Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
16

Hagar ja Ismael

161Sarai, Abrama áhkká, ii lean riegádahttán boadnjásis máná. Muhto Sarajis lei egyptalaš šlávvanieida gean namma lei Hagar. 2

16,2
30,39
Sarai dajai Abramii: “Hearrá lea buđđon mu nu ahte in riegádahte. Mana mu šlávvanieidda lusa; vai son riegádahtášii munnje máná.” Abram jeagadii Saraja. 3Go Abram lei ássan logi jagi Kanaanis, de su áhkká Sarai attii egyptalaš šlávvanieiddas Hagara sutnje áhkkán. 4
16,4
1 Sam 1,6
Abram manai Hagara lusa, ja Hagar šattai áhpeheapmin. Go Hagar oinnii ahte son lea áhpeheapmin, de son badjelgeahččagođii eamidis. 5
16,5
1 Sam 24,1316
De Sarai dajai Abramii: “Dát vearrivuohta maid mun gillán, lea du sivva. Mun adden iežan šlávvanieidda du fátmái, muhto son lea badjelgeahččagoahtán mu dan rájes go oinnii ahte lea áhpeheapmin. Vare Hearrá dubmešii munno gaskka!” 6Abram dajai Sarajii: “Son lea du šlávvanieida. Daga sutnje maid dáhtut.” Ja Sarai ráŋggui Hagara nu ahte son báhtarii eret su luhtte.

7

16,7
22,1115
2 Mos 3,2
4 Mos 22,22eč
Duop 2,14
16,7 Hearrá eŋgel sárdnu Hearrá sajis ja lea seammá dásis go Hearrá v. 13. Vrd. 22,11.15; 2 Mos 3; Duop 6; 13. Šur meahcceguovlu mii lea Sinainjárgga davágeahčen. Vrd. 25,18; 1 Sam 15,7.Hearrá eŋgel deaivvai Hagara meahcis ájagáttis Šura geainnu guoras. 8Son jearai: “Hagar, Saraja šlávvanieida, gos don leat boahtimin ja gosa mannamin?” Hagar vástidii: “Mun lean báhtaran eret eamidan Saraja luhtte.” 9Dalle Hearrá eŋgel celkkii sutnje: “Máhca eamidat lusa ja vuollán su gieđa vuollái.” 10
16,10
17,20
21,1318
25,12eč
Hearrá eŋgel celkkii vel sutnje: “Mun dagan du náli nu eatnagin ahte dat ii leat lohkamis.” 1116,11 Ismael Namma mearkkaša “Ipmil gullá”. Gč. 21,17.De Hearrá eŋgel celkkii sutnje:

“Don leat máná vuostá,

ja go riegádahtát bártni,

de gohčo su Ismaelin,

dasgo Hearrá lea gullan

go váidalit vártnuhisvuođat.

12Du bárdni lea dego meahciásen,

son lea gazzalagaid buohkaiguin,

ja buohkat leat gazzalagaid suinna.

Son ássá buot vieljaidis

nuorttabealde.”

13

16,13
22,14
Hagar attii Hearrái, guhte lei sárdnon suinna, nama “Don leat Ipmil guhte oaidná mu”. Dasgo son jurddašii: “Leango mun duođaid oaidnán su gii oaidná mu?” 14
16,14
24,62
25,11
16,14 Beer Lahai Roi Hebreagiela mielde “su gáivo, gii eallá ja oaidná mu”, gč. v. 13.Dan dihte dat gáivo gohčoduvvo namain Beer Lahai Roi; dat lea Kadeša ja Bereda gaskkas.

15Hagar riegádahtii Abramii bártni, ja Abram bijai bárdnásis, gean Hagar lei riegádahttán, namman Ismael. 16Abram lei gávccilogiguđajahkásaš go Hagar riegádahtii sutnje Ismaela.

