Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
6

Israela eahpeipmilbálvalusa ráŋggáštus

61Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2

6,2
36,1
Olmmoš, jorgal muođuid Israela váriid guvlui ja gulat daidda mu duomu. 3Cealkke ná: Israela várit, gullet Hearrá Ipmila sáni! Ná cealká Hearrá Ipmil váriide ja dieváide, ájarokkiide ja legiide: Mun vuolggahan miehki din vuostá ja duššadan din oaffarbáikkiid. 4
6,4
3 Mos 26,30č
Din oaffaráltárat hearjiduvvojit ja din suovasáltárat skálbmojuvvojit, ja din olbmuid mun gottán ja bálkestan iežadet ipmilgovaid ovdii. 5Mun bálkestan israellaččaid rupmašiid sin ipmilgovaid ovdii ja biđgen sin dávttiid sin áltáriid birra. 6Gos ihkinassii dii ássabehtet, de din gávpogat duššaduvvojit ja din oaffarbáikkit šaddet ávdimin. Din oaffaráltárat hearjiduvvojit ja gahččet geađgelátnan, din ipmilgovat skálbmojuvvojit ja duššaduvvojit, din suovasáltárat cuvkejuvvojit, din duojit jávkaduvvojit, 7ja gottáhallan olbmot njaŋgájit juohke sajis din gaskkas. Dalle dii ipmirdehpet ahte mun lean Hearrá. 8
6,8
Jes 4,3
Soapmásiid dis mun divttán báhtarit miehkis ja boahtit eará álbmogiid gaskii ja biđgejuvvot vieris eatnamiidda. 9
6,9
3 Mos 26,39eč
Dalle sii muitet mu daid álbmogiid gaskkas gos sii leat fáŋgan, mo mun lean cuvken sin oskkáldasmeahttun váimmu mii gáiddai mus, ja sin oskkáldasmeahttun čalmmiid mat hipmošemiin gehčče ipmilgovaide. Sii fasttášit iežaset buot bahás daguideaset dihte ja buot fastivuođaideaset dihte maid leat dahkan. 10Dalle sii oidnet ahte mun, Hearrá, in sárdnon guoros sániid, go áiten sin dáinna lihkuhisvuođain.

11

6,11
5,17+
6,11 Spežže gieđaid dán oktavuođas moraštanmearka.Ná cealká Hearrá Ipmil: Spežže gieđaid, duolmma julggiiguin eatnama ja čuorvvo: “Vuoi!” Váidal buot fasttes ja bahás daguid maid israellaččat leat dahkan ja maid geažil sii gahččet miehkkái, nelgot jámas ja jápmet rohttudávdii. 12
6,12
Jer 24,10
Esek 7,15
33,27
Dat gii lea guhkkin, jápmá rohttudávdii, dat gii lea lahka, gahččá miehkkái ja dat gii lea báhcán ja bisson heakkas, nealgu jámas. Ná mun gurren iežan moari sidjiide. 13
6,13
1 Gon 14,23Jer 2,20Hos 4,13
Dalle sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá, go sin gottáhallan olbmot njaŋgájit bieđgguid sin ipmilgovaid gaskkas ja sin áltáriid birra, juohke alla dievás ja juohke várrealážis, juohke rudnes muora ja juohke lastás terebintta vuolde, buot dain sajiin gos sii leat oaffaruššan ipmilgovaidasaset oaffariid main lea soažžudeaddji hádja. 14Mun bajidan gieđa sin vuostá, ja juohke sajis gos sii ásset, mun dagan eatnama ávdimin ja ruojusin meahci rájes gitta Ribla rádjái. Dalle sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá.

7

Loahppa lea boahtán

71Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2Olmmoš, ná cealká Hearrá Ipmil Israela eatnamii:

Loahppa lea boahtán, loahppa lea boahtán

eatnama njealji čihkii.

3Dál du loahppa lea boahtán, Israel,

mun vuolggahan iežan moari du vuostá.

Mun dubmen du du vádjolusa mielde,

mávssahan dutnje buot du fasttes daguid.

4Mun in árkkálmastte inge árpmit du.

Mun mávssahan dutnje dan

maid don leat dahkan,

buot du fasttes daguid.

Dalle dii ipmirdehpet ahte mun lean Hearrá.

5Ná cealká Hearrá Ipmil:

Oasehisvuođaid oasehisvuohta!

6Dat lea boahtán, loahppa lea boahtán.

Dál du loahppa lea boahtán.

77,7 beaivi lea lahka Hearrá beaivi.Heavvu lahkona dutnje,

dat lahkona dutnje, eatnama ássi.

Áigi lea boahtán, beaivi lea lahka,

lea moivi, váriin eai gullo illučuorvasat.

