Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
32

Jakob ráhkkana deaivvadit Esauin

321Jakob manai ain ovddos, ja su ovddal bohte Ipmila eŋgelat. 232,2 Mahanajim gávpot Gileadis. Namma mearkkaša “guokte siidda”, vrd. v. 7.10.Go Jakob oinnii sin, de son dajai: “Dát lea Ipmila siida.” Ja son gohčodii dan báikki Mahanajimin.

3Jakob vuolggahii áirasiid iežas ovdal vieljas Esau lusa Seirii Edoma eatnamii 4ja gohčui sin dadjat Esaui: “Hearrážan, ná dadjá du bálvaleaddji Jakob: ‘Mun lean orron Labana luhtte ja ádjánan doppe gitta dássážii. 5

32,5
30,43
Mun lean ožžon vuovssáid ja áseniid, sávzzaid ja gáiccaid, šlávaid ja šlávvanissoniid. Dál mun bijan dutnje dán sáni ja bivddán gávdnat árpmu du čalmmiin.’” 6Go áirasat máhcce Jakoba lusa, de sii muitaledje: “Mii deaivvadeimmet vieljainat Esauin. Son lea dál boahtimin du ovddal, ja sus leat mielde njeallječuođi olbmá.” 7Dalle Jakob ballagođii ja suorganii sakka. Son juogadii dan joavkku mii sus lei, ja maiddái smávvaomiid, stuorraomiid ja kamelaid guoktin joavkun, 8dasgo son jurddašii: “Jos Esau falleha nuppi joavkku ja časká dan, de nubbi joavku veadjá beassat báhtui.”

9

32,9
31,313
Jakob rohkadalai: “Áhččán Abrahama Ipmil ja áhččán Isaka Ipmil, Hearrá, don gii celket munnje: ‘Máhca iežat eatnamii ja sogat lusa, de mun divttán dutnje geavvat bures.’ 10Mun in leat ánssášan dan stuorra árbmugasvuođa ja oskkáldasvuođa maid don leat čájehan bálvaleaddjásat. Dasgo mun mannen Jordana rastá dušše soabbi gieđas, ja dál mus leat guokte joavkku. 11Gájo mu vielljan Esau gieđas! Mun balan ahte son goddá mu ja min buohkaid, velá etniid ja mánáidge. 12
32,12
12,2č+
Muhto don leat cealkán: ‘Mun divttán dutnje geavvat bures ja dagan du náli eatnagin dego mearragátti sáttočalmmit mat eai leat lohkamis.’”

13Ja Jakob orui das dan ija. Dasto son rátkkii iežas opmodagas attáldahkan vielljasis Esaui 14guoktečuođi gáicca ja guoktelogi bohká, guoktečuođi njiŋŋelas sávzza ja guoktelogi viercca, 15golbmalogi njamaheaddji kamela ja daid várssáid, njealljelogi gusa ja logi vuovssá, guoktelogi njiŋŋelas ásena ja logi ásenore. 16Son attii daid bálvaleddjiidasas, guđege ealu sierranassii, ja dajai sidjiide: “Mannet mu ovdal ja dollet buori gaskka guđege ealu maŋis!” 17Son gohčui vuosttaš ealu vuojeheaddji: “Go mu viellja Esau boahtá du ovddal ja jearrá dus gean bálvaleaddji don leat, gosa leat mannamin ja gean lea dat eallu maid leat vuojeheamen, 18de vástit: ‘Dat leat du bálvaleaddji Jakoba. Dat lea vuolggahuvvon attáldahkan hearrásan Esaui, ja Jakob ieš lea boahtimin min maŋis.’” 19Seammá láhkái son gohčui maiddái nuppi ja goalmmáda ja buot earáid geat vuojehedje ealuid: “Ná dii galgabehtet sárdnut Esaui go deaivvadehpet suinna. 20Dadjet maid: ‘Du bálvaleaddji Jakob lea boahtimin min maŋis.’” Jakob oainnat jurddašii: “Mun soažžudan su attáldagaiguin mat mannet mu ovdal, vai son livččii munnje ustitlaš go moai deaivvadetne.” 21Nu bálvaleaddjit vulge doalvut attáldagaid su ovdal, muhto ieš son orui dan ija siiddas.

