Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
42

Hearrá bálvaleaddji

421

42,1
11,2
49,3
61,1eč
Matt 3,17
12,18eč
17,5
Apd 10,38
2 Pet 1,17
Geahča, mu bálvaleaddji

gean mun doarjalan,

mu válljen olmmái

gean mun ráhkistan.

Mun lean diktán iežan vuoiŋŋa

boahtit su badjelii,

son buktá vuoigatvuođa álbmogiidda.

2Ii son čuorvvo iige huikke,

ii su jietna gullo gáhtain.

3

42,3
Sál 34,19
Jes 57,15
Matt 11,28
Doddjon hoašša son ii cuvke,

borggisteaddji veaikka son ii čáskat.

Oskkáldasat son buktá vuoigatvuođa.

4Ii son váibba

iige su fápmu doddjojuvvo,

muhto son ásaha eatnamii vuoigatvuođa.

Gáiddus eatnamat

áibbašit su oahpahusa.

5

42,5
40,22+
Ná cealká Ipmil, Hearrá,

son gii sivdnidii almmi ja lebbii dan,

gii hábmii eatnama

ja buot mii das šaddá,

gii attii eallinvuoiŋŋa buot dasa

mii vádjola eatnama alde:

6

42,6
9,2eč
49,6eč
60,3
Luk 2,32
Apd 13,46č
Mun, Hearrá, lean oskkáldasvuođastan

rávkan du.

Mun válddán du gihtii ja várjalan du.

Du bokte mun dagan lihtu iežan álbmogiin

čuovgan eará álbmogiidda.

7

42,7
9,2eč
61,1
Luk 1,79
4,18eč
Apd 26,18
Don rabastat čalmmehemiid čalmmiid,

ja luoittát fáŋggaid giddagasas,

fáŋgaviesus daid geat

čohkkájit seavdnjadasas.

8

42,8
2 Mos 3,15
Jes 48,11
Mun lean Hearrá, dat lea mu namma.

Iežan gudni mun in atte earrásii

inge iežan rámádusa ipmilgovaide.

9

42,9
41,22č
43,18č
46,10
48,3
Mii lea leamaš, lea vássán,

dál mun almmuhan ođđasiid.

Juo ovdal go dat bohciidit ovdan,

de mun muitalan daid didjiide.

Ođđa lávlla Hearrái

10

42,10
Sál 96,1
Alm 5,9
14,3
Lávlot Hearrái ođđa lávlaga,

lávlot su máidnuma miehtá eatnama.

Máraidehkos ávvudemiin mearra

ja buot mii das lea,

illudehkoset gáiddus rittut

ja buot daid ássit.

11

42,11
60,7
Čurvoset meahcci ja dan gávpogat,

siiddat main Kedar orru.

Illudehkoset Sela olbmot,

čurvoset sii várrečohkain.

12

42,12
5 Mos 32,3
Sál 72,9eč
Mal 1,11
Alm 14,7
Addet Hearrái gudni,

rámidehket su gáiddus eatnamiin!

13Hearrá vuolgá sáŋgára láhkái,

nugo soahteolmmái son bođđe iežas soahtái,

čuorvu soahtečuorvasiid

ja čájeha fámus vašálaččaide.

14

42,14
57,11
Guhká mun lean leamaš jaska,

lean orron jávohaga

ja doalahan sárdnumis.

Dál mun bárggun dego riegádahtti nisu,

mun sáđan ja hahpaštuttan.

15

42,15
50,2
Mun dagan ávdimin váriid ja dieváid,

goikadan buot ruotnasa

mii dain šaddá.

Jogaid mun dagan goikeeanamin,

jávrriid mun divttán goikat.

16

42,16
Sál 97,11
112,4
Jes 40,4
Muhto čalmmehemiid mun láiden

geainnu man sii eai leat johtán,

mun doalvvun sin bálgáid

maid sii eai dovdda.

Seavdnjadasa sin ovddas

mun dagan čuovggasin,

ráhppás eatnamiid jalgadassan.

Dán mun áiggun dahkat,

mun in guođe maidege dagakeahttá.

