Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
42

Josefa vieljat bohtet Egyptii

421

42,1
Apd 7,12
Go Jakob gulai ahte Egyptas lei gordni, de son dajai bártniidasas: “Manne dii dušše geahččabehtet guhtet guoibmáseattet? 2Mun lean gullan ahte Egyptas lea gordni. Mannet dohko oastit midjiide gortni, vai mii bisošeimmet heakkas eatge jámáše.” 3De logis Josefa vieljain vulge Egyptii oastit gortni. 4Muhto Benjamina, Josefa vielja, Jakob ii luoitán earáid fárrui, vai sutnje ii dáhpáhuvaše lihkohisvuohta.

5Nu Israela bártnit vulge earrásiid searvvis oastit gortni, dasgo Kanaanis lei nealgi. 6

42,6
41,40+
Josef gii lei Egypta ráđđejeaddji, vuvddii gortni buot olbmuide. Maiddái Josefa vieljat bohte ja luoitádedje su ovdii eatnamii. 7Go Josef oinnii vieljaidis, de son dovddai sin, muhto ii dahkan dovdin. Son sártnui sidjiide garrasit ja jearai: “Gos dii boahtibehtet?” Sii vástidedje: “Mii leat boahtán Kanaanis oastit borramuša.”

8Josef dovddai vieljaidis, muhto sii eai dovdan su. 9

42,9
37,79
Son muitái nieguid maid lei niegadan sin birra, ja dajai sidjiide: “Dii lehpet iskkadeaddjit! Dii lehpet boahtán geahččat gokko eanan lea rabas.” 10Sii vástidedje: “Eat eisege, hearrá! Mii, du bálvaleaddjit, leat boahtán oastit borramuša. 11Mii leat buohkat seammá olbmá bártnit, rehálaš olbmot eatge mahkkege iskkadeddjiid.” 12Muhto Josef dajai: “Ášši lea nugo mun dadjen: Dii lehpet boahtán geahččat gokko eanan lea rabas.” 13Sii vástidedje: “Mii, du bálvaleaddjit, leat guoktenuppelohkái vieljaža, buohkat seammá olbmá bártnit Kanaanis. Nuoramus lea dál ruovttus áhččámet luhtte, ja okta ii leat šat.” 14Josef dajai: “Nugo mun juo dadjen, iskkadeaddjit dii lehpet. 15Mun geahččalan din ná: Nu duohta go farao eallá, dii ehpet beasa vuolgit dáppe muđui go din nuoramus viellja boahtá deike. 16Vuolggahehket ovtta dis viežžat vieljadet deike, dii earát báhcibehtet deike fáŋgan dassážii go lea geahččaluvvon, lehpetgo dii sárdnon duođa. Jos ehpet, de dii lehpet iskkadeaddjit, nu duohta go farao eallá!” 17De son bijai sin giddagassii golmma beaivái.

18Goalmmát beaivvi Josef dajai sidjiide: “Dahket maid mun dajan, de oažžubehtet eallit, dasgo mun balan Ipmilis. 19Dát čájeha, lehpetgo dii rehálaččat: Okta dis báhcá deike giddagassii. Dii earát oažžubehtet mannat ruoktot ja doalvut gortni bearrašiiddáseattet mat leat nealgumin. 20Buktet dasto nuoramus vieljadet mu lusa. Dalle mun jáhkán didjiide, ehpetge dii jáme.” Sii šadde dahkat nu. 21Sii dadje guhtet guoibmáseaset: “Dát lea ráŋggáštus das maid dagaimet vielljaseamet. Mii oinniimet áŧestusa su geahčastagas go son rohkadalai mis árpmu, muhto eat gullan su. Dan dihte midjiide lea boahtán dát áŧestus.” 22

42,22
37,21č26
Ruben dajai sidjiide: “Munhan gilden din dahkamis bártnážii bahá, muhto dii ehpet gullan. Dál su varra mávssahuvvo midjiide.” 23Sii eai diehtán ahte Josef ipmirdii sin sárdnuma, danin go son anii dulkka. 24Josef manai eret sin luhtte ja čierui. Go son lei máhccan, de son sártnui vel singuin, válddii sin gaskkas Simeona ja čanai su sin oaidnut.