17

Lihttu ja lihtu mearka

17117,1 Ipmil, Buotveagalaš hebreagillii El šaddai. Boares hebrealaš ipmilnamma man mearkkašupmi ii leat čielggas. 2 Mos 6,3 mielde dat ipmilnamma geavahuvvui ovdal go namma JHWH, Hearrá, almmustahttojuvvui Mosesii, gč. 2 Mos 3,14. ▶ Hearrá.Go Abram lei ovccilogiovccijahkásaš, de Hearrá almmustuvai sutnje ja celkkii: “Mun lean Ipmil, Buotveagalaš. Vádjol láitemeahttumin mu muođuid ovddas. 2

17,2
13,16+
Mun dagan lihtu duinna ja dagan du náli sakka stuorisin.” 3Dalle Abram luoitádii eatnamii muđolassii, ja Ipmil celkkii sutnje: 4“Dát lea lihttu maid mun dagan duinna: Don šattat eatnat álbmogiid áhččin. 5
17,5
Neh 9,7
Jes 51,2
Rom 4,17
17,5 Abram, Abraham Go Ipmil dagai ođđa lihtu Abramiin, de Abram oaččui nama Abraham. Goappašat namat mearkkašit jáhkkimis “Áhčči lea aliduvvon”, muhto dán oktavuođas Abrahama namma čadnojuvvo hebreagiel sátnái mii mearkkaša “eatnatvuohta”.Du namma ii leat šat Abram, muhto Abraham, danne go mun dagan du álbmogiid eatnatvuođa áhččin. 6Mun dagan du hui šattolažžan, ja dus buolvaduvvet álbmogat ja gonagasat. 7Mun bisuhan lihtton duinna ja du náliin, agálaš lihtu buolvvas bulvii, ja mun lean du Ipmil ja maiddái du náli Ipmil. 8
17,8
12,7+
Mun attán dutnje ja du nállái dán eatnama agálaš opmodahkan, oppa Kanaana gos don dál ásat vierisin, ja mun lean maiddái du náli Ipmil.”

9Ipmil celkkii vel Abrahamii: “Dollet mu lihtu, don ja du nálli buolvvas bulvii. 10

17,10
3 Mos 12,3
Apd 7,8
Rom 4,11
Dán dii galgabehtet doallat dan lihtus maid mun lean dahkan duinna ja du náliin: Birračuhppet juohke olbmábeali. 11Čuhppet eret iežadet ovdaliikki. Dát lea dan lihtu mearka maid mun lean dahkan dinguin. 12Buot din olbmábealli galgá birračuhppojuvvot gávccibeaivásažžan buolvvas bulvii, maiddái šlávat geat leat riegádan du viesus ja šlávat geaid leat oastán vierroeatnama olbmuin, dakkárat geat eai gula du nállái. 13Sii galget birračuhppojuvvot, sihke šlávat geat leat riegádan du viesus ja šlávat geaid don leat oastán. Nu din oačči birračuohpahus lea mu agálaš lihtu mearkan. 14Muhto juohke birračuohpakeahtes olbmábealli gean ovdaliiki ii leat birračuhppojuvvon, galgá čuldojuvvot álbmogisttis. Dasgo son lea rihkkon mu lihtu.”

1517,15 Sarai, Sara Ođđa namma Sara mearkkaša “gonagasa nieida”, ja dat gii oažžu dán nama galgá riegádahttit gonagasaid, gč. v. 16.Ipmil celkkii Abrahamii: “Ale gohčot šat áhkát Sarajin, muhto gohčo su Saran. 16Mun buressivdnidan su ja divttán su riegádahttit dutnje bártni. Mun buressivdnidan su: Sus buolvaduvvet álbmogat ja gonagasat.” 17

