Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
10

Kristusa oaffar váldá eret suttu

101

10,1
3 Mos 16,1eč29eč
Kol 2,17
Hebr 7,19
8,5
9,11
Lágas lea dušše boahttevaš buriid suoivvan, iige diŋggaid duohta govva. Dan dihte láhka, daid oaffariid bokte mat oaffaruššojuvvojit jagis jahkái, ii sáhte goassege dahkat agálaččat ollisin sin geat loaiddastit daiguin Ipmila muođuid ovdii. 2Iigo dalle oaffaruššan livčče loahpahuvvon? Jos dat geat oassálastet ipmilbálvalussii, livčče juo ovtta gearddi buhtistuvvon, de sii eai livčče šat diehtán suttuid birra. 3Muhto dal dát oaffarat muittuhit suttuid birra juohke jagi. 4
10,4
Jes 1,11eč
Hebr 9,12č
Lea veadjemeahttun ahte vuovssáid ja bohkáid varra válddášii eret suttuid.

5

10,5
Sál 40,7eč
Danne Kristus cealká dalle go boahtá máilbmái:

Oaffariid ja attáldagaid don it dáhtton,

muhto don dahket munnje rupmaša.

6Boaldinoaffariidda ja suddooaffariidda don it liikon.

7Dalle mun celken: Dás mun lean.

Nugo mu birra lea čállojuvvon girjegerrui,

de mun lean boahtán dahkat du dáhtu, Ipmil.

810,8 Oaffariid … ja suddooaffariid soabahus.Vuos son nappo cealká: “Oaffariid ja attáldagaid, boaldinoaffariid ja suddooaffariid don it dáhtton itge daidda liikon”, vaikko lága mielde dat oaffaruššojuvvojit. 9Muhto de son cealká: “Dás mun lean. Mun lean boahtán dahkat du dáhtu.” Nu son heaittiha ovddit mearrádusaid vai beassá daid sadjái ásahit Ipmila dáhtu. 10
10,10
Ef 5,2
Hebr 9,28+
Dán Ipmila dáhtu mielde mii leat dahkkojuvvon bassin ovttain áidna oaffariin, go Jesus Kristus oaffarušai iežas rupmaša.

11

10,11
2 Mos 29,38
Juohke báhppa doaimmaha bálvalusa beaivválaččat ja oaffaruššá eatnat gerddiid seammá oaffariid mat eai goassege sáhte váldit eret suttuid. 12
10,12
8,1+
Muhto Kristus lea oaffaruššan ovtta áidna suddooaffara buot áiggiid várás ja čohkánan Ipmila olgeš beallái. 13
10,13
1,13
Doppe son vuordá dassážii go su vašálaččat biddjojuvvojit su julggiid vuolušin, 14
10,14
7,25
9,28+
danne go son ovttain oaffariin lea dahkan agálaččat ollisin daid geat basuhuvvojit.

15Dan duođašta midjiide maiddái Bassi Vuoigŋa. Vuos ná: 16

10,16
Jer 31,33č
Hebr 8,1012
Dán lihtu mun dagan singuin boahtti beivviid, cealká Hearrá: Mun bijan iežan lága sin váibmui ja čálán dan sin siskkildassii. 17Ja dasto: Sin suttuid ja vearredaguid mun in muitte šat eambbo. 18Muhto gos suttut leat ándagassii addojuvvon, das suddooaffar ii šat eambbo dárbbašuvvo.

Várrehus ja jeđđehus

19

10,19
4,16
1 Pet 2,5
Vieljažiiddán, mii oažžut nappo roahkkadit loaiddastit sisa buot basimussii, danin go Jesus lea oaffaruššan iežas vara 20
10,20
Matt 27,51
Joh 14,6
10,20 ovdaloavdaga … čađa Geaidnu mii manná basimus boššui Ipmila ovdii, rahppojuvvui go Jesus jámii ruossas.ja rahpan midjiide ođđa geainnu mii doalvu eallimii. Dat manná ovdaloavdaga – su rupmaša – čađa. 21
10,21
Sak 6,12č
Go mis lea stuorra bajimusbáhppa gean háldui lea oskkilduvvon oppa Ipmila viessu, 22
10,22
Ef 5,26
1 Pet 3,21
de loaiddastehkot dan dihte Ipmila ovdii vuoigadis váimmuin ja oskku vissisvuođas, váibmu bahás oamedovddus buhtistuvvon ja rumaš ráinnas čáziin bassojuvvon.

