Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
40

Profehta oainnáhus: Ođđa tempel

40140,1 guoktelogiviđát jahki 572 o.Kr. Gč. 20,1.Lei min fáŋgavuođa guoktelogiviđát jahki, njealljenuppelogát jahki maŋŋil go Jerusalem lei váldojuvvon, jagi álgu, mánu logát beaivi. Aiddo dan beaivvi Hearrá dohppii gieđainis mu ja doalvvui mu 2

40,2
1,1–3
37,1
Alm 21,10
oainnáhusas Israela eatnamii. Son bijai mu hui alla várrái man lullevielttis lei juoga mii lei dego gávpot. 3
40,3
Sak 1,8
2,2
Alm 11,1
21,15
Son doalvvui mu gávpogii, ja mun oidnen dan poarttas čuožžumin olbmá gii šealgái dego bronsa. Sus lei gieđas beallemasbáddi ja mihttostággu. 4
40,4
44,5
Olmmái dajai munnje: “Olmmoš, geahčat ja guldal dárkilit, cieggat muitui buot maid mun čájehan dutnje. Aiddo dan várás don leat buktojuvvon deike. Buot maid oainnát, don galggat muitalit israellaččaide.”

5

40,5
43,13+
40,5 állana Dábálaš állan lei guhtta gieđa govddu, sullii 56 cm. Dás lea adnojuvvon stuorra állan, mii lea čieža gieđa govddu. Mihtidanstággu lei dán oktavuođas sullii 336 sentte.Mun oidnen ahte tempela birra lei muvrra. Olbmá gieđas lei guhtta állana guhkkosaš mihtidanstággu, ja dan állan lei giehtaloabu govdodaga guhkit go dábálaš állan. Son mihtidii muvrra, ja dat lei ovtta stákku asu ja ovtta stákku alu.

6De olmmái manai nuorttabeale portii, goarkŋui dan boardagiid ja mihtidii poartašielmmá govdodaga, ja dat lei ovtta stákku govddu. 740,7 poartalanja Muvrra poartalatnja lei oassi hállas mii lei tempela ovdašilju guvlui.Poartahuksehusa oalgelanjat ledje ovtta mihtidanstákku guhku ja ovtta govddu, ja lanjaid gaska lei vihtta állana. Dan poartalanja šielbmá mii lei tempela guvlui, lei ovtta stákku govddu. 8De son mihtidii ovdahálla. 9Dat lei uvssas uksii gávcci állana, ja uksabeallát ledje guokte állana. Dát ovdahálla lei tempela guvlui. 10Nuortapoarttas ledje goappáge bealde golbma oalgelanja, buot ovttamahtosaččat, ja maiddái buot seinniin daid gaskkas ledje ovttahat mihtut. 11Olmmái mihtidii poartaráiggi govdodaga, ja dat lei logi állana govddu. Oktiibuot poartahuksehusa govdodat lei golbmanuppelohkái állana. 12Oalgelanjaid ovddas goappáge bealde lei seaidni mii lei ovtta állana čieŋu. Juohke latnja lei guhtta állana guhku ja guhtta állana govddu. 13Son mihtidii gaskka poartta oalgelanja maŋŋeseainnis dan lanja maŋŋeseaidnái mii lei dan buohta, ja dat lei guoktelogivihtta állana. Uksaráiggit ledje álo buohtalagaid. 1440,14 Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.De son mihtidii ovdalanja, ja dat lei guoktelogi állana. Dan birra lei ovdašillju. 1540,15 Gč. v. 7.Poartta olgoseainnis lei vihttalogi állana ovdahálla maŋŋeseaidnái. 16

40,16
1 Gon 6,4
Lanjaid maŋŋeseinniid siskkobealde ledje ihkkonat. Maiddái ovdalanja seinniid siskkobealde ledje goappáge bealde čeargalasihkkonat, ja uksabealláin ledje pálbmahearvvat.