25Josef gohčui bálvváidis deavdit vieljaid seahkaid gortniin ja bidjat silbba ruovttoluotta iešguđege sehkkii ja addit sidjiide niestti mátkái. 26Vieljažat noađuhedje gortniid áseniid čielgái ja vulge ruoktot. 27Go idjadanbáikkis muhtun sis rabastii seahkas vai beassá biebmat ásenis, de son gávnnai iežas silbba seahkkanjálmmis. 28Son dajai vieljaidasas: “Silba lea addojuvvon munnje ruoktot, dat lea mu seahkas!” Dalle sii geahčastedje suorganemiin guhtet guoibmáseaset ja dadje: “Maid Ipmil lea dahkan midjiide?”

29Go sii bohte áhčiset Jakoba lusa Kanaanii, de sii muitaledje sutnje buot mii lei dáhpáhuvvan, ja dadje: 30“Dat olmmái gii lea dan eatnama hearrá, sártnui midjiide garrasit ja anii min iskkadeaddjin. 31Muhto mii dajaimet sutnje: Mii leat rehálaš olbmot eatge mahkkege iskkadeddjiid. 32Mii leat leamaš guoktenuppelohkái vieljaža, buohkat seammá áhči bártnit. Okta ii leat šat, ja nuoramus lea áhččámet luhtte Kanaanis. 33Dalle dat olmmái, dan eatnama hearrá, dajai midjiide: Ná mun áiggun gávnnahit, lehpetgo dii rehálaččat: Guđđet ovtta dis mu lusa, dolvot gortni bearrašiiddáseattet mat leat nealgumin 34ja buktet deike nuoramus vieljadet. Dalle mun jáhkán ahte dii ehpet leat iskkadeaddjit, muhto rehálaš olbmot. De mun attán didjiide vieljadet ruoktot, ja dii oažžubehtet johtit eatnamis friddja.”

35Go sii gurrejedje seahkaid, de sii gávdne dain iežaset silbaburssaid. Go sii ja sin áhčči oidne silbaburssaid, de sii ballagohte. 36Sin áhčči Jakob dajai sidjiide: “Dii dahkabehtet mu mánáheapmin! Josef ii leat šat, Simeon ii leat šat, ja dál dii áigubehtet doalvut vel Benjaminage! Buot dát deaivida mu!” 37Dalle Ruben dajai áhččásis: “Don oaččut heakkahuhttit goappašagaid mu bártniid, jos mun in buvtte Benjamina ruoktot du lusa! Atte su mu gihtii, ja mun buvttán su ruoktot du lusa.” 38

42,38
44,2229eč
Muhto Jakob dajai: “Mun in luoitte bárdnán vuolgit dinguin. Su viellja lea jápmán, ja son okto lea báhcán. Jos mihkkege lihkohisvuođaid deaivida su mátkkis, de dii vuolggahehpet mu čurges vuovttaid morrašiin jábmiidáibmui.”

43

Vieljažat mannet fas Egyptii

431Nealgi eatnamis lei garas. 2Go sii ledje loaktán gortni maid ledje buktán Egyptas, de Jakob dajai bártniidasas: “Vulget fas oastit midjiide veaháš borramuša.” 3

