Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
9

Ipmil dahká lihtu Noain

91

9,1
1,28
Ipmil buressivdnidii Noa ja su bártniid ja celkkii sidjiide: “Lehket šattolaččat, eatnánehket ja devdet eatnama! 2Buot meahcieallit ja almmi lottit, buot eallit mat lihkadit eatnama alde ja buot mearaguolit soiget ja ballet dis; daid mun attán din gihtii. 3
9,3
1,29
Din biebmun lea buot mii eallá ja lihkada. Buot daid mun attán dál didjiide, seammá láhkái go mun adden didjiide ruonas šattuid. 4
9,4
Apd 15,2029
9,4 varra, heagga ovddasta jurdaga ahte heagga lea čadnojuvvon varrii. Vrd. 3 Mos 17,11.14; 5 Mos 12,23.Muhto bierggu mas lea heagga, dat lea varra, dii ehpet oaččo borrat. 5
9,5
2 Mos 21,28č
Ja din iežadet vara mun gáibidan mávssahuvvot. Mun gáibidan dan mávssahuvvot juohke eallis ja juohke olbmos gii golggaha iežas lagamučča vara.

6

9,6
1,26č2 Mos 21,12
3 Mos 24,17
4 Mos 35,16
Gii golggaha olbmo vara,

su vara galget olbmot golggahit,

dasgo Ipmil dagai olbmo iežas govvan.

7Lehket šattolaččat ja eatnánehket,

eatnánehket ja levvet

miehtá eatnama.”

8Ipmil celkkii Noai ja su bártniide: 9

9,9
6,18
9,9 lihttu.“Mun dagan dál lihtu dinguin ja din náliin 10ja buot heakkalaččaiguin mat leat dinguin, lottiiguin, omiiguin ja buot fuođđuiguin, buot daiguin mat vulge árkkas, buot eatnama elliiguin. 11
9,11
8,21
Jes 54,9
Mun dagan dinguin lihtu: Ii goassege šat dulvi heavat buot heakkalaččaid, dat ii goassege šat duššat eatnama.”

12Ipmil celkkii vel: “Dát lea dan lihtu mearka maid mun dagan dinguin ja buot heakkalaččaiguin mat leat din luhtte, buot boahttevaš buolvvaid rádjái: 13Mun bijan dávgán balvvaide, ja dat lea mearkan dan lihtus maid mun lean dahkan eatnamiin. 14Go mun čohkken balvvaid eatnama badjel ja dávgi oidno balvvain, 15de mun muitán lihtton dinguin ja buot heakkalaččaiguin: Čázit eai šat goassege šatta dulvin mii heavaha buot heakkalaččaid. 16Go dávgi oidno balvvain, de mun oainnán dan ja muitán agálaš lihtu maid lean dahkan buot eatnama heakkalaččaiguin.” 17Ja Ipmil celkkii vel Noai: “Dát lea dan lihtu mearka maid mun dagan buot eatnama heakkalaččaiguin.”

Noa ja su bártnit

18Noa bártnit, geat vulge árkkas, ledje Sem, Ham ja Jafet. Ham lei Kanaana áhčči. 19Dát golmmas ledje Noa bártnit, ja buot máilmmi olbmot leat sin nális.

20Noa lei bealdobargi ja vuosttaš gii gilvvii viidnegárddi. 21Go son jugai viinni, de son gárihuvai ja veallái goađis álás. 22Ham, Kanaana áhčči, oinnii áhčis álásin ja manai olggos muitalit dan vieljas guktui. 23Dalle Sem ja Jafet válddiiga biktasa ja lebbiiga dan olggiideaskka ala, manaiga sisa selggiid ja govččaiga áhčiska álásvuođa. Soai leigga nuppos čalmmiid eabage oaidnán áhčiska álásin. 24Go Noa čielggai gárrenvuođastis ja gulai maid su nuoramus bárdni lei dahkan sutnje, 25de son dajai:

“Garuhuvvon lehkos Kanaan,

šaddos son vieljaidis šlávaid šlávvan!”

26Ja son dajai vel:

“Máidnojuvvon lehkos Hearrá,

Sema Ipmil!

