Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
3

313,1 Gearpmaš ovddasta dás bahás ja fillejeaddji fámu. Vrd. 2 Kor 11,3; Alm 12,9; 20,2.Gearpmaš lei gávvileamos buot meahcielliin maid Hearrá Ipmil lei dahkan. Dat jearai nissonis: “Leago Ipmil duođaid cealkán ahte doai eahppi oaččo borrat ovttage muoras gilvvagárddis?” 2Nisson vástidii gearbmašii: “Gal moai ožžo borrat gilvvagárddi muoraid šaddosiid. 3

3,3
2,16č
Rom 6,23
Dušše dan muora hárrái mii šaddá gasku gilvvagárddi, Ipmil lea cealkán: Alli bora dan šaddosiid allige guoskka dasa, amade jápmit.” 4Dalle gearpmaš dajai nissonii: “Eahppi eisege jáme. 5Muhto Ipmil diehtá ahte dan beaivvi go doai borrabeahtti das, de dudno čalmmit rahpasit ja doai šaddabeahtti Ipmila láhkásažžan, nu ahte diehtibeahtti buori ja bahá.” 6
3,6
Rom 5,12eč
1 Tim 2,14
Jak 1,14č
Nisson oinnii dál ahte muora šaddosat ledje buorit borrat ja ahte dat lei čáppat geahčadit ja geasuheaddji, danne go dat attii jierpmi. Son válddii das šaddosa ja borai ja attii maid boadnjásis gii lei suinna, ja sonnai borai. 7
3,7
2,25
Dalle rahpasedje sudno čalmmit, ja soai fuobmáiga ahte leigga álás. Soai njađiiga oktii fiikonlasttaid ja giesaiga daid alimiid birra.

8

3,8
Sál 139,7–10
Eahkedis go lei gáludan, de soai gulaiga Hearrá Ipmila váccašeamen gilvvagárddis. Dalle olmmái ja su áhkká čiehkádeigga Hearrá Ipmilis gilvvagárddi muoraid gaskii. 9Muhto Hearrá Ipmil rávkkai olbmá ja jearai: “Gos don leat?” 10Olmmái vástidii: “Mun gullen du lávkkiid gilvvagárddis ja ballagohten, dasgo mun lean álás, ja danne mun čiehkádin.” 11Hearrá Ipmil jearai: “Gii dutnje muitalii ahte leat álás? Leatgo don borran dan muoras mas mun gilden du borramis?” 12Olmmái vástidii: “Nisson gean don addet munnje guoibmin, attii munnje dan muora šaddosa, ja mun borren.” 13
3,13
2 Kor 11,3
Dalle Hearrá Ipmil celkkii nissonii: “Maid don leat dahkan!” Nisson vástidii: “Gearpmaš fillii mu, ja mun borren.”

14

3,14
Jes 65,25
Mi 7,17
De Hearrá Ipmil celkkii gearbmašii:

“Danne go dahket dán,

de don leat garuhuvvon,

áddjojuvvon eret buot šibihiid

ja fuođđuid luhtte.

Čoavjját alde don galggat njoammut,

ja muoldda borrat buot beivviidat.

15

3,15
Rom 16,20
Hebr 2,14č
1 Joh 3,8
Alm 12,4č15–17
Mun bijan vaši du ja nissona gaskii,

du náli ja su náli gaskii:

Dat cuvke du oaivvi,

muhto don čuolastat su šušmái.”

16

3,16
1 Kor 11,3
14,34
Ef 5,22č
1 Tim 2,12
Nissonii son celkkii:

“Garasin mun dagan du

áhpehisvuođa váivviid,

ja bákčasiiguin don galggat riegádahttit mánáidat.

Boadnjásat galgá leat du hállu,

ja son galgá ráđđet du.”

17

3,17–18
Hebr 6,8
Ja olbmái son celkkii:

“Danne go guldalit áhkát

ja borret dan muoras

mas mun gilden du borramis,

de eanan galgá leat garuhuvvon du dihte.

Váivválaš rahčamiin don šattat

háhkat das eallámuša

nu guhká go ealát.

18Eanan šaddada dutnje

bastilislánjáid ja gáskálasaid,

ja don šattat borrat eatnama šattuid.

19

3,19
2,7
18,27
Job 34,15
Sál 90,3
Sárd 12,7
2 Tess 3,10
Bivastatgálluid don galggat borrat láibbát

dassážii go fas máhcat eatnamii,

dasgo das don leat váldojuvvon.

Muolda don leat,

ja muoldan don fas šattat.”

203,20 Eva Namas lea oktavuohta hebreagiel sátnái mii mearkkaša “eallin” dahje “heagga”.Adam bijai áhkkásis namman Eva, dasgo son šattai buot olbmuid eadnin. 21Hearrá Ipmil dagai Adamii ja su áhkkái gárvvuid náhkis ja gárvvuhii daid sudnuide.