43,3
42,20
Juda vástidii: “Dat olmmái dajai midjiide hui čielgasit ahte mii eat oaččo boahtit su ovdii jos min viellja ii leat minguin. 4Jos don suovat su vuolgit minguin, de mii vuolgit oastit dutnje borramuša, 5muhto jos it luoitte su min fárrui, de mii eat vuolgge. Dasgo dat olmmái dajai midjiide: Dii ehpet oaččo boahtit mu ovdii jos din viellja ii leat dinguin.” 6Dalle Israel dajai: “Manne dii muitaleiddet sutnje ahte dis lea vel okta viellja?” 7Sii vástidedje: “Dat olmmái jearahii dárkilit min ja min soga birra, ja son jearai: Velágo din áhčči eallá? Leago dis eará viellja? Mii muitaleimmet sutnje dan maid son jearai. Mas mii sáhtiimet diehtit ahte son áiggui gohččut min buktit dohko Benjamina?” 8Juda dajai áhččásis Israelii: “Bija bártni mu mielde, de mii vuolgit dohko, vai mii buohkat, mii ja min áhkát ja mánát, bisošeimmet heakkas eatge jáme. 9Mun manan dáhkádussii su ovddas, don oaččut gáibidit su mu gieđas. Jos mun in buvtte su ruoktot du lusa ja bija su du muođuid ovdii, de mun lean sivalaš du ovddas buot beivviidan. 10Jos mii eat livčče ájahallan ná guhká, de mii livččiimet guovtte geardde juo geargan fitnat doppe.”

1143,11 balsama balsam.Dalle sin áhčči Israel dajai: “Jos juo ii leat eará ráđđi, de dahket ná: Váldet dán eatnama buoremus šattuin seahkaidasadet ja dolvot dan olbmái attáldahkan: veaháš balsama ja honnega, suovvasiid ja myrra, pistášanihtiid ja mandeliid. 12Váldet mielde vel beali eambbo silbba, vai beassabehtet máhcahit dan silbba mii lei boahtán din seahkaide; dat sáhttá leat boahtán seahkaide vahágis. 13Váldet dasto mielde vieljadet ja mannet fas dan olbmá lusa. 14Vare Buotveagalaš Ipmil veahkehivččii din, vai dat olmmái livččii didjiide váibmoláđis ja luoittášii Benjamina ja nuppi vielja máhccat dinguin. Ja jos mun massán mánáidan, de gevvos dasto nu.”

15Vieljažat čohkkejedje attáldagaideaset, válde mielde guovttegeardásaš meari silbba ja vulge Egyptii, ja Benjamin lei sin mielde. Doppe sii loaiddastedje Josefa ovdii. 16Go Josef oinnii sin mielde Benjamina, de son dajai dállodoallásis: “Doalvvo dáid olbmáid mu vissui, váldde njuovvanoami ja ráhkat dan, dasgo sii borret mállásiid muinna.” 17Olmmái dagai nugo Josef lei gohččon ja doalvvui sin Josefa vissui. 18Muhto vieljažat balle go sin ledje doalvumin Josefa vissui, ja sii dadje: “Min leat várra doalvumin deike dan silbba dihte mii ovddit háve lei boahtán min seahkaide. Dál sii várra áigot fallehit min, váldit min šlávvan ja rivvet mis áseniid.” 19Viesu uvssa ovddas sii manne Josefa dállodoalli lusa ja dadje sutnje: 20“Gula min, hearrá! Mii finaimet dáppe juo oktii oastimin gortni, 21ja go joavddaimet idjadansadjái ja rabasteimmet seahkaideamet, de juohkehaš mis gávnnai iežas silbba bajimusas seahkas. Dan mii leat dál buktán ruoktot, 22ja mis lea vel eará silba vai beassat oastit gortni. Mii eat dieđe gii lei bidjan silbba min seahkaide.” 23

43,23
42,24
Dállodoalli vástidii: “Allet bala! Din Ipmil ja din áhči Ipmil lea bidjan din seahkaide dávvira. Din silbba mun lean ožžon.” Ja son buvttii Simeona sin lusa.

24Dasto olmmái doalvvui sin Josefa vissui, buvttii sidjiide čázi vai sii besse bassat julggiid, ja sin áseniidda fuođđara. 25

43,25
43,11
Go sii vurde Josefa boahtit gaskabeaivvi, de sii lágidedje attáldagaideaset gárvvisin, danin go sii ledje gullan ahte galge boradit doppe.

