Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
6

61

6,1
Fil 3,15
Guđđot dan dihte Kristusa oahpa álgooaivadusaid ja ovdánehkot ollis dihtui. Mii eat sáhte šat ođđasit bidjat vuođđudusa ja oahpahit dakkár áššiid go jorgalus daguin mat dolvot jápmimii, osku Ipmilii, 2oahppa gásttain ja gieđaid badjeliibidjamis, jábmiid bajásčuožžileapmi ja agálaš duopmu. 3Jos Ipmil sálle, de mii mannat ovddos.

4

6,4
Matt 12,31č
Hebr 10,26č32
1 Joh 5,16
Veadjemeahttun lea veahkehit daid geat oktii leat čuvgejuvvon, máistán almmálaš attáldaga ja šaddan servvolažžan Bassi Vuigŋii, 5muosáhan Ipmila buori sáni ja vásihan boahtti máilmmi fámuid 6muhto de hilgon iežas oskku. Ii sin sáhte ođđasit oahpistit jorgalussii, daid geat dál ieža russiinávlejit Ipmila Bártni ja dahket su bogostahkan.

7Jos bealdu juhká arvvi mii dan dávjá njuoskada ja addá šattu dasa gii gilvá, de dat oažžu Ipmila buressivdnádusa. 8

6,8
1 Mos 3,17č
Muhto jos dat šaddada bastilislánjáid ja gáskálasaid, de dat ii dohkke masage. Fargga dan oassin lea garuhus, ja maŋimuš dat boldojuvvo.

9Dii, ráhkis ustibat, lehpet goittotge dat buoret bealdu, ja din vuordá bestojupmi. Mun lean dasa vissis, vaikko sártnunge ná. 10

6,10
10,32eč
Ipmil ii leat vuoigatmeahttun, ii son vajáldahte dan maid lehpet dahkan, iige dan ráhkisvuođa maid lehpet čájehan su nammii, go lehpet bálvalan su bassi olbmuid ja ain sin bálvalehpet. 11
6,11
3,614
Mun dušše sávan ahte dis juohkehaš dáhttu loahpa rádjái seammá áŋgirit vásihit dan go min oktasaš doaivu ollašuvvá. 12Allet šatta hilljánin, muhto baicca vigget leat daid láhkásaččat geat leat oskon ja vuordán gierdavaččat ja dan dihte árbejit dan maid Ipmil lea lohpidan.

Ipmila nana lohpádus

13

6,13
1 Mos 22,16
Go Ipmil attii lohpádusa Abrahamii, de son vuortnui iežas nammii, danne go ii lean oktage stuorit gean nammii son livččii sáhttán vuordnut. 14
6,14
1 Mos 22,17
Son lohpidii: Duođaid, mun buressivdnidan du valljugasat ja lassánahtán du náli. 15Go Abraham lei vuordán gierdavaččat, de son jovssai dan mii sutnje lei lohpiduvvon.

16

6,16
2 Mos 22,11
Olbmot vurdnot muhtuma nammii gii lea stuorit go sii ieža; válli nanne ášši ja loahpaha buot nákkuid. 17Dan dihte maiddái Ipmil nannii iežas lohpádusa váliin. Son dáhtui čielgasit čájehit daidda geaidda lohpádus guoská, ahte su mearrádus ii nuppástuva. 18
6,18
4 Mos 23,19
Tit 1,2
Lohpádusain ja váliin, guvttiin nuppástuvakeahtes áššiin main son, Ipmil, ii sáhte gielástallat, son dáhtui roahkasmahttit min geat leat báhtaran su dorvui, ja arvvosmahttit min doallat gitta dan doaivvus mii lea min ovddas. 19
6,19
3 Mos 16,212
6,19 ovdaloavdaga loavdda mii sirrii bassi boaššu ja basimus boaššu tempelis. Gč. Matt 27,51. ▶ tempel.Dat doaivu lea min sielu oadjebas ja nana áŋkor. Dat ollá gitta ovdaloavdaga siskkobeallái 20
6,20
5,6
7,17
gosa Jesus lea mannan min ovddasmannin, go son lei šaddan bajimusbáhppan Melkisedeka láhkái agálaš áigái.

