Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
9

Ale illut, Israel!

91

9,1
Sál 73,27
Esek 20,30
Mi 1,7
Ale illut, Israel,

ale ávvut dego eará álbmogat ávvudit!

Don leat leamaš

oskkáldasmeahttun Ipmilasat,

juohke gordneráidnensajis

don leat vuovdalan iežat

ja čohkken bálkká furrodagainat.

2Danin gordneráidnensadji

ja viidnebohčingárri eai biepma du,

itge don oaččo ođđa viinni.

3

9,3
Esek 4,13
Am 7,17
Don it beasa ássat Hearrá eatnamis.

Efraim ferte máhccat Egyptii,

Assyrias dat šaddá borrat

buhtismeahttun biepmu.

4

9,4
5 Mos 26,14
Hos 8,13+
Dat ii oaččo oaffaruššat viinni Hearrái,

iige buktit njuovvanoaffariid sutnje.

Efraima láibi lea dego morašláibi,

buohkat geat borret dan,

šaddet buhtismeahttumin.

Efraim gallána iežas borramušain,

muhto dat ii boađe Hearrá vissui.

5

9,5
3 Mos 23,39č
Maid dii dahkabehtet bassebeaivvi,

Hearrá ávvubeaivvi?

69,6 Memfis >Jes 19,13.Dat geat báhtarit heavahusas,

gártet Egyptii,

ja Memfis hávdáda sin.

Gáskálasat gokčet sin silbadávviriid,

bastilislánját šaddet sin goahtesajiide.

7Ráŋggáštusa beaivvit leat boahtán,

mávssaheami beaivvit leat joavdan,

Israel gártá dovdat dan.

“Profehta lea mielahuvvan,

vuoiŋŋa olmmái lea seahkanan!”

Nu lea geavvan danin go

du vearredahku lea stuoris

ja du vašši garas.

8

9,8
Jes 21,6
Jer 6,17
Esek 3,17eč
Hos 5,1
Profehta lea mu Ipmila álbmoga,

Efraima, goziheaddji,

muhto gielat leat buot su bálgáin,

vašálašvuohta su Ipmila viesus.

99,9 gibealaččat dolin soaitá čujuhit vearredahkui mii muitaluvvo Duop 19–21.Dii lehpet vudjon

čiekŋalassii billašupmái

dego gibealaččat dolin.

Ipmil muitá Efraima vearredaguid,

son ráŋggášta dan suttuid.

Israel ovdal ja dál

10

9,10
4 Mos 25,3
Jer 3,24
9,10 Baal-Peor Bet-Peor. Vrd. 4 Mos 25; 5 Mos 3,29. heahpatlaš ipmila Baal. Vrd. Jer 3,24; 11,13.Dego viidnemuorjjit meahcis

lei Israel, go mun gávdnen dan.

Go mun oidnen din áhčiid,

de sii ledje mu čalmmiin

nugo fiikonmuora árra šaddosat.

Muhto go sii bohte Baal-Peorii,

de sii bálvališgohte heahpatlaš ipmila

ja šadde seammá fastin

go dat maid sii ráhkistedje.

11Efraima gudni girdila eret dego loddi:

Ii leat šat riegádahttin,

ii áhpehisvuohta, ii sahkaneapmi!

12Vaikko sii vel šaddadivččege mánáid,

de mun dagan sin mánáheapmin.

Ii oktage báze.

Vuoi sin, go mun gáiddan sis!

13

9,13
Esek 27,3
9,13 muhto … gihtii Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.Efraim lei gilvojuvvon gieddái,

dat lei oaidnit dego Tyros,

seammá oadjebas,

muhto dál dat šaddá doalvut mánáidis

sorbmejeaddji gihtii.

14Hearrá, atte Efraimii –

maid don dasa attášit?

Atte dan nissoniidda sahkuhis goaŧu

ja goikan čiččiid!

