Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
28

281

28,1
24,3č+
Nu Isak rávkkai Jakoba lusas, buressivdnidii su ja dajai: “Ale váldde áhkkán kanaanlaš nieidda. 2Vuolgge baicca Paddan Aramii, eatnát áhči Betuela bearraša lusa, ja váldde doppe áhká ednot Labana nieiddain. 3Vare Buotveagalaš Ipmil buressivdnidivččii du ja dagašii du šattolažžan ja eatnagin, nu ahte dus šaddet máŋga álbmoga. 4
28,4
12,7+
Vare son attášii dutnje ja du nállái Abrahama buressivdnádusa, nu ahte don válddát oapminat dán eatnama maid Ipmil attii Abrahamii ja mas don dál ásat vierisin.” 5
28,5
Hos 12,13
De Isak vuolggahii Jakoba mátkái, ja Jakob vulggii Paddan Aramii aramealaš Labana, Betuela bártni, lusa gii lei Jakoba ja Esau eanu.

6Esau gulai ahte Isak lei buressivdnidan Jakoba ja vuolggahan su Paddan Aramii váldit doppe alccesis áhká, ja ahte Isak lei buressivdnidan su ja gieldán su váldimis áhká kanaanlaččaid nieiddain. 7Jakob lei jeagadan áhčis ja eatnis ja vuolgán Paddan Aramii. 8Dalle Esau ipmirdii ahte su áhčči Isak ii liikon kanaanlaš nissoniidda. 9

28,9
36,3
Nu son manai Abrahama bártni Ismaela lusa ja válddii áhkás guoktá lassin áhkkán Ismaela nieidda Mahalata, Nebajota oappá.

Jakoba niehku Betelis

10Jakob vulggii Beer Šebas ja manai Harrana guvlui. 11Go beaivi luoitádii, de son bisánii muhtun báikái idjii, válddii das geađggi oaivvevuložin ja veallánii.

12

28,12
Joh 1,51
Ihkku Jakob niegadii ráidalasa mii olii eatnamis gitta albmái, ja Ipmila eŋgelat gorgŋo ja njidje dan ráidalasa. 13Ja Hearrá čuoččui su bálddas ja celkkii: “Mun lean Hearrá, áhčát Abrahama Ipmil ja Isaka Ipmil. Dán eatnama man alde don veallát, mun attán dutnje ja du nállái. 14
28,14
12,2č+
Du nálli šaddá eatnagin dego eatnama sáttočalmmit, ja don viidánat oarjjás ja nuorttas, davás ja lulás, ja du ja du náli bokte buressivdniduvvojit buot eatnama sogat. 15Mun lean duinna ja várjalan du gosa ihkinassii don jođát, ja mun buvttán du ruoktot dán eatnamii. Mun in guođe du, muhto ollašuhtán dan maid lean lohpidan dutnje.”

16Jakob morihii niegustis ja dajai: “Hearrá lea duođaid dán báikkis, inge mun diehtán dan.” 17

28,17
2 Mos 3,5
19,12
De son ballái ja dajai: “Dát lea hirpmus báiki! Dás lea vissásit Ipmila viessu ja almmi poarta.” 18Árrat iđedis Jakob válddii geađggi mii sus lei leamaš oaivvevuložin, ceggii dan bázzin ja golggahii oljju dan ala. 19
28,19
35,615
28,19 Betel Namma mearkkaša “Ipmila viessu”. Gč. v. 17.Son gohčui dan báikki Betelin; ovdal dan gávpoga namma lei leamaš Lus.

20Jakob dagai lohpádusa ja dajai: “Jos Ipmil lea muinna ja várjala mu dán mátkkis, ja jos son addá munnje láibbi borrat ja biktasiid gárvun 21nu ahte mun beasan ráfis máhccat áhččán vissui, de Hearrá lea mu Ipmil. 22

28,22
3 Mos 27,30eč
Dán báikái masa mun ceggejin geađggi, šaddá Ipmila bassibáikin. Buot das maid don attát munnje, mun attán dutnje logádasaid.”

