Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
7

Esra boahtá Jerusalemii

71Persia gonagasa Artaxerxes ráđđenáiggis Jerusalemii bođii Esra, Seraja bárdni. Su áddjá lei Asarja, su áhčči Hilkia, 2su Šallum, su Sadok, su Ahitub, 3su Amarja, su Asarja, su Merajot, 4su Serahja, su Ussi, su Bukki, 5su Abišua, su Pinehas, su Elasar ja su Aron, bajimusbáhppa. 6Esra bođii Babylonis. Son lei čáloahppavaš ja dovddai bures Mosesa lága maid Hearrá, Israela Ipmil, lei addán. Son fidnii gonagasas buot maid siđai, danne go Hearrá, su Ipmil, lei suinna. 7Su mielde vulge Babylonis Jerusalemii maiddái muhtun eará israellaččat, báhpat, levilaččat, lávlut, uksafávttat ja tempelbálvaleaddjit. Dat dáhpáhuvai gonagas Artaxerxesa čihččet ráđđenjagis. 8Esra bođii Jerusalemii gonagasa čihččet ráđđenjagi viđát mánus. 9Son lei mearridan vuolgit Babylonis vuosttaš mánu vuosttaš beaivvi, ja viđát mánu vuosttaš beaivvi son joavddai Jerusalemii, dasgo su Ipmila buorre giehta lei su badjel. 10Dasgo Esra lei mearridan guorahallat Hearrá lága, doahttalit dan ja oahpahit Israelii lága ja rievtti.

117,11 báhppa dán oktavuođas Persia hoava doaibma.Dát lea geardduhus reivves maid gonagas Artaxerxes attii báhppa Esrai, čáloahppavažžii, daid báhkkomiid ja mearrádusaid maid Hearrá lei addán Israelii:

127,12 7,12–26 lea čállojuvvon arameagillii. gonagasaid gonagas namahus adnojuvvui fámolaš gonagasa birra, omd. Babylonia gonagasa; dakkár gonagas ráđđii vasallagonagasaid. Gč. Esek 26,7.“Artaxerxes, gonagasaid gonagas, báhppa Esrai, čáloahppavažžii, gii dovdá almmi Ipmila lága. 13Mun gohčun ahte buot mu riikka olbmot geat gullet Israela álbmogii, maiddái báhpat ja levilaččat, buohkat geat dáhttot máhccat Jerusalemii, ožžot vuolgit du mielde, 14

7,14
Est 1,14
go gonagas ja su čieža ráđđeaddi dál vuolggahit du Judai ja Jerusalemii. Don galggat dihtoštit, leatgo doppe doallan du Ipmila lága maid don dovddat. 15Don galggat maid doalvut mielddát silbba ja golli maid gonagas ja su ráđđeaddit leat addán Israela Ipmilii gean ássansadji lea Jerusalemis. 16Don galggat maiddái doalvut buot silbba ja golli maid oaččut Babylonia provinssas, ja buot attáldagaid maid álbmot ja báhpat addet Ipmileaset tempelii mii lea Jerusalemis.

17Daid ruđaiguin don galggat oastit vuovssáid, vierccaid ja lábbáid ja borramušoaffariid ja juhkamušoaffariid mat gullet daidda, ja oaffaruššat daid áltára alde din Ipmila viesus Jerusalemis. 18Jos silba ja golli vel báhcá, de don ja du vieljat oažžubehtet geavahit dan nugo dii Ipmileattet bálvaleaddjin atnibehtet buorrin. 19Daid lihtiid maid leat ožžon tempelbálvalussii, don galggat guođđit Ipmila muođuid ovdii Jerusalemii. 20Maid muđui dárbbašat Ipmilat tempelii ja maid šattat háhkat dohko, don oaččut gonagasa dávvirgámmáriin.

21Mun, gonagas Artaxerxes, gohčun buot Eanu oarjjabeale provinssa dávvirvurkejeddjiid: Buot maid báhppa Esra, almmi Ipmila lága dovdi, sihtá, dii galgabehtet addit sutnje ollásit, 227,22 čuođi taleantta sullii 3420 kilo. čuođi kora sullii 36 400 lihttera. čuođi bata sullii 3640 lihttera.silbba čuođi taleantta rádjái, nisuid čuođi kora rádjái, viinni čuođi bata rádjái, oljju čuođi bata rádjái ja sáltti nu ollu go son sihtá. 23Buot maid almmi Ipmil gohčču, dii galgabehtet dahkat viššalit su tempelii ávkin, vai su moarri ii deaivit gonagasa ja su bártniid riikka. 24Mun maiddái mearridan ahte vearuid, divadiid dahje tuolu ii oaččo gáibidit báhpain, levilaččain, lávluin, uksafávttain, tempelbálvaleddjiin iige earáin geat bálvalit dán Ipmila tempelis.

