Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
33

Jakob ja Esau deaivvadeaba

331

33,1
32,6
Go Jakob geahčastii, de son oinnii Esau boahtimin, ja njeallječuođi olbmá suinna. Dalle Jakob juogadii mánáid Leai, Rakelii ja goappašiid šlávvanissoniidda. 2Son bijai šlávvanissona guoktá mánáideaskkaguin ovddimussii, Lea mánáidisguin sin maŋŋelii ja Rakela ja Josefa maŋimussii. 3Ieš son váccii sin ovddas ja gopmirdii čieža geardde eatnamii dassážii go bođii vieljas lahka. 4Muhto Esau viehkalii su ovddal ja fátmmastii su, dollii su birra čeabeha ja cummistii su. Ja soai čieruiga.

5

33,5
48,9
Go Esau fuomášii nissoniid ja mánáid, de son jearai: “Geat dát leat geat dus leat dás?” Jakob vástidii: “Dat leat mánát geaid Ipmil lea addán munnje, du bálvaleaddjái.” 6De šlávvanissonat bođiiga lagabuidda mánáideaskkaguin ja gopmirdeigga eatnamii. 7Maiddái Lea ja su mánát bohte ja sii gopmirdedje eatnamii, ja maŋimužžan bođiiga Josef ja Rakel ja gopmirdeigga eatnamii.

8Esau jearai: “Mat ledje dat olbmát ja ealut mat bohte mu njeaiga?” Jakob vástidii: “Mun áigon addit juoidá hearrásan, vai gávnnan árpmu du čalmmiin.” 9Esau dajai: “Mus lea galle. Vieljažan, ane don dan mii lea du.” 10

33,10
32,13eč
33,10 boahtá Ipmila ovdii čujuha báikenammii Penuel. >32,30.Muhto Jakob dajai: “Ii fal nu! Jos mun leaččan gávdnan árpmu du čalmmiin, de váldde vuostá mu attáldaga. Mun lean boahtán du ovdii nugo olmmoš boahtá Ipmila ovdii, ja don leat leamaš munnje árbmugas. 11Váldde nappo dán attáldaga maid mun lean buktán dutnje, dasgo Ipmil lea leamaš munnje árbmugas ja mus lea buot maid dárbbašan.” Ja Jakob ánuhii Esau sakka, ja Esau válddii attáldaga.

12De Esau dajai: “Vuolgu ja mannu ovddos guvlui.” 13Muhto Jakob dajai sutnje: “Hearrážan, gal don dieđát ahte mánát leat unnit ja smávvaoamit ja stuorraoamit leat mus easkka guoddán. Jos dat vuojehuvvojit garrasit ovtta beaivvige, de dat jápmet. 14Mannos datte mu hearrá ovdan bálvaleaddjis ovddas, de mun boađán hiljit maŋis dađi mielde go oamit ja mánát gostet, dassážii go joavddan mu hearrá lusa Seirii.” 15Esau vástidii: “Divtte mu dalle guođđit soapmásiid iežan olbmuin du fárrui.” Muhto Jakob dajai: “Manne vel nu? Lea doarvái go lean gávdnan árpmu du čalmmiin, hearrá!”

16Esau vulggii dan seammá beaivvi ruoktot Seirii, 1733,17 Sukkot hebreagiel sátni mii mearkkaša “lastagoađit”, báiki Jordaneanu nuorttabealde.muhto Jakob manai Sukkotii ja huksii dohko alccesis viesu. Omiidasas son dagai lastagođiid. Dan dihte dat báiki gohčoduvvui Sukkotin.

18Jakob bođii Paddan Aramis oadjebasat Kanaanii Sikema gávpoga lahka ja dagai siidda gávpoga olggobeallái. 1933,19 kesita ruhta man árvvu ja deattu eat dovdda.Son osttii dan eananbihttá maid ala son lei ceggen goađis, čuohte kesitai Sikemis ja su vieljain, Hamora bártniin. 2033,20 El Elohe Israel Namma mearkkaša “Israela Ipmil lea Ipmil”.Son ceggii dohko áltára ja bijai dasa namman El Elohe Israel.

