Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
45

Eatnama juogadeapmi Jerusalema birra

451Go dii juogadehpet eatnama opmodahkan, de galgabehtet earuhit eatnamis oaffarattáldahkan Hearrái bassi oasi mii lea guoktelogivihttaduhát állana guhku ja guoktelogiduhát állana govddu. Oppa dat eanan lea bassi. 2

45,2
42,16eč
Das gullá tempelii njealječiegat oassi man guhkkodat lea vihttačuođi állana ja govdodat vihttačuođi állana, ja dan birra velá guohtuneanan mii lea vihttalogi állana govddu. 3Dan eatnamis maid dii lehpet mihtidan, dii galgabehtet mihtidit oasi mii lea guoktelogivihttaduhát állana guhku ja logiduhát állana govddu. Dan báikái boahtá tempel, buot basimus. 4
45,4
48,8eč
Dat báiki lea bassi oassi Israela eatnamis. Dat gullá báhpaide geat doaimmahit bálvalusa tempelis, daidda geat ožžot leat Hearrá lahka ja bálvalit su. Dan báikkis leat sin viesut ja sin omiid guohtuneanan. 5
45,5
48,13č
Levilaččaide geat doaimmahit bálvalusa tempelis, galgabehtet addit eatnama mii lea guoktelogivihttaduhát állana guhku ja logiduhát állana govddu. Dohko sidjiide bohtet gávpogat main ássat. 6Bassi eatnama guoras galgabehtet addit gávpogii eatnama mii lea vihttaduhát állana govddu ja guoktelogivihttaduhát állana guhku. Dat gullá oppa Israela álbmogii. 7
45,7
48,21č
Oaivámužžii galgabehtet addit eatnama mii lea goappáge bealde bassi eatnama ja gávpoga eatnama, rádjálagaid bassi eatnamiin ja gávpoga eatnamiin, oarjjabealde oarjjás ja nuorttabealde nuorttas. Dan guhkkodat galgá leat seammá go čearddaid osiid guhkkodagat oarjerájis nuortarádjái. 8Dat šaddá oaivámučča eanamin, su opmodahkan Israelis. Mu oaivámuččat eai dalle šat soardde mu álbmoga, muhto addet eatnama buot Israela álbmoga čearddaide.

Mihtut ja deattut

9

45,9
Jer 22,2č
Esek 44,6
Ná cealká Hearrá Ipmil: Israela oaivámuččat, dál de lea galle! Jávkadehket veahkaválddi ja soardima, dahket dan mii lea riekta ja vuoigat, heitet ádjimis mu álbmoga eret dan iežas opmodagain, cealká Hearrá Ipmil. 10
45,10
3 Mos 19,36+
Atnet rivttes veavttaid, rivttes efamihtu ja rivttes batmihtu. 1145,11 bat 36,4 lihttera homer 364 lihttera efa lea seammá go okta bat, 36,4 lihttera.Efas ja batis galgá leat oktahat mihttu: Bat lea homera logádas ja efage lea homera logádas. Mihtut mearriduvvojit homera mielde. 1245,12 gera lea sullii 0,6 grámma.Okta šekel galgá leat guoktelogi gera. Logi šekela lea mina viđádas ja vihtta šekela mina logádas. Vihttalogi šekela lea okta mina.

13Dát leat oaffarattáldagat maid dii galgabehtet addit: Efaguđádas nisut ain homera ja efaguđádas bivggit ain homera nammii. 1445,14 kor 364 lihttera.Oljju galgá addit ovtta batlogádasa kora nammii. Homer geassá logi bata. 15Israela sogat galget addit smávvaomiin ovtta sávzza ain guovttečuođi sávzza nammii borramušoaffarin, boaldinoaffarin ja searvevuođaoaffarin maiguin doaimmahuvvo soabahus álbmogii, cealká Hearrá Ipmil. 16Buot eatnama olbmot leat geatnegasat buktit dán oaffarattáldaga Israela oaivámužžii. 1745,17 mánočalbmebeivviid mánočalbmebeaivi.Oaivámuš galgá atnit fuola boaldinoaffaris, borramušoaffaris ja juhkamušoaffaris bassebeivviid, mánočalbmebeivviid ja sabbahiid ja buot israellaččaid feasttaid. Son galgá skáhppot suddooaffara, borramušoaffara, boaldinoaffara ja searvevuođaoaffara maiguin israellaččaide doaimmahuvvo soabahus.

