Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
2

21

2,1
1,69
2,23
Dadjet dalle vieljaidasadet: “Dii lehpet Ammi, ‘Mu álbmot!’” Dadjet oappáidasadet: “Din namma lea Ruhama, ‘Árpmihuvvon!’”

Israela oskkáldasmeahttunvuohta

2

2,2
4,5
Mannet etniineattet rievtti ovdii,

áššáskuhttet su,

dasgo son ii leat mu áhkká,

inge mun leat su boadnjá.

Jávkadehkos son

fuorrágeahčastaga ámadajus,

nuoskivuođa čiččiidis gaskkas.

3

2,3
Esek 16,4
Muđui mun nuolahan su

seammá álásin

go son lei dan beaivvi go riegádii,

dagan su ávdin meahci láhkásažžan,

goikkisin dego jakŋa eanan,

guođán su goikat jámas.

4Su mánáid mun in árpmit,

dasgo sii leat fuorrámánát.

5

2,5
Mi 1,7
2,5 furrošan tempelfurrošeapmi. ráhkisteddjiidan vieris ipmilat maid Israela álbmot bálvalii go dat jorgalii eret Hearrás. Vrd. v. 8 ja 13.Sin eadni lea furrošan,

sin riegádahtti lea meannudan heahpatlaččat.

Son lea dadjan: “Mun dáhtun viehkat

ráhkisteddjiidan maŋŋái.

Sii addet munnje láibbi ja čázi,

ullobiktasiid ja beallemasgárvvuid,

oljju ja viinni.”

6

2,6
Job 3,23
Váid 3,7eč
Dan dihte mun dahpan

su geainnu bastilislánjáiguin,

ceggen su ovdii muvrra,

nu ahte son ii dádjat bálgáidasas.

7Go son dasto viegaha ráhkisteddjiidis,

de son ii jovssa daid,

son ohcá daid, muhto ii gávnna.

Dalle son dadjá: “Mun máhcan

vuosttaš boadnján lusa,

su luhtte mus lei buoret dilli go dál.”

8

2,8
Esek 16,19
2,8 Baal “hearrá” dahjege “eaiggát”, dávjá kanaanlaččaid váldoipmila namahus; muhtumin govviduvvon bázzin. Sátni mearkkaša maid “isit”, ja dat guovttegeardásaš mearkkašupmi boahtá ovdan v. 16. ▶ Baal.Son ii ipmir ahte mun

adden sutnje gortni, viinni ja oljju.

Mun adden sutnje dan valjis silbba ja golli

maid sii geavahedje Baalii.

9Dan dihte mun in šat atte

gortniidan go daid áigi boahtá,

in ođđa viidnán go lea dan áigi.

Mun válddán ulluidan ja beallemasaidan

gokčamis su álásvuođa.

10Mun nuolahan su álás

su ráhkisteddjiid čalmmiid ovddas,

iige oktage sáhte gádjut su mu gieđas.

112,11 mánočalbmebeivviid mánočalbmebeaivi.Mun loahpahan buot su ilu,

su ávvudemiid, mánočalbmebeivviid

ja sabbatbeivviid,

buot su basiid.

12

2,12
Sál 80,14
Mi 1,7
Mun billistan su viidnemuoraid

ja fiikonmuoraid

maid birra son lea dadjan:

“Dat lea máksu maid mu

ráhkisteaddjit leat addán munnje.”

Mun dagan daid rohtun,

ja meahcieallit borret daid.

13

2,13
Jes 17,10+
Mun ráŋggáštan su daid beivviid dihte

go son cahkkehii oaffardola Baal-ipmiliidda,

čiŋadii suorbmasiiguin ja viđjjiiguin

ja čuovui ráhkisteddjiidis.

Mu son vajáldahtii,

cealká Hearrá.

Ipmil árpmiha Israela

14

2,14
Jes 40,2
Jer 31,2
Dan dihte mun geasuhan su,

doalvvun su meahccái

ja sártnun suinna ustitlaččat.

152,15 Akorleahki hebreagillii akor mearkkaša “lihkohisvuohta”. >Jos 7,24.Doppe mun lohpidan addit

sutnje fas su viidnegárddiid,

ja Akorleahki šaddá doaivvu poartan.

