Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
30

Egypta ii sáhte veahkehit

301

30,1
1,25
Vuoi nággáris bártniid,

cealká Hearrá.

Sii ollašuhttet áigumušaid

eaige váldde vuhtii mu,

sii dahket šiehtadusaid

mat leat mu miela vuostá,

ja nu lánejit suttu suttu badjelii.

2

30,2
31,1+
30,2 Egyptii Gonagas Hiskia vuolggahii olbmuid farao lusa bivdit veahki assyrialaččaid vuostái. Vrd. Jes 18,1č.Jearakeahttá mus neavvaga

sii mannet Egyptii

bivdit faraos várjalusa,

ohcat suoji Egypta suoivanis.

3

30,3
20,5
36,6
Muhto farao várjalus beahttá din,

Egypta suodji šaddá didjiide heahpadin.

430,4 Soan >4 Mos 13,22. Hanes greikkagillii Herakleopolis, Eypta gávpot Memfisa lulábealde.Go oaivámuččat bohtet Soanii

ja áirasat ollejit Hanesii,

5de sii buohkat beahttašuvvet álbmogii

mii ii sáhte veahkehit,

mii ii leat sidjiide ávkin iige áhpun,

muhto dušše heahpadin

ja beahttašupmin.

6

30,6
14,29
Negeva eallit. Sátni.

Heađi ja áŧestusa eatnama čađa,

čeargu ledjoniid, mirkogearbmašiid

ja girdi gearbmašiid eatnama bokte

sii fievrridit riggodagaideaset

áseniid sealggis,

dávviriiddiset kamelaguppiid alde

álbmogii mii ii sáhte veahkehit.

7

30,7
36,6
30,7 Rahab Egypta symbolalaš namma, ja maiddái mearraguovddi namma; fápmu mii vuostálastá Ipmila. Vrd. Job 9,13; Sál 87,4; 89,11; Jes 51,9. ▶ Leviatan.Egypta veahkki lea biegga

ja guorusvuohta.

Dan dihte mun lean bidjan dasa nama

“Biliduvvon Rahab”.

Álbmot ii dáhto gullat Hearrá

8

30,8
8,1
Mana sárgut dán sidjiide távvalii,

čále dan girjegerrui,

vai dat seailu boahtti beivviid rádjái,

duođaštussan agálaččat.

9Duođaid, dát lea gážžáris álbmot!

Sii leat behtolaš mánát

geat eai dáhto gullat Hearrá lága.

10

30,10
1 Gon 22,8eč
Am 2,12
Mi 2,6
Sii dadjet oidniide:

“Heitet oaidnimis oainnáhusaid!”

ja profehtaide:

“Allet sártno midjiide

dan mii lea vuoigat!

Sárdnot dakkáriid masa mii liikot,

muitalehket midjiide fillehusaid!

11Gáidet geainnus, earránehket bálgás,

allet muosehuhte min Israela Basiin!”

12

30,12
Sál 62,11
Jes 47,10
Dan dihte cealká Israela Bassi:

Go dii lehpet hilgon dán sáni,

dorvvastan veahkaváldái ja behttosii

ja luohttán dasa,

13de dát din suddu lea didjiide

nugo luoddaneapmi alla muvrras:

Dat čiekŋu ja stuorru

dassá go fáhkkestaga

olles muvra gahččá.

14

30,14
Jer 19,10č
Geavvá nugo ruhkkui

mii cuovkana moallun,

nu ahte ii gávdno oktage bihttá

mainna viežžat dola árranis

dahje goaivut čázi láddos.

15

30,15
Sál 37,7
Jes 18,4
Jer 6,16
Matt 23,37
Ná cealká Hearrá Ipmil, Israela Bassi:

Jos dii jorgalehpet ja orrubehtet jávohaga,

de dii bestojuvvobehtet.

Mášolaš luohttámuš lea din fápmu.

Muhto dii ehpet dáhtton.

16

30,16
31,13
Dii dajaidet:

“Ii nu, heasttasealggis mii girddihit!”

Duođaid, johtilit dii báhtarehpet.

“Falisjuolggagiiguin mii riidet!”

Duođaid, din doarrádallitge leat falit.

17

30,17
5 Mos 32,30
Duhát olbmo doarggistit

ovtta olbmo soahtečuorvasa geažil,

go viđas bajidit soahtečuorvasa,

de dii báhtarehpet,

dassá go din bázahas lea

dego leavgastággu várrečohkas,

nugo soahteleavga dievás.

