Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
25

Abrahama maŋimuš eallinjagit

251Abraham válddii fas áhká gean namma lei Ketura. 2

25,2
1 Muit 1,32
Son riegádahtii Abrahamii Simrana, Jokšana, Medana, Midjana, Jišbaka ja Šuaha. 3Jokšanii riegádedje Saba ja Dedan, ja Dedanis buolvaduvve aššurlaččat, letušlaččat ja leumlaččat. 4Midjana bártnit ledje Efa, Efer, Henok, Abida ja Eldaa. Dát buohkat buolvaduvve Keturas. 5Abraham attii oppa opmodagas Isakii. 6Liigeáhkáidis bártniide Abraham attii attáldagaid ja vuolggahii sin, dalle go lei ain eallimin, Nuortaeatnamii eret bártnis Isaka luhtte.

7Abrahama oppa eallináigi lei čuođičiežalogivihtta jagi. 8De son jámii alla agis, boarisin ja beivviin gallánan, ja son váldojuvvui olbmuidis lusa. 9

25,9
23,16eč+
Su bártni guovttos Isak ja Ismael hávdádeigga su Makpela bákteráigái hetlaš Efrona, Sohara bártni, eatnamii Mamre lahka. 10Dan eatnama Abraham lei oastán hetlaččain, ja dohko hávdáduvvuiga Abraham ja su áhkká Sara. 11
25,11
16,14+
Abrahama jápmima maŋŋil Ipmil buressivdnidii su bártni Isaka. Isak ásai Beer Lahai Roi lahkosiin.

Ismaela sohka

12

25,12
16,101 Muit 1,29eč
Dát lea Abrahama bártni Ismaela sohka, su gean Sara egyptalaš šlávvanisson Hagar riegádahtii Abrahamii. 13Dát ledje Ismaela bártnit agi mielde logahallojuvvon: Nebajot, Ismaela vuosttašriegádeaddji, Kedar, Adbeel, Mibsam, 14Mišma, Duma, Massa, 15Hadad, Tema, Jetur, Nafiš ja Kedma. 16Dát ledje Ismaela bártnit, guoktenuppelohkái čeardda oaivámuččat. Sin namaid mielde leat navdojuvvon maiddái sin siiddat ja báikkit. 1725,17 áhčiidis áhčči.Ismaela eallináigi lei čuođigolbmalogičieža jagi. De son jámii ja váldojuvvui áhčiidis lusa.

18

25,18
16,12
Ismaela soga ássanbáikkit olle Havila rájes gitta Šura rádjái Egypta nuorttabeallái. Ja Ismael lei vuostálagaid buot vieljaidisguin.

Esau ja Jakob

19Dát lea muitalus Abrahama bártni Isaka sogas. Abrahamii riegádii Isak. 20

25,20
24,1067
25,20 Paddan Aram Arama guolbbaeanan, Mesopotamias.Isak lei njealljelogijahkásaš go válddii áhkkán Rebekka, gii lei Paddan Arama aramealačča Betuela nieida ja Labana oabbá. 21
25,21
1 Sam 1,5
Isak rohkadalai Hearrá áhkás ovddas, dasgo Rebekka lei sahkuheapme. Hearrá gulai su rohkadusa, ja Rebekka šattai áhpeheapmin. 22Muhto go mánát norddasteigga goabbat guoimmiska Rebekka goaŧus, de son dajai: “Manin munnje geavvá dáinna lágiin?” Son manai jearrat ráđi Hearrás, 23
25,23
27,29
Mal 1,2
Rom 9,13
ja Hearrá celkkii:

“Guokte álbmoga leat du goaŧus,

dus surggiidit guokte álbmoga.

Nubbi álbmot lea gievrrat go nubbi,

boarráset bálvala nuorabu.”

24Go dal Rebekka áigi dievai, de son riegádahtii jumežiid. 2525,25 ruoksat Hebreagiel sátni sulastahttá nama Edom, gč. v. 30. guolgái Hebreagiel sátni sulastahttá báikenama “Seir”, gos Esau nálli ásai, gč. 36,9.Dat gii riegádii vuosttažin, lei ruoksat ja miehtá buot guolgái dego guolgabivttas, ja son oaččui nama Esau. 2625,26 Jakob Hebreagiel sátni sáhttá mearkkašit “doallat šušmmis” dahje “fillet”, “dájuhit”. Vrd. 27,36; Hos 12,3č. ▶ Jakob.De riegádii su viellja, ja son doalai gieđain Esau šušmmis; danin son oaččui nama Jakob. Isak lei guhttalogijahkásaš go soai riegádeigga.