8Fargga mun golggahan

moarrán du badjelii,

gurren dutnje iežan suhtu.

Mun dubmen du du vádjolusa mielde,

mávssahan dutnje du fasttes daguid.

9

7,9
5,11
Mun in árkkálmastte inge árpmit du.

Mun mávssahan dutnje

maid don leat dahkan,

buot du fasttes daguid.

Dalle dii ipmirdehpet ahte mun, Hearrá,

lean časkán din.

10

7,10
4 Mos 17,8
Jer 50,31
Beaivi ránoda, heavvu lea lahka,

dat lea juo boahtimin.

Lágahisvuohta urbu,

čeavli bohciida,

11ipmilmeahttumiid veahkaváldi šaddá

lágahis bahávuohtan.

Sis ii báze ii mihkkege,

ii sin šlámas, ii sin válas,

ii mihkkege báze sin goargatvuođas.

12Áigi lea boahtán, beaivi lea lahka.

Allos oasti illudehko,

allos vuovdi moraštehko.

Moarri deaivida šlámaideaddji joavkku.

13Vuovdi ii beasa šat oaidnit

gálvvu maid vuvddii,

ii oppa eallinagistisge.

Moarri deaivida šlámaideaddji joavkku.

Buohkat masset heakka suttuideaset dihte.

147,14 šlámaideaddji joavkku Jerusalema ássit.Dorvvet čuojahuvvojit,

buot lea gárvvis,

muhto ii oktage vuolgge soahtat.

Mu moarri deaivida šlámaideaddji joavkku.

15Olgun miehkki,

siste rohttudávda ja nealgi.

Dat gii lea meahcis gahččá miehkkái,

dan gii lea gávpogis

loahpaha nealgi ja rohttudávda.

16Soapmásat sis besset báhtarussii váriide

dego leagi duvvát,

muhto sii jápmet buohkat,

juohkehaš iežas suttu dihte.

17Buohkaid gieđat njurret,

sin čippit šliddet.

18

7,18
Jes 15,2č
Jer 48,37
7,18 Horstta roavva tekstiila mii lea duddjojuvvon guolggas, morraša dahje gáhtamuša mearka. ▶ moraštanvierut.Horstta sii gisset iežaset birra,

hirbma sis lea gárvun,

heahpat gokčá sin muođuid,

sin oaivvit ráhkejuvvojit báljisin.

19

7,19
Sál 49,7č
Sát 10,2
11,4
Sef 1,18
Sii suhppot silbbaideaset gáhta ala,

atnet golliideaset ruskan.

Ii sin gájo golli iige silba

Hearrá moari beaivvi.

Eai sii dainna gallet nealggi

eaige deavdde čoavjjiset.

Aiddo golli ja silba jorralahtii sin.

20Sin hearvás čiŋat bálvaledje čeavlli,

sii ráhkadedje dain alcceseaset

eartnjehas govaid,

fasttes eahpeipmiliid.

Dan dihte mun rievdadan

sin mávssolaš dávviriid fastivuohtan.

21Mun attán daid

vierroolbmuid stajádussan,

eatnama ipmilmeahttumiid sálašin,

ja sii dahket dan eahpebassin.

22Mun jorgalan sis muođuidan,

ja vierroolbmot eahpebasuhit

mu mávssolaš dávvira.

Rievvárat mannet sisa ja eahpebasuhit dan.

23Sii sorbmejit,

danne go dán eatnama dievva

leat varradagut,

ja dán gávpoga dievva lea veahkaváldi.

24Mun buvttán dohko bahámus álbmogiid,

ja dat oamastit sin viesuid.

Mun doaján veagalaččaid čeavlli,

ja sin bassibáikkit eahpebasuhuvvojit.

25Go hirbma boahtá, de sii ohcet bestojumi,

muhto bestojupmi ii leat.

26

7,26
Job 1,14eč
Mi 3,6
Mal 2,7
Boahtá oasehisvuohta

oasehisvuođa maŋŋil,

heavvosáhka heavvosága maŋŋil.

Olbmot ánuhit profehtas oainnáhusa,

báhppa ii máhte oahpistit,

vuorrasat leat ráđehuvvan.

27Gonagas atná morašgárvvuid,

oaivámuš gárvoda suorggahusa,

olbmuid gieđat njurret.

Mun attán sidjiide sin vádjolusa mielde,

mun dubmen sin

nugo sii leat dubmen earáid.

Dalle sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá.