Hearrá buressivdnida iežas álbmoga

18

30,18
Sál 2,12
34,9
40,5
Liikká Hearrá dáhttu leat árbmugas didjiide, son lihkká árpmihit din. Hearráhan lea vuoigatlaš Ipmil, ávdugasat dat geat vurdet su! 19
30,19
58,9
65,24
Siona álbmot, don mii ásat Jerusalemis, ale šat čiero! Hearrá árpmiha, go don čuorvvut sutnje. Dalán go son gullá du rohkadusa, de son vástida. 20Hearrá lea addán dutnje áŧestusa láibbi ja heađi čázi, muhto dál son, du oahpisteaddji, ii šat čiehkát. Iežat čalmmiiguin don oaččut oaidnit oahpaheaddját, 21
30,21
5 Mos 5,32
28,14
Jos 1,7
Sát 4,27
Jer 6,16
ja go leat spiehkasteamen olgeš dahje gurut beallái, de beasat gullat iežat beljiiguin: “Dás lea geaidnu, vádjolehket dan!” 22
30,22
1 Mos 35,2
Jos 24,23
1 Sam 7,3
Jes 2,20
27,9
Ja don gohčut buhtismeahttumin silbba ja golli mainna leat skoađastan čuhppojuvvon ja leikejuvvon ipmilgovaidat, ja bálkestat daid dego varralihpariid ja čuorvvut: “Eret dás, durdediŋga!” 23
30,23
Sál 65,9eč
Jer 5,24
Go don gilvvát bealddu, de son addá arvvi nu ahte bealddu šaddu lea valljugas ja vuoibmái. Dan beaivvi du šibihat ožžot guohtut viiddis gittiin. 24Vuovssát ja ásenat, du bargošibihat, besset borrat suvrra gordnefuođđara mii lea ráidnejuvvon spoađuin ja ráidnengoaivvuin. 25
30,25
41,18
Esek 39,417
Buot váriin ja dieváin golggiidit jogat dan stuorra goddinbeaivvi, dan beaivvi go toartnat gahččet. 26Dalle mánnu báitá dego beaivváš, ja beaivváža čuovga lea čieža geardásaš, dego čieža beaivvi čuovga dan beaivvi go Hearrá čatná iežas álbmoga háviid ja dálkkasta dan časkkástagaid.

Hearrá moarri deaivá assyrialaččaide

27

30,27
2 Mos 24,17
5 Mos 9,3
2 Sam 22,9
Hebr 12,29
Gehččet, Hearrá namma

boahtá gáidagasas,

su moarri buollá, su duopmu lea lossat.

Su baksamiin duoldá suhttu,

su njuovčča lea dego duššadeaddji dolla.

28Su vuoiŋŋanas lea dego dulvi

mii ollá gitta olbmuid čeabeha rádjái.

Son bidjá givssideaddji geassá

álbmogiid niskái

ja daid njálbmái

čádjidahtti njálbmeruvddiid.

29
30,29
2 Mos 12,42
Sál 42,5
81
30,29 Israela Bávtti Hearrá.Muhto dii oažžubehtet lávlut, nugo olbmot lávlot dan ija go basuhit iežaset basiid várás, dii illudehpet dego dat geat mannet njurgganasčuodjamis Hearrá várrái, Israela Bávtti guvlui. 30
30,30
2 Mos 9,23
Jos 10,11
Jes 29,6
Hearrá diktá fámolaš jienas gullot, buohkaid oaidnut su giehta časká buolli moaris duššadeaddji dollan, šoaláhahkan, ráššoarvin ja čuorpmasoaktin. 31
30,31
10,24
Hearrá jietna suorggaha assyrialaččaid, son časká sin soppiinis. 32Juohke háve go Hearrá časká bagadeaddji soppiinis, de gullo rumbbuid ja lyra čuodjan. Son lokte gieđa ja soahtá singuin. 3330,33 boaldinsadji hebreagillii tofet. >2 Gon 23,10.Boaldinsadji lea juo gárvvistuvvon, dat lea ráhkaduvvon gonagasa várás. Hearrá lea dahkan dan čieŋalin ja viiddisin, ja muorat leat valjis. Hearrá vuoiŋŋanas, riššarávnnji láhkásaš, buolláha dan.
31

Ii Egypta, muhto Hearrá

311

31,1
Sál 20,8
Jes 18,1č
30,2
Hos 1,7
Vuoi daid geat mannet

Egyptii ohcat veahki!

Sii dorvvastit heasttaide,

sii luhttet vovnnaid eatnatvuhtii

ja vovdnaolbmáid stuorra jovkui.

Israela Basi beallái sii eai jorgal,

eai sii bivdde veahki Hearrás.

2

31,2
45,7
Am 3,6
Muhto Hearrá lea viissis.

Son diktá lihkuhisvuođa boahtit

iige rievdat dan maid lea cealkán.

Son soahttá bahádahkkiid

čuovvuleddjiiguin

ja daiguin geat veahkehit vearredahkkiid.

3

31,3
Sál 33,17
146,3eč
Jes 18,2
Egyptalaččat leat olbmot eaige ipmilat,

sin heasttat leat oažži eaige vuoigŋa.

Go Hearrá bajida gieđa,

de suoibu dat gii galggašii veahkehit,

ja gahččá dat gii bivddii veahki.

Oktanaga dat duššet.

4Ná Hearrá lea cealkán munnje:

Nugo ledjon harrá sállaša guoras

iige ballá háikasiin,

ii náđo go guođuheaddjit bohtet huikki,

nu lea Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

go son njiedjá soahtat Sionvári vuostái,

Siona aláža vuostái.