18Ná cealká Hearrá Ipmil: Vuosttas mánu vuosttaš beaivvi galgabehtet oaffaruššat nuorra vuovssá mii lea almmá vigi haga, ja nu buhtistit tempela. 19Báhppa galgá váldit suddooaffara vara ja sihkkut dan tempela uksabealláide, áltárstealli njealji čihkii ja siskkit ovdašilju poartta uksabealláide. 20

45,20
3 Mos 4,27eč
5,17eč
Mánu čihččet beaivvi galgabehtet dahkat seammá láhkái dan olbmo ovddas gii lea suddudan dáhtokeahttá dahje diehtemeahttunvuođas. Nu dii doaimmahehpet soabahusa tempelii.

21

45,21
3 Mos 23,5eč
Vuosttas mánu njealljenuppelogát beaivvi galgabehtet doallat beassážiid, čiežabeaivásaš basiid. Čieža beaivvi dii galgabehtet borrat suvrutkeahtes láibbi. 22Oaivámuš galgá addit dan beaivvi vuovssá suddooaffarin iežas ovddas ja eatnama olbmuid ovddas. 23Basiid čieža beaivvi son galgá juohke beaivvi oaffaruššat boaldinoaffarin Hearrái čieža vuovssá mat leat almmá vigi haga, ja čieža viercca mat leat almmá vigi haga, ja suddooaffarin son galgá juohke beaivvi oaffaruššat bohká. 24
45,24
46,5711
45,24 efa 36,4 lihttera. hin 6 lihttera.Borramušoaffarin son galgá oaffaruššat ovtta efa jáffuid juohke vuovssá nammii ja ovtta efa jáffuid juohke viercca nammii, ja vel ovtta hina oljju juohke efa nammii. 25Čihččet mánu vihttanuppelogát beaivvi, bassebeaivvi, son galgá oaffaruššat suddooaffariid, boaldinoaffariid, borramušoaffariid ja oljju seammá ollu go oppa dan čieža beaivvis.

46

Oaffarmearrádusat

461Ná cealká Hearrá Ipmil: Siskkit ovdašilju poarta mii lea nuorttas guvlui, galgá leat dahppagasas vahku guđa bargobeaivvi áigge, muhto sabbatbeaivvi dat galgá rahppojuvvot, nu maiddái mánočalbmebeaivvi. 246,2 Oaivámuš Israela gonagas. >12,10.Oaivámuš galgá boahtit dán portii poartaviesu ovdahálla bokte ja čuoččastit poartta uksabealláid gurrii, dan boddii go báhpat oaffaruššet su boaldinoaffara ja searvevuođaoaffara. Son galgá gopmirdit ja rohkadallat poartta uksalasá alde ja de mannat olggos. Poartta ii oaččo dahppat ovdal eahkeda. 3Dan poartta uksanjálmmis eatnama olbmot galget rohkadallat Hearrá sabbahiid ja mánočalbmebeivviid.

4Boaldinoaffarin maid oaivámuš oaffaruššá Hearrái sabbatbeaivvi, galget leat guhtta lábbá mat leat almmá vigi haga, ja vierca mii lea almmá vigi haga. 5Borramušoaffarin galget leat efa veardde jáffut viercca nammii, ja lábbáid nammii jáffut nu ollu go son suitá, ja daidda lassin ovtta hina veardde olju efa nammii.

6Mánočalbmebeaivvi oaivámuš galgá oaffaruššat nuorra vuovssá, guhtta lábbá ja ovtta viercca mat buot leat almmá vigi haga. 7Borramušoaffarin son galgá oaffaruššat efa veardde jáffuid vuovssá nammii, efa veardde jáffuid viercca nammii ja lábbáid nammii nu ollu go son suitá, ja daidda lassin hina veardde oljju efa nammii. 8

46,8
44,3
Go oaivámuš boahtá, de son galgá boahtit sisa poartta ovdahálla bokte, ja seammá geainnu son galgá mannat olggos.

9Go eatnama olbmot bohtet Hearrá muođuid ovdii doallat basiid, de dat gii boahtá rohkadallat davvepoarttas, galgá mannat olggos lullepoarttas, ja dat gii boahtá lullepoarttas, galgá mannat olggos davvepoarttas. Ii oktage oaččo máhccat dan poarttas man bokte bođii, muhto son galgá mannat olggos vuostálas poarttas. 10Oaivámuš galgá boahtit sisa dalle go olbmot bohtet sisa, ja mannat olggos dalle go olbmot mannet olggos.

