11
Sef 3,9
Rom 14,11
Fil 2,10eč
Hebr 6,13
Mun vuortnun iežan bokte,

mun sártnun duođa,

mu sátni lea nanus:

Juohke čibbi sodjá mu ovdii,

juohke njuovčča vuordnu munnje

oskkáldasvuođa.

24Aivve fal Hearrás,

nu celkojuvvo,

lea bestojupmi ja fápmu.

Heahpanemiin bohtet Hearrá lusa

buohkat geat leat leamaš moaris sutnje.

25Hearrá vehkiin oppa Israela nálli

vuoitá ja oažžu gudni.