29

Jakob Labana luhtte

29129,1 nuortaálbmogiid mearkkaša dás aramealaččat Davvi-Mesopotamias, muđui davviarábalaš čearddat mat ásse Kanaana nuorttabealde. Vrd. Duop 6,3.33. aramealaččat.Jakob manai ain ovddos ja bođii nuortaálbmogiid eatnamii. 2

29,2
24,11+
Doppe son oinnii meahcis gáivvo ja golbma sávzaealu livvadeamen dan luhtte, dasgo dan gáivvos jugahuvvojedje ealut. Gáivoráiggi ovddas lei stuorra geađgi, 3ja easkka go buot ealut ledje čoahkkanan dasa, de geađgi fierahuvvui eret ja sávzzat jugahuvvojedje. Dasto geađgi biddjojuvvui fas sadjásis.

4Jakob jearai guođoheddjiin: “Vieljažiiddán, guđe báikki olbmot dii lehpet?” Sii vástidedje: “Mii leat Harrana olbmot.” 5

29,5
24,2429
Jakob jearai vel: “Dovdabehtetgo dii Labana, Nahora bártni?” Sii vástidedje: “Dovdat mii gal.” 6Son jearai: “Eallágo son dearvan?” Sii vástidedje: “Dearvan son gal eallá, ja do boahtáge su nieida Rakel sávzzaidisguin.” 7Jakob dajai: “Dálhan lea guovdelaš beaivi iige leat vel ealuid čohkkenáigi. Jugahehket sávzzaid ja dolvot daid fas guohtut.” 8Muhto sii dadje: “Eat mii sáhte dahkat dan ovdal go buot ealut leat čoahkis ja geađgi fierahuvvo gáivoráiggi ovddas. Dalle mii jugahit sávzzaid.”

9Go son lei ain sártnodeamen singuin, de Rakel buvttii dasa áhčis sávzzaid, dasgo son dat lávii guođohit daid. 10Go Jakob oinnii Rakela, ednos Labana nieidda, ja su sávzzaid, de son lávkii ovdan, fierahii geađggi gáivoráiggi ovddas ja jugahii ednos sávzzaid. 11De Jakob cummistii Rakela ja čirrui. 12Son muitalii Rakelii ahte son lea su áhči fuolki ja Rebekka bárdni, ja Rakel viehkalii muitalit dan áhččásis. 13Go Laban gulai ahte su neahpi lei boahtán, de son viehkalii su ovddal, fátmmastii ja cummistii su ja doalvvui su vissosis. Doppe Jakob muitalii Labanii buot mii sutnje lei dáhpáhuvvan, 14ja Laban dajai sutnje: “Don leat duođaid mu oažži ja varra.”

Lea ja Rakel

Go Jakob lei orron Labana luhtte mánu árvvu, 15de Laban dajai Jakobii: “Manin don galggašit bálvalit mu nuvttá, vaikko leatge mu fuolki? Daja maid siđat bálkán.” 16Labanis ledje guokte nieidda; boarráseappo namma lei Lea ja nuorabu Rakel. 1729,17 devkes čalmmit sáhttá maid jorgaluvvot “láđis čalmmit”.Leas ledje devkes čalmmit, muhto Rakel lei fávru ja čáppis. 18Jakob ráhkistii Rakela, ja danin son dajai: “Mun bálvalan du čieža jagi, juos attát munnje nuorat nieiddat Rakela.” 19Laban dajai: “Lea buoret ahte mun attán su dutnje go soames earrásii. Ása mu lusa!” 20

29,20
Hos 12,13
Nu Jakob bálvalii čieža jagi vai oažžu Rakela, ja dat jagit ledje su mielas dego moadde beaivvi, dainna go son ráhkistii Rakela.