17

42,17
Sál 97,7
Heahpanemiin gáidet ruoktot

dat geat dorvvastit ipmilgovaide,

geat dadjet leikejuvvon bácciide:

“Dii lehpet min ipmilat.”

Israel, bealjehis ja čalmmehis bálvaleaddji

18

42,18
43,8
Gullet, dii bealjeheamit!

Čalmmeheamit, gehččet,

de dii oaidnibehtet!

19Gii lea čalmmeheapme

jos ii mu bálvaleaddji,

gii bealjeheapme jos ii mu áirras

gean mun lean vuolggahan?

Gii lea seammá čalmmeheapme

go mu áirras,

gii seammá bealjeheapme

go Hearrá bálvaleaddji?

20

42,20
6,9
Matt 13,13eč
Son oaidná ollu,

muhto ii váldde dan vuhtii,

su bealjit leat rahpasat,

muhto ii son gula maidege.

21Hearrá lea vuoiggalaš,

dan dihte son dáhttu čájehit

ahte su láhka lea stuoris ja hearvái.

22Muhto dát álbmot lea speddjojuvvon

ja rieviduvvon,

buohkat leat láhkkiin bákteráiggiin,

čihkkojuvvon giddagasaide.

Sii leat šaddan sálašin,

iige oktage gájo sin,

sii leat speddjojuvvon,

iige oktage daja: “Luoitte sin!”

23Guhtemuš dis jorgala bealji

dán beallái,

gii guldala dárkilit ja váldá vuhtii

dás maŋás?

24

42,24
2 Mos 18,20
Jes 2,3
Mi 4,2
Gii divttii Jakoba speddjojuvvot

ja attii Israela rievváriid gihtii?

Iigoson Hearrá ieš,

son gean vuostá mii leat suddudan.

Ii oktage dáhtton vádjolit su geainnuid

iige jeagadit su lága.

25

42,25
Jer 7,20
Am 4,6eč
Nu Hearrá golggahii sin badjelii

iežas buolli moari,

son divttii soađi ja veahkaválddi

deaividit sin.

Sin birra njuorššui dolla,

muhto eai sii ipmirdan,

dat bolddii sin,

muhto eai sii váldán das várrehusa.

43

Hearrá lonista Israela

431

43,1
1 Mos 26,24
Jes 41,14
44,2
45,3
Jer 30,10
Dál cealká Hearrá,

son guhte sivdnidii du, Jakob,

son guhte hábmii du, Israel:

Ale bala, mun lean lonistan du,

mun lean addán dutnje du nama,

don leat mu.

2

43,2
Sál 66,12
Dan 3,13eč
Mark 16,18
1 Kor 3,15
Go don manat čáziid čađa,

de mun lean duinna,

rávnnjit eai heavat du.

Go don manat dola čađa,

de dat ii guorbat du

iige dollanjuovčča boaldde du.

343,3 Kuš >18,1. Seba soaitá leat Saba. Vrd. 1 Gon 10,1; Sál 72,10; Jes 45,14.Mun lean Hearrá, du Ipmil.

Mun, Israela Bassi, beasttán du.

Mun attán Egypta lonisin du ovddas,

Kuša ja Seba du sadjái.

4Don leat munnje mávssolaš,

mun gudnejahtán ja ráhkistan du.

Dan dihte mun attán olbmuid du sadjái,

álbmogiid máksun du heakka ovddas.

5

43,5
41,10
Jer 46,27č
Ale bala, munhan lean duinna.

Mun vieččan du náli nuortan,

mun čohkken din buohkaid oarjin.

6

43,6
49,12
60,4
Sef 3,10
Davvái mun cealkkán: “Atte sin munnje!”

ja lullái: “Luoitte sin vuolgit!”

Buktet mu bártniid guhkkin,

mu nieiddaid eatnama ravddain,

7buohkaid geat namahuvvojit mu namain,

buohkaid geaid mun lean sivdnidan,

dahkan ja hábmen iežan gudnin.