17Olmmái doalvvui mu dasto olggut ovdašilljui. Doppe ledje gámmárat ja geđggiiguin gokčojuvvon guolbi šilju birra. Geađgeguolbbis ledje golbmalogi gámmára. 18Vuolit geađgeguolbi poartalanja goappáge bealde lei seammá govdat go poartahuksehus. 19Olmmái mihtidii vuolit poartta siskkobeale ja siskkit ovdašilju olgoravdda gaskka, ja dat lei čuođi állana sihke nuorttas ja davás guvlui.

20Son mihtidii dan poartta guhkkodaga ja govdodaga mii lei davás guvlui ja gokko beasai olggut ovdašilljui. 21Das ledje golbma oalgelanja goappáge bealde, ja daid gaskasaš seainnit ja ovdahálla ledje seammá mahtosaččat go vuosttaš poarttas. Poartahuksehus lei vihttalogi állana guhku ja guoktelogivihtta állana govddu. 22Ovdahálla, ihkkonat ja pálbmahearvvat ledje seammá mahtosaččat go nuorttabeale poarttas. Dánge portii beasai boardagiid main ledje čieža ráhppábáni, ja ovdahálla lei ovdašilju bealde. 23Davvepoartta buohta lei poarta mas beasai siskkit ovdašilljui, seammá ládje go nuorttabealdege. Olmmái mihtidii poarttaid gaskka, ja dat lei čuođi állana.

24Dasto olmmái doalvvui mu lulábeallái, ja doppege lei poarta. Son mihtidii dan, ja dan uksabeallát ja ovdahálla ledje seammá mahtosaččat go eará poarttain. 25Poartta ja ovdalanja goappáge bealde ledje ihkkonat, seammalágánat go eará poarttain, ja oppa poartahuksehus lei vihttalogi állana guhku ja guoktelogivihtta állana govddu. 26Dohko beasai boardagiid main ledje čieža ráhppábáni, ja ovdahálla lei siskkit ovdašilju guvlui. Poartta uksabealláid goappáge bealde ledje pálbmahearvvat. 27Maiddái dáppe lulábealde lei poarta mas beasai siskkit ovdašilljui, ja go olmmái mihtidii dáid poarttaid gaskka, de dat lei čuođi állana.

28Olmmái doalvvui mu lullepoarttas siskkit ovdašilljui. Son mihtidii poartta, ja dat lei seammá mahtosaš go eará poarttat. 29Dan lanjat, daid gaskasaš seainnit ja ovdahálla ledje seammá mahtosaččat go eará poarttain. Poartta ja ovdahálla goappáge bealde ledje ihkkonat. Oppa poartahuksehus lei vihttalogi állana guhku ja guoktelogivihtta állana govddu. 30Guđege ovdahálla guhkkodat lei guoktelogivihtta állana ja govdodat vihtta állana. 31Dát ovdahálla lei olggut ovdašilju guvlui, dan uksabealláin ledje pálbmahearvvat, ja dohko beasai boardagiid main ledje gávcci ráhppábáni.

32Dasto olmmái doalvvui mu siskkit ovdašilju nuortaportii ja mihtidii dan, ja dat lei seammá mahtosaš go eará poarttat. 33Oalgelanjat, daid gaskasaš seainnit ja ovdahálla ledje seammá mahtosaččat go eará poarttain. Poarttas ja ovdahállas ledje ihkkonat goappáge bealde. Oppa poartahuksehus lei vihttalogi állana guhku ja guoktelogivihtta állana govddu. 34Ovdahálla lei olggut ovdašilju guvlui, dan uksabealláin goappáge bealde ledje pálbmahearvvat, ja dohko beasai boardagiid main ledje gávcci ráhppábáni.

35Olmmái doalvvui mu dasto davveportii ja mihtidii dan, ja dat lei seammá mahtosaš go eará poarttat. 36Oalgelanjat, daid gaskasaš seainnit ja ovdahálla ledje seammá mahtosaččat go eará poarttat, ja poarttas ledje ihkkonat juohke bealde. Oppa poartahuksehus lei vihttalogi állana guhku ja guoktelogivihtta állana govddu. 37Ovdahálla lei olggut ovdašilju guvlui, dan uksabealláin goappáge bealde ledje pálbmahearvvat, ja dohko beasai boardagiid main ledje gávcci ráhppábáni.

