Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
28

Tyrosa gonagasa duopmu

281Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2

28,2
Dan 5,20
2 Tess 2,4
Olmmoš, daja Tyrosa oaivámužžii: Ná cealká Hearrá Ipmil: Don leat čevlon, don dajat: “Mun lean ipmil, mun čohkkán ipmiliid truvnnus gasku ábi.” Muhto vaikko don anát iežat ipmilin, de don leat olmmoš itge ipmil. 3
28,3
Dan 4,8č18
5,11č1416
Don leat viisát go Daniel, ii mihkkege suollemasaid leat dus čihkkojuvvon. 4
28,4
Jes 10,13č
Iežat viissisvuođain ja jirpmiin don leat háhkan alccesat opmodaga. Don leat čohkken golli ja silbba dávvirgámmáriiddásat. 5Don leat dahkan buriid gávppiid ja lasihan iežat opmodaga, muhto du riggodat lea dahkan du čeavlájin. 6Dan dihte cealká Hearrá Ipmil: Go don anát iežat ipmilin, 7de mun vuolggahan du vuostá vierrásiid, goaves báhkiniid. Sii fallehit rohttejuvvon miehkki gieđas du hearvás viissisvuođa, duolvadit du goargatvuođa. 8
28,8
26,20
Sii norddastit du hávdái, gasku ábi don goddojuvvot ja jámát. 9Go don čuoččut sorbmejeddjiidat ovddas, de dajatgo ain: “Mun lean ipmil?” Olmmoš don leat, it ipmil, don leat sorbmejeddjiidat gieđas. 10Don jámát vierroolbmuid gihtii dego gii beare birračuohpakeahtes olbmuid. Mun lean sárdnon, cealká Hearrá Ipmil.

Morašlávlla Tyrosa gonagasa birra

11Munnje bođii dát Hearrá sátni: 12

28,12
27,2č
Olmmoš, lávllo morašlávlaga Tyrosa gonagasa birra, daja sutnje: Ná cealká Hearrá Ipmil:

Don ledjet dego divrras seailasuorpmas, don ledjet mearihis viissis, don ledjet fávru. 13

28,13
2 Mos 28,17eč
Esek 31,8č1618
Alm 21,18–20
Don ásset Edenis, Ipmila gilvvagárddis. Du gokče buotlágán divrras geađggit, karneolat, topásat ja kalsedonat, krysolihtat, onyksat ja jaspisat, safirat, turkosat ja smarágdat. Du čiŋat ja hearvvat ledje gollis, duddjojuvvon dutnje dan beaivvi go don sivdniduvvojit. 14Don ledjet keruba gean mun ledjen vuoidan ja bidjan suodjaleaddjin, don ásset bassi váris, váccašit leađgu geđggiid gaskkas. 15Don ledjet láitemeahttun buot das maid dahket, dan beaivvi rájes go sivdniduvvojit gitta dan beaivvi rádjái go dus gávdnojuvvui vearrivuohta. 16Don gávppašit juohke bealde, don šaddet veahkaválddálažžan ja jorralit suddui. Dalle mun ádjen du eret bassi váris, mun hoigadin du, suodjaleaddji keruba, eret leađgu geđggiid gaskkas. 17
28,17
27,3
Du čábbodat dagai du čeavlájin, ja don duššadit iežat goargatvuođa ja viisodaga. Dalle mun bálkestin du eatnamii, guđđen du eará gonagasaid čalmmiid ovdii bilkiduvvot. 18Eatnat suttuidatguin ja vearálaš gávppiidatguin don heahppášuhttet tempeliiddát. Dalle mun dikten dola vuolgit dus, ja dat lovttii du, mun dahken du gutnan ja gavjan buohkaid oaidnut. 19
28,19
27,36
Buot álbmogat geat dovde du, gáfestuvve du dihte. Don leat šaddan suorggahussan. Don leat jávkan agibeaivái.