Aivve fal Hearrá sáhttá beastit

8

43,8
6,9č
42,18eč
Rávkka ovdan álbmoga

mii lea čalmmeheapme

vaikko das leat čalmmit,

mii lea bealjeheapme,

vaikko das leat bealjit.

9

43,9
41,1eč26
45,21
Buot álbmogat čoahkkanit,

olbmuid čearddat bohtet čoahkkái.

Guhtemuš dain sáhtii gulahit dákkáriid

ja muitalit midjiide dan

mii dáhpáhuvai ovdal?

Buktoset sii ovdan duođašteddjiideaset,

čájehehkoset ahte leat vuoigadis,

nu ahte earát gulašedje ja dajašedje:

“Duohta gal lea.”

10

43,10
5 Mos 32,39
Jes 44,68
45,514
Muhto mu duođašteaddjit,

cealká Hearrá, lehpet dii

– Israel, don gean mun lean válljen

iežan bálvaleaddjin –

ja dii galgabehtet dovdat mu

ja oskut munnje,

ipmirdit ahte mun lean Ipmil.

Mu ovdal ii leat leamaš ipmil,

iige boađe mu maŋŋil.

11

43,11
Hos 13,4
Mun, mun lean Hearrá,

earret mu ii leat beasti.

12Mun lean sárdnon,

mun lean beastán,

mun lean almmuhan didjiide

iežan dáhtu,

mun ieš, ii oktage amas ipmil.

Dii lehpet mu duođašteaddjit,

cealká Hearrá.

Mun lean Ipmil,

13

43,13
Jes 14,27
Joh 10,28
ja maiddái boahtteáiggis

mun lean seammá.

Ii oktage sáhte gaikkihit maidege

mu gieđas.

Gii sáhttá dahkat duššin mu daguid?

Hearrá ođđa oavdudagut

14

43,14
41,14
47,4
Ná cealká Hearrá, din lonisteaddji,

Israela Bassi:

Maid mun dagan Babylonii,

dan mun dagan din dihte.

Mun cuvken buot dan poarttaid smarttiid,

ja luoimmasin rivdet

kaldealaččaid illučuorvasat.

15

43,15
6,3
41,21
Mun lean Hearrá, din Bassi Ipmil,

Israela sivdnideaddji, din gonagas!

16

43,16
2 Mos 14,21eč
Jes 51,10
Ná cealká Hearrá,

son gii dagai geainnu áhpái,

bálgá veagalaš čáziid čađa,

17son gii divttii heasttaid ja vovnnaid

ja gievrras soahteolbmáid lihkkasit mátkái

– čiekŋalasas sii dál njaŋgájit

eaige šat čuožžil,

dego lámppá jáddi dollanjuovčča

sii jávke –

ná son cealká:

18Allet jurddaš dološ dáhpáhusaid,

allet smiehta vássán áiggiid!

19

43,19
41,18
Dál mun dagan juoidá ođđasiid.

Dat lea juo bohciideamen ovdan,

ehpetgo dii fuomáš?

Mun dagan geainnu meahccái,

eanuid ávdin eatnamii.

20

43,20
2 Mos 17,1eč
19,5eč
Meahcieallitge gudnejahttet mu,

šakálat ja struhcat,

danne go mun lean buktán čázi

čázehis meahccái,

jogaid jakŋa eatnamii,

vai mu álbmot maid mun lean válljen,

beassá juhkat.

21Álbmot maid mun lean

ráhkadan alccesan,

lávlu mu rámádusa.

Israela suddu, Hearrá árbmu

22Don it čurvon mu, Jakob,

don it rahčan mu dihte, Israel.

23It don leat buktán munnje

sávzzaid boaldinoaffarin

itge gudnejahttán mu njuovvanoaffariiguin.

Mun in váivvidan du borramušoaffariin

inge váibadan du suovvasiin.

24It don leat oastán munnje kalmusa,

it gallehan mu

njuovvanoaffariiddát buiddiin.

Don baicce leat givssidan mu suttuidatguin,

váivvidan mu vearredaguidatguin.

25

43,25
Jes 44,22
Jer 31,34
Mi 7,18eč
Hebr 8,12
Muhto mun, mun sihkun

du vearredaguid iežan dihte

inge šat muitte du suttuid.