23

10,23
3,6
4,14
11,11
Dollot nannosit gitta iežamet doaivvus, danne go son gii lea addán midjiide lohpádusaid, lea oskkáldas. 24Váldot vuhtii guhtet guimmiideamet ja ávžot guhtet guimmiideamet ráhkisvuhtii ja buriide daguide. 25
10,25
3,13
Allot hilggot iežamet searvegotti čoagganemiid, nugo muhtumiid vierru lea, muhto arvvosmahttot guhtet guimmiideamet dađi eambbo, mađi lagabun oaidnibehtet Hearrá beaivvi leamen.

26

10,26
6,4eč
Jos mii oainnat suddudit mielaeavttus maŋŋil go leat oahppan dovdat duohtavuođa, de ii leat šat mihkkege oaffariid min suttuid soabahussan. 27
10,27
Jes 26,11
Dalle ii leat vuordagis iežá go hirbmatlaš duopmu ja vuohppu dolla mii loaktá daid geat vuosttaldit Ipmila.

28

10,28
5 Mos 17,6č
Hebr 2,2č
Jos muhtun hilgu Mosesa lága, de son dubmejuvvo jápmimii almmá árpmu haga; dasa lea galle guovtti dahje golmma duođašteaddji sátni. 29
10,29
Matt 26,28Hebr 9,20
13,20
Man ollu garraset ráŋggáštusa árvalehpet ánssášit dan gii duolbmu julggiid vuollái Ipmila Bártni, heahppášuhttá lihtu vara mainna son ieš lea basuhuvvon, ja hiddjida árpmu Vuoiŋŋa? 30
10,30
5 Mos 32,35č
Mii dovdat su gii lea cealkán: Munnje gullá máksu, mun mávssahan, ja maiddái: Hearrá dubme iežas álbmoga. 31
10,31
Luk 12,5
Hirpmus lea gahččat ealli Ipmila gieđaide.

32

10,32
6,4
Muitet ovdalaš beivviid go aiddo leiddet beassan čuovgasii. Dalle dii gierddaidet ollu garra gillámušaid. 33
10,33
1 Kor 4,9
Dii hiddjiduvvuidet ja áŧestuvvuidet earáid oaidnut, earrásatgis serve guimmiideaset gillámušaide. 34
10,34
Matt 6,20
19,29
Dii gilláidet daiguin geat ledje bálkestuvvon giddagassii, dii duđaidet iluin dasa go din opmodat rivvejuvvui, danin go diđiidet ahte atnibehtet buoret dávvira, opmodaga mii bissu.

35Allet dan dihte suhppe eret iežadet roahkkatvuođa, danne go dan bálká lea stuoris. 36

10,36
Luk 21,19
Dii dárbbašehpet gierdavašvuođa vai beassabehtet ollašuhttit Ipmila dáhtu ja oažžubehtet dan maid son lea lohpidan.

37

10,37
Jes 26,20
Hab 2,3č
Celkojuvvonhan lea: Dušše hui oanehis áiggáš vel, de boahtá son gii galgá boahtit, iige son ádján. 38
10,38
Rom 1,17
Gal 3,11
Go mu vanhurskkis bálvaleaddji osku, de son oažžu eallit, muhto jos son gáidá oskkus, de mun in sutnje liiko. 39
10,39
Rom 6,22
1 Pet 1,9
Mii eat gula daidda geat gáidet ja gártet gáđohussii, muhto daidda geat oskot ja bestet iežaset sielu.