34

Dina ja Sikem

341

34,1
30,21
Dina, Jakoba nieida gean eadni lei Lea, vulggii deaivvadit dan guovllu nieiddaiguin. 234,2 hivvelaš hivvelaččat.Sikem, dan guovllu oaivámučča, hivvelaš Hamora, bárdni, oinnii Dina, válddii su mielddis ja veallái suinna ja heahppášuhtii su. 3Muhto Sikem liikostii Dinai, Jakoba niidii, ráhkásmuvai sutnje ja sártnui sutnje láđđásit. 4Áhččásis Hamorii Sikem dajai: “Váldde dán nieidda munnje áhkkán.”

5Jakob gulai ahte Sikem lei heahppášuhttán su nieidda Dina. Muhto go su bártnit ledje omiid luhtte meahcis, de son lei jávohaga dassážii go sii bohte. 6Sikema áhčči Hamor vulggii sártnodit Jakobiin. 7Jakoba bártnit ledje aiddo boahtán meahcis ja gullan mii lei dáhpáhuvvan. Sii šadde morrašii ja moaráhuvve sakka, danin go Sikem lei dahkan fastivuođa Israelis go lei veallán Jakoba nieiddain. Nu ii livčče ožžon dahkat.

8Hamor sártnui singuin ja dajai: “Mu bárdni Sikem lea ráhkásmuvvan din bearraša niidii. Addet nieidda sutnje áhkkán, 9ja čatnot fuolkevuođačatnasiid gaskaneamet: Addet nieiddaideattet áhkkán midjiide ja váldet ieža áhkkán min nieiddaid. 10Ásset min gaskii, eanan lea rabas din ovddas. Dáppe dii oažžubehtet ássat, jođašit gos dáhttubehtet ja háhkat alcceseattet opmodaga.” 11Sikem dajai nieidda áhččái ja vieljaide: “Jos dii dohkkehehpet mu, de mun mávssán didjiide nu ollu go sihtabehtet. 12

34,12
2 Mos 22,16
Mearridehket moarsehatti vaikko man stuorisin ja gáibidehket mus vaikko man ollu attáldagaid, de mun mávssán maid sihtabehtet, go beare addibehtet nieidda munnje áhkkán.”

13Muhto Jakoba bártnit vástidedje Sikemii ja su áhččái Hamorii behtolaččat, danne go Sikem lei heahppášuhttán sin oappá Dina. 14Sii dadje sudnuide: “Eat mii sáhte dan dahkat. Eat mii sáhte addit oabbámet dakkár olbmái geas lea ovdaliiki, danin go mii atnit dan heahpatlažžan. 15

34,15
17,10+
Mii miehtat din átnumuššii dainna eavttuin ahte dii šaddabehtet min láhkásažžan ja birračuohppabehtet buot olbmábeali. 16Dalle mii addit didjiide áhkkán nieiddaideamet ja váldit áhkkán din nieiddaid ja ássat din lusa, nu ahte šaddat oktan álbmogin. 17Muhto jos dii ehpet gula min ehpetge birračuohpat iežadet, de mii váldit nieidda ja vuolgit.”

18Hamor ja su bárdni Sikem liikuiga sin sániide, 19iige nuorra olmmái ájahallan dahkamis maid sii bivde, danin go son liikui Jakoba niidii. Son lei alimus oppa áhčis sogas.