27Go bártnážat stuoruiga, de Esau šattai čeahpes bivdin gii eloštii meahcis, muhto Jakob lei jaskeslunddot olmmái ja orodii siiddas. 28Isak lei váibmil meahcielliid birgui, ja danin son ráhkistii eambbo Esau, muhto Rebekkai Jakob lei ráhkkáseabbo.

Esau vuovdá iežas vuosttašriegádeami vuoigatvuođa

29Oktii go Jakob lei málesteamen, de Esau bođii meahcis ja lei váiban. 3025,30 ruoksada >v. 25.Son dajai Jakobii: “Attes munnje veaháš duon ruoksada, duon rukses máli, dasgo mun lean váiban.” Das son oaččui nama Edom. 3125,31 vuosttašriegádeami vuoigatvuođa vuosttašriegádeaddji.Muhto Jakob dajai: “Vuovdde munnje vuos iežat vuosttašriegádeami vuoigatvuođa.” 32Esau vástidii: “Fargga mun gal jámán. Maid mun dalle dagan vuosttašriegádeami vuoigatvuođain?” 33

25,33
Hebr 12,16
Jakob dajai: “Vuortno vuos munnje.” Nu Esau vuortnui ja vuvddii Jakobii iežas vuosttašriegádeami vuoigatvuođa. 34Dasto Jakob attii sutnje láibbi ja linsamáli. Esau borai ja jugai, čuožžilii ja manai geidnosis. Nu hálbin Esau anii iežas vuosttašriegádeami vuoigatvuođa.

26

Isak ja Rebekka Geraris

261

26,1
12,10+
Eatnamii šattai nealgi, eará go dat nealgi mii lei Abrahama beivviid. Isak vulggii filistalaččaid gonagasa Abimeleka lusa Gerarii. 2Hearrá almmustuvai sutnje ja celkkii: “Ale mana Egyptii, muhto oro dan eatnamis maid mun dutnje čájehan. 3
26,3
12,728,15
31,3
39,2č23
5 Mos 31,8
Jos 1,5
Ása vierisin dán eatnamii, de mun lean duinna ja buressivdnidan du. Dasgo dutnje ja du nállái mun attán buot dáid eatnamiid ja doalan váli maid vurdnon áhččásat Abrahamii. 4
26,4
13,16+
Mun dagan du náli eatnagin dego almmi násttit ja attán du nállái buot dáid eatnamiid, ja du náli bokte buressivdniduvvojit buot eatnama álbmogat. 5Nu šaddá danin go Abraham gulai mu jiena ja doalai maid mun gohččon su doallat. Son doalai mu báhkkomiid, mearrádusaid ja lágaid.”

6Isak ásai Gerarii. 7

26,7
12,13
Go dan guovllu olbmát jearahedje gii Rebekka lei, de Isak dajai: “Son lea mu oabbá.” Son ii duostan muitalit ahte Rebekka lei su áhkká, dasgo son balai ahte dan guovllu olbmát goddet su Rebekka dihte, gii lei hui fávru. 826,8 buorranaddamin Hebreagiel sátni sulastahttá nama Isak; vrd. 17,17; 21,3.9.Go Isak lei orron doppe muhtun áiggi, de filistalaččaid gonagas Abimelek lei oktii geahččamin láseráigge ja oinnii Isaka buorranaddamin áhkkásis Rebekkai. 9Dalle Abimelek rávkkai Isaka lusas ja dajai: “Sonhan lea du áhkká! Manin don dadjet ahte son lea du oabbá?” Isak vástidii: “Mun ballen ahte gottáhalašin su dihte.” 10Abimelek dajai: “Maid don leat dahkan midjiide! Soamis min álbmogis livččii veallán suinna, ja dalle don livččet dahkan min sivalažžan.” 11Abimelek almmuhii oppa álbmogii: “Dat gii duohtada dán olbmá dahje su áhká, ráŋggáštuvvo jápmimiin.”