257,25 viissisvuođain … addán dutnje láhka maid Esra almmuhii judealaččaide; vrd. v. 21 ja 26.Muhto don, Esra, galggat dainna viissisvuođain maid du Ipmil lea addán dutnje, ásahit duopmáriid ja fálddiid. Sii galget dubmet vuoiggalaččat buot Eanu oarjjabeale provinssa olbmuid, buohkaid geat dovdet du Ipmila lága, ja oahpahit lága daidda geat eai dovdda dan. 26Juohkehačča gii ii doahttal du Ipmila lága iige gonagasa lága, galgá dubmet dan ráŋggáštussii mii vástida su rihkkuma, jogo jápmimii, rumašlaš ráŋggáštussii, sáhkkui dahje giddagassii.”

27Máidnojuvvon lehkos Hearrá, áhčiideamet Ipmil, guhte bijai gonagasa váibmui jurdaga čiŋahit Jerusalema tempela! 28Son lea dahkan gonagasa ja su ráđđeaddiid ja buot su fámolaš virgeolbmáid munnje buorredáhtolažžan. Go Hearrá, mu Ipmil, lei muinna, de mun roahkasmuvven čohkket muhtun Israela oaivámuččaid máhccat ovttas muinna Jerusalemii.

8

Sohkaoaivámuččat geat vulge Esra mielde

81Dát leat daid bearašoaivámuččaid sohkalogahallamat geat vulge ovttas muinna ruoktot Babylonias dalle go Artaxerxes lei gonagassan:

2Pinehasa sogas Geršom, Itamara sogas Daniel, Davida sogas Hattuš, 3Šekanja bárdni, Paroša sogas Sakarja ja suinna čuođivihttalogi olbmá geat ledje čállojuvvon sohkalogahallamii, 4Pahat-Moaba sogas Eljoenai, Serahja bárdni, ja guoktečuođi olbmá suinna, 5Sattu sogas Šekanja, Jahasiela bárdni, ja golbmačuođi olbmá suinna, 6Adina sogas Ebed, Jonatana bárdni, ja vihttalogi olbmá suinna, 7Elama sogas Jesaja, Atalja bárdni, ja čiežalogi olbmá suinna, 8Šefatja sogas Sebadja, Mikaela bárdni, ja gávccilogi olbmá suinna, 9Joaba sogas Obadja, Jehiela bárdni, ja guoktečuođi gávccinuppelohkái olbmá suinna, 10Bani sogas Šelomit, Josifja bárdni, ja čuođiguhttalogi olbmá suinna, 11Bebaja sogas Sakarja, Bebaja bárdni, ja guoktelogigávcci olbmá suinna, 12Asgada sogas Johanan, Hakkatana bárdni, ja čuođilogi olbmá suinna, 13Adonikama sogas maŋimuččat, geat ledje Elifelet, Jeiel ja Šemaja, ja guhttalogi olbmá singuin, 14ja vel Bigvaja sogas Utai ja Sakkur ja čiežalogi olbmá sudnuin.

Dolvojuvvon olbmot máhccet Jerusalemii

15Mun čohkkejin sin dan joga gáddái mii golgá Ahava guvlui, ja dohko mii dagaimet siidda golmma beaivái. Doppe mun fuobmájin ahte das ledje dábálaš olbmot ja báhpat, muhto ii oktage levilaš. 16Dalle mun rávken lusan Eliesera, Ariela, Šemaja, Elnatana, Jariba, Elnatana, Natana, Sakarja ja Mešullama geat ledje sohkaoaivámuččat, ja Jojariba ja Elnatana geat leigga oahpaheaddjit. 178,17 Kasifja jáhkkimis daid oskkoldatlaš guovddáš geat ledje dolvojuvvon Babylonii. Ii leat dihtosis gos dát báiki lei.Mun gohččon sin vuolgit Iddo lusa gii lei Kasifja báikki oaivámuš, ja dadjat sutnje ja su virgeguimmiide ja tempelbálvaleddjiide geat ásse doppe, ahte sii galge vuolggahit bálvaleddjiid min Ipmila vissui. 18Ja go Ipmil anii mis fuola, de sii vuolggahedje min lusa Šerebja, jierpmálaš olbmá, ja su bártniid ja vieljaid, oktiibuot gávccinuppelohkái olbmá. Son lei israellaš ja gulai Levi čerdii ja Mahli sohkii. 19Sii vuolggahedje maiddái Hašabja ja suinna Jesaja gii gulai Merari sohkii, ja su vieljaid ja bártniid, oktiibuot guoktelogi olbmá. 20Dasa lassin sii vuolggahedje guoktečuođiguoktelogi tempelbálvaleaddji geaid David ja oaivámuččat ledje bidjan bálvalit levilaččaid. Sin buohkaid namat merkejuvvojit logahallamii.