21Jakob dajai Labanii: “Atte munnje mu áhká. Mu bálvalanáigi lea dievvan, ja dál mun dáhtun oažžut su.” 22Dalle Laban čohkkii buot dan báikki olbmuid ja lágidii guossemállásiid. 23Muhto eahkedis son vieččai nieiddas Lea ja doalvvui su Jakoba lusa, ja Jakob veallái suinna. 24Laban attii nieidasis Leai šlávvan iežas šlávvanieidda Silpa. 25Go iđit čuvggodii, de Jakob fuobmái ahte son lei ožžon Lea. Son dajai Labanii: “Maid don leat dahkan munnje! Munhan bálvalin du vai oaččun Rakela. Manne don behttet mu?” 26Laban vástidii: “Ii min báikkis leat vierrun náitit nuorabu ovdal boarráseappo. 27

29,27
Duop 14,1217
Divtte fal Lea headjavahku gollat, de oaččut bálkán nuorabuge, go bálvalat mu velá nuppi čieža jagi.” 28Jakob dagai nu ja doalai headjavahku Leain. De Laban attii maid nieiddas Rakela sutnje áhkkán 29ja attii nieidasis šlávvan iežas šlávvanieidda Bilha. 30Jakob veallái maiddái Rakeliin, ja son ráhkistii Rakela eambbo go Lea. Nu Jakob bálvalii Labana velá nuppi čieža jagi.

Jakoba bártnit

31

29,31
20,18+
Go Hearrá oinnii ahte Jakob hilggodii Lea, de son divttii Lea šaddat áhpeheapmin; muhto Rakel lei sahkuheapme. 3229,32 Ruben Namma mearkkaša “Geahča, bárdni”.Lea riegádahtii bártni ja bijai sutnje namman Ruben, dasgo son jurddašii: “Hearrá lea oaidnán mu vártnuhisvuođa. Dál mu boadnjá ráhkistišgoahtá mu.” 3329,33 Simeon Namma sulastahttá hebreagiel sáni mii mearkkaša “gullat”.Son šattai fas áhpeheapmin, riegádahtii bártni ja dajai: “Hearrá lea gullan ahte mu boadnjá hilggoda mu, ja danin son attii munnje vel dán bártnige.” Ja son bijai bárdnái namman Simeon. 3429,34 Levi Namma sulastahttá hebreagiel sáni mii mearkkaša “čadnojuvvot”.De son šattai fas áhpeheapmin, riegádahtii bártni ja dajai: “Almma dál mu boadnjá viimmat gesso munnje, munhan lean riegádahttán sutnje golbma bártni.” Danin bárdnái biddjojuvvui namman Levi. 3529,35 Juda Namma sulastahttá hebreagiel sáni mii mearkkaša “giitit”.Ohpihii Lea šattai áhpeheapmin, riegádahtii bártni ja dajai: “Dál mun rámidan Hearrá.” Danin son bijai bárdnái namman Juda. De son heittii riegádahttimis.

30

301Go Rakel oinnii ahte son ii ožžon mánáid, de son gáđaštišgođii oappás ja dajai Jakobii: “Veahket mu oažžut mánáid, muđui mun jámán!” 2

30,2
2 Gon 5,7
Dalle Jakob suhtai Rakelii ja dajai: “Leango mun mahkáš Ipmil? Sonhan lea gieldán dus heakkašattu.” 3
30,3
16,2
30,3 riegádahtášii mu askái boares dajaldat mii mearkkaša “adopšuvdna”; gč. 50,23.Rakel dajai: “Dá lea mu šlávvanieida Bilha. Mana su lusa, vai son riegádahtášii mu askái, ja nu mun maid oččošin mánáid su bokte.” 4Rakel attii šlávvanieiddas Bilha Jakobii, ja Jakob manai su lusa. 5Bilha šattai áhpeheapmin ja riegádahtii Jakobii bártni. 630,6 Dan Namma sulastahttá hebreagiel sáni mii mearkkaša “dubmet” dahje “veahkehit muhtuma su vuoigatvuhtii”.Dalle Rakel dajai: “Ipmil lea čoavdán mu ášši, son lea gullan mu rohkadusa ja addán munnje bártni.” Danne Rakel bijai bárdnái namman Dan. 7Rakela šlávvanisson Bilha šattai fas áhpeheapmin ja riegádahtii Jakobii nuppi bártni. 830,8 Naftali Namma sulastahttá dajaldaga mii mearkkaša “mu soahti”.Rakel dajai: “Mun lean fággádallan garrasit oappáinan ja lean vuoitán.” Ja son bijai bárdnái namman Naftali.