12Muhtun jagi Isak gilvvii gortni dan eatnamis ja oaččui čuođigeardásaš šattu, danin go Hearrá buressivdnidii su. 13Ja son rikkui ahte rikkui, ja maŋážassii son lei hui jábálaš. 14Go sutnje ledje čoggon smávvaoamit ja stuorraoamit ja ollu bálvaleaddjit, de filistalaččat gáđaštišgohte su. 15

26,15
21,25
Filistalaččat devde sádduin buot gáivvuid maid su áhči Abrahama bálvvát ledje dolin goivon. 16Abimelek dajai Isakii: “Vuolgge eret min luhtte, don leat šaddan menddo fámolažžan.” 17Isak vulggii doppe, dagai siidda Gerarleahkái ja ásai dohko.

18Isak rokkahii fastain daid gáivvuid mat ledje goivojuvvon su áhči Abrahama áigge ja maid filistalaččat ledje deavdán Abrahama jápmima maŋŋil. Son bijai daidda fas seammá namaid maid su áhčči lei bidjan. 19Isaka bálvvát roggagohte gáivvo leahkái ja gávdne doppe ádjaga mas lei golgi čáhci. 2026,20 Esek Namma sulastahttá hebreagiel sáni mii mearkkaša “riidalit”.Muhto Gerara oapmegeahččit riidališgohte Isaka oapmegehččiiguin ja dadje: “Čáhci gullá midjiide.” Nu son gohčui gáivvo Esekin, danin go sii riidaledje suinna. 2126,21 Sitna Namma sulastahttá hebreagiel sáni satan, mii mearkkaša “vuostálasti”, “sivahalli”.Isaka bálvvát rogge vel nuppi gáivvo, ja dasge šattai riidu. Dan dihte son gohčodii dan Sitnan. 2226,22 Rehobot Hebreagiela mielde “šiljut”.Son sirddii doppe eret ja rokkai vel gáivvo, ja das ii šaddan riidu. Danin son gohčodii dan Rehobotin ja dajai: “Dál Hearrá lea addán midjiide viiddis saji, ja mii sáhttit šaddat šattolažžan dán eatnamis.”

Isak ja Abimelek dahkaba lihtu

23Gerara guovllus Isak sirddii Beer Šebai. 24

26,24
12,2č+
Dan ija Hearrá almmustuvai sutnje ja celkkii:

“Mun lean du áhči Abrahama Ipmil.

Ale bala, dasgo mun lean duinna.

Bálvaleaddján Abrahama dihte

mun buressivdnidan du

ja dagan du náli eatnatgeardásažžan.”

25Isak huksii dohko áltára ja čuorvvui Hearrá nama. Son dagai dohko siidda, ja su bálvaleaddjit rogge gáivvo.

26

26,26
21,22eč
Abimelek bođii Geraris Isaka lusa ja oktan suinna su ráđđeaddi Ahussat ja soahteveaga oaivámuš Pikol. 27Isak dajai sidjiide: “Manin dii boahtibehtet mu lusa, vaikko vašuhehpet mu ja ájiidet mu eret luhtádet?” 28Sii vástidedje: “Mii leat oaidnán ahte Hearrá lea duinna. Dan dihte mii árvaleimmet ahte don ja mii galggašeimmet vuordnut váli guhtet guoibmáseamet. Daga minguin lihtu 29ja lohpit ahte it daga midjiide maidege baháid. Eathan miige leat dahkan dutnje eará go buori ja leat luoitán du mannat ráfis. Dus lea Hearrá buressivdnádus.” 30Dalle Isak lágidii sidjiide guossemállásiid, ja sii borre ja juhke. 31Árrat iđedis sii vurdno váli guhtet guoibmáseaset. Dasto Isak dagai dearvvuođaid, ja sii vulge su luhtte ráfis.

32Dan seammá beaivvi Isaka bálvvát bohte muitalit ahte ledje gávdnan čázi dan gáivvos maid ledje leamaš roggamin. 3326,33 Beer Šeba >21,31.Isak gohčui gáivvo Šiban. Danin dan gávpoga namma mii lea doppe, lea vel otná beaivvige Beer Šeba.