11

Oskku ovdagovat

111

11,1
2 Kor 5,7
11,1 vissisvuohta sáhttá maid jorgaluvvot “ollašupmi” dahje “dáhkádus”.Osku lea vuođđu dasa mii doivojuvvo, ja vissisvuohta dasa mii ii oidno. 2Oskkuset dihte áhčit ožžo Ipmilis buori duođaštusa. 3
11,3
1 Mos 1
Rom 1,20
Oskkus mii áddet ahte máilbmi lea ráhkaduvvon Ipmila sáni bokte, ja ahte dat maid mii oaidnit leat šaddan das maid mii eat oainne.

4

11,4
1 Mos 4,4eč
Oskkus Abel oaffarušai Ipmilii buoret oaffara go Kain. Go Abel oskkui, de son oaččui duođaštusa iežas vanhurskkisvuođas, go Ipmil dohkkehii su oaffarattáldaga, ja oskkus dihte son sárdnu ain dálge vaikko lea jápmán.

5

11,5
1 Mos 5,24
Oskkus Henok váldojuvvui eret nu ahte son ii vásihan jápmima. De son ii lean šat, danne go Ipmil lei váldán su lusas. Ovdal go son váldojuvvui eret, de son oaččui duođaštusa das ahte dohkkii Ipmilii. 6Almmá oskku haga ii oktage sáhte dohkket Ipmilii. Dat gii loaiddasta Ipmila ovdii, ferte oskut ahte Ipmil lea ja ahte son bálkkaša daid geat su ohcet.

7

11,7
1 Mos 6,8eč
Rom 1,16č
3,22
Osku oaččui Noa sodjat Ipmila dáhttui, go sutnje almmuhuvvui dakkár mii ii velá oidnojuvvon. Son ráhkadii árkka, ja nu oppa su bearaš gáddjui. Su osku celkkii máilbmái duomu ja attii sutnje alccesis vanhurskkisvuođa mii boahtá oskkus.

8

11,8
1 Mos 12,1eč
Osku oaččui Abrahama leat gulolaš Ipmila rávkojupmái ja vuolgit eatnamii maid Ipmil lei lohpidan sutnje opmodahkan. Son vulggii, vaikko ii diehtán gosa lei mannamin. 9
11,9
1 Mos 23,4
26,3
35,12
Danin go son oskkui, son ásai vierisin lohpiduvvon eatnamii ja orui doppe goađis, nu maiddái Isak ja Jakob geat árbiiga seammá lohpádusa. 10
11,10
13,14
Alm 21,210eč
Abraham vurddii dan gávpoga mas leat nana vuođđudusat ja maid Ipmil lea hábmen ja ráhkadan. 11
11,11
1 Mos 17,19
21,2
Oskkus velá Sarage oaččui fámu sáhkkehit ja riegádahtii bártni agis áiggi badjel. Abraham anii luohtehahttin su gii lei addán lohpádusa, 12
11,12
1 Mos 15,5č
22,17
Rom 4,19eč
ja dan dihte sus, boarásmuvvan olbmás, sahkanedje nu eatnagat go almmis leat násttit ja nu lohkameahttun ollu olbmot go mearragáttis leat sáttočalmmit.

13

11,13
1 Mos 47,9
1 Muit 29,15
Joh 8,56
Oskkus sii buohkat jápme. Dan mii sidjiide lei lohpiduvvon, sii eai joksan. Sii ledje dan guhkkin oaidnán ja dearvvahan iluin ja dovddastan ahte sii ledje guossit ja vierrásat eatnama alde. 14Dat geat nie sárdnot, addet čielgasit diehttevassii ahte leat ohcamin ruovttueatnama. 15Jos sii livčče atnán jurdagiin dan eatnama gos ledje vuolgán, de sis livččii gal leamaš dilli máhccat dohko. 16
11,16
2 Mos 3,615
Fil 3,20
Hebr 11,10
Muhto sii váinnuhedje buoret eatnama, almmálaš ruovttueatnama. Dan dihte Ipmil ii heahpanatta sis, muhto suovvá sin gohčodit iežas sin Ipmilin; sonhan lea juo ráhkadan sidjiide gávpoga.