9Go Lea oinnii ahte son ii ožžon šat mánáid, de son attii iežas šlávvanieidda Silpa Jakobii áhkkán, 10ja Lea šlávvanisson Silpa riegádahtii Jakobii bártni. 1130,11 Gad Namma mearkkaša “lihkku”.Lea dajai: “Vuoi dán lihku!” Ja son bijai bárdnái namman Gad. 12Dasto Lea šlávvanisson Silpa riegádahtii Jakobii velá nuppi bártni, 13

30,13
Luk 1,48
30,13 Ašer Namma sulastahttá hebreagiel sáni mii mearkkaša “rámidit lihkolažžan”.ja Lea dajai: “Gal mun juo lean lihkolaš! Dál nissonat rámidit mu lihkolažžan.” Ja son bijai bárdnái namman Ašer.

1430,14 gierranmurjjiid šaddu mii adnojuvvui dálkkasin, ee. veahkehit sahkanahttima dahje nállašuhttima.Go Ruben oktii nisolájuid áigge lei meahcis, de son gávnnai gierranmurjjiid ja doalvvui daid eadnásis Leai. Dalle Rakel dajai Leai: “Atte munnje gierranmurjjiin maid du bárdni lea gávdnan!” 15Dalle Lea dajai sutnje: “Uhccángo dat lea ahte don leat váldán mu boatnjá, go don dál áiggut váldit bárdnán gierranmurjjiidge?” Muhto Rakel dajai: “Jakob oažžu veallát duinna otnáš ija, go mun fal oaččun bártnát gierranmurjjiid.” 16Ja go Jakob eahkedis máhcai meahcis, de Lea manai su ovddal ja dajai: “Don galggat dál boahtit mu lusa, dasgo mun lean oastán du alccesan bárdnán gierranmurjjiiguin.” Ja Jakob veallái suinna dan ija. 17Ipmil gulai Lea rohkadusa, ja Lea šattai áhpeheapmin ja riegádahtii Jakobii viđát bártni. 1830,18 Isaskar Namma sulastahttá sáni “bálká”, muhto muittuha maid sáni mii mearkkaša “oastit”, gč. v. 16.Dalle Lea dajai: “Ipmil lea bálkkašan mu go mun adden iežan šlávvanissona boadnjásan.” Ja son bijai bárdnásis namman Isaskar. 19De Lea šattai fas áhpeheapmin ja riegádahtii Jakobii guđát bártni. 20Dalle Lea dajai: “Ipmil lea addán munnje buori attáldaga. Dál mu boadnjá viimmat gudnejahttá mu, danin go mun lean riegádahttán sutnje guhtta bártni.” Ja son bijai bárdnái namman Sebulon. 21Maŋŋil Lea riegádahtii vel nieidda ja bijai sutnje namman Dina.

22

30,22
1 Sam 1,19
Muhto Ipmil muittii maiddái Rakela. Son gulai su rohkadusa ja divttii su šaddat šattolažžan. 23
30,23
Luk 1,25
Ja Rakel šattai áhpeheapmin ja riegádahtii bártni. Son dajai: “Ipmil lea váldán eret mu heahpada.” 2430,24 Josef Namma sulastahttá sáni mii mearkkaša “oktii vel geardduhit juoidá”. ▶ Josef.Son bijai bárdnái namman Josef ja dajai: “Vare Hearrá attášii munnje vel nuppi bártni!”

