Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
4

Kain ja Abel

414,1 lean ožžon Masorehtalaš teavsttas lea dás sátni mii sáhttá mearkkašit “sivdnidit”, “ráhkadit”, vrd. 1 Mos 14,19.22; Sát 8,22, dahje “oastit”, “háhkat”, vrd. 1 Mos 25,10; 39,1. Namma Kain lea sátnestoahkan dáinna sániin.Adam elii áhkáinis Evain, ja Eva šattai áhpeheapmin ja riegádahtii Kaina. Eva dajai: “Mun lean ožžon Hearrá vehkiin bárdnemáná.” 24,2 Abel Namma mearkkaša “vuoiŋŋanas”, “nohkavašvuohta”.Son riegádahtii vel Kainii vielja, Abela. Abel šattai sávzageahččin ja Kain bealdobargin. 3Muhtun áiggi geažes Kain buvttii Hearrái oaffarattáldahkan eatnama šattuid. 4

4,4
2 Mos 34,19
Hebr 11,4
Abel maid buvttii attáldaga ja oaffarušai sávzzaidis vuosttašriegádeaddji lábbáid ja daid buoiddi. Hearrá geahčai Abela ja su oaffara beallái, 5muhto Kaina ja su oaffara beallái son ii geahččan. Dalle Kain suhtai sakka ja su ámadadju sevnnjodii. 6Hearrá celkkii Kainii: “Manne don suhttet, ja manne du ámadadju lea sevnnjodan? 7
4,7
Job 11,14č
Rom 6,1216
Jos dagat riekta, de sáhtát bajidit čalmmiid, muhto jos it, de lea suddu vuođgŋimin uksaguoras. Dat lea hálideamen du, muhto don galggat ráđđet dan.”

8

4,8
1 Joh 3,12
4,8 Vuolgu meahccái Sánit eai leat ▶ masorehtalaš teavsttas, muhto gávdno samarialaš biibbalteavsttas ja boarráseamos jorgalusain.Kain dajai vielljasis Abelii: “Vuolgu meahccái!” Doppe Kain fallehii vieljas ja gottii su.

9Dalle Hearrá jearai Kainas: “Gos lea du viellja Abel?” Kain vástidii: “In mun dieđe. Leango mun vielljan geahčči?” 10

4,10
Hebr 12,24
Hearrá celkkii: “Maid don leat dahkan! Vieljat varra čuorvu munnje eatnamis. 11Don leat garuhuvvon itge oaččo šat leat dan eatnamis mii rabastii njálmmi ja válddii vuostá vieljat vara maid don golggahit. 12Go don barggat eatnama, de dat ii šat atte dutnje šattus, muhto mášoheapmin ja golgolažžan don šattat vádjolit eatnama alde.” 13Kain dajai Hearrái: “Mu vearredahku lea stuorit go maid nagodan guoddit. 14
4,14
Job 15,20č
Don áját mu dál dán eatnamis, ja mun gárttan eret du muođuid ovddas. Mášoheapmin ja golgolažžan mun šattan vádjolit eatnama alde. Gii ihkinassii deaivá mu, sáhttá goddit mu.” 154,15 mearkka mearka, omd. gállus, mii čájeha ahte olmmoš lea Ipmila várjalusas. Gč. Esek 9,4.Muhto Hearrá celkkii sutnje: “Ii fal nu! Jos muhtin goddá Kaina, de dat mávssahuvvo sutnje čiežageardásaččat.” Ja Hearrá bijai Kainii mearkka, vai son ii gottáhalaše geasage gii deaivá su. 164,16 Nod dovdameahttun eanan. Namma sulastahttá hebreagiel sáni mii mearkkaša “ruovttuhisvuohta”. Vrd. 4,12.14.Nu Kain vulggii Hearrá muođuid ovddas ja ásai Noda eatnamii, Edena nuortalii.

Kaina nálli

17Kain elii áhkáinis, ja áhkká šattai áhpeheapmin ja riegádahtii Henoka. Kain huksii gávpoga ja gohčui gávpoga bártnis mielde Henokin. 18Henokii riegádii Irad, Iradii riegádii Mehujael, Mehujaelii riegádii Metušael ja Metušaelii riegádii Lamek. 19Lamek válddii guokte áhká; nuppi namma lei Ada ja nuppigis Silla. 20Ada riegádahtii Jabala, gii šattai daid áhččin geat ásset gođiin ja dollet šibihiid. 21Su viellja lei Jubal, ja son šattai buot daid áhččin geat čuojahit lyra ja njurgganasa. 22Silla maid riegádahtii bártni, Tubal-Kaina, gii duddjogođii bronsa- ja ruovdedujiid. Tubal-Kaina oabbá lei Naama.