Jakoba fággi

2232,22 Jabbok Jordaneanu oalgejohka, nuortan.Dan seammá ija Jakob válddii mielddis áhkás guoktá, goappaš šlávvanissoniid ja oktanuppelohkái bártnis ja manai gálabáikkis Jabboka rastá. 23Go son lei dolvon sin nuppe beallái joga, de son gohčui doalvut rastá buot mii sus lei. 24

32,24
Hos 12,4č
Jakob ieš bázii okto. Doppe muhtin olmmái fággádalai suinna dassážii go iđedisguovssu badjánii. 25Go olmmái oinnii ahte ii bihtán Jakobis, de son časkkii Jakoba čoarbbeallađđasii, nu ahte su čoarbbeallađas eaškálii fággádaladettiin. 26Olmmái dajai: “Luoitte mu, dasgo iđedisguovssu badjána.” Muhto Jakob dajai: “In mun luoitte du, muđui go buressivdnidat mu.” 27Olmmái jearai sus: “Mii lea du namma?” Son vástidii: “Jakob.” 28
32,28
35,10
1 Gon 18,31
32,28 Israel Namma mearkkaša “Ipmil doarru” dahje “Ipmil ráđđe”. Dán oktavuođas mearkkašupmi lea “dat gii doarru Ipmiliin”.Dalle olmmái dajai: “Du namma ii leat šat Jakob, muhto Israel, dasgo don leat fággádallan Ipmiliin ja olbmuiguin ja leat bihtán.” 29
32,29
2 Mos 3,13
Duop 13,17č
Jakob dajai: “Muital munnje iežat nama!” Muhto olmmái vástidii: “Manne don mu nama jearat?” Ja son buressivdnidii das Jakoba. 30
32,30
2 Mos 19,21
20,19
33,20
3 Mos 16,2
5 Mos 5,24
Duop 6,22č
13,22
Jes 6,5
32,30–31 Penuel Namma mearkkaša “Ipmila muođut”.Jakob gohčui dan báikki Penuelin. Son dajai: “Mun lean oaidnán Ipmila muođus muhtui ja dattetge bisson heakkas.” 31Beaivi badjánii go son vulggii Penuelis, ja son skierpmui. 32Dan dihte israellaččat eai bora velá otná beaivvige gieldagasa mii lea čoarbbeallađđasa alde, dasgo olmmái časkkii Jakoba gieldagassii.

33

Jakob ja Esau deaivvadeaba

331

33,1
32,6
Go Jakob geahčastii, de son oinnii Esau boahtimin, ja njeallječuođi olbmá suinna. Dalle Jakob juogadii mánáid Leai, Rakelii ja goappašiid šlávvanissoniidda. 2Son bijai šlávvanissona guoktá mánáideaskkaguin ovddimussii, Lea mánáidisguin sin maŋŋelii ja Rakela ja Josefa maŋimussii. 3Ieš son váccii sin ovddas ja gopmirdii čieža geardde eatnamii dassážii go bođii vieljas lahka. 4Muhto Esau viehkalii su ovddal ja fátmmastii su, dollii su birra čeabeha ja cummistii su. Ja soai čieruiga.

5

33,5
48,9
Go Esau fuomášii nissoniid ja mánáid, de son jearai: “Geat dát leat geat dus leat dás?” Jakob vástidii: “Dat leat mánát geaid Ipmil lea addán munnje, du bálvaleaddjái.” 6De šlávvanissonat bođiiga lagabuidda mánáideaskkaguin ja gopmirdeigga eatnamii. 7Maiddái Lea ja su mánát bohte ja sii gopmirdedje eatnamii, ja maŋimužžan bođiiga Josef ja Rakel ja gopmirdeigga eatnamii.