15

9,15
Jes 1,23
Hos 4,15
9,15 Gilgal gávpot Jordanleagis; deaŧalaš oskkoldatlaš ja politihkalaš guovddáš. >Jos 4,19. Gilgalis israellaččat maid nannejedje gonagasválddi, 1 Sam 11,14č, ja Hosea moaitá dan. Gč. 8,4.Buot dan bahávuođa dihte maid sii

dahke Gilgalis,

mun lean vašuhišgoahtán sin.

Sin bahás daguid dihte

mun áján sin eret viesustan.

Mun in sáhte šat ráhkistit sin,

buot Efraima oaivámuččat

leat stuibmideaddjit.

16

9,16
Jona 4,7
Efraim lea vihkáduvvan,

dan ruohtas lea goikan,

dat ii šat šaddat šaddosiid.

Ja vaikko eatnit vel riegádahtášedjege,

de mun almmatge gottán

sin goaŧu mávssolaš šattuid.

17

9,17
5 Mos 28,64č
Mu Ipmil hilgu Efraima,

danne go dat ii guldalan su.

Dat šaddá vádjolit golgolažžan

álbmogiid gaskkas.

10

Israel duššá

101

10,1
5 Mos 6,10eč
Hos 3,4
8,11+
10,1 áltáriid … geađgebácciidis Kanaana oaffarbáikkit gos eahpeipmilbálvaleapmi dáhpáhuvai.Israel lei šattolaš viidnemuorra

mii šaddadii valjis šaddosiid.

Mađe eanet šaddosiid dat šaddadii,

dađe eambbo dat huksii áltáriid.

Mađe buorebut dan eatnamii geavai,

dađe goargadeabbon

dat dagai geađgebácciidis.

2Dan váibmu lei behtolaš,

dál dasa mávssahuvvo:

Hearrá molle dan áltáriid

ja cuvke dan geađgebácciid.

3Dál sii dadjet:

“Mis ii leat šat gonagas,

danne go mii eat ballan Hearrás.

Muhto maid gonagas ávkkuhivččii,

maid son sáhtášii dahkat min ávkin?

4

10,4
2 Mos 20,7
Am 6,12
Sárdnot guoros sániid,

vurdnot vearreváliid, dahket lihtuid!”

Duopmu bohciida dego mirkkolaš šattut

bealddu jorgunluottain.

5

10,5
8,5
10,8
10,5 Bet-Avena gálbbi burrobázzi maid gonagas Jeroboam lei ceggen Betelii. Vrd. 1 Gon 12,28č. >Jos 7,2.Samaria ássit

ballet Bet-Avena gálbbi dihte.

Olbmot dollet dasa morašdoaluid

ja dan báhpat váidalit,

danin go sin hearvásvuohta

lea dolvojuvvon eret.

6

10,6
5,13
Maiddái dat dolvojuvvo Assyriai

attáldahkan stuorragonagassii.

Efraim oažžu heahpada,

Israel heahpanaddá áigumušainis.

7Samaria duššá, dan gonagas lea

dego smáhkku čáhcegierragis.

8

10,8
1 Mos 3,18
Luk 23,30
Alm 6,16
Bahávuođa oaffarbáikkit, Israela suddu,

duššaduvvojit.

Bastilislánját ja gáskálasat bohciidit

sin áltáriidda.

Olbmot dadjet váriide: “Gokčet min!”

ja dieváide: “Gahččet min ala!”

910,9 Gibea beivviid >9,9.Israel, don leat suddudan

gitta Gibea beivviid rájes,

ja dan don ain dagat.

Muhto soahti olaha din Gibeas

ja duššada vearredahkkiid.

10Mun bagadan du

nugo anán vuoigadin,

ja álbmogat čoagganit du vuostá,

go don ráŋggáštuvvot guovttegeardásaččat

iežat suttu dihte.

11Efraim lei hárjehuvvon guigu,

gearggus ráidnet gortniid.