8

Vuoigŋa doalvu Esekiela Jerusalemii

81

8,1
1,3+
8,1 Guđát jahki maŋŋil go Esekiel dolvojuvvui Babylonii. >1,2.Lei guđát jahki, guđát mánu viđát beaivi. Mun ledjen čohkkámin iežan viesus, ja Juda vuorrasat ledje mu luhtte. Dalle mu dohppii Hearrá giehta. 2
8,2
1,26–28
8,2 olbmo hápmi Jorgalus čuovvu ▶ Septuaginta. ▶ Masorehtalaš teavsttas lea “dolla”.Mun oidnen muhtuma geas lei olbmo hápmi. Alimiin vulos guvlui son lei oaidnit dego dolla, ja su alimiin bajás guvlui oidnui dego báitin mii šealggui vilges golli láhkái. 3
8,3
5 Mos 32,1621
2 Gon 21,7
Esek 3,14
11,124
8,3 Vuoigŋa >1,12.Son geigii juoidá mii lei gieđa hápmásaš, ja dohppii mu vuovttaide, ja vuoigŋa loktii mu eatnama ja almmi gaskii ja doalvvui mu Ipmila oainnáhusas Jerusalemii. Vuoigŋa doalvvui mu siskkit ovdašilju davvepoartta uksaráiggi ovdii, dasa gokko lea govva mii boktá Hearrá moari. 4Ja das lei Israela Ipmila hearvásvuohta, seammalágánin go mun ledjen oaidnán dan leagis.

5Son celkkii munnje: “Olmmoš, geahča davás guvlui.” Nu mun gehččen davás guvlui ja oidnen poartta davábealde áltára, ja poartaráiggi guoras lei govva mii lei boktán Hearrá moari. 6Son celkkii munnje: “Olmmoš, oainnátgo maid sii dahket? Israellaččat dahket dáppe nu fasttes daguid ahte mun ferten gáidat guhkás iežan bassibáikkis. Muhto don beasat oaidnit vel vearrát fastivuođaid.”

7Son doalvvui mu ovdašilju uksaráiggi ovdii, ja mun oidnen muvrras ráiggi. 8Son dajai munnje: “Olmmoš, gaikko muvrra ja mana čađa.” Mun gaikon muvrra, ja mun oidnen uvssa. 9Son dajai: “Mana sisa ja geahča daid eartnjehas fastivuođaid maid sii doppe dahket.” 10

8,10
Rom 1,23
Mun mannen sisa, ja doppe mun oidnen buotlágáš fasttes diŋggaid, njoammuid ja šibihiid govaid, ja buot israellaččaid eahpeipmilgovaid mat ledje sárgojuvvon seinniide birra buot. 11Govaid ovddas čužžo čiežalogi Israela vuorrasa, ja sin gaskkas čuoččui Jaasanja, Šafana bárdni. Juohkehaččas lei suovaslihtti gieđas, ja njálggahájat suovvasiid balva loktanii áibmui. 12
8,12
Sál 94,7
Jes 29,15
Esek 9,9
Dasto son celkkii munnje: “Olmmoš, oainnátgo maid Israela vuorrasat dahket seavdnjadasas, iešguhtege iežas eahpeipmila gámmáris? Sii dadjet: Hearrá ii oainne min, Hearrá lea hilgon dán eatnama.” 13Son celkkii munnje: “Don beasat oaidnit sin dahkamin vel vearrát fastivuođaid.”

148,14 Tammus babylonialaš šattolašvuođa ipmil mii maiddái bálvaluvvui Kanaanis. Go šaddogeardi goikkai, de sii dolle basiid čierrumiin ja váidalemiin, danne go ipmil jámii.Son doalvvui mu dan poartta uksaráiggi ovdii mii lea davás guvlui ja mas beassá Hearrá tempelii. Doppe čohkkájedje muhtun nissonat ja čirro Tammusa. 15Son celkkii: “Olmmoš, oainnátgo? Don beasat oaidnit fastivuođaid, vel vearrábuid.”

16Son doalvvui mu Hearrá tempela siskkit ovdašilljui. Das, Hearrá tempela uksaráiggi guoras, ovdalanja ja áltára gaskkas, ledje sullii guoktelogivihtta olbmá. Sii ledje selggiid Hearrá tempelii, ja sin muođut ledje nuorttas guvlui. Sii gopmárdalle nuorttas guvlui ja rohkadalle beaivváža. 178,17 viidnemuora oavssi soaitá čujuhit dohkketmeahttun seremoniijavuohkái.Son celkkii munnje: “Olmmoš, oainnátgo? Iige Juda álbmogii leat galle dahkat dákkár fastivuođaid dáppe, sii dahket maiddái veahkaválddi miehtá eatnama ja leat máŋgii moaráhuhttán mu. Geahča, mo sii nahkehit viidnemuora oavssi njuni ovdii! 18

8,18
Sát 1,28
Jes 1,15
59,2
Mun áiggun meannudit suhtustan, mun in árkkálmastte inge árpmit sin. Vaikko sii čurvvošedje munnje man alla jienain ihkinassii, de mun in gula sin.”