17,17
18,12
Luk 1,18
Rom 4,19
17,17 bohkosii Hebreagillii lea dás sátnestoahkan namain Isak ja sániin mii mearkkaša “boagustit”; gč. v. 19.Abraham luoitádii eatnamii muđolassii muhto bohkosii, danin go son jurddašii: “Sáhttágo čuođijahkásaš šaddat áhččin, ja sáhtášiigo Sara gii lea ovccilogijahkásaš, vel riegádahttit?” 18Ja Abraham celkkii Ipmilii: “Vare Ismael beasašii eallit du ovddas!” 19
17,19
18,10
21,3
Hebr 11,11
Ipmil celkkii: “Du áhkká Sara riegádahttá dutnje bártni, ja don galggat bidjat su namman Isak. Mun bisuhan lihtton suinna, ja dat bissu agálaččat maiddái su náliin. 20
17,20
16,10+
Ja mun lean gullan maiddái du rohkadusa Ismaela ovddas. Mun buressivdnidan su, dagan su šattolažžan ja eatnánahtán su hui sakka. Son šaddá guoktenuppelohkái oaivámučča áhččin, ja mun dagan su stuorra álbmogin. 21
17,21
18,1014
21,1
Rom 9,9
Muhto lihtton mun bisuhan Isakiin gean Sara riegádahttá boahtte jagi dán áigái.” 22Go Ipmil lei sárdnon Abrahamiin, de son vulggii eret su luhtte.

23Seammá beaivvi Abraham birračuohpai bártnis Ismaela ja iežas viesu olbmáid ja bárdnemánáid, sihke daid geat ledje riegádan su viesus ja daid geaid lei oastán ruđain, nugo Ipmil lei gohččon su dahkat. 24Abraham lei ovccilogiovccijahkásaš go su ovdaliiki čuhppojuvvui, 25ja su bárdni Ismael lei golbmanuppelotjahkásaš go su ovdaliiki čuhppojuvvui. 26Dan seammá beaivvi birračuhppojuvvuiga Abraham ja su bárdni Ismael. 27Buot Abrahama viesu olbmát, sihke dat geat ledje riegádan su viesus ja dat geaid son lei oastán vierroeatnama olbmuin, birračuhppojuvvojedje oktan suinna.

18

Hearrá galleda Abrahama

181Hearrá almmustuvai Abrahamii Mamre áikkaid luhtte. Abraham lei čohkkámin goađis uvssas go beaivi lei báhkkaseamos, 2

18,2
19,1
Hebr 13,2
ja go son geahčastii, de son oinnii golbma olbmá lahkoneamen. Dalán go son oinnii sin, de son viehkalii goahteuvssas sin ovddal ja gopmirdii eatnamii muođuid. 3Son dajai: “Hearrá, jos mun lean gávdnan árpmu du čalmmiin, de ale mana bálvaleaddját meattá. 4Almma mun oaččun buktit veaháš čázi, vai beassabehtet bassat julggiid ja vuoiŋŋastit dás muora vuolde? 5Mun vieččan didjiide veahá borramuša, vai beassabehtet áhpásmuvvat ovdal go joatkibehtet mátkki. Almma dii dan dihte lehpetge boahtán mu, bálvaleaddjádet, lusa.” Sii celke: “Daga nugo leat sárdnon.” 618,6 golbma mihtu sullii 36 l.Abraham doamai goahtái Sara lusa ja dajai: “Viežžal golbma mihtu buoremus jáffuid, duhppes dáiggi ja dahkal gáhkuid!” 7De son viegai omiid lusa, válddii čáppa buori gálbbi ja attii dan bálvásis, gii ráhkadasttii das biepmu. 8Son buvttii vuoja, mielkki ja gálbbi maid bálvá lei ráhkadan, ja bijai daid gussiidis ovdii. Ieš son čuoččui gussiid luhtte muora vuolde dan botta go sii boradedje.

9Olbmát jerre Abrahamis: “Gos lea Sara, du áhkká?” Son vástidii: “Son lea goađis.” 10

18,10
17,21+
Dalle okta sis dajai: “Mun máhcan du lusa boahtte jagi dán muttus, ja dalle áhkástat Saras lea bárdni.” Muhto Sara lei Abrahama duohken goahteuvssas ja gulai mii daddjojuvvui. 11
18,11
Hebr 11,11
Abraham ja Sara leigga juo hui boarrásat, iige Sara lean šat mánnáoažžunagis. 12
18,12
17,17+
Danne Sara boagustii ja jurddašii: “Sáhttágo dákkár goldnan nissonis vel gohccát hállu? Ja mu hearráge lea juo boaris.” 13Dalle Hearrá jearai Abrahamis: “Manne Sara boagustii? Manne son jurddašii: ‘Sáhtášingo mun duođaid oažžut máná, go lean juo ná boaris?’ 14
18,14
Jer 32,1727
Luk 1,37
Leago mihkkege veadjemeahttun Hearrái? Boahtte jagi dán muttus mun máhcan du lusa, ja dalle Saras lea bárdni.” 15Sara šiittii ja dajai: “In mun boagustan”, dasgo son lei balus. Muhto Hearrá celkkii: “Gal don boagustit.”