Doppe son vástida munnje

dego nuorravuođastis,

nugo dalle go son vulggii Egyptas.

16Dan beaivvi, cealká Hearrá,

son dadjá munnje: “Mu boadnjá!”

itge šat “Mu Baal!”

17

2,17
2 Mos 23,13
Sál 16,4
Mun jávkadan Baal-ipmiliid

namaid su njálmmis,

dat eai šat beakke.

18

2,18
Job 5,23Sál 46,10
Jes 11,6č
Mi 4,3č
Dan beaivvi mun dagan

álbmogasan ávkin

lihtu meahci elliiguin, almmi lottiiguin

ja eatnama njoammuiguin,

ja dávggi ja miehki ja soađi

mun jávkadan eatnamis,

nu ahte sii besset eallit oadjebassan.

19

2,19
Esek 16,8
Mun gihládan du,

válddán oapminan agibeaivái,

mun čanan du alccesan

vanhurskkisvuođa čatnasiiguin

vuoigatvuođas,

ráhkisvuođas ja árbmugasvuođas.

20Mun čanan du alccesan oskkáldasvuođas,

ja don dovddat Hearrá.

21Dan beaivvi mun vástidan, cealká Hearrá,

mun vástidan albmái,

ja albmi vástida eatnamii.

222,22 Jisreel >1,4.Eanan vástida gordnái ja viidnái ja oljui,

ja dat vástidit Jisreelii.

23

2,23
Rom 9,25
1 Pet 2,10
2,23 gilvván sulastahttá nama “Jisreel”. >1,4. Lo Ruhama, Lo Ammii Vrd. 1,6.9.Mun gilvván Israela alccesan

dán eatnamii

ja árpmihan Lo Ruhama,

mun cealkkán Lo Ammii:

“Don leat mu álbmot!”

Ja son vástida munnje: “Mu Ipmil!”

3

Profehta ja oskkáldasmeahttun nisson

31

3,1
1,2
3,1 viidnemuorjegáhkuid das lea oktavuohta vieris ipmiliid bálvaleapmái Vrd. Jer 7,18; 44,19.Hearrá celkkii munnje: “Ráhkis vel nissona geas dál lea ráhkisteaddji ja gii rihkku náittosdili, nugo Hearrá, ráhkista israellaččaid, vaikko sii dorvvastit eará ipmiliidda ja ráhkistit viidnemuorjegáhkuid.” 23,2 viđainnuppelot silbašekeliin su. 170 g. bivgehomeriin su. 230 l.De mun osten nissona viđainnuppelot silbašekeliin ja beannot bivgehomeriin. 3Mun dadjen sutnje: “Leage mu luhtte guhká furroškeahttá, alege ane maidege dahkamušaid eará olbmáiguin. In munge guoskka dutnje.” 4
3,4
2 Muit 15,3
3,4 efoda dávjjimusat adnojuvvon čujuhit Israela báhpabiktasii; dán oktavuođas sáhttá mearkkašit muhtin ipmilgova biktasa. ▶ efod. viessoipmiliid hebreagillii terafim, smávva ipmilgovat dahje bassi biergasat mat gulle bearrašii. Daid sáhtte atnit go dáhtto váldit mearkkaid. Vrd. 1 Mos 31,19; Duop 18; Esek 21,26.Seammá ládje israellaččat leat guhká almmá gonagasa ja oaivámučča haga, almmá oaffara ja geađgebácci haga, almmá efoda ja viessoipmiliid haga. 5
3,5
5 Mos 4,29
Jer 31,12
Dasto israellaččat jorgalit ja ohcet Hearrá, Ipmileaset, ja Davida, gonagasaset. Doarggistemiin sii bohtet Hearrá ja su buriid attáldagaid lusa boahttevaš beivviid.

4

Hearrá sivaha behtolaš álbmoga

41

4,1
Jes 1,18
3,13č
Mi 6,1eč
4,1 Hearrás lea ášši Profehtat atne dávjá govaid riekteásahusas. Vrd. Jes 3,13eč; Mi 6,1eč. dovdda Ipmila dát lea váldodoaba Hosea girjjis. Vrd. 4,6; 5,4; 6,3.6. Dovdat Ipmila buktá oktavuođa suinna ja dakkár eallima maid son dáhttu.Gullet Hearrá sániid, Israela álbmot!