Jakob šaddá rikkisin

25Go Rakel lei riegádahttán Josefa, de Jakob dajai Labanii: “Luoitte mu vuolgit, vai mun beasan mannat iežan báikái ja iežan eatnamii. 26Atte munnje áhkáidan ja mánáidan geaid dihte mun lean bálvalan du, ja de mun vuolggán. Don dieđát ieš man bures mun lean bálvalan du.” 27

30,27
39,5
Laban vástidii: “Vare don gulašit mu! Mu lean diidamearkkain oaidnán ahte Hearrá lea buressivdnidan mu du dihte.” 28Ja son dajai vel: “Mearrit ieš maid siđat mus bálkán, de mun mávssán dan.” 29Jakob dajai sutnje: “Don dieđát ieš mo mun lean bálvalan du ja mo du oapmeeallu lea sturron ja laskan mu geahčus. 30Dasgo dat uhccánaš mii dus lei ovdal go mun bohten, lea dál šaddan stuorra eallun, ja juohke sajis gos mun lean leamaš, de Hearrá lea buressivdnidan du. Muhto goas mun beasan bargagoahtit iežan bearraša ovdii?” 31Dalle Laban jearai: “Maid mun galggašin addit dutnje?” Jakob dajai: “It don dárbbaš addit munnje maidege. Muhto jos mieđat dasa maid mun dál dajan, de mun ain guođohan ja geahčan du omiid. 32Odne mun geahčadan oppa du oapmeealu ja rátkkán das sierra buot sávzzaid mat leat čáhppadat ja buot gáiccaid mat leat girjjagat ja dilkot: Lehkos dat mu bálká. 33Mun bijan gudnán pántan: Go don dasto boađát geahčadit ealu mii lea šaddan mu bálkán, de buot gáiccaid mat eai leat dilkot dahje girjjagat ja buot sávzzaid mat eai leat čáhppadat, oažžu atnit suolaoapmin.” 34Laban vástidii: “Nu fal, šaddos nugo don dajat.” 35Seammá beaivvi Laban rátkkii sierra bohkáid mat ledje stábagat ja girjjagat ja buot gáiccaid mat ledje dilkot ja girjjagat, buot main lei vehášge vielgat, ja buot čáhppes sávzzaid. Daid son attii bártniidis gehččui. 36Dasto Laban sirddii dan ealu golbma beaivása eret Jakobis, gii guođohii Labana eará sávzzaid ja gáiccaid.

37Jakob válddii poppela, mandelmuora ja platána ovssiid ja lanjahii daidda stábiid, nu ahte soppiin šattai vilges muorra oidnosii. 38De son bijai lanjahuvvon ovssiid omiid ovdii jugahangárcuide, čáhcegáriide main dat fitne juhkamin. 39Oamit mat ledje doallan ragada ovssiid ovddas, gudde stábagiid, dilkuid ja girjjagiid. 40Daid lábbáid Jakob rátkkii alccesis. Go omiin lei fas iežaset ragatáigi, de son divui daid njuniid Labana ealu stábat ja čáhppes sávzzaid guvlui. Iežas ealuid son doalai sierra iige luoitán daid mastat Labana sávzzaiguin ja gáiccaiguin. 41Juohke háve go gievrras omiin álggii ragat, de Jakob bijai ovssiid čáhcegáriide omiid ovdii, vai dat ragašedje ovssiid luhtte. 42Muhto heajos omiid ovdii son ii bidjan ovssiid, ja nu gárte heajos oamit Labanii ja gievrras oamit fas Jakobii. 43Jakob šattai hui rikkisin, ja sus ledje hui ollu sávzzat ja gáiccat, šlávvanissonat ja šlávat, kamelat ja ásenat.