26Váidde mu, lágasteahkku!

Bija áššát ovdan, vai oaččut vuoigatvuođa!

27Juo du máddu suddudii,

du njunušolbmát hilgo mu.

2843,28 vihahin Jakoba duššadeapmái vihahit duššadeapmái.Dan dihte mun vuolidin

du bassi oaivámuččaid,

vihahin Jakoba duššadeapmái,

dikten Israela hiddjiduvvot.

44

Hearrá buressivdnida Israela

441

44,1
41,8
45,4
Gula dál, Jakob, mu bálvaleaddji,

Israel, gean mun lean válljen.

2

44,2
43,144,24
44,2 Ješurun Israela poehtalaš namma. Gč. 5 Mos 32,15.Ná cealká Hearrá, du sivdnideaddji,

son gii juo goaŧus hábmii du,

son gii veahkeha du:

Ale bala, bálvaleaddján Jakob,

don Ješurun, gean mun lean válljen.

3

44,3
Sál 68,10
Jes 32,15
Esek 39,29
Joel 3,1eč
Joh 7,38eč
Apd 2,1eč
Mun golggahan čázi dasa mii goiká,

jogažiid jakŋa eatnamii.

Mun golggahan iežan vuoiŋŋa

du mánáid badjelii,

iežan buressivdnádusa du nállái.

4

44,4
Sál 1,3
Jer 17,8
Esek 47,12
Sii bohciidit dego rássi,

nugo sieđggat jogašgáttiide.

5Muhtin dadjá: “Mun gulan Hearrái”,

nubbi gohčču iežas Jakoba namain,

soamis čállá giehtasis: “Hearrá oapmi”

ja gudnejahttojuvvo Israela namain.

Hearrá lea áidna Ipmil

6

44,6
41,445,5
46,9
Ná cealká Hearrá, Israela gonagas,

son gii lonista dan,

Hearrá, Almmiveagaid Ipmil:

Mun lean vuosttaš

ja mun lean maŋimuš.

Earret mu ii leat Ipmil.

7

44,7
41,22eč+
Gii lea mu láhkásaš?

Bohtos son ovdan, muitalehkos

ja duođaštehkos munnje dan.

Gii lea juo ovdal muitalan

dan mii dáhpáhuvvá?

Muitalehkos son midjiide mii boahtá!

8

44,8
Sál 18,32
Jes 43,1012
Allet bala, allet suorgan!

Ingo mun leat áigá juo almmuhan

ja muitalan dan didjiide?

Dii lehpet mu duođašteaddjit.

Leago Ipmil earret mu,

leago dorvobákti maid mun in dovdda?

Eahpeipmilduojáriid duššálaš bargu

9

44,9
Sál 115,4eč
Jes 41,24
Jer 10,1eč
Eahpeipmilduojárat

leat buohkat čabu dušši,

sin mávssolaš govat eai veahket.

Sin bálvaleaddjit eai oainne eaige ádde,

sii šaddet heahpadii.

10Gii ráhkada ipmila, gii leike ipmilgova

mii ii leat ávkin masage?

11

44,11
45,16
Buot daid doarjaleaddjit

šaddet heahpadii,

daid duojárat leat dušše olbmot.

Čoahkkanehkoset sii buohkat,

bohtoset mu ovdii,

ballui sii dohppehallet

ja šaddet heahpadii.

12

44,12
40,19
Rávdi bargá luovččaniin

ja rahčá čađđadollagáttis.

Son hábme gova veahčiriin

ja duddjo dan gievrras gieđain.

Son nealgu ja vuoimmehuvvá,

son goiká ja viessá.

13Muorravaddji njulge mihttobátti,

sárgu gova čálániin

ja čuohppá dan luovččaniin.

Son merke mihtuid pássáriin,

addá govvii olbmo čáppa hámi,

ja dat oažžu ássat iežas tempelis.

14Olmmoš njeaidá sedera,

son váldá geađgeáikka

dahje áikka mii lea šaddan stuorisin

vuovddi muoraid gaskkas,

dahje son cegge lágermuoraid

maid arvi šaddada.

