Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
45

Josef muitala gii son lea

451Dalle Josef ii nagodan šat eambbo doalahallat. Go das su luhtte ledje ollu hoavvaolbmát, de son čuorvvui: “Mannet dás buohkat!” Iige das lean oktage eará dalle go Josef muitalii vieljaidasas gii son lea. 2Josef čierrugođii nu jitnosit ahte egyptalaččat gulle dan, ja farao hoavva bođii diehtit mii lei dáhpáhuvvan. 3

45,3
50,15
Josef dajai vieljaidasas: “Mun lean Josef. Velágo mu áhčči eallá?” Muhto su vieljat eai máhttán vástidit sutnje maidege, sii ledje nu hirpmástuvvan. 4Josef dajai vieljaidasas: “Bohtet deike mu lusa!” Sii manne lagabui, ja son dajai: “Mun lean Josef, din viellja gean dii vuvddiidet Egyptii. 5
45,5
50,20
Muhto allet dal moraš, alletge sivahala iežadet dan dihte go vuvddiidet mu deike! Dasgo Ipmil vuolggahii mu din ovdal gádjut olbmuid heakka. 6Nealgi lea leamaš dál eatnamis guokte jagi, ja velá leat vihtta jagi go bealdu ii jorgojuvvo iige šaddu ráddjojuvvo. 7Ipmil vuolggahii mu din ovddabealde bisuhit din heakkas ja seailluhit bázahasa eatnama alde, stuorra gáddjojupmin eatnagiidda. 8
45,8
37,8
45,8 farao lagamus ráđđeaddin sánis sátnái “farao áhččin”, mii lei alla virgeolbmá namahus dološ Egyptas.Ehpet nappo dii vuolggahan mu deike, muhto Ipmil, ja son lea bidjan mu farao lagamus ráđđeaddin, su viesu hearrán ja oppa Egypta eatnama ráđđejeaddjin.

9Mannet dal hoahpus áhččán lusa ja dadjet sutnje: ‘Ná dadjá du bárdni Josef: Ipmil lea bidjan mu oppa Egypta hearrán. Boađe mu lusa, ale ájahala! 1045,10 Gosen šattolaš guovlu Nileanu njálmmi nuorttabealde.Don oaččut ássat mu lahka Gosenis, don, du mánát ja du mánáid mánát, du smávvaoamit ja stuorraoamit ja buot mii dus lea. 11Mun anán dus doppe fuola, amat don dahje du bearaš dahje guhtege du viesus roahppánit, dasgo ain leat boahtimin vihtta nealgejagi.’ 12Diihan oaidnibehtet iežadet čalmmiiguin, ja mu viellja Benjamin oaidná ahte mun ieš sártnun didjiide. 13Muitalehket vel áhččásan man alla árvvus mun lean Egyptas ja buot maid lehpet oaidnán, ja dopmet buktit su deike.”

14De Josef dollii vieljas Benjamina birra čeabeha ja čierui, ja Benjamin čierui su čeabehis. 15Josef cummistii buot vieljaidis ja čierui sallalagaid singuin. Das maŋŋil su vieljat sártnodedje suinna.

Vieljažat máhccet áhčiset lusa

16Go farao vissui gulustuvai ahte Josefa vieljat ledje boahtán, de farao ja su hoavvaolbmát liikojedje dasa. 17Farao celkkii Josefii: “Cealkke vieljaidasat ná: ‘Noađuhehket fievrruideattet ja máhccet Kanaanii. 18Buktet doppe áhčádet ja bearrašiiddádet ja bohtet mu lusa, de mun attán didjiide buoremusa mii Egyptas lea, ja dii oažžubehtet borrat eatnama valljivuođas.’ 19Gohčo sin ná: ‘Váldet Egyptas vovnnaid mánáidasadet ja áhkáidasadet, mannet viežžat áhčádet ja bohtet deike! 20Allet beroš gálvvuineattet, danin go didjiide gullá buot mii Egyptas lea buoremus.’”

21Israela bártnit dahke nu, ja Josef attii sidjiide vovnnaid, nugo farao lei gohččon, ja niestti mátkái. 2245,22 golbmačuođi šekela sullii 3,5 kilo.Son attii iešguhtiige ođđa ávvubiktasa, muhto Benjaminii son attii golbmačuođi šekela silbba ja vihtta ođđa ávvubiktasa. 23Dasa lassin son vuolggahii áhččásis logi ásena mat gudde Egypta buoremus šattuid, ja logi ásendámmá mat gudde gortni, láibbi ja niestti áhči mátkki várás. 24Dasto son luittii vieljaidis vuolgit ja dajai sidjiide: “Allet riidal mátkkis!”