7

Melkisedek, gonagas ja báhppa

71

7,1
1 Mos 14,17eč
Dát Melkisedek lei Salema gonagas ja Alimus Ipmila báhppa. Go Abraham lei boahtimin ruoktot maŋŋil go lei vuoitán gonagasaid, de Melkisedek bođii su ovddal ja buressivdnidii su, 27,2 Son Salema gonagas ja báhppa. Namma sáhttá mearkkašit “vanhurskkisvuohta lea gonagas” dahje “vanhurskkisvuođa gonagas”. Vrd. 1 Mos 14,18–20; Hebr 5,6. Salem lea Jerusalema nubbi namma ja mearkkaša “ráfi”.ja Abraham attii sutnje logádasaid buot das maid lei ožžon sálašin. Son lei ovddimustá “vanhurskkisvuođa gonagas” maid su namma mearkkaša, dasa lassin maiddái Salema gonagas dahjege “ráfi gonagas”. 3
7,3
Sál 110,4
Sus ii leat áhčči, ii eadni iige sohkalogahallan, su eallinbeivviin ii leat álgu iige loahppa. Nie son lea Ipmila Bártni láhkásaš, ja son bissu báhppan oktilassii.

47,4 logádasaid geatnegasvuohta addit logádasaid šattus ja eará dietnasis Hearrái. Dán oktavuođas ▶ logádasat čájehit ahte Abraham lea Melkisedeka vuolibuš.Jurddašehket man stuoris son lea: Min máttaráhčči Abraham attii sutnje velá logádasaid buoremus soahtesállašisttis. 5

7,5
4 Mos 18,21
7,5 Levi bártnit Jakoba bártni Levi nálli ja okta Israela guoktenuppelohkái čearddas. Levilaččain ii lean sierra eananguovlu; dolin sii barge báhppan eatnama sierra bassibáikkiin. Vrd. 4 Mos 8; 35; Duop 17,7–13. ▶ levilaččat.Dat Levi bártnit geat leat biddjojuvvon báhppan, galget lága mielde váldit logádasaid álbmogis, vieljaineaset, vaikko siinai leat Abrahama nális. 6Muhto Melkisedek gii ii lean sin sogas, válddii logádasaid Abrahamis ja buressivdnidii su gii lei juo ožžon Ipmila lohpádusaid. 7Ii leat šiitimis ahte buressivdnádusa addi lea alit go dat gii oažžu buressivdnádusa. 8Ovddit dáhpáhusas logádasaid válde jámolaš olbmot, maŋit dáhpáhusasgis logádasaid válddii olmmái gii čállagiid duođaštusa mielde eallá álo. 9Ja velá Levige gii váldá logádasaid, šattai Abrahama bokte addit sutnje logádasaid. 107,10 áhčis áhčči.Sonhan lei ain áhčis Abrahama alimiin dalle go Melkisedek bođii Abrahama ovddal.

11

7,11
Sál 110,4
Jos dal ollisvuohta livččii leamaš joksamis Levi soga báhppavuođa bokte – dasahan álbmot lei lágas čadnojuvvon – de manne dalle livččii dárbbašan dadjat ahte vel čuožžila earálágán báhppa gean báhppavuohta lea Melkisedeka báhppavuohta iige Arona? 12Jos báhppavuohta molsašuvvá, de ferte maiddái láhka molsašuvvat. 13Dat geas dás lea sáhka, gullá eará čerdii man olbmuin ii oktage leat doaimmahan áltárbálvalusa. 14
7,14
1 Mos 49,10
Matt 1,1eč
Alm 5,5
Lea diehttelas ahte min Hearrá lea boahtán Juda čearddas man báhppavuođas Moses ii leat sárdnon maidege.

15Ášši šaddá ain čielgaseabbon dalle go čuožžila earálágán báhppa gii Melkisedeka láhkái 16ii leat ožžon iežas báhppavuođa dan lága gohččuma vuođul mii gáibida dihto nállašumi, muhto iežas nohkameahttun eallima fámus. 17

7,17
Sál 110,4
Hebr 5,6
Su birra čállagat duođaštit: Don leat báhppa agálašvuhtii, du báhppavuohta lea Melkisedeka báhppavuohta.

18Ná heaittihuvvo ovddit báhkkon, danne go dat lei heittot ja ávkkeheapme: 19

7,19
9,9
10,119eč
Láhka ii dahkan maidege ollisin. Dan sadjái mii leat ožžon juoidá mii lea buoret: Doaivvu mii dahká min duostilin lahkanit Ipmilii.

20Dása lassin lea Ipmila válli. Dat earát šadde báhppan váli haga, 21

7,21
Sál 110,4
muhto Jesus šattai báhppan su váliin guhte cealká sutnje: Hearrá lea vurdnon iige dan gáđa: Don leat báhppa agálašvuhtii. 22
7,22
8,6+
Dás mii oaidnit man ollu buoret lea dat lihttu maid Jesus lea dáhkidan.