38

40,38
3 Mos 1,913
2 Muit 4,6
Poartta ovdalanjas beasai gámmárii gos boaldinoaffarat doidojuvvojedje. 39Ovdalanjas ledje goappáge bealde guokte beavddi maid alde njuvve boaldinoaffariid, suddooaffariid ja vealgeoaffariid. 40Olgun, ovdalanja davvepoartta goappáge bealde, ledje guokte beavddi. 41Beavddit maid alde oaffarat njuvvojuvvojit, ledje nappo gávcci, njeallje beavddi poartta siskkobealde ja njeallje olggobealde. 42Boaldinoaffara várás ledje njeallje geađggis čullojuvvon beavddi mat ledje beannot állana guhku, beannot állana govddu ja ovtta állana alu. 43Huksehusa sisa ledje seinniide giddejuvvon gieđa govdosaš hildut. Daid ala biddjojuvvojit biergasat maid atnet go njuvvet boaldinoaffariid ja njuovvanoaffariid. Oaffarbiergu biddjojuvvui bevddiid ala.

44Siskkit poarttaid olggobealde siskkit ovdašiljus ledje guokte gámmára, nubbi lei davvepoartta guoras lulás guvlui ja nubbigis lullepoartta guoras davás guvlui. 45Olmmái dajai munnje: “Dat gámmár mii lea lulás guvlui, lea daid báhpaid várás geat doaimmahit tempelbálvalusa. 46

40,46
43,19
44,15
40,46 Sadoka nális Báhpat geat jođihedje Jerusalema Davida ja Salomo áigge, ledje bajimusbáhppa Sadoka nális. Vrd. 2 Sam 8,17; 15,24eč; 1 Gon 4,2.Dat gámmár mii lea davás guvlui lea daid báhpaid várás geat doaimmahit áltárbálvalusa. Sii leat Sadoka nális, dat Levi bártniin geat ožžot loaiddastit Hearrá ovdii doaimmahit bálvalusa.”

47

40,47
43,13eč
Olmmái mihtidii ovdašilju, ja dat lei čuođi állana guhku ja čuođi állana govddu, njealječiegat. Tempela ovddas lei áltár. 48
40,48
1 Gon 6,3
2 Muit 4,6
Son doalvvui mu tempela ovdahállii ja mihtidii dan uksabealláid, ja dat ledje guktot vihtta állana. Uksa lei njealljenuppelohkái állana govddu, ja dan goappáge beale seainnit ledje golbma állana govddu. 49Ovdahálla lei guoktelogi állana govddu ja guoktenuppelohkái állana guhku. Dohko beasai boardagiid main ledje logi ráhppábáni. Uksabealláid guoras ledje báccit, okta goappáge bealde.

41

411Olmmái doalvvui mu sisa tempelhállii. Son mihtidii uksabealláid, ja dat ledje goabbáge guhtta állana gasu. Nu gassagat ledje uksabeallát. 2Uksaráigi lei logi állana govddu ja seainnit dan goappáge bealde ledje vihtta állana govddu. Son mihtidii tempelhálla, ja dat lei njealljelogi állana guhku ja guoktelogi állana govddu.

3Son manai siskkimuš latnjii ja mihtidii uksabealláid, ja dat ledje guokte állana gasu. Uksaráigi lei guhtta állana ja seainnit dan goappáge bealde čieža állana govddu. 4Son mihtidii lanja mii lei tempelhálla siskkobealde, ja dat lei guoktelogi állana guhku ja guoktelogi állana govddu. Son dajai munnje: “Dát lea basimus boaššu.”