Hearrás lea ášši eatnama ássiiguin,

dasgo eatnamis ii leat mihkkege

duohtavuođaid iige oskkáldasvuođaid,

iige oktage dovdda Ipmila.

2Garut ja giellásat

ja sorbmemat ja suoládeamit

ja náittosrihkkumat levvet,

varradahku čuovvu varradagu.

3Dan dihte eanan goldná,

ja buohkat guđet ásset das, sotnet,

nu maid eatnama eallit ja almmi lottit,

ja meara guolit jápmet.

4

4,4
4 Mos 16,3
5 Mos 17,12
Ii oktage oaččo sivahit

dahje ráŋgut nuppi.

Du, báhppa, mun sivahan.

5Don jorralat beaivečuovggas,

ihkku jorrala profehta oktan duinna,

ja du eatni mun duššadan.

6

4,6
1 Sam 15,26
4,6 diehtu seammá hebreagiel sátni lea 4,1 jorgaluvvon “dovdda”.Mu álbmot duššá

danne go das váilu diehtu.

Don leat hilgon dieđu,

dan dihte mun hilggun du,

don it oaččo šat leat mu báhppan.

Don leat vajáldahttán Ipmilat lága,

danne mun vajáldahtán du mánáid.

7Mađe eanebun báhpat leat šaddan,

dađe eambbo sii leat suddudan mu vuostá.

Mun jorgalan sin gudni heahpadin.

84,8 suddu Sátni mearkkaša maid “suddooaffar”. Vrd. 3 Mos 4.Mu álbmoga suddu lea sin biebmu,

sii áibbašit dan rihkkumiid.

9

4,9
Jes 24,2
Muhto dál geavvá álbmogii

nu mo báhppiige.

Mun ráŋggáštan sin sin vádjolusa dihte,

mávssahan sidjiide sin daguid.

10

4,10
3 Mos 26,26
Mi 6,14
Sii borret muhto eai gallán,

sin fuorrámeanut eai lasit álbmoga.

Ná sidjiide geavvá danne go

sii leat hilgon Hearrá

ja heaitán guldaleames su.

11Viidni ja sáhppi

jierpmehuhttá mu álbmoga.

12

4,12
5,4
4,12 muorrabihtáineaset Ašeračuolda.Sii jerret neavvaga

muorrabihtáineaset,

soappit addet sidjiide vástádusaid.

Furrošeami vuoigŋa čádjidahttá sin,

sii eai leat oskkáldasat Ipmilasaset.

13

4,13
Jes 57,57+
Sii oaffaruššet várrečohkain,

dieváin sii cahkkehit oaffardola

áikkaid, poppeliid ja terebinttaid vuolde,

dasgo daid suoivvan lea buorre.

Nu din nieiddat furrošit

ja din manjit rihkkot náittosdili!

14Mun in ráŋggáš din nieiddaid

go sii furrošit

inge din manjiid go sii rihkkot náittosdili.

Dasgo olbmát mannet doaresbeallái

fuorránissoniiguin

ja oaffaruššet ovttas tempelfuoráiguin.

Jierpmehis álbmot roahppána.

15

4,15
9,15
10,515
Am 5,5
Sef 1,5
4,15 Bet-Aven >Jos 7,2.Vaikko don, Israel, furrošat,

de allos Juda dahko iežas dasa sivalažžan.

Allet mana Gilgalii,

allet vuolgge Bet-Avenii,

allet vuortno doppe:

“Nu duohta go Hearrá eallá!”

16Israel verroša dego nággáris gussa.

Divttášiigo Hearrá dan dál guohtut

veaittalassii dego lábbát?

174,17 Efraim >Jes 7,2.Efraim lea dahkan lihtu eahpeipmiliiguin

– dahkos nugo dáhttu!

184,18 Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.Go sii leat geargan jugalmasain,

de sii mannet furrošit.

Sii ráhkistit heabuhemiid heahpada.

19Riđđu dohppe sin soajáidisguin,

sin áltárat šaddet sidjiide heahpadin.