26Go Josef bođii vissui, de sii dolvo sutnje attáldagaid ja gopmirdedje su ovdii eatnamii. 27Josef dearvvahii sin ja jearai: “Mo veadjá din boares áhčči, gean birra sártnuidet munnje? Velágo son eallá?” 28Sii vástidedje: “Min áhčči, du bálvaleaddji, eallá ain. Son veadjá bures.” Ja sii gopmirdedje eatnamii su ovdii. 29Go Josef áiccai Benjamina, eatnis bártni, de son jearai: “Leago dát din nuoramus viellja gean birra dii sártnuidet munnje?” Dasto son dajai: “Ipmil lehkos dutnje árbmugas, bártnážan!” 30Dasto Josef doamai das eret, dasgo su váibmu njuorai sakka go son oinnii vieljas Benjamina, ja son čierostuvai. Son manai siskkit latnjii ja čierui doppe.

31Go son lei bassan čalmmiid, de son máhcai, dagai iežas nanusin ja dajai: “Buktet borramuša.” 32

43,32
46,34
2 Mos 8,26
Ja borramuš buktojuvvui sierra sutnje, sierra vieljažiidda ja sierra egyptalaččaide geat boradedje su luhtte. Egyptalaččat oainnat eai oaččo boradit hebrealaččaiguin, dasgo dat lea egyptalaččaide fastivuohta. 33Vieljažat biddjojuvvojedje čohkkát buohtalagaid Josefiin, vuosttašriegádeaddji bajimussii ja nuoramus vuolimussii. Ovddošemiin vieljažat vilpo guhtet guoibmáseaset. 34Go Josef dasto guossohii sin iežas beavddi biepmuin, de son divttii Benjamina oažžut vihtta dan mađe go ovttage eará. Ja sii juhke buohkat ovttas ja juhkaluvve.

44

Josef geahččala vieljaidis

441Das maŋŋil Josef gohčui dállodoallis: “Bija dáid olbmáid seahkaide nu ollu gortni go sii nagodit fievrridit, ja bija iešguđege silbba bajimussii su sehkkii. 2Muhto nuoramusa sehkkii galggat bidjat bajimussan mu juhkanlihti, mu silbacearkki oktan dainna silbbain mainna son mávssii gortni.” Dállodoalli dagai nugo Josef lei gohččon. 3Iđedis go čuvggodii, de olbmát besse vuolgit áseniiddisetguin. 4Muhto go sii ledje mannan gávpogis eaige lean ollen vel guhkás, de Josef dajai dállodoallásis: “Doarrit olbmáid, ja go juvssat sin, de daja sidjiide: Manne dii lehpet mávssahan buori baháin? 544,5 Septuagintas dát vearsa álgá cealkagiin: “Manne dii lehpet suoládan mu silbacearkki?”Dishan lea mielde dat cearki mas mu hearrá juhká ja mainna son einnosta. Hui bahás dii lehpet bargan!”

6Go dállodoalli juvssai sin, de son sártnui sidjiide nugo lei gohčohallan. 7Sii vástidedje: “Manne don sártnut nu, hearrá? Eat mii gal nie láhtteše. 8Mii leat buktán dutnje ruoktot Kanaanis vel dan silbbage maid gávnnaimet bajimusas seahkaineamet. Manin mii dalle livččiimet suoládan silbba dahje golli du hearrá viesus? 9Dat gean hálddus cearki gávdnoš, galgá jápmit, ja mii earát šaddat hearrámet šlávvan.” 10Olmmái vástidii: “Lehkos nugo dii dadjabehtet. Dat gean hálddus juhkanlihtti gávdno, šaddá mu šlávvan. Dii earát lehpet sivaheamit.” 11Vieljažat luoitiledje hoahpus seahkaideaset eatnamii ja rabastedje daid. 12Dállodoalli burgigođii seahkaid. Son álggii boarrásepmosis ja loahpahii nuoramusas, ja juhkanlihtti gávdnui Benjamina seahkas. 13Dalle vieljažat gaikkodedje biktasiid, noađuhedje áseniid ja máhcce gávpogii.