5Son mihtidii tempela seainni, ja dat lei guhtta állana asu. Gilgahuksehus oppa tempela birra lei njeallje állana govddu. 6Gilgahuksehusa lanjat ledje golmma gearddis. Oalgelanjaid seainni mielde tempela vuostá ledje steallit giddenráiggiid sadjái; tempela seainnis eai ožžon leat giddenráiggit. 7Lokta mas ledje oalgelanjat, govddui bajás guvlui. Tempelis lei nappo lokta bajás guvlui ja dan birra. Mađe badjeleappos lokta lei tempela vuostá, dađe govddit dat lei. Vuolimus gearddis sáhtii goargŋut bajimus geardái gaskkamus gearddi čađa. 8Mun oidnen ahte tempel lei aládasa alde. Oalgelanjaid muvravuođđu lei olles stákku asu, guhtta állana. 9Oalgeviesu olgoseaidni lei vihtta állana asu. Gáhta tempela oalgelanjaid 10ja gámmáriid gaskkas tempela goappáge bealde lei guoktelogi állana govddu. 11Oalgeviesus ledje uvssat gáhta guvlui, okta davás guvlui ja okta lulás guvlui. Stealli gáhta guoras lei vihtta állana govddu.

Oarjjabeale visti

12Visti mii lei rabas šilju guoras dan oarjjabealde, lei čiežalogi állana govddu, ja dan seainnit ledje vihtta állana asu. Vistti guhkkodat lei ovccilogi állana. 13Olmmái mihtidii tempela, ja dat lei čuođi állana guhku. Rabas šillju oktanaga visttiin ja dan seinniiguin lei čuođi állana guhku. 14Tempela nuorttabeale ovdaseaidni oktanaga rabas šiljuin lei čuođi állana. 15Rabas šilju duogábealde olmmái mihtidii vistti guhkkodaga ja dan goappáge beale stelliid, ja guhkkodat lei oktiibuot čuođi állana.

Tempela siski

Tempela siskkit oasis ja ovdalanjas 16lei rohpi. Ihkkoniin lei čeargalas ja golmmadásat gárpmat. Buot seinniin lei muorraskoađas láhttis gitta ihkkoniid rádjái, main ledje luŋkkát. 17Muorraskoađas olii gitta uvssa badjeravdda rádjái. Tempela siste ja olggobealde miehtá buot seinniid, sihke siskkobeale ja olggobeale seinniid, ledje sajit 18

41,18
1 Gon 6,29
7,36
2 Muit 3,7
41,18 kerubat kerubat.main ledje čuhppojuvvon kerubat ja pálmmat, vurrolagaid ain keruba ja pálbma. Guđege kerubas ledje guokte ámadaju, 19olbmo ámadadju nuppi pálmma guvlui ja ledjona ámadadjugis nuppi pálmma guvlui. Tempela seinniin ledje dievva diekkár govat. 20Láhtti rájes uvssa badjeravdda rádjái ledje čuhppojuvvon kerubat ja pálmmat. 21Tempelhállas ledje njealječiegat uksabeallát. Bassi boaššu ovddas oidnui 22
41,22
2 Mos 30,1–3
1 Gon 6,20č
41,22 áltár … muoras suovasáltár, mii Salomo tempelis lei skoađastuvvon sedermuorain. Gč. 1 Gon 6,20.dego áltár mii lei dahkkojuvvon muoras. Dat lei golbma állana alu, guokte állana guhku ja guokte állana govddu. Das ledje čiehkafiellut, ja dan juolgi ja siiddut ledje muoras. Olmmái dajai munnje: “Dát lea dat beavdi mii lea Hearrá muođuid ovddas.” 23Sihke tempelhállas ja bassi boaššus ledje guokte uvssa. 24
41,24
1 Gon 6,31–35
Goappáge uvssas ledje guokte uksabeali maid sáhtii máhcastit rabas. 25Tempelhálla uvssat ledje hervejuvvon čuhppojuvvon kerubaiguin ja pálmmaiguin seammá láhkái go seainnit. Olgun ovdalanja ovddas lei muoras dahkkojuvvon goavdi. 26Ovdalanjas goappáge beale seainnis ledje čeargalasihkkonat ja čuhppojuvvon pálmmat, ja nu lei maiddái tempela siidolanjain ja govddiin.

42

Báhpaid gámmárat

421Olmmái doalvvui mu davás guvlui olggut ovdašilju davveoassái, dan gámmárviesu lusa mii lei rabas šilju ja vistti guoras. 2Dan viesu guhkkodat lei davábealde čuođi állana ja dan govdodat lei vihttalogi állana. 3

42,3
40,17
41,10
Viessu lei siskkit ovdašilju oasi guoras man govdodat lei guoktelogi állana, ja olggut ovdašilju geađgeguolbbi guoras. Viessu lei huksejuvvon golmma geardái steallálagaid. 4Gámmáriid guoras, dan bealde mii lei sisa guvlui, lei logi állana govdosaš ja čuođi állana guhkkosaš váccáhat. Uvssat ledje davás guvlui. 5Viesu bajimus gámmárat ledje gáržžibut go dan vuolimus ja gaskkamus gámmárat, danin go doppe stealli válddii eambbo saji. 6Gámmárat ledje huksejuvvon golmma geardái. Gámmáriin eai lean báccit nugo ovdašiljus. Danin bajimus gámmárat ledje gáržžibut go gaskkamus ja vuolimus gámmárat. 7Gámmáriid ovddas olggut ovdašilju bealde lei muvra. Dan guhkkodat lei vihttalogi állana, 8danin go olggut ovdašilju gámmárat mat ledje gámmárviesu buohta, ledje vihttalogi állana guhkku. Oktiibuot guhkkodat lei čuođi állana. 9Gámmáriid uvssat ledje nuorttabealde. Gámmáriidda beasai olggut ovdašiljus, 10dakko gokko ovdašilju muvra álggii.

Maiddái lulábealde ledje gámmárat rabas šilju ja vistti guoras, 11ja daid ovddas lei váccáhat. Gámmárat ledje oaidnit seammalágánat go davábeale gámmárat, ja dat ledje seammá guhkit ja govdadat. Buot daid poarttat, daid huksenmálle ja daid uvssat ledje seammalágánat go dain. 12Lulábeale gámmáriid uvssat ledje nuorttabealde, ja daidda beasai dakko gokko váccáhat muvrra guoras álggii.

13

42,13
3 Mos 2,310
6,18č
Olmmái dajai munnje: “Davábeale ja lulábeale gámmárat mat leat rabas šilju guoras, leat bassi gámmárat, gos dat báhpat geat besset leat lahka Hearrá, borret allabassi oaffarattáldagaid. Dohko sii galget rádjat allabassi oaffarattáldagaid – borramušoaffara, suddooaffara ja vealgeoaffara – danin go dat lea bassi báiki. 14
42,14
44,19
Dohko báhpat galget guođđit daid biktasiid maid atnet go doaimmahit bálvalusa, ovdal go mannet bassi sajis olggut ovdašilljui, danin go biktasat leat basit. Sii galget gárvodit eará biktasiid ovdal go mannet dan sadjái gos álbmot lea.”

Tempelsaji birramihttu

15Go olmmái lei geargan mihtideames tempelsaji ollásit, de son doalvvui mu olggos dan poarttas mii lei nuorttas guvlui, ja mihtidii tempelsaji birramihtu. 16Son mihtidii nuorttabeali mihttostákkuinis, ja dat lei vihttačuođi állana. Dasto son 17mihtidii mihttostákkuin dan davábeale, ja dan guhkkodat lei vihttačuođi állana. Dasto son 18mihtidii mihttostákkuin lulábeale, ja dan guhkkodat lei vihttačuođi állana. 19Son manai oarjjabeallái ja mihtidii dan mihttostákkuin, ja dan guhkkodat lei vihttačuođi állana. 20

42,20
40,5
Son lei dál mihtidan tempelsaji buot njealji almmiguovllus. Dan birra lei muvra mii lei vihttačuođi állana guhku juohke bealde. Muvra earuhii bassi guovllu eará gávpogis.