34

26,34
24,336,2
Go Esau lei njealljelogijahkásaš, de son válddii áhkkán Judita, hetlaš Beeri nieidda, ja Basemata, hetlaš Elona nieidda. 35
26,35
27,46
Soai šattaiga stuorra morašin Isakii ja Rebekkai.

27

Jakob oažžu áhčistis buressivdnádusa

271Go Isak lei boarásmuvvan ja su čalmmit ledje hedjonan nu ahte son ii šat oaidnán, de son rávkkai lusas boarráset bártnis Esau ja dajai sutnje: “Bártnážan!” Esau vástidii: “Maid, áhčážan?” 2Isak dajai: “Mun lean juo boarásmuvvan, inge dieđe goas jámežan. 3Váldde dal vearjjuidat, njuollaskuohpu ja dávggi, ja gotte munnje juogašlái meahciealli. 4Ráhkat munnje njálgga herskko, dakkára masa mun liikon, vai beasan borrat ja buressivdnidit du ovdal go jámán.”

5Muhto Rebekka gulai go Isak sártnui bártniinis Esauin. Go Esau dasto lei mannan meahccái bivdit áhččásis meahciealli, 6de Rebekka dajai bárdnásis Jakobii: “Mun gullen go du áhčči eske dajai vielljasat Esaui: 7‘Bivdde munnje meahciealli ja ráhkat munnje njálgga biepmu, vai mun beasan buressivdnidit du Hearrá muođuid ovddas ovdal go jámán.’ 8Ja dál, bártnážan, jeagat mu ja daga nugo mun gohčun. 9Viečča munnje ealus guokte gihci, de mun ráhkadan áhččásat njálgga biepmu masa son liiko. 10Doalvvo dan áhččásat, vai son borrá ja de buressivdnida du ovdal go jápmá.” 11

27,11
25,25
Jakob dajai eadnásis: “Muhto mu viellja Esauhan lea guolgás olmmái, ja mun lean guolggaheapme. 12Naba jos áhčči guldala mu? Dalle son atná mu bilkideaddjin, ja mu oassin šaddá garuhus iige buressivdnádus.” 13Eadni dajai sutnje: “Deivos dat garuhus munnje, bártnážan. Gula fal mu ja mana viežžat gihciid.”

14De Jakob vieččai gihciid eadnásis, ja su eadni ráhkadii Isakii njálgga herskko masa son liikui. 15Rebekka válddii boarráset bártnis Esau buoremus biktasiid mat ledje su luhtte goađis, ja gárvvuhii daid nuorat bárdnásis Jakobii. 16Gihcenáhkiid son giesai su gieđaid birra ja su guolggahis čeabeha birra. 17Dasto son attii bártnis Jakoba gihtii herskko ja láibbi maid lei ráhkadan. 18Jakob manai áhčis lusa ja dajai: “Áhčči!” Isak vástidii: “Dá mun lean, bártnážan. Gii don leat?” 19Jakob dajai áhččásis: “Mun lean Esau, du vuosttašriegádeaddji. Mun lean dahkan nugo don gohččot. Lihka čohkut, bora mu báhčin sállaša ja buressivdnit mu.” 20Isak jearai: “Mo don leat dalle nu fargga gávdnan dan, bártnážan?” Jakob vástidii: “Hearrá, du Ipmil, vuolggahii dan mu ovdii.” 21Dalle Isak dajai Jakobii: “Boađe lagabuidda, bártnážan, vai mun beasan guldalit, leatgo don duođaid mu bárdni Esau vai it.” 22Jakob manai áhčis lusa, ja Isak guldalii su ja dajai: “Jietna lea Jakoba jietna, muhto gieđat leat Esau gieđat.” 23Isak ii dovdan Jakoba, danin go su gieđat ledje guolgát dego su vielja Esau gieđat, ja son buressivdnidii Jakoba. 24Isak jearai vel: “Leatgo don duođaid mu bárdni Esau?” Jakob vástidii: “De lean.” 25Dalle Isak dajai: “Buvtte munnje borramuša, vai mun beasan borrat bárdnán sállaša ja buressivdnidit du.” Jakob buvttii sutnje biepmu ja viinni, ja son borai ja jugai. 26De Isak dajai: “Boađe goit lagabuidda ja cummis mu, bártnážan.” 27

27,27
Hebr 11,20
Jakob manai su lusa ja cummistii su, ja Isak havssii su biktasiid hája. Son buressivdnidii su ja celkkii:

“Bárdnán hádja lea dego

meahci hádja,

meahci maid Hearrá

lea buressivdnidan.