Sidona duopmu

20Munnje bođii dát Hearrá sátni: 21Olmmoš, jorgal muođuid Sidona guvlui ja gulat dasa duomu. 22Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun fallehan du, Sidon, ja čájehan iežan fámu du siste. Go mun ollašuhtán du duomu, de mun čájehan iežan bassivuođa, ja dalle buohkat ipmirdit ahte mun lean Hearrá. 23Mun vuolggahan rohttudávdda du gaskii ja divttán vara golgat du gáhtain. Du olbmát gahččet miehkkái mii falleha du juohke bealde. Dalle buohkat ipmirdit ahte mun lean Hearrá.

24Badjelgeahččalas ránnjáálbmogiid boaldi gáskálasat ja čuoggu bastilislánját eai šat givssit Israela álbmoga. Dalle dat ipmirdit ahte mun lean Hearrá Ipmil. 25Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun čohkken israellaččaid dain álbmogiin maid gaskii sii ledje biđgejuvvon, sin bokte mun čájehan bassivuohtan buot álbmogiid oaidnut. Israellaččat besset ássat iežaset eatnamis maid mun adden bálvaleaddjásan Jakobii. 26

28,26
37,25
Am 9,14
Doppe sii ásset oadjebassan, huksejit viesuid ja gilvet viidnegárddiid. Sii ellet oadjebassan, go mun lean ollašuhttán sin badjelgeahččalas ránnjáálbmogiid duomu. Dalle sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá, sin Ipmil.

29

Profetia farao vuostá

29129,1 Logát jagi 587 o.Kr. Gč. 20,1.Logát jagi logát mánus, mánu guoktenuppelogát beaivvi munnje bođii dát Hearrá sátni: 2

29,2
Jes 19,1eč
Jer 46,2eč
Olmmoš, jorgal muođuid farao, Egypta gonagasa, guvlui ja gulat duomu sutnje ja oppa Egyptii. 3
29,3
Job 40,20–41,25
Jes 51,9
Esek 29,9
32,2
Daja: Ná cealká Hearrá Ipmil:

Mun fallehan du, farao,

Egypta gonagas!

Don njaŋgát guovdu eanu

dego buoiddes krokodiila ja dajat:

“Nileatnu lea mu,

mun lean dahkan dan.”

4
29,4
Job 40,20eč
Mun bijan rohkiid du olloliidda ja divttán Nileanu guliid darvánit du čuopmasiidda. Mun geasán du Nileanus oktan buot Nileanu guliiguin mat leat darvánan du čuopmasiidda.

5

29,5
32,4
39,4
Mun bálkestan du meahccái,

du ja buot Nileanu guliid.

Don njaŋggat báljes eatnamii,

iige oktage viečča du iige hávdát.

Mun attán du

meahci spiriid ja almmi lottiid biebmun.

6

29,6
2 Gon 18,21
Jes 36,6
Dalle buot Egypta ássit ipmirdit

ahte mun lean Hearrá.

Rávrasoappi láhkái

don leat dorjon israellaččaid.

7Go sii dohppejit dutnje,

de don doddjot

ja nájat sin gieđaid,

go sii miiget du vuostá,

de don cuovkanat

ja bijat sin alimiid suoibut.

8Dan dihte cealká Hearrá Ipmil: Mun geigen miehki du vuostá ja duššadan du eatnamis olbmuid ja omiid. 9Egypta šaddá meahccin ja čievračopman. Dalle buohkat ipmirdit ahte mun lean Hearrá.