11Basiid ja feasttaid áigge borramušoaffarin galget leat efa veardde jáffut vuovssá nammii ja efa veardde viercca nammii, ja lábbáid nammii nu ollu go oaffarušši dáhttu addit, ja de vel hina veardde olju juohke efa nammii. 12Go oaivámuš addá Hearrái eaktodáhtolaš oaffara, boaldinoaffara dahje searvevuođaoaffara, de sutnje galgá rahpat dan poartta mii lea nuorttas guvlui, nu ahte son sáhttá addit iežas boaldinoaffara ja searvevuođaoaffara seammá vuogi mielde go sabbahiid áigge. Dasto son galgá mannat olggos, ja go son lea mannan, de poarta galgá dahppojuvvot.

13

46,13
2 Mos 29,38č
Juohke beaivvi Hearrái galgá oaffaruššat boaldinoaffarin jahkásaš lábbá mii lea almmá vigi haga. Dan galgá oaffaruššat juohke iđida. 14Dasa lassin galgá oaffaruššat juohke iđida borramušoaffarin efaguđádasa veardde jáffuid ja hingoalmmádasa veardde oljju jáffuid láktadeami várás. Dát ásahus Hearrá borramušoaffara várás lea agálaš mearrádus. 15Lábbá, borramušoaffara ja oljju galgá oaffaruššat juohke iđida. Dat lea beaivválaš boaldinoaffar.

Oaivámučča opmodat

16Ná cealká Hearrá Ipmil: Jos oaivámuš addá oasi iežas opmodagas attáldahkan muhtun bárdnásis, de dat gullá su bártniide su maŋŋil. Sii eaiggáduššet dan, dat lea sin opmodat. 1746,17 ávvujagi juohke vihttalogát jagi. Gč. 3 Mos 25,10.Muhto jos oaivámuš addá oasi iežas opmodagas attáldahkan muhtun bálvaleaddjásis, de dat gullá bálvaleaddjái ávvujagi rádjái. Dalle dat máhccá oaivámužžii, danin go dušše su bártnit besset doallat opmodagaset bissovaččat. 18

46,18
1 Gon 21,216
Esek 45,8
Oaivámuš ii oaččo váldit maidege mii gullá álbmogii, son ii oaččo ádjit ovttage eret su iežas eatnamis. Oaivámuš galgá addit opmodagaid bártniidasas iežas eatnamis, vai ii oktage mu álbmogis áddjojuvvo eret opmodagastis.

Tempela gievkkanat

19Olmmái doalvvui mu sisa dan uksaráigge mii lei báhpaid bassi gámmáriid poartta guoras davábealde. Váccahaga don geažes, dan oarjjageahčen, lei latnja. 20

46,20
3 Mos 6,19č
Esek 44,19
Son dajai munnje: “Dán lanjas báhpat vuššet vealgeoaffara ja suddooaffara ja láibot borramušoaffara, amaset doalvut oaffariid olggut ovdašilljui ja dahkat daiguin álbmoga bassin.” 21Son doalvvui mu olggut ovdašilljui ja de ain ovdašilju njealji čihkii, ja mun oidnen ahte ovdašilju juohke čiegas lei uhcit šillju. 22Dat uhcit šiljut ovdašilju njealji čiegas ledje njealljelogi állana guhku ja golbmalogi állana govddu. Buot njealji šiljus ledje ovttahat mihtut. 23Dan njealji šilju birra lei geađgemuvra, ja muvrra gurrii ledje dahkkojuvvon vuoššansajit. 24Olmmái dajai munnje: “Dáin gievkkaniin tempelsaji bálvaleaddjit vuššet álbmoga njuovvanoaffariid.”