17

11,17
1 Mos 22
Matt 3,17
Osku oaččui Abrahama buktit Isaka oaffarin, go son geahččaluvvui. Son lei gárvvis oaffaruššat iežas áidna bártni, vaikko lei ožžon lohpádusaid 18
11,18
1 Mos 21,12
ja vaikko sutnje lei celkojuvvon: Isaka nálli gohčoduvvo du mánnán. 19Son celkkii alccesis ahte Ipmilis lea fápmu maiddái čuoččáldahttit jábmiid. Ja jábmiid luhtte son oaččui bártnis ruovttoluotta; dát lea govva.

20

11,20
1 Mos 27,28č39č
Oskkus Isak buressivdnidii Jakoba ja Esau boahtteáigi iežas jurdagiin. 21
11,21
1 Mos 47,31
48,15č
11,21 soappis oaivvi vuostá Sitáhta lea 1 Mos 47,31 mielde ja čuovvu ▶ Septuaginta.Oskkus Jakob buressivdnidii goappašagaid Josefa bártniid go lei jápmimin, ja gopmulii rohkadallat soappis oaivvi vuostá. 22
11,22
1 Mos 50,24č
Oskkus Josef, go lei jápmimin, sártnui das ahte Israela álbmot oktii vuolgá Egyptas, ja mearridii mii su dávttiiguin galggai dahkkojuvvot.

23

11,23
2 Mos 1,22
2,2
Osku oaččui Mosesa vánhemiid čiegadit bártniska golbma mánu. Soai oinniiga ahte mánná lei čáppis, eabage soai ballan gonagasa gohččumis. 24
11,24
2 Mos 2,10eč
Oskkus Moses ollesolmmožin biehttalii gohčoduvvomis farao nieidda bárdnin. 25Son válljii ovdal gillát baháid oktan Ipmila álbmogiin go návddašit suttu oanehis bottoža. 26Son anii Kristusa hiddjádusa stuorit riggodahkan go Egypta dávviriid, danin go son geahčai bálkái mii lei vuordimin. 27
11,27
2 Mos 2,15
Oskkus Moses vulggii Egyptas iige ballan gonagasa moaris ja bisui nanusin, danin go son dego oinnii Oaidnemeahttuma. 28
11,28
2 Mos 12,11eč
Go son oskkui, de son ásahii beassážiid ja vara sihkkuma, vai sorbmejeaddji ii guoskka israellaččaid vuosttašriegádeddjiide. 29
11,29
2 Mos 14,21eč
11,29 Ruksesmeara Gč. 2 Mos 13,18.Oskkus israellaččat manne Ruksesmeara čađa dego goikeeatnama mielde, muhto go egyptalaččat geahččaledje dan dahkat, de sii heavvanedje.

30

11,30
Jos 6,20
Oskku fámus gahčče Jeriko muvrrat, go álbmot lei vázzán daid birra čieža beaivvi. 31
11,31
Jos 2
6,17
Jak 2,25
Go fuorrá Rahab oskkui, de son vealttai jápmimis oktan daiguin geat biehttaledje oskumis, son oainnat lei váldán iskkadeddjiid vuostá ustibin.