21

8,21
2 Muit 20,3
Ahavajohkagáttis mun gulahin fásttu, vai mii vuollánivččiimet Ipmileamet muođuid ovddas ja rohkadalašeimmet buori mátkki alcceseamet ja mánáidasamet ja buot opmodahkaseamet. 22Dasgo mun heahpanadden ánuheames gonagasas soahteolbmáid ja riidejeddjiid veahkkin várjalit min min vašálaččain mátkkis. Miihan leimmet dadjan sutnje ahte min Ipmil veahkeha daid geat bálvalit su, muhto son diktá buot fámus ja moaris deaividit daid geat hilgot su. 23Nu mii fástudeimmet ja ánuimet veahki min Ipmilis, ja son gulai min.

24De mun válljejin guoktenuppelohkása báhpaid oaivámuččain ja vel Šerebja ja Hašabja ja lohkása sudno virgeguimmiin. 25Mun vihkkejin sidjiide silbba, golli ja lihtiid, buot attáldagaid maid gonagas, su ráđđeaddit ja oaivámuččat ja buot israellaččat geat ásse doppe, ledje addán min Ipmila vissui. 268,26 taleantta taleanta lea sullii 34,2 kilo.De mun vihkkejin ja adden sidjiide guhttačuođivihttalogi taleantta silbba, čuođi silbalihti maid árvu lei guokte taleantta, čuođi taleantta golli, 278,27 dareikka minta mii ráhkaduvvui gollis dahje silbbas. Duhát golledareikka vástida 8,4 gollekilo. ▶ minttat.guoktelogi gollecearkki maid árvu lei duhát dareikka ja vel guokte fiinna, čuovgi bronsalihti mat ledje seammá mávssolaččat go golli. 28Mun dadjen sidjiide: “Dii lehpet basuhuvvon Hearrái. Lihtit leat maid basuhuvvon, ja silba ja golli lea eaktodáhtolaš attáldat Hearrái, din áhčiid Ipmilii. 29Atnet daid bures áimmuin dassá go beassabehtet vihkket daid Jerusalemis Hearrá tempela gámmáriidda, njunušbáhpaid, levilaččaid ja Israela bearašoaivámuččaid ovddas.” 30Báhpat ja levilaččat válde silbba ja golli ja lihtiid mat ledje vihkkejuvvon, vai besset doalvut daid Jerusalemii min Ipmila tempelii.

31Vuosttaš mánu guoktenuppelogát beaivvi mii vulggiimet Ahavajohkagáttis Jerusalema guvlui. Min Ipmil lei minguin ja várjalii min vašálaččain ja rievváriin mátkkis. 32Go mii joavddaimet Jerusalemii, de mii vuoiŋŋasteimmet golbma beaivvi. 33Njealját beaivvi mii vihkkiimet silbba ja golli ja lihtiid min Ipmila tempelis ja attiimet daid báhppa Meremotii, Uria bárdnái. Das ledje maiddái Elasar, Pinehasa bárdni, ja levilaččat Josabad, Ješua bárdni, ja Noadja, Binnuja bárdni. 34Buot lohkkojuvvui ja vihkkejuvvui, ja daid deattut čállojuvvojedje girjái dan seammás.

35

8,35
6,17
Dat geat ledje máhccan fáŋgavuođas oaffarušše boaldinoaffariid Israela Ipmilii. Sii oaffarušše guoktenuppelohkái vuovssá oppa Israela ovddas, ovccilogiguhtta viercca, čiežalogičieža lábbá ja suddooaffarin guoktenuppelohkái bohká, buot boaldinoaffarin Hearrái. 368,36 satráhpaide eatnanhearrát geat ráđđejedje stuorra osiid Persia riikkas; sii ledje njuolga gonagasa vuolde ja mákse sutnje divadiid.Dasto sii geigejedje gonagasa gohččumiid Eanu oarjjabeale provinssa gonagaslaš satráhpaide ja eatnanhearráide, ja duot olbmát dorjo álbmoga ja Ipmila tempela.