2034,20 gávpotportii >23,10.Hamor ja su bárdni manaiga gávpotportii ja sártnuiga gávpoga olbmáide: 21“Dát olbmát dáhttot eallit ráfis minguin. Diktet dal sin ássat min eatnamii ja jođašit gos hálidit. Eanan lea viiddis maiddái sidjiide. Mii sáhttit váldit sin nieiddaid áhkkán ja addit iežamet nieiddaid áhkkán sidjiide. 22Muhto dušše dainna eavttuin duot olbmát leat mieđamánnasat ássat min lusa ja šaddat oktan álbmogin minguin, ahte buot min olbmábealli birračuohpaha iežas, nugo siige leat birračuhppojuvvon. 23Dalle sin oamit ja opmodat ja buot sin bargošibihat šaddet min opmodahkan. Go mii fal dahkat nugo sii dáhttot, de sii ásset min lusa.” 24Gávpoga dievddut mieđihedje Hamora ja su bártni Sikema evttohussii, ja buot gávpoga olbmábealli birračuhppojuvvui. 25

34,25
49,5č
Muhto goalmmát beaivvi go olbmáid bákčasat ledje vearrámusat, de Jakoba bártni guovttos, Dina vieljat Simeon ja Levi, válddiiga guktot miehki, manaiga heađuškeahttá gávpogii ja gottiiga buot olbmábeali.

26Soai gottiiga maid Hamora ja su bártni Sikema ja válddiiga Dina mielddiska ja manaiga eret. 27Dasto Jakoba bártnit rievidišgohte sorbmejuvvon olbmuid opmodaga ja oppa gávpoga danne go sii ledje heahppášuhttán sin oappá. 28Soai válddiiga gávpoga olbmuid smávvaomiid, stuorraomiid ja áseniid ja buot mii lei gávpogis ja dan eatnamiin. 29Soai válddiiga sálašin buot sin opmodaga ja maiddái sin nissoniid ja mánáid, visot mii lei viesuin.

30Dalle Jakob dajai Simeonii ja Levii: “Doai leahppi buktán munnje lihkohisvuođa go leahppi moaráhuhttán dán eatnama olbmuid, kanaanlaččaid ja perisselaččaid, nu ahte sii vašuhit mu. Almma mus lea dušše unna jovkkoš. Jos sii čoagganit mu vuostá, de sii duššadit mu ja mu bearraša.” 31Muhto soai vástideigga: “Ii munno oappáin oaččo meannudit dego fuoráin?”

35

Jakob Betelis

351

35,1
28,13eč
Ipmil celkkii Jakobii: “Vuolgge Betelii, ása dohko ja hukse áltára dan Ipmilii guhte almmustuvai dutnje dalle go don báhtarit Esau-vieljastat.” 2
35,2
Jos 24,23
1 Sam 7,3
Dalle Jakob dajai iežas bearrašii ja buot olbmuidasas: “Jávkadehket vieris ipmiliid mat dis leat, buhtistehket iežaideattet ja molsot biktasiid, 3
35,3
28,20
de mii vuolgit Betelii. Mun huksen dohko áltára Ipmilii guhte gulai mu mu heahtebeaivvi ja lei muinna dalle go mun ledjen mátkkis.” 4
35,4
31,19
Duop 8,24eč
35,4 terebintta … Sikema lahka >12,6.De sii adde Jakobii buot vieris ipmiliid mat sis ledje, ja bealljerieggáid, ja Jakob čiegai daid dan terebintta vuollái mii lei Sikema lahka. 5
35,5
2 Muit 14,14
17,10
De sii johttájedje, ja Ipmila ballu bođii birasgávpogiid ássiide, nu ahte sii eai doarridišgoahtán Jakoba bártniid.

6

35,6
28,19
Jakob ja buot su olbmot bohte Lusii dahjege Betelii mii lea Kanaanis. 7
35,7
31,13
35,7 El Betel namahus mearkkaša “Betela Ipmil”.Dohko son huksii áltára ja gohčodii dan báikki El Betelin, dasgo das Ipmil lei almmustuvvan sutnje dalle go son báhtarii vieljastis.

8

35,8
24,59
Debora, Rebekka njamaheaddji, jámii dohko, ja son hávdáduvvui áikka vuollái Betela vuollelii. Áika gohčoduvvui Čierrunáikan.