28Vare Ipmil attášii dutnje

almmi suolnni

ja eatnama šattolašvuođa,

valljugasat gortni ja viinni.

29

27,29
25,23+
Álbmogat bálvalit du,

olbmuid čearddat gopmirdit du.

Leage vieljaidat ráđđejeaddji.

Eatnát bártnit gopmirdit du.

Garuhuvvon leat dat

geat du garuhit,

buressivdniduvvon dat

geat du buressivdnidit.”

30Isak lei aiddo geargan buressivdnideames Jakoba ja Jakob lei vuolgán áhčis luhtte, go Esau bođii bivdinmohkis. 31Songe ráhkadii njálgga herskko, buvttii áhččásis ja dajai: “Áhččán, čohkán borrat maid bárdnát lea buktán meahcis, vai beasat buressivdnidit mu.” 32Su áhčči Isak jearai: “Gii don leat?” Esau vástidii: “Mun lean bárdnát Esau, du vuosttašriegádeaddji.” 33Dalle Isak suorganii sakka ja jearai: “Gii dalle lei dat gii gottii meahciealli ja buvttii munnje? Mun borren ovdal go don bohtet ja buressivdnidin su, ja dál son lea buressivdniduvvon.” 34

27,34
Hebr 12,17
Go Esau gulai áhčis sániid, de son čirrui jitnosit ja bahččagit ja dajai áhččásis: “Buressivdnit muge, áhčážan!” 35Dalle Isak dajai: “Du viellja bođii gávvilvuođain ja válddii buressivdnádusa maid don livččet galgan oažžut.” 3627,36 Jakob >25,26. ▶ Jakob.Dalle Esau dajai: “Dan dihte son gohčoduvvoge Jakobin, go son lea juo guovtte geardde beahttán mu. Son válddii mu vuosttašriegádeami vuoigatvuođa, ja dál son lea váldán mu buressivdnádusage!” Esau jearai vel: “Iigo dus leat buressivdnádus mu várásge?” 37Isak vástidii Esaui: “Mun lean bidjan su du hearrán, buot su vieljaid mun lean addán sutnje bálvaleaddjin, ja mun lean addán sutnje gortni ja viinni. Maid mun dalle vel galggan dahkat du ovdii, bártnážan?” 38Esau dajai áhččásis: “Dušše okta buressivdnádusgo dus lea, áhčážan? Buressivdnit muge, áhčážan!” Ja Esau čierui jitnosit. 39Su áhčči Isak dajai sutnje:

“Guhkkin eatnama šattolašvuođas

lea du ássansadji,

almmi suolnni haga.

40

27,40
2 Gon 8,2022
Miehkát veagas don ealát,

vieljat don šattat bálvalit.

Muhto oktii don gaikkihat

iežat luovus

ja rihpastat su geassá niskkis.”

41Esau anii bahčavuođa Jakoba vuostá dan dihte go Jakob lei ožžon áhči buressivdnádusa, ja son jurddašii: “Fargga boahtá áigi goas moai moraštetne áhččáme. Dalle mun gottán vielljan Jakoba.” 42Go Rebekkai muitaluvvui maid su boarráset bárdni Esau áiggui, de son rávkkai nuorat bártnis Jakoba ja dajai sutnje: “Du vieljas Esaus lea mávssahanmiella, ja son áigu goddit du. 43Bártnážan, daga nugo mun dajan: Báhtar dálán vielljan Labana lusa Harranii. 44Oro su luhtte muhtun áiggi, dassážii go vieljat moarri lea vássán 45

27,45
2 Sam 14,1eč
ja son lea vajáldahttán maid don dahket sutnje. Dalle mun bijan dutnje sáni ja vieččahan du doppe. Manne mun galggašin massit dudno goappašagaid ovttat beaivvi?”

Isak vuolggaha Jakoba Labana lusa

46

27,46
26,34č
Rebekka dajai Isakii: “Mun láittastuvan jámas dáid hetlaš nissoniid dihte. Jos Jakob váldá áhkkán hetlaš nieidda, dakkára go duot guovttos, de manin mun dalle oppa ealánge?”