8Esau jearai: “Mat ledje dat olbmát ja ealut mat bohte mu njeaiga?” Jakob vástidii: “Mun áigon addit juoidá hearrásan, vai gávnnan árpmu du čalmmiin.” 9Esau dajai: “Mus lea galle. Vieljažan, ane don dan mii lea du.” 10

33,10
32,13eč
33,10 boahtá Ipmila ovdii čujuha báikenammii Penuel. >32,30.Muhto Jakob dajai: “Ii fal nu! Jos mun leaččan gávdnan árpmu du čalmmiin, de váldde vuostá mu attáldaga. Mun lean boahtán du ovdii nugo olmmoš boahtá Ipmila ovdii, ja don leat leamaš munnje árbmugas. 11Váldde nappo dán attáldaga maid mun lean buktán dutnje, dasgo Ipmil lea leamaš munnje árbmugas ja mus lea buot maid dárbbašan.” Ja Jakob ánuhii Esau sakka, ja Esau válddii attáldaga.

12De Esau dajai: “Vuolgu ja mannu ovddos guvlui.” 13Muhto Jakob dajai sutnje: “Hearrážan, gal don dieđát ahte mánát leat unnit ja smávvaoamit ja stuorraoamit leat mus easkka guoddán. Jos dat vuojehuvvojit garrasit ovtta beaivvige, de dat jápmet. 14Mannos datte mu hearrá ovdan bálvaleaddjis ovddas, de mun boađán hiljit maŋis dađi mielde go oamit ja mánát gostet, dassážii go joavddan mu hearrá lusa Seirii.” 15Esau vástidii: “Divtte mu dalle guođđit soapmásiid iežan olbmuin du fárrui.” Muhto Jakob dajai: “Manne vel nu? Lea doarvái go lean gávdnan árpmu du čalmmiin, hearrá!”

16Esau vulggii dan seammá beaivvi ruoktot Seirii, 1733,17 Sukkot hebreagiel sátni mii mearkkaša “lastagoađit”, báiki Jordaneanu nuorttabealde.muhto Jakob manai Sukkotii ja huksii dohko alccesis viesu. Omiidasas son dagai lastagođiid. Dan dihte dat báiki gohčoduvvui Sukkotin.

18Jakob bođii Paddan Aramis oadjebasat Kanaanii Sikema gávpoga lahka ja dagai siidda gávpoga olggobeallái. 1933,19 kesita ruhta man árvvu ja deattu eat dovdda.Son osttii dan eananbihttá maid ala son lei ceggen goađis, čuohte kesitai Sikemis ja su vieljain, Hamora bártniin. 2033,20 El Elohe Israel Namma mearkkaša “Israela Ipmil lea Ipmil”.Son ceggii dohko áltára ja bijai dasa namman El Elohe Israel.

34

Dina ja Sikem

341

34,1
30,21
Dina, Jakoba nieida gean eadni lei Lea, vulggii deaivvadit dan guovllu nieiddaiguin. 234,2 hivvelaš hivvelaččat.Sikem, dan guovllu oaivámučča, hivvelaš Hamora, bárdni, oinnii Dina, válddii su mielddis ja veallái suinna ja heahppášuhtii su. 3Muhto Sikem liikostii Dinai, Jakoba niidii, ráhkásmuvai sutnje ja sártnui sutnje láđđásit. 4Áhččásis Hamorii Sikem dajai: “Váldde dán nieidda munnje áhkkán.”

5Jakob gulai ahte Sikem lei heahppášuhttán su nieidda Dina. Muhto go su bártnit ledje omiid luhtte meahcis, de son lei jávohaga dassážii go sii bohte. 6Sikema áhčči Hamor vulggii sártnodit Jakobiin. 7Jakoba bártnit ledje aiddo boahtán meahcis ja gullan mii lei dáhpáhuvvan. Sii šadde morrašii ja moaráhuvve sakka, danin go Sikem lei dahkan fastivuođa Israelis go lei veallán Jakoba nieiddain. Nu ii livčče ožžon dahkat.