32

11,32
Duop 4–7
10–16
1 Sam
2 Sam
11,32 Gideon, Barak, Samson, Jefta duopmáriid áiggi jođiheaddjit.Maid mun velá lasihivččen? Mus nogašii áigi jos mun muitalivččen maid dahke Gideon, Barak, Samson, Jefta, David, Samuel ja profehtat 33
11,33
Duop 14,5č
1 Sam 17,34eč
Dan 6,23
geat oskku fámuin vuite riikkaid, bisuhedje vuoigatvuođa ja besse oaidnit lohpádusaid ollašuvvamin. Sii notke ledjoniid njálmmi, 34
11,34
Dan 3,23eč
časkadedje fámolaš dola ja velte miehki ávjjus. Sii ledje heajut, muhto sii givro, sii šadde gievrras soahteolmmájin ja báhtarahtte vašálaččaid veagaid. 35
11,35
1 Gon 17,17eč
2 Gon 4,17eč
Soames nissonat ožžo jábmiideaset ruoktot eallinaga. Máŋgasat biinniduvvojedje jámas. Sii ledje biehttalan beassamis friddjan, danne go sii dáhtto buoret bajásčuožžileapmái. 36
11,36
Jer 20,2
37,15eč
Earrásat gillájedje bilkideami ja spihččema, velá láhkkiid ja giddagasage. 37
11,37
2 Muit 24,20č
Sii geađgáduvvojedje jámas, sahájuvvojedje čađa ja sorbmejuvvojedje mihkiin. Sii fertejedje johtit sávzza- ja gáiccanáhkit gárvun, sii gillájedje vádjitvuođa, sii áŧestuvvojedje ja illastuvvojedje. 38Sii ledje menddo buorit dán máilbmái, ja nu sii šadde čádjádallat ávdin mehciin ja váriin, bákteráiggiin ja eananrokkiin.

39

11,39
11,213
Ja vaikko dát buohkat leat ožžon buori duođaštusa go osko, de almmatge sii eai ožžon dan mii lei lohpiduvvon. 40Dasgo Ipmil lei vurken ain buorebu midjiide, amaset sii šaddat ollisin almmá min haga.

12

Ávžžuhus gierdavašvuhtii

121

12,1
1 Kor 9,24
Fil 3,12eč
Go min birra nappo lea nu stuorra duođašteddjiid joavku, de bidjot eret buot mii deaddá ja suttu mii nu álkit min giellá. Vihkot gillilit gitta loahpa rádjái gilvvus mii mis lea ovddas, 2
12,2
Fil 2,6eč
Hebr 2,108,1+
ja gehččot Jesusii, oskomet vuođđudeaddjái ja ollašuhttái. Boahtti ilu dihte son gierdavažžan gillái ruossa iige beroštan heahpadis, ja dál son čohkká Ipmila truvnnu olgeš bealde. 3
12,3
Luk 2,34
Geahčadehket su guhte gierdavaččat gillái suttolaččaid garra vuostehágu, amadet váibat ja hearddohuvvat.

4Dii ehpet velá leat šaddan golggahit varadet soađis suttuin. 5

12,5
Sát 3,11č
12,5 ávžžuhusa sáhttá maid jorgaluvvot “bagadusa”, vrd. v. 7.9.Dii lehpet vajáldahttán ávžžuhusa mii sárdnu didjiide nugo áhčči bártniidasas:

Bártnážan, ale uhcáš Hearrá bagadusa,

ale hearddohuva go son du ráŋggášta.

6

12,6
Sál 94,12
Alm 3,19
Gean Hearrá ráhkista, dan son bagada,

son ráŋggášta juohkehačča gean váldá iežas bárdnin.

7Din gillámušat leat bagadus: Ipmil meannuda dinguin nugo iežas bártniiguin. Leago oktage bárdni gean ii áhčči bagat? 8Jos dii ehpet bagaduvvo nugo buohkat earát, de dii lehpet juolgebártnit ehpetge rievttes bártnit.

9Go min eatnanlaš áhčit bagadedje min, de mii jeagadeimmet sin. Eatgo mii dalle livčče vuolibuččat vuoiŋŋaid Áhččái, vai oažžut eallit? 10Min áhčit bagadedje min dušše oanehis áiggi várás ja nugo sin mielas orui leamen buorre, muhto Ipmil bagada min duohta ávkin, vai mii šaddat servvolažžan su bassivuhtii. 11

12,11
2 Kor 4,17č
1 Pet 1,6č
Buot bagadus gal orru leamen morašin iige illun dan botta go dat bistá, muhto maŋimuš dat addá šaddun ráfi ja vanhurskkisvuođa daidda geat leat bagaduvvon.