22

3,22
Alm 22,14
Hearrá Ipmil celkkii: “Olmmoš lea dál šaddan min láhkásažžan, son diehtá sihke buori ja bahá. Go son dal ii geigeše gieđa ja válddáše šaddosa eallima muoras ja boraše ja ealáše agálaččat!” 23
3,23
2,15
Ja Hearrá Ipmil ájii olbmo Edena gilvvagárddis ja bijai su bargat eatnama, mas son lei váldojuvvon. 24
3,24
Esek 10
3,24 kerubaid kerubat.Son ájii olbmo eret ja bijai Edena gilvvagárddi nuorttabeallái kerubaid ja álddagasti miehki fáktet geainnu eallima muora lusa.

4

Kain ja Abel

414,1 lean ožžon Masorehtalaš teavsttas lea dás sátni mii sáhttá mearkkašit “sivdnidit”, “ráhkadit”, vrd. 1 Mos 14,19.22; Sát 8,22, dahje “oastit”, “háhkat”, vrd. 1 Mos 25,10; 39,1. Namma Kain lea sátnestoahkan dáinna sániin.Adam elii áhkáinis Evain, ja Eva šattai áhpeheapmin ja riegádahtii Kaina. Eva dajai: “Mun lean ožžon Hearrá vehkiin bárdnemáná.” 24,2 Abel Namma mearkkaša “vuoiŋŋanas”, “nohkavašvuohta”.Son riegádahtii vel Kainii vielja, Abela. Abel šattai sávzageahččin ja Kain bealdobargin. 3Muhtun áiggi geažes Kain buvttii Hearrái oaffarattáldahkan eatnama šattuid. 4

4,4
2 Mos 34,19
Hebr 11,4
Abel maid buvttii attáldaga ja oaffarušai sávzzaidis vuosttašriegádeaddji lábbáid ja daid buoiddi. Hearrá geahčai Abela ja su oaffara beallái, 5muhto Kaina ja su oaffara beallái son ii geahččan. Dalle Kain suhtai sakka ja su ámadadju sevnnjodii. 6Hearrá celkkii Kainii: “Manne don suhttet, ja manne du ámadadju lea sevnnjodan? 7
4,7
Job 11,14č
Rom 6,1216
Jos dagat riekta, de sáhtát bajidit čalmmiid, muhto jos it, de lea suddu vuođgŋimin uksaguoras. Dat lea hálideamen du, muhto don galggat ráđđet dan.”

8

4,8
1 Joh 3,12
4,8 Vuolgu meahccái Sánit eai leat ▶ masorehtalaš teavsttas, muhto gávdno samarialaš biibbalteavsttas ja boarráseamos jorgalusain.Kain dajai vielljasis Abelii: “Vuolgu meahccái!” Doppe Kain fallehii vieljas ja gottii su.

9Dalle Hearrá jearai Kainas: “Gos lea du viellja Abel?” Kain vástidii: “In mun dieđe. Leango mun vielljan geahčči?” 10

4,10
Hebr 12,24
Hearrá celkkii: “Maid don leat dahkan! Vieljat varra čuorvu munnje eatnamis. 11Don leat garuhuvvon itge oaččo šat leat dan eatnamis mii rabastii njálmmi ja válddii vuostá vieljat vara maid don golggahit. 12Go don barggat eatnama, de dat ii šat atte dutnje šattus, muhto mášoheapmin ja golgolažžan don šattat vádjolit eatnama alde.” 13Kain dajai Hearrái: “Mu vearredahku lea stuorit go maid nagodan guoddit. 14
4,14
Job 15,20č
Don áját mu dál dán eatnamis, ja mun gárttan eret du muođuid ovddas. Mášoheapmin ja golgolažžan mun šattan vádjolit eatnama alde. Gii ihkinassii deaivá mu, sáhttá goddit mu.” 154,15 mearkka mearka, omd. gállus, mii čájeha ahte olmmoš lea Ipmila várjalusas. Gč. Esek 9,4.Muhto Hearrá celkkii sutnje: “Ii fal nu! Jos muhtin goddá Kaina, de dat mávssahuvvo sutnje čiežageardásaččat.” Ja Hearrá bijai Kainii mearkka, vai son ii gottáhalaše geasage gii deaivá su. 164,16 Nod dovdameahttun eanan. Namma sulastahttá hebreagiel sáni mii mearkkaša “ruovttuhisvuohta”. Vrd. 4,12.14.Nu Kain vulggii Hearrá muođuid ovddas ja ásai Noda eatnamii, Edena nuortalii.

Kaina nálli

17Kain elii áhkáinis, ja áhkká šattai áhpeheapmin ja riegádahtii Henoka. Kain huksii gávpoga ja gohčui gávpoga bártnis mielde Henokin. 18Henokii riegádii Irad, Iradii riegádii Mehujael, Mehujaelii riegádii Metušael ja Metušaelii riegádii Lamek. 19Lamek válddii guokte áhká; nuppi namma lei Ada ja nuppigis Silla. 20Ada riegádahtii Jabala, gii šattai daid áhččin geat ásset gođiin ja dollet šibihiid. 21Su viellja lei Jubal, ja son šattai buot daid áhččin geat čuojahit lyra ja njurgganasa. 22Silla maid riegádahtii bártni, Tubal-Kaina, gii duddjogođii bronsa- ja ruovdedujiid. Tubal-Kaina oabbá lei Naama.