Mun sesten dan čáppa čeabeha,

muhto dál mun geassastan dan.

Juda ferte jorgut eatnama,

Jakob šaddá dan hárvet.

12

10,12
Sát 22,8Jes 44,3
45,8
55,10
Jer 4,3
Gilvet vanhurskkisvuođa,

čogget oskkáldasvuođa,

jorgot alcceseattet ođđa eatnama!

Dál lea áigi ohcat Hearrá, vai son boahtá

ja arvviha din badjelii vanhurskkisvuođa.

13

10,13
Job 4,8
Hos 8,7
Dii lehpet jorgon ipmilmeahttunvuođa,

láddjen bahávuođa,

borran giellása šattuid.

Dii lehpet dorvvastan

soahtevovnnaidasadet

ja ollu soahteolbmáidasadet.

14

10,14
Jes 13,16
Hos 14,1
Nah 3,10
10,14 Šalman ii leat čielggas geasa čujuhuvvo. Bet-Arbel gávpot Nuortajordaneatnamis; maŋŋil dan namma lei Arbela.Soahtešlápma gullo din álbmoga gasku,

ja buot din ladnit billistuvvojit,

seammá láhkái go Šalman billistii

Bet-Arbela soađi beaivvi.

Doppe eatnit cuvkejuvvojedje

oktan mánáideasetguin.

15

10,15
2 Gon 17,6eč
Nu mun dagan didjiide, Israela álbmot,

din stuorra bahávuođa geažil.

Iđedisgukso áigge Israela gonagas duššá.

11

Ipmil ráhkista ain Israela

111

11,1
2 Mos 4,22
Matt 2,15
Go Israel lei nuorra,

de mun ráhkistin su,

ja Egyptas mun rávken bárdnán.

2Muhto mađe eambbo mun rávken sin,

dađe eambbo sii gáide mus.

Sii oaffarušše Baal-ipmiliidda,

cahkkehedje oaffardolaid ipmilgovaide.

3

11,3
2 Mos 19,4Jes 63,9
Hos 7,15
Mun oahpahin Efraima vázzit

ja válden sin sallii,

muhto sii eai ipmirdan

ahte mun buoridin sin.

411,4 njuoratmáná sáhttá maid jorgaluvvot “geasis”.Mun gessen sin

oskkáldasvuođa báttiiguin,

ráhkisvuođa oaraiguin.

Mun ledjen dego olmmoš

gii lokte njuoratmáná niera vuostá,

mun njahken ja adden sidjiide biepmu.

5Sii máhccet fas Egyptii,

ja Assyria galgá ráđđet sin,

dasgo sii eai dáhto jorgalit.

6

11,6
14,1
Miehkki stajida sin gávpogiin

ja duššada sin einnostusbáhpaid,

loahpaha buot sin juonaid dihte.

7Mu álbmot lea jorgalan mus eret.

Sii čurvot buohkat Alimussii,

muhto son ii čuoččáldahte sin.

8

11,8
5 Mos 29,23
Jer 31,20
Mo mun sáhtán luoitit du, Efraim,

ja diktit du mannat, Israel?

Mo mun sáhtán dahkat dutnje

nugo Admai,

meannudit duinna nugo Sebojimiin?

Mu váibmu njuorrá,

buot mu árkkálmastinvuohta cahkiida.

9

11,9
4 Mos 23,19+
Mun in golggat buolli moarrán,

mun in šat duššat Efraima.

Dasgo mun lean Ipmil inge olmmoš,

Bassi din gaskkas.

Mun in boađe din lusa hirpmain.

10

11,10
3,5
5,14
Sii čuvvot Hearrá,

ja son čeargu dego ledjon.

Go son čeargu, de su mánát

bohtet doama oarjin,

11sii dopmet dego lottit Egyptas,

nugo duvvát Assyrias.

Mun divttán sin máhccat ruoktot,

cealká Hearrá.