12

12,12
Jes 35,3
Nannejehket dan dihte váiban gieđaideattet ja vuoimmehuvvan čippiideattet! 13
12,13
Sát 4,26č
Vádjolehket njulges bálgáid, vai skierpmá juolgi ii vealččit, muhto baicca buorrána.

Ávžžuhusat

14

12,14
Matt 5,8č
Rom 12,18
Váinnuhehket ráfi buohkaiguin ja bivdet bassivuođa man haga ii oktage oaččo oaidnit Hearrá. 15
12,15
5 Mos 29,18
Váruhehket vai ii oktage dis gáidda Ipmila árpmus, ja vai ii mihkkege bahčavuođa ruohttasiid beasa šaddat ja mirkkohit eatnagiid. 16
12,16
1 Mos 25,33č
Gohcet vai ii oktage dis eale fuorrávuođas dahje ipmilmeahttumit nugo Esau gii ovttaid mállásiiguin vuvddii iežas vuosttašriegádeami vuoigatvuođa. 17
12,17
1 Mos 27,30eč
Dii han diehtibehtet ahte go son maŋŋil dáhtui buressivdnádusa, de hilgojuvvui. Vaikko son bivddii dan čieru, de ii beassan dahkat jorgalusa.

18

12,18
2 Mos 19,16eč
20,18eč
5 Mos 4,11
Dii ehpet leat boahtán vári vuollái maid sáhttá guoskkahit gieđain, vári mii buollá dollan, dohko gos lea čáhppes balva, mosku ja riđđu, 19ehpet dohko gos gullui dorvviid čuodjan ja jietna mii sártnui nu ahte dat geat ledje gullamin, átno beassat dan gullamis. 20
12,20
2 Mos 19,13
Sii eai gierdan gullat dán gohččuma: Jos velá eallige guoská várrái, de dat galgá geađgáduvvot. 21
12,21
5 Mos 9,19
Dat oainnáhus lei nu balddonas ahte Moses celkkii: Mun lean hirpmástuvvan ja doarggistan.

22

12,22
Gal 4,26
Alm 14,1
21,2
12,22 Sionvárri Jerusalema tempelaláš. Vrd. 2 Sam 5,6eč; Sál 48.Dii lehpet baicca boahtán Sionvári vuollái, ealli Ipmila gávpoga, almmálaš Jerusalema lusa. Din ovddas leat eatnat duhát eŋgelat 23
12,23
Luk 10,20
ja ávvudeaddji vuosttašriegádeddjiid searvegoddi, dat geaid namat leat almmi girjjis. Das lea Ipmil, buohkaid duopmár, das leat ollisin dahkkojuvvon vanhurskásiid vuoiŋŋat 24
12,24
8,611,4
1 Pet 1,2
ja das lea Jesus, ođđa lihtu gaskaolmmái, ja buhtisteaddji varra mii sárdnu, muhto ii mávssaheami nu go Abela varra.

25

12,25
2,2č
Váruhehket hilgumis su gii sárdnu! Go áhčit Sinaiváris hilgo su guhte almmuhii iežas dáhtu eatnama alde, de sii eai vealtan ráŋggáštusas. Sakka uhcit dalle mii das vealtat, jos jorgalit sealggi sutnje go su sánit bohtet almmis. 26
12,26
Hag 2,6
Dan geardde su jietna lihkahii eatnama, ja dál son lea lohpidan: Velá ovtta geardde mun lihkahan eatnama, inge dušše dan muhto maiddái almmi. 27
12,27
Matt 24,35
2 Pet 3,12č
Dát sánit velá ovtta geardde mearkkašit dan ahte buot mii lea sivdniduvvon, lihkkasa ja jávká, vai dat mii ii lihkkas, bissu. 28Mii oažžut riikka mii ii lihkkas. Lehkot dan dihte giitevaččat ja bálvalehkot Ipmila su dáhtu mielde, gudnejahttimiin ja bassi balus, 29
12,29
5 Mos 4,24
danne go min Ipmil lea duššadeaddji dolla.