Don dajat: “Nileatnu lea mu, mun lean dahkan dan.” 1029,10 Migdolis Assuanii Egypta davveoasis gitta lulleoassái. Kuš riika Egypta lulábealde. Vrd. 1 Mos 2,13; Jes 18,1.Dan dihte mun fallehan du ja du Nileanu, mun dagan Egypta čievračopman ja meahccin Migdolis Assuanii ja gitta Kuša ráji rádjái. 11Ii oktage olmmoš jođe doppe, dan ii duolmma oktage oapmi, njealljelogi jahkái doppe ii ása oktage. 12Mun dagan Egypta ávdin eanamin eará heavahuvvon eatnamiid seahká. Njealljelogi jagi dan gávpogat leat čievračopman eará heavahuvvon gávpogiid gaskkas. Mun biđgen egyptalaččaid álbmogiid gaskii ja botkkuhan sin vieris eatnamiidda. 13Ná cealká Hearrá Ipmil: Njealjelogi jagi geažes mun čohkken egyptalaččaid dain álbmogiin maid gaskii sii ledje biđgejuvvon. 1429,14 Patros >Jes 11,11.Dalle mun loahpahan Egypta fáŋgavuođa ja doalvvun sin ruovttoluotta Patrosii, dan eatnamii gos sii surggiidit, ja doppe sis lea unna gonagasriikkaš. 15Dat lea heajut go eará gonagasriikkat, iige dat šat alit iežas fámolaččabun go earát. Dat ii oaččo šat alidit iežas eará álbmogiid bajábeallái. Mun dagan dan olbmuid nu hárvvisin ahte dat ii nagot ráđđet eará álbmogiid 16

29,16
17,715
eaige israellaččat šat dorvvas dasa. Dat lea israellaččaide muittuhus suttus maid sii dahke go jorgaledje egyptalaččaid beallái. Dalle sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá Ipmil.

1729,17 Guoktelogičihččet jagi 571 o.Kr., maŋimuš áigemeroštallan Esekiela profehtastallamiin. Gč. 20,1.Guoktelogičihččet jagi vuosttaš mánus, mánu vuosttaš beaivvi munnje bođii dát Hearrá sátni: 18Olmmoš! Nebukadnesar, Babylonia gonagas, lea barggahan garrasit iežas soahteveaga go lea soahtan Tyrosiin. Buot oaivvit leat báljagan ja buot oalggit loktojuvvon, muhto ii son iige su soahteveahka leat ožžon bálkká das ahte lea soahtan Tyrosiin. 19

29,19
Jer 43,8–13
Dan dihte cealká Hearrá Ipmil: Mun attán Nebukadnesarii, Babylonia gonagassii, Egypta eatnama. Son doalvu dan dávviriid, váldá sállaša ja stajida dan riggodagaid. Lehkos dat bálkán su soahtevehkii. 20Mun attán sutnje Egypta su barggu bálkán, nu ahte son oažžu bálkká dan barggus maid lea bargan mu ovdii. Ná cealká Hearrá Ipmil. 21
29,21
24,27
Dan beaivvi mun attán Israela álbmogii šaddat fámu čoarvvi, ja mun raban du njálmmi, nu ahte don sáhtát sárdnut mu álbmogii. Dalle sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá.

30

Egypta duopmu

301Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2Olmmoš, profehtastala ja daja: Ná cealká Hearrá Ipmil:

Luibmet ja čurvot: “Vuoi dan beaivvi!”

3

30,3
Joel 2,1eč
Sef 1,14eč
Dat beaivi lea lahka,

Hearrá beaivi lea lahka,

moskkubeaivi,

álbmogiid duomu boddu!

4

30,4
29,2
Dalle miehkki deaivá Egyptii

ja Kuš doarggista balus,

go ollu egyptalaččat goddojuvvojit,

go dan riggodagat rivvejuvvojit

ja dan vuođđudusat gaikojuvvojit.

530,5 Kuš >29,10. Put, Lud >Jes 66,19.Kuša, Puta ja Luda olbmát, láigosoahteolbmát juohke guovllus ja velá lihtu eatnama olbmátge gahččet miehkkái oktanaga egyptalaččaiguin. 630,6 Migdolis gitta Assuanii >29,10.Ná cealká Hearrá:

Dat geat dorjot Egypta, gahččet,

ja dan goargadis fápmu soardašuvvá.

Migdolis gitta Assuanii

buohkat gahččet miehkkái,

cealká Hearrá Ipmil.