8Hamor sártnui singuin ja dajai: “Mu bárdni Sikem lea ráhkásmuvvan din bearraša niidii. Addet nieidda sutnje áhkkán, 9ja čatnot fuolkevuođačatnasiid gaskaneamet: Addet nieiddaideattet áhkkán midjiide ja váldet ieža áhkkán min nieiddaid. 10Ásset min gaskii, eanan lea rabas din ovddas. Dáppe dii oažžubehtet ássat, jođašit gos dáhttubehtet ja háhkat alcceseattet opmodaga.” 11Sikem dajai nieidda áhččái ja vieljaide: “Jos dii dohkkehehpet mu, de mun mávssán didjiide nu ollu go sihtabehtet. 12

34,12
2 Mos 22,16
Mearridehket moarsehatti vaikko man stuorisin ja gáibidehket mus vaikko man ollu attáldagaid, de mun mávssán maid sihtabehtet, go beare addibehtet nieidda munnje áhkkán.”

13Muhto Jakoba bártnit vástidedje Sikemii ja su áhččái Hamorii behtolaččat, danne go Sikem lei heahppášuhttán sin oappá Dina. 14Sii dadje sudnuide: “Eat mii sáhte dan dahkat. Eat mii sáhte addit oabbámet dakkár olbmái geas lea ovdaliiki, danin go mii atnit dan heahpatlažžan. 15

34,15
17,10+
Mii miehtat din átnumuššii dainna eavttuin ahte dii šaddabehtet min láhkásažžan ja birračuohppabehtet buot olbmábeali. 16Dalle mii addit didjiide áhkkán nieiddaideamet ja váldit áhkkán din nieiddaid ja ássat din lusa, nu ahte šaddat oktan álbmogin. 17Muhto jos dii ehpet gula min ehpetge birračuohpat iežadet, de mii váldit nieidda ja vuolgit.”

18Hamor ja su bárdni Sikem liikuiga sin sániide, 19iige nuorra olmmái ájahallan dahkamis maid sii bivde, danin go son liikui Jakoba niidii. Son lei alimus oppa áhčis sogas.

2034,20 gávpotportii >23,10.Hamor ja su bárdni manaiga gávpotportii ja sártnuiga gávpoga olbmáide: 21“Dát olbmát dáhttot eallit ráfis minguin. Diktet dal sin ássat min eatnamii ja jođašit gos hálidit. Eanan lea viiddis maiddái sidjiide. Mii sáhttit váldit sin nieiddaid áhkkán ja addit iežamet nieiddaid áhkkán sidjiide. 22Muhto dušše dainna eavttuin duot olbmát leat mieđamánnasat ássat min lusa ja šaddat oktan álbmogin minguin, ahte buot min olbmábealli birračuohpaha iežas, nugo siige leat birračuhppojuvvon. 23Dalle sin oamit ja opmodat ja buot sin bargošibihat šaddet min opmodahkan. Go mii fal dahkat nugo sii dáhttot, de sii ásset min lusa.” 24Gávpoga dievddut mieđihedje Hamora ja su bártni Sikema evttohussii, ja buot gávpoga olbmábealli birračuhppojuvvui. 25

34,25
49,5č
Muhto goalmmát beaivvi go olbmáid bákčasat ledje vearrámusat, de Jakoba bártni guovttos, Dina vieljat Simeon ja Levi, válddiiga guktot miehki, manaiga heađuškeahttá gávpogii ja gottiiga buot olbmábeali.

26Soai gottiiga maid Hamora ja su bártni Sikema ja válddiiga Dina mielddiska ja manaiga eret. 27Dasto Jakoba bártnit rievidišgohte sorbmejuvvon olbmuid opmodaga ja oppa gávpoga danne go sii ledje heahppášuhttán sin oappá. 28Soai válddiiga gávpoga olbmuid smávvaomiid, stuorraomiid ja áseniid ja buot mii lei gávpogis ja dan eatnamiin. 29Soai válddiiga sálašin buot sin opmodaga ja maiddái sin nissoniid ja mánáid, visot mii lei viesuin.

30Dalle Jakob dajai Simeonii ja Levii: “Doai leahppi buktán munnje lihkohisvuođa go leahppi moaráhuhttán dán eatnama olbmuid, kanaanlaččaid ja perisselaččaid, nu ahte sii vašuhit mu. Almma mus lea dušše unna jovkkoš. Jos sii čoagganit mu vuostá, de sii duššadit mu ja mu bearraša.” 31Muhto soai vástideigga: “Ii munno oappáin oaččo meannudit dego fuoráin?”