25Josefa vieljat vulge Egyptas ja bohte Kanaanii áhčiset Jakoba lusa. 26Sii muitaledje sutnje: “Josef lea ain eallimin. Son lea oppa Egypta eatnama ráđđejeaddji.” Muhto Jakoba váibmu bisui galmmasin, iige son jáhkkán sidjiide. 27Muhto go sii muitaledje buot maid Josef lei sárdnon sidjiide, ja go son oinnii vovnnaid maid Josef lei sádden viežžat su, de arvvosmuvai su vuoigŋa. 28

45,28
46,30
Son dajai: “Dás lea galle. Mu bárdni Josef lea ain eallimin! Mun vuolggán oaidnit su ovdal go jámán.”

46

Jakob vuolgá Egyptii

461Nu Israel vulggii ja válddii mielddis visot mii sus lei. Go son joavddai Beer Šebai, de son oaffarušai njuovvanoaffariid áhčis Isaka Ipmilii. 2

46,2
20,3+
Ihkku Ipmil sártnui Israelii oainnáhusas: “Jakob, Jakob!” Son vástidii: “Dás mun lean.” 3Ipmil celkkii: “Mun lean Ipmil, du áhči Ipmil. Ale bala mannamis Egyptii, dasgo mun dagan du doppe stuorra álbmogin. 4
46,4
50,1
Mun ieš manan duinna Egyptii, ja mun maiddái buvttán du doppe ruoktot. Ja Josef dahppá du čalmmiid.” 5De Jakob vulggii Beer Šebas.

Israela bártnit dolvo áhčiset Jakoba ja mánáideaset ja áhkáideaset Egyptii daiguin vovnnaiguin maid farao lei vuolggahan viežžat su. 6Sii válde mielde omiideaset ja eará opmodaga maid ledje háhkan Kanaanis, ja nu sii bohte Egyptii, Jakob ja oppa su sohka. 7Jakob doalvvui buot bártniidis ja bártniidis bártniid, nieiddaidis ja bártniidis nieiddaid, oppa sogas mielddis Egyptii.

8

46,8
2 Mos 1,1eč
6,14eč
4 Mos 26,5eč
1 Muit 2–8
Dát leat dat israellaččat, Jakob ja su bártnit, geat bohte Egyptii: Jakoba vuosttašriegádeaddji lei Ruben. 9Rubena bártnit ledje Henok, Pallu, Hesron ja Karmi. 10Simeona bártnit ledje Jemuel, Jamin, Ohad, Jakin, Sohar ja Saul, gean eadni lei kanaanlaš. 11Levi bártnit ledje Geršon, Kehat ja Merari. 12Juda bártnit ledje Er, Onan, Šela, Peres ja Serah, muhto Er ja Onan leigga jápmán Kanaanii. Peresa bártnit ledje Hesron ja Hamul. 13Isaskara bártnit ledje Tola, Puva, Jašub ja Šimron. 14Sebulona bártnit ledje Sered, Elon ja Jahleel. 15Dát ledje Lea bártnit geaid son riegádahtii Jakobii Paddan Aramis, ja sin bártnit. Leai lei riegádan maiddái nieida Dina. Dát Jakoba bártnit ja nieiddat ledje golbmalogigolbma.

16Gada bártnit ledje Sifjon, Haggi, Šuni, Esbon, Eri, Arodi ja Areli. 17Ašera bártnit ledje Jimna, Jišva, Jišvi ja Beria, ja sin oabbá lei Serah. Beria bártnit ledje Heber ja Malkiel. 18Dát ledje Silpa mánát, su gean Laban attii nieidasis Leai. Silpa riegádahtii daid Jakobii, guhttanuppelohkái oktiibuot.

19Jakoba áhká Rakela bártnit leigga Josef ja Benjamin. 20

46,20
41,50eč
Josefii riegádedje Egyptas bártnit Manasse ja Efraim, ja sudno riegádahtii Asenat, Ona báhpa Poti Fera nieida. 21Benjamina bártnit ledje Bela, Beker, Ašbel, Gera, Naaman, Ahiram, Šufam, Hufam ja Ard. 22Dát ledje Rakela bártnit, geaid son riegádahtii Jakobii, oktiibuot njealljenuppelohkái.