14Go Juda ja su vieljat bohte Josefa vissui, de son lei ain das. Sii luoitádedje eatnamii muđolassii su ovdii. 15Josef dajai sidjiide: “Maid dii lehpet dahkan! Ehpetgo dii diehtán ahte mu lágán olmmái máhttá einnostit?” 16Juda vástidii: “Maid mii šat sáhttit dadjat dutnje, hearrá? Maid dadjat, ja mainna bealuštit iežamet? Ipmil lea čájehan min sivalažžan. Dál mii buohkat leat du šlávat, dat gean hálddus juhkanlihtti gávdnui ja mii buohkat.” 17Muhto Josef dajai: “Dat ii heive. Dušše dat olmmái gean hálddus juhkanlihtti gávdnui, šaddá mu šlávvan, ja dii earát oažžubehtet máhccat ráfis áhčádet lusa.”

18Dalle Juda loaiddastii Josefa ovdii ja dajai: “Gula mu, hearrá! Divtte du bálvaleaddji sárdnut vel moadde sáni. Ale moaráhuva munnje, don gii leat dego farao. 19Donhan ieš jerret mis: ‘Leago dis áhčči dahje viellja?’ 20Ja mii dajaimet dutnje: ‘Mis lea boares áhčči, ja sus lea nuorra bárdni gii lea riegádan su boarisvuođas. Bártni iežas viellja lea jápmán, eatnis mánáin dušše son lea eallimin. Su áhčči ráhkista su.’ 21Don dadjet bálvaleddjiidasat: ‘Buktet su mu lusa, vai mun beasan oaidnit su iežan čalmmiiguin.’ 22Ja mii dajaimet dutnje: ‘Bárdni ii sáhte vuolgit áhčis luhtte, danin go jos son vuolgá, de áhčči jápmá.’ 23Dalle don dadjet midjiide: ‘Jos din nuoramus viellja ii boađe deike dinguin, de dii ehpet oaččo šat boahtit mu ovdii.’ 24Go mii leimmet máhccan ruoktot, de mii muitaleimmet áhččáseamet, du bálvaleaddjái, maid don ledjet dadjan. 25Go son dasto dajai: ‘Mannet fas oastit midjiide veaháš borramuša’, 26de mii vástideimmet: ‘Eat mii sáhte vuolgit dohko muđui go min nuoramus viellja lea min fárus. Almmá su haga mii eat sáhte mannat dan olbmá ovdii.’ 27Dalle min áhčči, du bálvaleaddji, dajai midjiide: ‘Diihan diehtibehtet ahte mu áhkká riegádahtii munnje guokte bártni. 28Nubbi manai eret mu luhtte, ja mun gáttán ahte son lea gaikkoduvvon jámas, inge mun leat oaidnán su dan rájes. 29Jos dii dál váldibehtet mus dan nuppige, ja su deaivida lihkohisvuohta, de dii vuolggahehpet mu čurges vuovttaid morrašiin jábmiidáibmui.’ 30Jos mun dal máhcan áhččán, du bálvaleaddji, lusa iige mus leat mielde bárdni gean son ráhkista oppa váimmustis, 31de son jápmá. Dalle mii livččiimet vuolggahan boares áhččámet, du bálvaleaddji, morrašiin jábmiidáibmui. 32

44,32
43,8
Dasgo mun, du bálvaleaddji, lean mannan dáhkádussii bártni ovddas ja dadjan: ‘Jos mun in buvtte su ruoktot du lusa, de mun lean buot beivviidan sivalaš du ovddas.’ 33Hearrá, suova nappo mu báhcit deike du šlávvan bártni sadjái, ja divtte su mannat ruoktot vieljaidisguin. 34Mo mun sáhtášin mannat áhččán lusa muđui go bárdni lea mu mielde? Mun in sáhtáše geahččat dan bákčasa mii deaividivččii mu áhči.”