Lehkos Kanaan Sema šlávva.

279,27 Jafet Hebreagillii lea sátnestoahkan namain Jafet ja dajaldagain “čáhkket saji”.Ipmil addos saji Jafetii

ja diktos su ássat Sema gođiin.

Lehkos Kanaan sudno šlávva.”

28Noa elii golbmačuođi vihttalogi jagi dulvvi maŋŋil. 29Noa oppa eallináigi lei ovccičuođi vihttalogi jagi; de son jámii.

10

Noa bártniid sogat

101

10,1
1 Muit 1,5eč
Dát lea Noa bártniid, Sema, Hama ja Jafeta, sohkalogahallan. Dulvvi maŋŋil sidjiide riegádedje bártnit. 2
10,2
Esek 27,13eč
10,2 Jafeta bártnit vuosttažettiin álbmogat davvin ja oarjin. Gomer davvin Uhca-Asias. Magog Vrd. Esek 38,2; Alm 20,8. Madai Media, Kaspiameara lulábealde. Javan Jonia Greikkas. Tubal, Mešek Uhca-Asias, Čáhppesmeara nuortalulábealde.Jafeta bártnit ledje Gomer, Magog, Madai, Javan, Tubal, Mešek ja Tiras. 3Gomera bártnit ledje Aškenas, Rifat ja Togarma. 410,4 Taršiš hápmangávpot dahje guovlu gáiddus rittuin, navdimis Gaskameara oarjjageahčen. Vrd. 1 Gon 10,22; 2 Muit 9,21; Jona 1,3.Javana bártnit ledje Eliša ja Taršiš; maiddái kittelaččat ja rodanlaččat leat su nális. 5Dain earránedje iežaset eatnamiidda rittuid ja sulluid álbmogat, guhtege álbmot iežas giela ja čeardda mielde.

610,6 Hama bártnit vuosttažettiin álbmogat lullin. Kuš >2,13. Misrajim Egypta. Put navdimis Libya. Kanaan Vrd. 10,15eč.Hama bártnit ledje Kuš, Misrajim, Put ja Kanaan. 710,7 Seba navdimis Ruksesmeara lulleoarjjabealde. Havila Arabias. Gč. 1 Mos 2,11. Saba Lulli-Arabias. Vrd. 1 Gon 10,1eč.Kuša bártnit ledje Seba, Havila, Sabta, Rama ja Sabteka. Rama bártnit ledje Saba ja Dedan.

810,8 Nimrod beakkán máinnasgonagas; gč. Mi 5,5. Riikačohkken, bivdu ja gávpogiid vuođđudeapmi leat mihtilmas govat Babylona gonagasaid muitomearkkain.Kušii riegádii maiddái Nimrod, gii lei vuosttaš veagalaš ráđđejeaddji eatnama alde. 9Son lei veagalaš bivdi Hearrá muođuid ovddas. Danne celkojuvvoge: “Lea nugo Nimrod, veagalaš bivdi Hearrá muođuid ovddas.” 10Su riikka álgun ledje Babel, Erek, Akkad ja Kalne Sineara eatnamis. 11Dan eatnamis son manai Assyriai ja huksii Ninive, Rehobot-Ira ja Kalaha 12ja vel Resena stuorra gávpoga Ninive ja Kalaha gaskii.

13Misrajima nális leat ludlaččat, anamlaččat, lehablaččat, naftuhlaččat, 1410,14 filistalaččat Jer 47,4 mielde filistalaččat leat “maŋimuččat dain geat bohte Kaftora gáttiin”. Kaftor sáhttá leat Kreta dahje Kypros.patroslaččat, kasluhlaččat geain filistalaččat leat surggiidan, ja kaftorlaččat.

1510,15 Sidon foinikialaš gávpotstáhta dálá Lulli-Libanonas. Het Hetlaččat ledje álbmot Uhca-Asias, muhto namahuvvojit dávjá Biibbalis oktan dan čieža álbmogis Kanaana eatnamis. Vrd. 23,3eč; 5 Mos 7,1; Jos 3,10; 24,11.Kanaanii riegádedje Sidon, su vuosttašriegádeaddji, ja Het. 1610,16 jebuslaččat … girgašlaččat gulle dan čieža álbmogii Kanaana eatnamis. Vrd. 5 Mos 7,1; Jos 3,10; 24,11. Jebuslaččat ásse Jerusalemis. Vrd. Jos 15,63; Duop 1,21; 2 Sam 5,6eč.Kanaana nális leat maid jebuslaččat, amorlaččat ja girgašlaččat, 17hivvelaččat, arkilaččat ja sinlaččat, 18arvadlaččat, semarlaččat ja hamatlaččat. Das maŋŋil kanaanlaččaid čearddat bieđganedje, 1910,19 Sodoma … Sebojima guvlui gávpogat Jápmameara lulábealde. Vrd. 13,10.13; 14,2.8; 19; 5 Mos 29,23.ja sin eanan olii Sidonis Gerarii ja gitta Gaza rádjái ja Sodoma, Gomorra, Adma ja Sebojima guvlui gitta Leša rádjái. 20Dát ledje Hama bártniid čearddat ja gielat, eatnamat ja álbmogat.

2110,21 Eber Sátni “hebrealaš” lea surggiidahttojuvvon Eber-namas.Maiddái Semii riegádedje bártnit. Son lei Jafeta boarráset viellja, ja son lei oppa Ebera náli máddu. 2210,22 Sema bártnit álbmogat eanas nuortan. Elam várreeanan Mesopotamia nuorttabealde. Assur Assyria, davvin Mesopotamias. Arpakšad dat Sem bárdni gii lea Abrahama máddu; vrd. 11,12eč. Lud navdimis Lydia Uhca-Asias. Aram Kanaana nuorttadavábealde, Mesopotamia guvlui, dálá Syria.Sema bártnit ledje Elam, Assur, Arpakšad, Lud ja Aram. 23Arama bártnit ledje Us, Hul, Geter ja Maš. 24Arpakšadii riegádii Šelah ja Šelahii Eber. 2510,25 Peleg Hebreagielas lea sátnestoahkan namain Peleg ja dainna sániin mii jorgaluvvo “juhkkojuvvui”.Eberii riegádedje guokte bártni: Nuppi namma lei Peleg, dasgo eanan juhkkojuvvui su áigge. Su vielja namma lei Joktan. 26Joktanii riegádedje Almodad, Šelef, Hasarmavet, Jerah, 27Hadoram, Usal, Dikla, 28Obal, Abimael, Saba, 2910,29 Ofir guovlu Arabias, beakkán golli dihte. Vrd. 1 Gon 9,28; Job 22,24; Jes 13,12.Ofir, Havila ja Jobab. Sii buohkat ledje Joktana bártnit. 30Sin ássanguovlu olii Mešas gitta Sefara rádjái nuorta váriin. 31Dát ledje Sema bártniid čearddat ja gielat, eatnamat ja álbmogat.

32

10,32
Apd 17,26
Dát ledje Noa bártniid čearddat buolvvaideaset ja álbmogiiddiset mielde, ja sis leat álbmogat biđggiidan miehtá eatnama dulvvi maŋŋil.

11

Babela toardna

111Oppa eatnamis sárdno ovtta giela ja geavahedje seammá sániid. 211,2 Sinear Sumer, Mesopotamia boarráseamos allakultuvra. Gč. 10,10.Go olbmot vulge nuorttas, de sii gávdne Sineara eatnamis leagi ja ásse dohko. 311,3 eananbihka ávnnas mii sulastahttá asfáltta.Sii dadje guhtet guoibmáseaset: “Dahkkot diilageđggiid ja boldot daid garasin.” Sii atne diillaid huksengeađgin ja eananbihka muvremii. 411,4 toartna mii … rádjái Muitalusa duogáš sáhttá leat Babela dahjege Babylona stuorra tempeltoardna.Sii dadje guhtet guoibmáseaset: “Huksejehkot alcceseamet gávpoga ja toartna mii ollá albmái. Nu mii dahkat alcceseamet nama, amamet bieđganit miehtá eatnama.”

5De Hearrá njiejai geahččat gávpoga ja toartna maid olbmot ledje huksemin. 6Hearrá celkkii: “Sii leat okta álbmot, ja sis buohkain lea oktahat giella. Dát lea dušše álgu. Dál sidjiide ii leat veadjemeahttun mihkkege maid sii áigot dahkat. 7Njidjot ja moivašuhttot sin giela, vai nubbi ii gula nuppi sárdnuma.” 8Ja nu Hearrá biđgii sin miehtá eatnama, ja sii heite huksemis gávpoga. 911,9 Babel mearkkaša “Ipmila poarta”, muhto dán teavsttas nama mearkkašupmi boahtá hebreagiel vearbbas mii mearkkaša “moivet”.Gávpot gohčoduvvui Babelin, dasgo doppe Hearrá moivašuhtii oppa eatnama giela, ja doppe Hearrá biđgii sin miehtá eatnama.

Sema sohkalogahallan

10

11,10
1 Muit 1,17eč
Luk 3,36
Dát lea Sema sohkalogahallan. Sem lei čuođijahkásaš go sutnje riegádii Arpakšad. Dat dáhpáhuvai guokte jagi maŋŋil dulvvi. 11Sem elii vel vihttačuođi jagi Arpakšada riegádeami maŋŋil, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat.

12

11,12
10,24
Go Arpakšad lei golbmalogiviđajahkásaš, de sutnje riegádii Šelah. 13Šelaha riegádeami maŋŋil Arpakšad elii vel njeallječuođigolbma jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat.

14Go Šelah lei golbmalogijahkásaš, de sutnje riegádii Eber. 15Ebera riegádeami maŋŋil Šelah elii vel njeallječuođigolbma jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat.

16Go Eber lei golbmaloginjealjejahkásaš, de sutnje riegádii Peleg. 17Pelega riegádeami maŋŋil Eber elii vel njeallječuođigolbmalogi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat.

18Go Peleg lei golbmalogijahkásaš, de sutnje riegádii Reu. 19Reu riegádeami maŋŋil Peleg elii vel guoktečuođiovcci jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat.

20Go Reu lei golbmalogiguovttejahkásaš, de sutnje riegádii Serug. 21Seruga riegádeami maŋŋil Reu elii vel guoktečuođičieža jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat.

22Go Serug lei golbmalogijahkásaš, de sutnje riegádii Nahor. 23Nahora riegádeami maŋŋil Serug elii vel guoktečuođi jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat.

24Go Nahor lei guoktelogiovccijahkásaš, de sutnje riegádii Terah. 25Teraha riegádeami maŋŋil Nahor elii vel čuođiovccinuppelohkái jagi, ja sutnje riegádedje bártnit ja nieiddat.

2611,26 Abram Son oažžu Hearrás nama Abraham easkka 1 Mos 17.Go Terah lei čiežalogijahkásaš, de sutnje riegádedje Abram, Nahor ja Haran.

Teraha sohka

27Dát lea Teraha sohka. Terahii riegádedje Abram, Nahor ja Haran, ja Haranii riegádii Lot. 2811,28 Ur dološ gávpot Mesopotamias.Haran jámii ovdal áhčis Teraha ruovttueatnamii, Ura gávpogii Kaldeas. 2911,29 Sarai Son oažžu Hearrás nama Sara easkka 1 Mos 17.Abram ja Nahor válddiiga goabbáge áhká. Abrama áhká namma lei Sarai, ja Nahora áhkká lei Milka, Harana nieida. Haran lei Milka ja Jiska áhčči. 30

11,30
16,1
Sarai lei sahkuheapme, sus eai lean mánát.

31

11,31
15,7
Jos 24,2
Neh 9,7
11,31 Harran deaŧalaš gávpegávpot Mesopotamia davvioarjjabealde, davábealde otná rájá Syria ja Tyrkia gaskkas.Terah válddii mielddis bártnis Abrama, Lota, Harana bártni, manjis Saraja, bártnis Abrama áhká, ja vulggii singuin Uras Kaldeas Kanaana eatnamii. Muhto go sii bohte Harranii, de sii ásse dohko. 32Terah elii guoktečuođivihtta jagi ja jámii Harranii.