23Lamek dajai áhkás guktui:

“Ada ja Silla, guldaleahkki mu,

Lameka áhkát, gulli mu sániid!

Mun gottán olbmá sárjjis,

juo ovtta sáhpadasas bártni.

24

4,24
4,15
Matt 18,21č
Juos Kain mávssahuvvo

čiežageardásaččat,

de Lamek čiežalogičiežageardásaččat.”

Set ja Enoš

254,25 Set Namma čatnasa dán oktavuođas hebreagiel sátnái mii mearkkaša “addit”. Gč. 4,26.Adam veallái fas áhkáinis, ja áhkká riegádahtii bártni. Eva bijai sutnje namman Set ja dajai: “Ipmil lea addán munnje nuppi máná Abela sadjái, gean Kain gottii.” 26

4,26
12,8
4,26 Enoš Namma mearkkaša “olmmoš”.Maiddái Setii riegádii bárdni, ja Set bijai sutnje namman Enoš.

Daid áiggiid olbmot álge čuorvut Hearrá nama.

5

Adama sohkalogahallan

51

5,1
1,27
Dát lea Adama sohkalogahallan. Go Ipmil sivdnidii olbmo, de dagai su Ipmila govvan. 2Olmmájin ja nissonin son sivdnidii sudno. Son buressivdnidii sudno ja bijai sudno namman olmmoš dalle go sivdnidii sudno.

3

5,3
4,25
1 Muit 1,1eč
Go Adam lei eallán čuođigolbmalogi jagi, de sutnje riegádii bárdni gii lei su láhkásaš, su govva, ja son bijai su namman Set. 4Seta riegádeami maŋŋil Adam elii vel gávccičuođi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 5Adama oppa eallináigi lei ovccičuođi golbmalogi jagi; de son jámii.

6Go Set lei eallán čuođivihtta jagi, de sutnje riegádii Enoš. 7Enoša riegádeami maŋŋil Set elii vel gávccičuođičieža jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 8Seta oppa eallináigi lei ovccičuođi guoktenuppelohkái jagi; de son jámii.

9Go Enoš lei eallán ovccilogi jagi, de sutnje riegádii Kenan. 10Kenana riegádeami maŋŋil Enoš elii vel gávccičuođi vihttanuppelohkái jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 11Enoša oppa eallináigi lei ovccičuođivihtta jagi; de son jámii.

12Go Kenan lei eallán čiežalogi jagi, de sutnje riegádii Mahalalel. 13Mahalalela riegádeami maŋŋil Kenan elii vel gávccičuođi njealljelogi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 14Kenana oppa eallináigi lei ovccičuođilogi jagi; de son jámii.

15Go Mahalalel lei eallán guhttalogivihtta jagi, de sutnje riegádii Jered. 16Jereda riegádeami maŋŋil Mahalalel elii vel gávccičuođi golbmalogi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 17Mahalalela oppa eallináigi lei gávccičuođi ovccilogivihtta jagi; de son jámii.

18Go Jered lei eallán čuođiguhttalogiguokte jagi, de sutnje riegádii Henok. 19Henoka riegádeami maŋŋil Jered elii vel gávccičuođi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 20Jereda oppa eallináigi lei ovccičuođi guhttalogiguokte jagi; de son jámii.

21Go Henok lei eallán guhttalogivihtta jagi, de sutnje riegádii Metušelah. 22Henok vádjolii Ipmiliin Metušelaha riegádeami maŋŋil vel golbmačuođi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 23Henoka oppa eallináigi lei golbmačuođi guhttalogivihtta jagi. 24

5,24
6,9
2 Gon 2,11
Hebr 11,5
Henok vádjolii Ipmiliin. Dasto son ii lean šat, dasgo Ipmil válddii su lusas.

25Go Metušelah lei eallán čuođigávccilogičieža jagi, de sutnje riegádii Lamek. 26Lameka riegádeami maŋŋil Metušelah elii vel čiežačuođi gávccilogiguokte jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 27Metušelaha oppa eallináigi lei ovccičuođi guhttalogiovcci jagi; de son jámii.

28Go Lamek lei eallán čuođigávccilogiguokte jagi, de sutnje riegádii bárdni. 29

5,29
3,17
5,29 Noa Hebreagillii lea sátnestoahkan namain Noa ja sániin mii mearkkaša “jeđđet”.Son bijai su namman Noa ja dajai: “Dát bárdni addá geahpádusa go mii bargat ja rahčat eatnamis maid Hearrá lea garuhan.” 30Lamek elii Noa riegádeami maŋŋil vel vihttačuođi ovccilogivihtta jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 31Lameka oppa eallináigi lei čiežačuođi čiežalogičieža jagi; de son jámii.