9

Esra rohkadus ja dovddastus

91Go dát lei dahkkojuvvon, de oaivámuččat bohte mu lusa ja dadje: “Ii Israela álbmot, eai báhpat eaige levilaččat leat earuhan iežaset vieris álbmogiin, kanaanlaččain, hetlaččain, perisselaččain, jebuslaččain, ammonlaččain, moablaččain, egyptalaččain eaige amorlaččain ja sin bahávuođas. 2

9,2
2 Mos 34,15
5 Mos 7,1eč
Mal 2,10eč
Sii leat váldán alcceseaset ja bártniidasaset áhkkán sin nieiddaid, nu ahte eará álbmogat leat seahkanan bassi sohkii. Oaivámuččat ja njunnošat leat leamaš vuosttamuččat dahkat dakkár oskkáldasmeahttunvuođa.” 39,3 gaikkodin … skávžžáid morraša dahje suorganeami mearkan. ▶ moraštanvierut.Go mun gullen dan, de mun gaikkodin iežan gávtti ja oalgebiktasa, gaikon vuovttaid ja skávžžáid ja čohkkájin jávohis morrašis. 4Buohkat geat balle Israela Ipmila sániin, ledje suorganan daid eret dolvojuvvon olbmuid oskkáldasmeahttunvuođa dihte. Sii čoahkkanedje mu birra, muhto mun čohkkájin jávohis morrašis gitta eahketoaffara rádjái.

5Eahketoaffara áigge mun čilgen dárpmehuvvan dilistan. Mun luoitádin čippiid ala, gákti ja oalgebivttas gaikkoduvvon, geigejin gieđaid Hearrá, Ipmilan, beallái 6

9,6
Dan 9,7č
ja rohkadallen: “Ipmilan, mun heahpanan nu sakka ahte illá duosttan jorgalit ámadaju du guvlui, dasgo min suttut leat loktanan juo min oaivvi badjel, ja min vealgi ollá gitta albmái. 7Áhčiideamet beivviid rájes ja gitta dássážii lea min vealgi leamaš stuoris. Suttuideamet dihte mii ja min gonagasat ja báhpat leat addojuvvon vieris gonagasaid gihtii, miehkkái, fáŋgavuhtii, rieviduvvot ja heahppášuhttojuvvot, ja nu lea dálge. 8
9,8
Sál 13,4
Muhto dál Hearrá, min Ipmil, lea oanehis bottoža leamaš midjiide árbmugas ja diktán bázahasa mis beassat báhtui ja diktán min cegget goađi iežas bassibáikái. Son lea čuvgen min čalmmiid ja addán midjiide ođđa searaid šlávvavuođasteamet. 9Vaikko mii leat šlávat, de min Ipmil ii leat guođđán min šlávvavuohtaseamet. Son lea sojahan Persia gonagasaid árkkálmastit min, nu ahte sii leat suovvan min cegget Ipmileamet tempela čievračomas ja addán midjiide suoji Judas ja Jerusalemis.

10Ipmileamet, maid mii sáhttit dadjat dán maŋŋil? Mii leat hilgon du báhkkomiid 11

9,11
3 Mos 18,24eč
20,23
maid don addet midjiide du bálvaleddjiid, profehtaid, bokte: ‘Eanan maid dii mannabehtet váldit oapmineattet, lea buhtismeahttun. Eatnama álbmogat leat buhtismeahttunvuođasteaset deavdán dan fastivuođaideasetguin geažis geahčái. 12
9,12
5 Mos 7,3
23,6
Dan dihte dii ehpet oaččo náitit nieiddaideattet sin bártniide ehpetge váldit sin nieiddaid bártniidasadet áhkkán. Dii ehpet oaččo goassege ovddidit sin lihku ja buori. Nu dii šaddabehtet gievran ja beassabehtet návddašit buot dán eatnama buriid, ja din mánát ožžot dan iežaset opmodahkan agálaš áigái.’ 13Mii leat šaddan gierdat ollu, danin go min dagut leat leamaš bahát ja min vealgi stuoris. Muhto don, min Ipmil, leat ráŋggáštan min uhcit go min vearredagut livčče ánssášan, ja leat diktán bázahasa beassat báhtui, nugo dál lea dáhpáhuvvan. 14Galggašeimmet go mii fas rihkkut du báhkkomiid nu ahte náitaladdat daiguin olbmuiguin geat dahket daid fastivuođaid? Almma don dalle moaráhuvašit ja duššadivččet min, nu ahte ii oktage bázáše iige beasaše báhtui? 15Hearrá, Israela Ipmil, don leat vuoigatlaš, miihan leat odne bázahas mii lea beassan báhtui. Mii leat sakka vealgáduvvan, go mii dál boahtit du ovdii. Maŋŋil dan mii lea dáhpáhuvvan, ii oktage biso du muođuid ovddas.”