9Go Jakob lei máhccan Paddan Aramis, de Ipmil almmustuvai fas sutnje ja buressivdnidii su. 10

35,10
32,28+
Ipmil celkkii sutnje: “Du namma lea Jakob, muhto dás maŋás don it šat gohčoduvvo Jakobin. Du namma lea Israel.” Nu son gohčoduvvui Israelin. 11
35,11
48,4
Ipmil celkkii vel sutnje: “Mun lean Ipmil, Buotveagalaš. Leage šattolaš ja lassán! Dus šaddá álbmot, velá máŋga álbmoga, ja don šattat gonagasaid máddun. 12Dan eatnama maid mun adden Abrahamii ja Isakii, mun attán dál dutnje, ja maiddái du nállái mun attán dan eatnama.” 13De Ipmil vulggii Jakoba luhtte dan báikkis gos lei sárdnon suinna.

14

35,14
28,18č
Jakob ceggii bácci, muitogeađggi, dan sadjái gos Ipmil lei sárdnon suinna, golggahii dan ala juhkamušoaffara ja vuoiddai dan oljjuin. 15Ja son gohčodii Betelin dan báikki gos Ipmil lei sárdnon suinna.

Rakel jápmá

1635,16 Efrat dahje Efrata, Betlehema nubbi namma, dan čeardda mielde mii ásai doppe. Vrd. Rut 1,2; 1 Sam 17,12; Mi 5,1.Dasto sii johttájedje Betelis. Go ain lei mátki Efratai, de Rakel riegádahttigođii, ja šattai hui váttis riegádahttin. 17Go ávttat ledje garrasepmosat, de sealgeeadni dajai sutnje: “Ale bala, don oaččut bártni dánge háve.” 1835,18 Benoni mearkkaša “mu lihkuhisvuođa bárdni” dahje “mu bákčasa bárdni”, baháid einnosteaddji namma man Jakob rievdadii namman Benjamin, “lihku bárdni”.Go Rakel lei lahka jámi, de son bijai bárdnái namman Benoni, muhto Jakob gohčodii su Benjaminin. 19

35,19
48,7
Rakel jámii, ja son hávdáduvvui Efrata dahjege Betlehema bálgá gurrii. 20Jakob ceggii muitogeađggi su hávddi ala, ja Rakela hávdegeađgi lea das velá otná beaivvige.

2135,21 Migdal Eder Namma mearkkaša “eallotoardna”; dovdameahttun báiki, gč. Mi 4,8.De Israel johttái ja ceggii goađis dobbelii Migdal Edera. 22

35,22
49,4
3 Mos 18,8
1 Muit 5,1
Go son ásai dan guovllus, de oktii Ruben veallái Bilhain, áhčis liigeáhkáin, ja Israel gulai dan.

Jakoba bártnit

Jakobis ledje guoktenuppelohkái bártni. 23

35,23
29,32eč
30,5eč
Lea bártnit ledje Ruben, Jakoba vuosttašriegádeaddji, ja Simeon, Levi, Juda, Isaskar ja Sebulon. 24Rakela bártnit leigga Josef ja Benjamin. 25Bilha, Rakela šlávvanissona, bártnit leigga Dan ja Naftali. 26Silpa, Lea šlávvanissona, bártnit leigga Gad ja Ašer. Dát ledje Jakoba bártnit geat riegádedje sutnje Paddan Aramis.

Isak jápmá

27

35,27
13,18
14,13
35,27 Kirjat Arba “Arba gávpot”, Hebrona boares namma. Vrd. Jos 14,15; Duop 1,10.Jakob bođii áhčis Isaka lusa Mamrei, Kirjat Arbai, dat lea Hebron, gos Abraham ja Isak leigga ássan vierisin. 28Isaka eallináigi lei čuođigávccilogi jagi. 29De Isak jámii ja váldojuvvui olbmuidis lusa boarisin ja beivviin gallánan. Su bártnit Esau ja Jakob hávdádeigga su.