47

Ája mii golggiida tempelis

471

47,1
Sak 14,8
Alm 22,1
Olmmái doalvvui mu ruoktot tempela uksanjálbmái. Dalle mun oidnen čázi golggiideamen uksalasá vuole ja golgamin nuorttas guvlui; tempela julggabeallihan lei nuorttas guvlui. Čáhci golggai tempela olgeš bealde, áltára lulábeale nuorttas guvlui. 2Olmmái doalvvui mu olggos davvepoarttas ja das ain olgomuvrra guora gitta dan portii mii lea nuorttas guvlui, ja das čáhci golggai poartta lulábealde. 3Olmmái vázzilii nuorttas guvlui mihttobáddi gieđas. Son mihtidii duhát állana ja siđai mu gállit čázi rastá, ja čáhci olii juolgeruohttasiid rádjái. 4Son mihtidii fas duhát állana ja siđai mu gállit čázi rastá, ja dál čáhci olii čippiid rádjái. Son mihtidii fas duhát állana ja siđai mu gállit čázi rastá, ja dál čáhci olii gitta alimiid rádjái. 5Son mihtidii fas duhát állana, ja dál ája lei šaddan eatnun, inge mun sáhttán gállit dan rastá. Čáhci lei čieŋal, das lei vuodjančáhci, dat ii lean gállimis rastá. 6Olmmái dajai munnje: “Oainnátgo, olmmoš?” Dasto son doalvvui mu ruoktot čáhcegáddái. 7
47,7
Alm 22,2
Go mun bohten gáddái, de mun oidnen ahte eanu goappáge bealde ceaggájedje hui ollu muorat. 847,8 Jordanleahkái Hebreagillii Araba; duolbadas gos lea Jordan ja Jápmamearra.Olmmái dajai munnje: “Dát čáhci golgá eatnama čađa nuorttas guvlui, dat golgá vulos Jordanleahkái ja das ain merrii man sáltečázi dat dearvvašmahttá. 9Gosa dát eatnu golgá, doppe buot heakkalaččat eallájit ja giđđudit dan čázis, ja guolit leat hui ollu. Gosa dát čáhci golgá, doppe buot čáhci dearvvašmuvvá. Gosa dat eatnu luoitá, doppe buot eallá. 1047,10 En-Gedi Jápmameara oarjegátti gaskkamuttus. En-Eglajim guhkkin davvin Jápmameara oarjegáttis.Guollebivdit čužžot gáddeguoras, En-Gedi rájes gitta En-Eglajima rádjái sii goikadit firpmiideaset. Doppe leat buotlágan guollešlájat, dat leat seammá valjis go Stuorrameara guolit. 11Muhto omut ja láddot eai dearvvašmuva, ja dain oažžu sáltti. 12
47,12
Sál 1,3
Alm 22,2
Miehtá eatnogáttiid, eanu goappáge bealde, šaddet buotlágán šattosmuorat. Muoraid lasttat eai golnna ja dain leat álo šaddosat. Juohke mánus dat šaddadit varas šaddosiid, danne go čáhci maid dat ožžot, boahtá bassibáikkis. Daid šaddosat adnojuvvojit borramuššan ja daid lasttat dálkkasin.”

Israela rájit

13

47,13
1 Mos 48,5
Jos 17,17
Ná cealká Hearrá Ipmil: Dát leat dan eatnama rájit maid dii galgabehtet juogadit opmodahkan Israela guovttenuppelohkái čerdii; Josef galgá oažžut guokte oasi. 14
47,14
1 Mos 15,18
Esek 20,42
Juogadehket eatnama nu ahte guđege čearda oažžu seammá ollu. Mun vurdnon addit dan din áhčiide, ja dan dihte dát eanan addojuvvo didjiide opmodahkan. 1547,15 eatnama rájit riika lei stuorimus dalle go David lei gonagas. Vrd. 4 Mos 34,3–12.Dát leat eatnama rájit: Davvin rádji manná Stuorramearas Hetlonii ja ain Lebo-Hamatii ja Sedadii, 1647,16 Havran várreeanan Bašana nuorttabealde.Berotai ja Sibrajimii mii lea Damaskusa ja Hamata eatnamiid gaskkas, ja gitta Hasar-Enonii mii lea Havrana ráji guoras. 17Mearas rádji manná Hasar-Enonii; Damaskusa ja Hamata eatnamat leat dan davábealde. Dat lea davverádji. 18Nuortarádji vuolgá Havrana ja Damaskusa guovlluid gaskkas. Jordan lea rádjin Gileada ja Israela eatnama gaskkas gitta Nuortamerrii, gitta Tamarii. Dat lea nuortarádji. 19
47,19
4 Mos 20,13
34,5
Esek 48,28
Lullerádji manná Tamaris lulás gitta Meribat Kadeša ádjagiidda ja doppe rádjejoga mielde Stuorramerrii. Dat lea lullerádji. 20Oarjjabealde lea rádjin Stuorramearra gitta dan báikái mii lea Lebo-Hamata buohta. Dat lea oarjerádji.

21Dán eatnama dii galgabehtet juogadit Israela čearddaide. 22

47,22
3 Mos 19,34
4 Mos 26,55
Jos 14,2
Go dii juogadehpet eatnama opmodahkan, de dat vierrásat geat ásset ja leat riegádahttán mánáid din gaskkas, galget adnojuvvot eatnamis riegádan israellažžan. Sii galget oažžut opmodaga ovttas dinguin, go eanan juogaduvvo Israela čearddaide. 23Dii galgabehtet addit vierrásii opmodaga dan čeardda eatnamis man gaskkas son ássá, cealká Hearrá Ipmil.