23Daid eará báhpaid lohku lea dađistaga lassánan danne go jápmin lea bissehan sin bálvalusa. 24Muhto danne go Jesus bissu agálašvuhtii, de su báhppavuohta lea nohkameahttun. 25

7,25
Rom 8,34
Hebr 9,24
1 Joh 2,1
Danin son sáhttá dál ja álo beastit sin geat su bokte bohtet Ipmila lusa, danin go son eallá agálaččat ja rohkadallá sin ovddas.

26

7,26
4,14č
Aiddo dákkár bajimusbáhppa midjiide heive. Son lea bassi, vigiheapme, duolvatmeahttun, son lea čuldojuvvon suttolaččaid searvvis sierra ja aliduvvon almmi badjel. 27
7,27
5,3
9,28+
Son ii dárbbaš eará bajimusbáhpaid láhkái beaivválaččat oaffaruššat vuos iežas suttuid ja dasto álbmoga suttuid ovddas. Dan son dagai ovtta geardde go oaffarušai iežas. 28
7,28
5,1č9
Láhka ásaha bajimusbáhppan olbmuid geat leat heajut, muhto válli mii vurdnojuvvui ovdal lága, ásaha bajimusbáhppan Ipmila Bártni guhte lea joksan agálaš ollisvuođa.

8

Ođđa lihtu bajimusbáhppa

81

8,1
Sál 110,1
Apd 2,33
Hebr 1,313
Hebr 10,12
Hebr 12,2
Váldoášši lea dát: Mis lea bajimusbáhppa guhte čohkká almmis Allatvuođa truvnnu olgeš beallái. 2
8,2
Hebr 9,1124
Son doaimmaha bálvalusa almmi bassibáikkis, duohta lihtugoađis maid ii leat ceggen olmmoš muhto Ipmil.

3

8,3
Hebr 5,1
Juohke bajimusbáhppa lea biddjojuvvon oaffaruššat Ipmilii oaffarattáldagaid, ja danne maiddái min bajimusbáhppa ferte oaffaruššat iežas oaffara. 4
8,4
Hebr 7,13
Jos son livččii eatnama alde, de son ii livčče báhppa, danne go dáppe juo leat dat geat oaffaruššet oaffariid maid láhka gohčču. 5
8,5
2 Mos 25,40
Kol 2,17
Sin bálvalus lea goittot dušše almmálaš bálvalusa govva ja suoivva. Mosesiihan celkojuvvui dalle go son galggai cegget lihtugoađi: Ane fuola das ahte duddjot buot dan ovdagova mielde maid besset oaidnit váris. 6
8,6
Hebr 7,22
Hebr 9,15
Hebr 12,24
Muhto Kristus lea ožžon báhppabálvalusa mii lea sakka alit, nu ollu alit go lea dat lihttu man gaskaolmmái son lea. Dat lihttu lea nannoseabbo, danin go dan vuođđudussan leat nannoset lohpádusat.

78,7 vuosttaš lihttu lihttu mii ásahuvvui Sinaiváris. ▶ lihttu.Jos vuosttaš lihttu livččii leamaš láitemeahttun, de ii livčče ohccojuvvon sadji nubbái. 8Muhto dál Ipmil moaitá iežas álbmoga go cealká:

Gullet! Beaivvit bohtet, cealká Hearrá,

go mun dagan ođđa lihtu

Israela álbmogiin ja Juda álbmogiin.

9

8,9
2 Mos 24,8
Jes 53,12
Jer 31,31eč
Sak 9,11
Matt 26,28
Hebr 8,6+
Dat ii leat nugo dat lihttu

maid mun dahken sin áhčiiguin

dalle go válden sin gihtii

ja dolvon sin eret Egyptas.

Dasgo sii eai bisson mu lihtus,

ja danne in munge atnán fuola sis, cealká Hearrá.

10

8,10
2 Kor 6,16
Hebr 10,16
Dákkár lihtu mun dagan

Israela álbmogiin boahtti beivviid, cealká Hearrá:

Mun bijan iežan lága sin siskkildassii,

čálán dan sin váibmui.

Mun lean sin Ipmil,

ja sii leat mu álbmot.

11Dalle ii oktage šat oahpat lagamuččas,

viellja ii oahpat vieljas ja daja:

Oahpa dovdat Hearrá.

Dalle sii buohkat,

uhcimusas stuorimussii, dovdet mu.

12

8,12
10,17
Mun attán ándagassii sin vearredaguid,

ja sin suttuid mun in šat muitte.

13Go Ipmil dás máinnaša ođđa lihtu, de son lea lohkan ovddit lihtu boarisin. Ja dat mii lea boaris ja oamásmuvvan, lea juo nohkagoahtimin.