Abraham ánuha árpmu Sodomai

16De olbmát čuožžiledje ja vulge Sodoma guvlui, ja Abraham mieđuštii sin muhtun gaskka. 17Hearrá jurddašii: “Manin mun galggašin čiehkat Abrahamis maid áiggun dahkat? 18

18,18
12,2č+
Dasgo Abraham šaddá stuorra ja fámolaš álbmogin, ja su siste buressivdniduvvojit buot eatnama álbmogat. 19Munhan lean válljen su, vai son galgá gohččut iežas bártniid ja náli bissut Hearrá geainnus ja dahkat dan mii lea riekta ja vuoigat. Dalle ollašuvvá dat maid mun lean lohpidan Abrahamii.” 20
18,20
13,13+
Ja Hearrá celkkii: “Váidalusčuorvvas mii gullo Sodoma ja Gomorra ássiid dihte lea stuoris, ja sin suddu lea hui lossat. 21Mun áiggun mannat geahččat leatgo sii duođaid dahkan buot dan bahá man dihte váidalus lea boahtán mu ovdii, ja jus eai leat, de mun dáhtun diehtit dan.”

22Olbmát vulggiiga Sodoma guvlui, muhto Hearrá bázii vel sártnodit Abrahamiin. 23Abraham lávkii lagabui ja jearai: “Áiggutgo don duššadit vanhurskásiid oktan ipmilmeahttumiiguin? 24Jos mat gávpogis leat vihttalogi vanhurskása, duššadatgo dalle singe? Itgo seasttáše báikki dan viđalogi vanhurskása dihte geat ásset doppe? 25

18,25
Sál 7,9
Apd 17,31
Rom 3,6
Ithan don sáhte goddit vanhurskásiid oktan ipmilmeahttumiiguin, nu ahte geavvá vanhurskásiidda seammá láhkái go ipmilmeahttumiidda. Ithan don nu sáhte dahkat! Iigo oppa eatnama duopmár dubmeše riekta?” 26Hearrá celkkii: “Jos mun gávnnan Sodomas vihttalogi vanhurskása, de sin dihte mun seasttán oppa gávpoga.” 27Abraham dajai: “Mun lean arvan sárdnut Hearráin, vaikko leange dušše gavja ja gutna. 28Naba jos dan vihttalogi vanhurskásis váilot vihtta? Duššadatgo dalle oppa gávpoga dan vihttasa dihte?” Hearrá vástidii: “In duššat jos gávnnan doppe njealljelogivihtta.” 29Abraham jearai vel: “Naba jos doppe leat njealljelogi?” Hearrá vástidii: “Dan njealljelohkása dihte mun in daga dan.” 30Abraham dajai: “Ale suhta, Hearrá, vaikko mun vel sártnunge. Naba jos doppe leat golbmalogi?” Hearrá vástidii: “In daga dan, jos gávnnan doppe golbmalohkása.” 31Muhto Abraham dajai: “Mun lean arvan sárdnut Hearráin. Naba jos doppe gávdnojit guoktelogi?” Hearrá celkkii: “Dan guoktelohkása dihte mun in duššat dan.” 32Abraham dajai: “Ale suhta, Hearrá, go mun sártnun vel dán háve. Naba jos doppe gávdnojit logi?” Hearrá celkkii: “Dan lohkása dihte mun in duššat dan.” 33Go Hearrá lei sárdnon Abrahamiin, de son vulggii eret, ja Abraham máhcai báikásis.