23Dana bárdni lei Hušim. 24Naftali bártnit ledje Jahseel, Guni, Jeser ja Šillem. 25Dát ledje Bilha bártnit, su gean Laban attii nieidasis Rakelii. Bilha riegádahtii daid Jakobii, čieža oktiibuot.

26Dat geat bohte Jakobiin Egyptii ja ledje su nális, ledje oktiibuot guhttalogiguhtta olbmo, ja dasa lassin vel su bártniid áhkát. 27

46,27
2 Mos 1,5
5 Mos 10,22
Josefa bártnit geat ledje riegádan sutnje Egyptas, ledje guokte. Buohkat Jakoba sogas geat bohte Egyptii ledje čiežalogis oktiibuot.

28Jakob vuolggahii Juda iežas ovdalis Josefa lusa oahppat geainnu Gosenii. Nu sii ollejedje Gosenii, 29ja Josef geassastahtii vovnnaidis ja vulggii dohko áhčis Israela ovddal. Go son oinnii áhčis, de son dollii su birra čeabeha ja čierui guhká su čeabehis. 30Israel dajai Josefii: “Dál mun sáhtán jápmit, go lean oaidnán du muođuid ja dieđán ahte don ealát.”

31Josef dajai vieljaidasas ja oppa áhčis jovkui: “Mun manan farao lusa muitalit ahte mu vieljat ja áhčči geat ásse Kanaanis, leat boahtán mu lusa. 32Mun dajan sutnje ahte dii lehpet oapmegeahččit, ahte dis leat álo leamaš oamit, ja ahte dii lehpet buktán deike smávvaomiideattet ja stuorraomiideattet ja buot opmodagadet. 33Go farao dasto rávká din lusas ja jearrá mii din fidnu lea, 34

46,34
43,32
46,34 áhčitge áhčči.de vástidehket: ‘Mii, du bálvaleaddjit, leat bargan oapmegeahččin nuorravuođa rájes gitta dán rádjái, nugo min áhčitge.’ Dalle dii oažžubehtet ássat Gosenii, dasgo egyptalaččat atnet oapmegehččiid fastivuohtan.”

47

Jakob ja su bártnit farao luhtte

471Josef manai farao lusa ja muitalii: “Mu áhčči ja vieljat leat boahtán deike Kanaanis ja buktán mielddiset smávvaomiideaset ja stuorraomiideaset ja eará opmodagaset. Sii leat dál Gosenis.” 2Son lei váldán mielddis vihttasa vieljainis ja doalvvui sin farao ovdii. 3

47,3
46,33č
Farao jearai su vieljain: “Mii din fidnu lea?” Sii vástidedje faraoi: “Mii, du bálvaleaddjit, leat oapmegeahččit, nugo min áhčitge ledje.” 4Sii dadje vel faraoi: “Mii bođiimet ássat vierisin dán eatnamis, danin go mis ii lean mihkkege guohtumušaid omiidasamet Kanaanis, go doppe lea jaŋádat. Suova min, du bálvaleddjiid, ássat Gosenii.” 5Farao dajai Josefii: “Du áhčči ja vieljat leat boahtán du lusa. 6Oppa Egypta lea rabasin du ovddas. Divtte du áhči ja vieljaid ássat eatnama buoremus oassái: Sii ožžot ássat Gosenii. Jos sin gaskkas leat searas olbmát, de bija sin atnit fuola mu omiin.”

7De Josef vieččai áhčis ja buvttii su farao ovdii, ja Jakob buressivdnidii farao. 8Farao jearai Jakobis: “Man boaris don leat?” 9

47,9
1 Muit 29,15
Sál 39,13
119,19
Hebr 11,13
Jakob vástidii: “Mun lean vádjolan vierisin čuođigolbmalogi jagi. Hárvát ja bahát leat leamaš mu eallinjagit, eaige dat leat šaddan nu eatnagin go mu áhčiid vádjoleami jagit.” 10De Jakob buressivdnidii farao ja vulggii su luhtte.

1147,11 Ramses lea ožžon nama farao Ramses 2. mielde, gii huksii gávpogiid dohko, ee. Pitoma ja Ramsesa. Gč. 2 Mos 1,1.Josef divttii áhčis ja vieljaidis ássat Egyptii ja attii sidjiide eatnama Egypta buoremus oasis, Ramsesa guovllus, nugo farao lei gohččon. 12Josef anii fuola áhčis ja vieljaidis ja oppa áhčis sogas ja attii iešguhtiige borramuša su bearraša sturrodaga mielde.