7Egypta šaddá ávdimin dego eará heavahuvvon eatnamat, dan gávpogat leat ávdimat nugo eará heavahuvvon gávpogat. 8Mun buollahan Egypta, ja buot dan veahkeheaddjit duššaduvvojit. Dalle buohkat ipmirdit ahte mun lean Hearrá. 9
30,9
Jes 18,120,3eč
Esek 29,10
Dan beaivvi mu áirasat mannet skiippaide ja suorggahit Kuša, mii lea atnán iežas oadjebassan. Go Egypta beaivi boahtá, de Kuš doarggista. Dat beaivi boahtá.

10Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun bijan Nebukadnesara, Babylonia gonagasa, duššadit Egypta riggodagaid. 11

30,11
Jer 44,13
Son ja su soahteveahka, goaves báhkinat, buktojuvvojit dohko duššadit eatnama. Rohttejuvvon miehkki gieđas sii fallehit Egypta ja devdet eatnama rupmašiiguin. 12Mun goikadan Nileanu ja vuovddán eatnama bahás olbmáide, divttán vierroolbmuid hearjidit eatnama ja buot mii das lea. Mun, Hearrá, lean sárdnon.

1330,13 Memfis >Jes 19,13.Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun duššadan eahpeipmilgovaid, mun jávkadan Memfisa duššálaš ipmiliid, iige Egyptas leat šat oaivámuš. Mun vuolggahan Egyptii balu. 1430,14 Soan >4 Mos 13,22. No >Jer 46,25.Mun heavahan Patrosa, cahkkehan Soana ja ollašuhtán No duomu. 15

30,15
Jer 46,25
30,15 Sin jáhkkimis Pelusium, Nileanu njálmmi nuorttabealde.Mun golggahan suhtton Sinii, Egypta suodjái, mun duššadan No riggodagaid. 16Mun buollahan oppa Egypta. Sin mállaguššá bákčasis, No váldojuvvo ja Memfisii besset vašálaččat guovdelaš beaivvi. 1730,17 On >1 Mos 41,45. Pi-Beset gávpot Nileanu njálmmis.Ona ja Pi-Beseta nuorra olbmát gahččet miehkkái ja nissonat dolvojuvvojit fáŋgavuhtii. 1830,18 Tahpanhes >Jer 2,16.Tahpanhesis beaivi sevnnjoda go mun doaján Egypta geassáid, ja dan goargadis fápmu doddjo. Sevdnjes balva gokčá gávpoga, ja dan nissonat dolvojuvvojit fáŋgavuhtii. 19Mun ollašuhtán Egypta duomu, ja dalle buohkat ipmirdit ahte mun lean Hearrá.

2030,20 Oktanuppelogát jagi 586 o.Kr. Gč. 20,1.Oktanuppelogát jagi vuosttaš mánus, mánu čihččet beaivvi munnje bođii dát Hearrá sátni: 21Olmmoš, mun lean doadján farao, Egypta gonagasa, gieđa. Ii oktage leat dan čatnan iige dálkkodan, ii oktage leat dan stielkudan iige bidjan dan čanastahkii, nu ahte dat šattašii gievran dohppet miehki. 22Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun fallehan farao, Egypta gonagasa. Mun cuvken sus guktuid gieđaid, sihke dearvvaš gieđa ja doddjon gieđa, ja miehkki gahččá su gieđas. 23Mun biđgen egyptalaččaid álbmogiid seahká, mun botkkuhan sin vieris eatnamiidda. 24

30,24
Jer 25,9+
Muhto Babylonia gonagasa gieđaid mun nanosmahtán. Mun attán iežan miehki su gihtii, muhto farao gieđaid mun doaján, nu ahte farao luoibmá su ovddas nugo luoibmá dat gii lea ožžon jápminhoakka. 25Mun gievrudan Babylonia gonagasa gieđaid, muhto farao gieđat njurret. Egypta šaddá diehtit ahte mun lean Hearrá, go mun bijan iežan miehki Babylonia gonagasa gihtii, ja son lokte dan Egypta vuostá. 26Mun biđgen egyptalaččaid álbmogiid seahká ja botkkuhan sin vieris eatnamiidda, ja dalle sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá.