Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
4

41Mun oaivvildan dán: Nu guhká go árbbolaš lea mánná, de ii leat erohus su ja šláva gaskkas, vaikko buot opmodat gullá sutnje. 2Son lea hovdejeddjiid ja dállodolliid vuollásaš gitta dan áiggi rádjái maid su áhčči lea mearridan. 34,3 máilmmi álgofámuid fámut ja lágat mat ráđđejit dálá máilmmis mii lea jorralan Ipmilis eret. Dat ledje dávjá čadnojuvvon lundui, ja eronoamážit njealji álgoávdnasii: eatnamii, čáhcái, áibmui ja dollii, ja almmigáhppálagaide. Vrd. Kol 2,8.20.Nu leat miige: Go mii leimmet mánát, de mii leimmet máilmmi álgofámuid šlávat. 4

4,4
Mark 1,15
Joh 1,14
Rom 1,3
Ef 1,10
Muhto go áigi lei dievvan, de Ipmil vuolggahii deike Bártnis. Son riegádii nissonis ja riegádii lága vuolde, 5
4,5
3,1326
son lonistii sin geat ledje lága vuolde vai mii oččošeimmet máná vuoigatvuođa. 64,6 Abba arameagiela mielde “áhčči”. Dakkár vuohki rohkadallagoahtit Ipmila ii lean dábálaš juvddálaččaid rohkosgielas. Vrd. Mark 14,36; Rom 8,15eč.Danne go dii lehpet mánát, de Ipmil lea vuolggahan min váibmui Bártnis Vuoiŋŋa guhte čuorvu: “Abba! Áhčči!” 7
4,7
3,29
Dan dihte don it leat šat šlávva, muhto mánná. Ja jos don leat mánná, de Ipmil lea dahkan du maiddái árbbolažžan.

Paulus rávve galatialaččaid

8

4,8
Jes 37,19
1 Kor 8,4eč
12,2+
Dalle go dii ehpet dovdan Ipmila, de dii bálvaleiddet ipmiliid mat eai leat ipmilat. 9
4,9
Kol 2,20
Muhto dál go dii dovdabehtet Ipmila, ja velá go Ipmil dovdá din, mo de sáhttibehtet fas máhccat máilmmi heajos ja geahnohis álgofámuide? Hálidehpetgo fas šaddat daid šlávvan? 10
4,10
Rom 14,5
Kol 2,16
4,10 beivviid, mánuid, earenoamáš áiggiid ja jagiid Apostal čujuha juvddálaš ávvukaleandariidda. Gč. Rom 14,5.Dii váldibehtet vuhtii beivviid, mánuid, erenoamáš áiggiid ja jagiid. 11
4,11
Fil 2,16
Mun balan ahte lean rahčan duššás din dihte.

12

4,12
1 Kor 9,21
11,1
Vieljat, mun bivddán din: Šaddet mu lágánin, dasgo mun lean šaddan din lágánin. Dii ehpet leat dahkan munnje maidege veriid. 13Diihan diehtibehtet ahte mun sárdnidin didjiide vuosttas geardde evangeliuma danin go ledjen buohccán. 14
4,14
Matt 10,40
Vaikko mu rumašlaš dilli lei didjiide geahččalus, de dii ehpet badjelgeahččan ehpetge hilggodan mu, muhto válddiidet mu vuostá dego Ipmila eŋgela, nugo Kristus Jesusa. 15Gosa dál lea šaddan din stuorra illu? Mun sáhtán duođaštit ahte dii livččiidet dalle roggan alddádet čalmmiid ja addán daid munnje, jos dat livččii leamaš vejolaš. 16
4,16
Am 5,10
Leango mun dál šaddan din vašálažžan go sártnun didjiide duođa? 17Dat geat čájehit didjiide áŋgirvuođa eai daga dan buriin áigumušain. Sii áigot čuoldit din eret mis vai dii livččiidet áŋgirat sin dihte. 18Jos lea buorre áigumuš, de lea buorre ahte olbmot álo áŋgiruššet din dihte, eaige dušše dalle go mun lean din luhtte. 19
4,19
1 Kor 4,15
Mánážiiddán, din dihte mun ferten fas gillát ávttaid, dassážii go Kristus oažžu hámi din siste. 20Vare mun dál livččen din luhtte ja máhtášin sárdnut rivttes jienain! Mun in dieđe maid galggan dahkat didjiide.

Boares ja ođđa lihttu

21Dii geat dáhttubehtet eallit lága vuložin, vástidehket munnje: Ehpetgo dii gula maid láhka cealká? 22

4,22
1 Mos 16,15
21,2
Dasgo lea čállojuvvon ahte Abrahamis ledje guokte bártni, nubbi šlávvanissoniin, nubbigis friddja nissoniin. 23
4,23
1 Mos 17,16
Rom 9,7eč
Šlávvanissona bárdni riegádii oačči mielde, friddja nissona bárdnigis Ipmila lohpádusa mielde. 24
4,24
5,1
4,24 Hagar Namma Hagar sulastahttá muhtun Arabia vári arabalaš nama mii namahuvvui Sinai oktavuođas.Dás lea čiekŋalet oaivil. Nissonat leaba guokte lihtu. Nubbi lea Sinaivári lihttu mii riegádahttá mánáidis šlávvan, ja dat lea Hagar. 25Hagar lea Sinaivárri Arabias, ja dan vástida dálá Jerusalem mii eallá šlávvavuođas mánáidisguin. 26
4,26
Hebr 12,22
Alm 3,12
21,210
Muhto almmálaš Jerusalem lea friddja, ja dat lea min eadni, 27
4,27
Jes 54,1
nugo lea čállojuvvon:

Illut, don sahkuheapme gii it riegádahte,

ávvut ja čuorvvo don geas eai leat ávttat!

Dasgo oktonas nissonis leat ollu mánát, eambbo

go sus geas lea boadnjá.

28

4,28
3,29
Vieljat, dii lehpet lohpádusa mánát, nugo maiddái Isak lei. 29
4,29
1 Mos 21,9
Dalle son gii lei riegádan oaččis doarrádalai dan gii lei riegádan Vuoiŋŋas, ja nu lea dálge. 30
4,30
1 Mos 21,10
Joh 8,35
Muhto maid čála cealká? Áje eret šlávvanissona ja su bártni. Šlávvanissona bárdni ii oaččo árbet ovttas friddja nissona bártniin.

31Vieljat, mii eat nappo leat šlávvanissona, muhto friddja nissona mánát.

5

Kristtalačča friddjavuohta

51

5,1
Joh 8,36
Apd 15,10
Gal 2,4
5,13
Friddjavuhtii Kristus lea čoavdán min. Bissot dan dihte nanusin, alletge divtte iežadet fas bággejuvvot šlávvageassá vuollái.

2

5,2
2,21
Mun, Paulus, cealkkán didjiide: Jos dii diktibehtet iežadet birračuhppojuvvot, de Kristus ii leat didjiide maninge ávkin. 3
5,3
3,10
Mun duođaštan fas juohkehažžii gii diktá iežas birračuhppojuvvot, ahte son lea geatnegas doallat olles lága. 4Dii geat ohcabehtet vanhurskkisvuođa lágas, lehpet earuhuvvon Kristusis; dii lehpet jorralan eret árpmus. 5Dasgo mii vuordit iežamet vuoiŋŋas ahte mii oskku bokte oažžut dan vanhurskkisvuođa mii lea min doaivu. 6
5,6
1 Kor 7,19
Gal 6,15
Go mii eallit Kristus Jesusis, de ii birračuohpahus iige ovdaliiki mearkkaš maidege, muhto osku, mii doaibmá ráhkisvuođas.

7Dii lehpet álgán bures. Gii hehttii din, go dii ehpet jeagat duohtavuođa? 8Dii ehpet leat guldalan su gii rávkkai din. 9

5,9
1 Kor 5,6
5,9 Unna suvrradáiggáš Láibbodettiin láibu vurkii oasáža geavvan dáiggis (suvrradáiggi). Go son fas áiggui láibut, de son duhppii dáigebihtá ođđa dáigái vai datgis geavvá.Unna suvrradáiggáš suvruda olles dáiggi. 10
5,10
1,6č
Mun oskkun Hearrái ja lean vissis dasa ahte dii ehpet jurddaš eará láhkái go mun. Muhto dat gii čádjidahttá din, dubmejuvvo, gii dal juo leažžá. 11
5,11
1 Kor 1,23
Vieljat, jos mun ain sárdnidan birračuohpahusa, manne mun de doarrádallojuvvon? Dalle ruossa ii livčče šat vearránussan. 12Vare gáldešedje iežaset, sii geat čádjidahttet din!

Vuoigŋa ja oažži

13

5,13
Rom 6,1822
1 Kor 8,9
Gal 5,16
1 Pet 2,16
5,13 oažžái greikkagillii sarks. ▶ biergu, oažži ja varra.Vieljat, dii lehpet rávkojuvvon friddjavuhtii. Allet fal ane friddjavuođa bealuštussan iežadet oažžái, muhto bálvalehket guhtet guimmiideattet ráhkisvuođas. 14
5,14
3 Mos 19,18
Rom 13,8eč+
Dasgo oppa láhka ollašuvvá dán ovtta báhkkomis: Don galggat ráhkistit lagamuččat nugo iežat. 15Muhto jos dii gáskkašehpet ja borrabehtet guhtet guimmiideattet, de váruhehket amadet duššadit guhtet guimmiideattet!

16Mun cealkkán didjiide: Vádjolehket Vuoiŋŋas, de ehpet duhtat oačči anistumiid. 17

5,17
Rom 7,15–25
8,5
Oažži dáhttu eará go Vuoigŋa, Vuoigŋagis eará go oažži. Dat sohtet gaskaneaset, ja danin dii ehpet daga dan maid dáhtošeiddet. 18
5,18
Rom 6,14
8,14
Muhto jos Vuoigŋa oahpista din, de dii ehpet leat lága vuolde.

19

5,19
Matt 15,19
Rom 1,29eč
13,13
1 Kor 5,10č
6,9č
2 Kor 12,20
Ef 5,3eč
Kol 3,5eč
1 Tim 1,9č
2 Tim 3,2eč
5,19–21 Vearssaid sisdoallu lea bahádáhpekataloga, miellaguottut ja dagut mat vuostálastet kristtalaš oskku ja eallima. ▶ katalogat.Oačči dagut leat albmosat. Dat leat furrošeapmi, buhtismeahttunvuohta, váccešvuohta, 20eahpeipmiliid bálvaleapmi, noaiddástallan, vašálašvuohta, riiddut, utnohisvuohta, moarri, juonat, soahpameahttunvuohta, sierrasearvvit, 21gáđašvuohta, jugešvuohta, borešvuohta ja eará dakkárat. Mun várren din, nugo ovdal juo lean várren: Sii geat dahket dakkáriid, eai árbe Ipmila riikka.

22

5,22
Ef 5,9
5,22–23 Vearssaid sisdoallu lea šiehkologahallan. ▶ katalogat.Muhto Vuoiŋŋa šaddu lea ráhkisvuohta, illu, ráfi, gierdavašvuohta, ustitlašvuohta, buorrevuohta, oskkáldasvuohta, 23
5,23
1 Tim 1,9
vuollegašvuohta ja mearálašvuohta. Láhka ii leat dakkáriid vuostá. 24
5,24
Rom 6,6
Kol 3,5
Dat geat gullet Kristusii, leat russiinávlen oačči oktan dan himuiguin ja anistumiiguin. 25
5,25
Rom 8,5
Gal 5,16
Jos mii eallit Vuoiŋŋas, de vádjolehkot Vuoiŋŋas. 26
5,26
Fil 2,3
Allot váinnut duššálaš gudni nu ahte háhttet ja gáđaštit guhtet guimmiideamet.

6

Kristusa láhka

61

6,1
3 Mos 19,17č
Matt 18,15eč
Luk 17,3
Jak 5,19č
Vieljat, jos muhtin gávnnahallá dahkamis veriid, de dii geaid Vuoigŋa oahpista, galgabehtet bagadit su láđđásit, ja várut vai ieš it šatta geahččalussii. 2
6,2
Joh 15,12
Rom 15,1
2 Kor 11,29
Guddet guhtet guimmiideattet nođiid, de ollašuhttibehtet Kristusa lága. 3
6,3
1 Kor 4,7
Dat gii navdá iežas maninge, vaikko ii leat mihkkege, beahttá iežas. 4
6,4
2 Kor 13,5
Guorahallos juohkehaš iežas daguid. Dalle son oažžu rámi das maid ieš dahká, iige das maid earát leat dahkan. 5
6,5
Rom 14,12
Juohkehaš galgá guoddit iežas noađi.

6

6,6
1 Kor 9,1114
Dat geasa oahpahuvvo Ipmila sátni, galgá juogadit buot buriid dainna gii su oahpaha. 7Allet čádjádala! Ipmil ii divtte iežas bilkiduvvot. Dat maid olmmoš gilvá, dan son maid láddje. 8
6,8
Rom 8,13
6,8 oaččis ▶ biergu, oažži ja varra.Dat gii gilvá oažžásis, láddje oaččis heavahusa, muhto dat gii gilvá Vuigŋii, láddje agálaš eallima Vuoiŋŋas. 9
6,9
2 Tess 3,13
Allot váibba dahkamis buriid, dasgo jos eat váibba, de mii beassat láddjet go áigi lea dievvan. 10
6,10
2 Pet 1,7
Dahkkot buriid buohkaide go vel lea áigi, ja áinnas oskkuvieljaide.

Loahppasánit

11

6,11
1 Kor 16,21
Kol 4,18
2 Tess 3,17
Filem 19
Gehččet man stuorra bustávaiguin mun čálán didjiide iežan gieđain! 12
6,12
5,11
Dat geat dáhttot adnojuvvot árvvus olbmuid gaskkas, bággejit din birračuhppojuvvot dušše danin vai eai doarrádallojuvvoše Kristusa ruossa dihte. 13Sii geat diktet iežaset birračuhppojuvvot, eai doala iežage lága, muhto sii dáhttot din birračuohpahit iežadet, vai besset rámádallat das mii didjiide lea dahkkojuvvon. 14
6,14
1 Kor 1,2331
2,2
Muhto mun in goassege dáhto rámádallat earás go min Hearrá Jesus Kristusa ruossa dihte, gean bokte máilbmi lea russiinávlejuvvon munnje ja mun máilbmái. 15
6,15
2 Kor 5,17
Gal 5,6
Ef 4,24
Birračuohpahus dahje ovdaliiki ii leat mihkkege, muhto ođđa sivdnádus. 16
6,16
Sál 125,5
128,6
6,16 njuolggadusa greikkagillii kanon kanon.Ráfi ja váibmoláđisvuohta lehkos sidjiide geat ellet dán njuolggadusa mielde, ja Ipmila Israelii!

17

6,17
2 Kor 4,7eč
Ef 3,13
Fil 3,10
Kol 1,24
Jak 1,2
6,17 Jesusa mearkkat Šlávaid rupmašis lei sin iežaset hearrá mearka. Paulusa mearkkat mat ledje boahtán biinnideamis ja buozalmasvuođas, čájehit ahte son lea Jesusa bálvaleaddji.Dás maŋŋil ii oktage oaččo šat váivvidit mu, dasgo mus leat Jesusa mearkkat rupmašis.

18

6,18
Fil 4,23
2 Tim 4,22
Filem 25
Vieljat, min Hearrá Jesus Kristusa árbmu lehkos din vuoiŋŋain! Amen.