5

31,5
5 Mos 32,11
Sál 91,4
Matt 23,37
Nugo sattáhalli loddi

várjala Hearrá, Almmiveagaid Ipmil,

Jerusalema,

várjala ja veahkeha,

seastá ja gádju.

6

31,6
Jer 3,12
Esek 14,6
Jorgalehket su beallái gean luhtte dii, Israela mánát, lehpet vádjolan nu guhkás! 7
31,7
2,20+
Dan beaivvi dii buohkat hilgubehtet silbaipmiliiddádet ja golleipmiliiddádet maid dii suddudemiin ráhkadeiddet alcceseattet.

8

31,8
37,36eč
Assyria gahččá miehkkái,

muhto ii fal olbmá miehkkái.

Dan heavaha miehkki

maid olmmoš ii doala.

Dat báhtara miehkis,

dan nuorra olbmát

gártet bággobargui.

931,9 Dan bákti Assyrialaččaid váldoipmil Assur gohčoduvvui maiddái “stuorra báktin”. Gč. 5 Mos 32,31.Dan bákti roahppána balus,

dan oaivámuččat báhtarit

soahteleavgga luhtte.

Ná cealká Hearrá

geas lea dolla Sionis,

son geas lea áhcagas omman

Jerusalemis.

32

Go vuoigatlašvuohta ráđđe

321

32,1
Sál 45,7č
72,1eč
Jes 11,4eč
Jer 23,5č
Boahtá áigi

go gonagas ráđđe vuoigatlaččat

ja oaivámuččat stivrejit

vanhurskásit.

2

32,2
25,4
Dalle sii buohkat leat dego

beaittus go dálki boahtá,

dego suodji ráššoarvvi vuostá,

dego jogaš čázehis meahcis,

dego báktesuoivvan eatnamis

maid beaivváš goardá.

3

32,3
6,9eč
29,9eč
35,5
Dalle oidniid čalmmit eai leat gitta

ja gulliid bealjit leat gullesat.

4Ráđehemiid váibmu oažžu ipmárdusa,

gahkáid njuovčča

sárdnu njuovžilit ja čielgasit.

5Doavki ii šat gohčoduvvo gutnálažžan

iige skealbma ávddalažžan.

6

32,6
Sát 13,16
15,2
Doavki sárdnu aivve jallavuođa,

buot su áigumušat leat bahát.

Son meannuda ipmilmeahttumit

ja sárdnu jorgut Hearrá birra.

Son diktá nealgeolbmo nealgut

ja goikan olbmo goikat.

7

32,7
Sál 10,27eč
Skealmma vearjjut leat bahát,

su áigumušat leat heahpatlaččat,

su giellásat njeidet vártnuheami,

su sánit njeidet geafi rievttis.

8Muhto buorrelunddot olbmo jurdagat

leat ávddalaččat,

son ovddida buot mii lea buorre.

Jerusalema ja Israela duopmu ja bestojupmi

9

32,9
3,16eč
Am 4,1eč
Lihkket, dii moraškeahtes nissonat,

gullet mu sániid!

Dii oadjebas nieiddat,

guldalehket maid mun sártnun!

10Oktii vel dii doarggistehpet,

dii geat dál lehpet oadjebasat.

Rádjanáigi lea vássán,

iige mihkkege leat ráddjojuvvon.

1132,11 horstta >15,3.Suorganehket,

dii moraškeahtes nissonat,

doarggistehket,

dii oadjebas olbmot,

nuoladehket,

čatnet horstta alimiid birra.

12Luibmet bealdduid dihte,

hearvás bealdduid,

šattolaš viidnemuoraid dihte,

13luibmet mu álbmoga eatnamiid dihte,

gos bastilislánját ja gáskálasat bohciidit,

buot ávvudeaddji gávpoga

ilolaš viesuid dihte.

14

32,14
2 Muit 27,3
Neh 3,26eč
Šloahtta báhcá guorusin,

šlámaideaddji gávpot šaddá ávdimin.

Ofeldievvá ja fáktentoardna

báhcet rabas gieddin agibeaivái,

meahciáseniid ealáhin,

šibitealuid guohtumin.

15

32,15
29,17
44,3
Esek 39,29
Joel 3,1eč
Apd 2,1eč
Nu lea dassážii go min badjelii

golggahuvvo vuoigŋa allagasas.

Dalle ávdin meahcci šaddá šaddogárdin,

ja gárddit leat viidát dego vuovddit.

16Dalle meahcis ássá vuoigatvuohta,

šaddogárddiin vuoigatlašvuohta.

17Vuoigatlašvuođa duodji lea ráfi,

dan šattus lea bistevaš muossi

ja oadjebasvuohta.

18

32,18
33,20
Mu álbmot ássá ráfálaš eatnamis,

gođiin main sii dovdet leat oadjebasat

ja besset vuoiŋŋastit muosis.

19

32,19
10,1833č
Vuovdi gahččá vuolás,

gávpogat gaikojuvvojit

gitta eatnama ráje.

20Lihkolaččat dii geat beassabehtet

gilvit buot johkagáttiide

ja luoitit vuovssáid ja áseniid

veaiddalassii!