32Go Noa lei eallán vihttačuođi jagi, de sutnje riegádedje bártnit Sem, Ham ja Jafet.

6

Bahávuohta lassána eatnama alde

61Go olbmot lassánišgohte eatnama alde, ja sidjiide riegádedje nieiddat, 2

6,2
Job 1,6
Sál 89,7
de ipmiliid bártnit oidne ahte olbmuid nieiddat ledje čábbát, ja sii válde sis áhkkán daid geaid atne buoremussan. 36,3 oro … agálaččat Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.Hearrá celkkii: “Mu eallinvuoigŋa ii oro olbmos agálaččat, dasgo son lea oažži. Lehkos su eallináigi čuođiguoktelogi jagi.”

4Daid beivviid ja vel maŋŋilge ledje stuorra gievrrat eatnama alde, danin go ipmiliid bártnit elle olbmuid nieiddaiguin, ja sii riegádahtte sidjiide mánáid. Sii ledje dološ áiggi sáŋgárat, beakkálmas olbmát. 5

6,5
8,21
Sál 14,3
Matt 15,19
Hearrá oinnii ahte olbmo bahávuohta lei stuoris eatnama alde ja ahte su váimmu hutkkit ja jurdagat ledje álo ja ovtto bahát. 6
6,6
1 Sam 15,112935
Dalle Hearrá gáđai bahččagit ahte lei dahkan olbmo eatnama ala. 7Ja Hearrá celkkii: “Mun duššadan eatnama alde olbmuid geaid lean sivdnidan, ja oktan singuin buot šibihiid ja njoammuid ja almmi lottiid. Dasgo mun gáđan go lean dahkan daid.” 8Muhto Noa gávnnai árpmu Hearrá čalmmiin.

Noa árka

9

6,9
5,24
Hebr 11,7
2 Pet 2,5
Dát lea Noa ja su soga muitalus. Noa lei vuoigatlaš ja láitemeahttun iežas buolvva gaskkas, ja son vádjolii Ipmiliin. 10Noai riegádedje golbma bártni: Sem, Ham ja Jafet. 11Eanan billašuvai ain eambbo Ipmila čalmmiid vuolde ja veahkaváldi devddii eatnama. 12Go Ipmil geahčadii eatnama, de son oinnii ahte oppa eanan lei billašuvvan, danin go olbmot golahedje eallimeaset bahávuođas. 13Ipmil celkkii Noai: “Mun lean mearridan duššadit buot mii eallá, danne go olbmot leat deavdán eatnama veahkaválddiin. Mun áiggun duššadit sin oktan eatnamiin. 146,14 árkka stuorra fanas; sátni boahtá latiinnagielas arca, “bumbá”. gofermuoras dovdameahttun muorrašládja.Hukse alccesat árkka gofermuoras, daga dasa lanjaid ja bihkkat dan siskkil ja olggul. 156,15 golbmačuođi állana su. 150 m. vihttalogi állana su. 25 m. golbmalogi állana su. 15 m.Hukse árkka ná: Dan guhkkodat galgá leat golbmačuođi állana, govdodat vihttalogi állana ja allodat golbmalogi állana. 166,16 dáhki dahje “ráigi”. Teavstta hebreagiel sáni mearkkašupmi ii leat čielggas. állanveardde su. 50 cm.Hukse árkii dáhki ja bija dan állanveardde állut. Hukse árkii golbma gearddi ja bija dan gilgii uvssa. 176,17 dulvvi Hebreagiela mielde “almmiáhpi” – čáhci mii lea almmi gomuvuođa bajábealde. Vrd. 1,7; 7,11; Sál 29,10.Mun divttán dulvvi gokčat oppa eatnama ja duššadit buot heakkalaččaid almmi vuolde, buot mas lea eallinvuoigŋa. Buot mii lea eatnama alde, duššá. 18
6,18
9,9
6,18 lihttu.Muhto duinna mun dagan lihtu. Don galggat mannat árkii, don ja du bártnit, du áhkká ja du bártniid áhkát oktan duinna. 19
6,19
7,2č
Váldde buot heakkalaččain árkii guokte juohke šlájas, varrása ja njiŋŋelasa, vai dat bissot heakkas oktan duinna. 20Lottit, šibihat ja eatnama njoammut, guokte ealli guđege šlájas bohtet du lusa, vai dat bissot heakkas. 21Čohkke fárrui buotlágán borramušaid, vai dutnje ja buot earáide livččii biebmu.” 22Noa dagai buot aiddo nugo Ipmil lei gohččon su dahkat.