Josef ráđđe Egypta

13Oppa eatnamis ii lean borramuš, danin go nealgi lei hui garas, ja Egypta ja Kanaan ledje goasii roahppáneamen nealggi geažil. 14Josef čohkkii buot Egypta ja Kanaana silbba máksun gortnis maid olbmot oste sus, ja doalvvui silbba farao šlohttii. 15Go silba lei nohkan Egyptas ja Kanaanis, de egyptalaččat bohte Josefa lusa ja dadje: “Atte midjiide láibbi! Galgatgo mii jápmit du ovdii dál go silba lea nohkan?” 16Dalle Josef vástidii: “Buktet deike omiideattet, de mun attán didjiide borramuša, go juo din silba lea nohkan.” 17Sii bukte Josefii omiideaset, ja son attii sidjiide borramuša heasttaid, smávvaomiid, stuorraomiid ja áseniid hattiin. Nu son ealihii sin dan jagi biepmuin maid sii ožžo omiideaset hattiin.

18Nu golai dat jahki. Maŋit jagi sii bohte fas Josefa lusa ja dadje: “Hearrá, mii eat sáhte čiehkat hearrásteamet ahte silba lea nohkan, ja maiddái min oamit leat juo gártan du háldui. Mis ii leat šat mihkkege maid fállat dutnje earret min rupmašiid ja min bealdduid. 19Galggašeimmetgo mii ja min bealddut roahppánit du ovdii? Oastte min ja min bealdduid ja atte midjiide láibbi, de mii ja min bealddut šaddat farao opmodahkan. Atte midjiide maid gilvagiid. Dalle mii bissut heakkas eatge jáme, eaige bealddut šatta ávdimin.” 20Dalle Josef osttii buot Egypta bealdduid faraoi. Egyptalaččat vuvde sutnje bealdduideaset, danne go nealgi lei šaddan sidjiide menddo garasin. Nu eanan gárttai farao opmodahkan. 21Oppa Egypta eatnamis Josef dagai álbmoga farao šlávvan. 22Aivvestassii báhpaid bealdduid son ii oastán, dasgo báhpat ožžo mearriduvvon bálkká faraos ja ealihedje iežaset dainna. Danin sii eai dárbbašan vuovdit bealdduideaset.

23Josef dajai álbmogii: “Mun lean dál oastán din ja din bealdduid faraoi. Dá leat didjiide gilvagat, gilvet bealdduideattet. 24Muhto šattus dii galgabehtet addit faraoi viđádasa. Njeallje viđádasa das oažžu báhcit gilvvan ja biebmun didjiide alcceseattet, din bearrašiidda ja buohkaide geain dii atnibehtet fuola.” 25Sii vástidedje: “Don leat bisuhan min heakkas. Hearrá, go fal anát mis ain fuola, de mii leat farao šlávat.” 26

47,26
41,34
Esra 7,24
Nu Josef dagai láhkan gitta otná beaivvi rádjái Egyptas, ahte faraoi galggai addit viđádasa šattus. Duššefal báhpaid bealddut eai šaddan farao opmodahkan.

Jakoba maŋimus bivdda

27Nu israellaččat ásse Egyptas Gosena guovllus. Sii háhke doppe alcceseaset eatnamiid, ledje šattolaččat ja eatnánedje sakka. 28Jakob ásai Egyptas čiežanuppelohkái jagi, ja oppa su eallináigi lei čuođinjealljelogičieža jagi.

2947,29 Bija … askái >24,2.Go Israela jápmináigi lahkonii, de son rávkkai lusas bártnis Josefa ja dajai sutnje: “Mun bivddán dus juoidá mainna sáhtát čájehit munnje iežat ráhkisvuođa ja oskkáldasvuođa. Bija gieđa mu askái ja vuortno ahte it hávdát mu Egyptii. 30

47,30
23,20
35,27eč
49,29eč
Go mun lean mannan vuoiŋŋadit áhčiidan lusa, de doalvvo mu eret Egyptas ja hávdát mu sin hávdái.” Josef vástidii: “Mun dagan maid don bivddát.” 31
47,31
1 Gon 1,47
Jakob dajai: “Vuortno dan munnje.” Josef vuortnui, ja de Israel gopmulii rohkadallat seaŋgga oaivvevuloža vuostá.