15

44,15
46,6
Olmmoš atná muora boaldámuššan,

dainna son biktala ja dahká dola

vai beassá goikadit láibbi.

Son dahká das maiddái ipmila

man ovdii son luoitáda,

hábme alccesis ipmilgova

maid de gopmirda.

16Lahki muoras son boaldá dolas.

Hilaid alde son bassá bierggu,

son borrá ja gallána,

liekkadallá ja dadjá:

“Dál mun gal bivan,

gal juo lea albma dolla!”

17

44,17
42,17
Bázahasas son ráhkada ipmila,

gova maid son de gopmirda.

Son luoitáda eatnamii,

rohkadallá gova ja dadjá:

“Beastte mu, donhan leat mu ipmil!”

18

44,18
6,10
Sii eai ipmir eaige árvit maidege.

Sin čalmmit leat gitta

nu ahte sii eai oainne,

sin váibmu nu gokčojuvvon

nu ahte sii eai ipmir.

19Eai sii jurdil, ii sis leat fiehttu

iige jierbmi dadjat:

“Lahki muoras mun bolden,

goikadin láibbi hilaid alde,

bassen bierggu ja borren.

Dagašingo mun bázahasas fastivuođa,

gopmirdivččengo muorrabelkko?”

20Dat gii dorvvasta duššái, čádjádallá.

Ii son sáhte gádjut iežas,

ii dadjat alccesis:

“Mun lean luohttán giellásii.”

Hearrá lea sivdnideaddji

21

44,21
49,14č
Muitte dán, Jakob, mu bálvaleaddji,

muitte, Israel,

ahte mun lean du hábmen,

don leat mu bálvaleaddji,

mun in vajáldahte du, Israel.

22

44,22
1,18
43,25
Mun sihkun du rihkkumiid

dego mierkká,

du suttuid nugo balvva.

Jorgal mu beallái,

de mun lean lonistan du.

23

44,23
35,1eč
49,13
55,12
Ávvut, albmi,

das maid Hearrá lea dahkan!

Čurvot ilus, eatnama čiekŋalasat!

Bajidehket ávvučuorvasiid, buot várit,

dii vuovddit buot muoraideattetguin!

Hearrá lea lonistan Jakoba!

Son lea beastán Israela,

son lea čájehan iežas hearvásvuođa.

24

44,24
5 Mos 32,6
Sál 104,2eč
Jes 40,22+
Ná cealká Hearrá, du lonisteaddji,

son gii juo goaŧus hábmii du:

Mun lean Hearrá,

mun lean sivdnidan buot,

mun okto lebbejin almmi,

mun hábmejin eatnama

almmá geange veahki haga.

25

44,25
29,14
1 Kor 1,19č
44,25 einnostusbáhpaid olbmot geat čilgejedje mearkkaid ja einnostusaid iešguđet vugiiguin, nugo oaffarelliid siskilušaid dutkamiin jna. Einnostusbáhpaid mearkkaid

mun dagan duššin,

einnosteddjiid mun dagan bilkun.

Mun badjelgeahčan viisáid

ja dagan sin viisodaga jallodahkan.

26Mun nannen bálvaleddjiidan sániid

ja ollašuhtán dan maid mu áirasat

leat almmuhan.

Mun cealkkán Jerusalemii:

“Don oaččut olbmuidat ruoktot”,

ja Juda gávpogiidda:

“Dii huksejuvvobehtet fas!”

Mun divttán gávpogiiddán

badjánit čievračomain.

27

44,27
Jos 3,16
Jes 43,16+
Ábi čiekŋalassii mun cealkkán:

“Šatta goikkisin!

Mun goikadan du rávnnjiid.”

28

44,28
2 Muit 36,22č
Esra 1,1eč
5,13
Jes 45,13
44,28 Kyros >41,2.Mun cealkkán Kyrosii: “Mu báimman.”

Son ollašuhttá buot maid mun dáhtun,

son dadjá Jerusalemii: “Don huksejuvvot!”

ja tempelii: “Don vuođđuduvvot fas!”