23Lamek dajai áhkás guktui:

“Ada ja Silla, guldaleahkki mu,

Lameka áhkát, gulli mu sániid!

Mun gottán olbmá sárjjis,

juo ovtta sáhpadasas bártni.

24

4,24
4,15
Matt 18,21č
Juos Kain mávssahuvvo

čiežageardásaččat,

de Lamek čiežalogičiežageardásaččat.”

Set ja Enoš

254,25 Set Namma čatnasa dán oktavuođas hebreagiel sátnái mii mearkkaša “addit”. Gč. 4,26.Adam veallái fas áhkáinis, ja áhkká riegádahtii bártni. Eva bijai sutnje namman Set ja dajai: “Ipmil lea addán munnje nuppi máná Abela sadjái, gean Kain gottii.” 26

4,26
12,8
4,26 Enoš Namma mearkkaša “olmmoš”.Maiddái Setii riegádii bárdni, ja Set bijai sutnje namman Enoš.

Daid áiggiid olbmot álge čuorvut Hearrá nama.

5

Adama sohkalogahallan

51

5,1
1,27
Dát lea Adama sohkalogahallan. Go Ipmil sivdnidii olbmo, de dagai su Ipmila govvan. 2Olmmájin ja nissonin son sivdnidii sudno. Son buressivdnidii sudno ja bijai sudno namman olmmoš dalle go sivdnidii sudno.

3

5,3
4,25
1 Muit 1,1eč
Go Adam lei eallán čuođigolbmalogi jagi, de sutnje riegádii bárdni gii lei su láhkásaš, su govva, ja son bijai su namman Set. 4Seta riegádeami maŋŋil Adam elii vel gávccičuođi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 5Adama oppa eallináigi lei ovccičuođi golbmalogi jagi; de son jámii.

6Go Set lei eallán čuođivihtta jagi, de sutnje riegádii Enoš. 7Enoša riegádeami maŋŋil Set elii vel gávccičuođičieža jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 8Seta oppa eallináigi lei ovccičuođi guoktenuppelohkái jagi; de son jámii.

9Go Enoš lei eallán ovccilogi jagi, de sutnje riegádii Kenan. 10Kenana riegádeami maŋŋil Enoš elii vel gávccičuođi vihttanuppelohkái jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 11Enoša oppa eallináigi lei ovccičuođivihtta jagi; de son jámii.

12Go Kenan lei eallán čiežalogi jagi, de sutnje riegádii Mahalalel. 13Mahalalela riegádeami maŋŋil Kenan elii vel gávccičuođi njealljelogi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 14Kenana oppa eallináigi lei ovccičuođilogi jagi; de son jámii.

15Go Mahalalel lei eallán guhttalogivihtta jagi, de sutnje riegádii Jered. 16Jereda riegádeami maŋŋil Mahalalel elii vel gávccičuođi golbmalogi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 17Mahalalela oppa eallináigi lei gávccičuođi ovccilogivihtta jagi; de son jámii.

18Go Jered lei eallán čuođiguhttalogiguokte jagi, de sutnje riegádii Henok. 19Henoka riegádeami maŋŋil Jered elii vel gávccičuođi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 20Jereda oppa eallináigi lei ovccičuođi guhttalogiguokte jagi; de son jámii.

21Go Henok lei eallán guhttalogivihtta jagi, de sutnje riegádii Metušelah. 22Henok vádjolii Ipmiliin Metušelaha riegádeami maŋŋil vel golbmačuođi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 23Henoka oppa eallináigi lei golbmačuođi guhttalogivihtta jagi. 24

5,24
6,9
2 Gon 2,11
Hebr 11,5
Henok vádjolii Ipmiliin. Dasto son ii lean šat, dasgo Ipmil válddii su lusas.

25Go Metušelah lei eallán čuođigávccilogičieža jagi, de sutnje riegádii Lamek. 26Lameka riegádeami maŋŋil Metušelah elii vel čiežačuođi gávccilogiguokte jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 27Metušelaha oppa eallináigi lei ovccičuođi guhttalogiovcci jagi; de son jámii.

28Go Lamek lei eallán čuođigávccilogiguokte jagi, de sutnje riegádii bárdni. 29

5,29
3,17
5,29 Noa Hebreagillii lea sátnestoahkan namain Noa ja sániin mii mearkkaša “jeđđet”.Son bijai su namman Noa ja dajai: “Dát bárdni addá geahpádusa go mii bargat ja rahčat eatnamis maid Hearrá lea garuhan.” 30Lamek elii Noa riegádeami maŋŋil vel vihttačuođi ovccilogivihtta jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat. 31Lameka oppa eallináigi lei čiežačuođi čiežalogičieža jagi; de son jámii.

32Go Noa lei eallán vihttačuođi jagi, de sutnje riegádedje bártnit Sem, Ham ja Jafet.