Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
26

Tyrosa duopmu

26126,1 Oktanuppelogát jagi 586 o.Kr. Gč. 20,1. mánu vuosttaš beaivvi Teaksta ii namut guđe mánu.Oktanuppelogát jagi vuosttaš mánus, mánu vuosttaš beaivvi munnje bođii dát Hearrá sátni: 2

26,2
Jes 23,1eč
Esek 25,3
Olmmoš, gula. Tyros lea hiddjidan Jerusalema ja dadjan: “Álbmogiid poarta lea cuvkejuvvon, dat lea šaddan mu háldui. Mun rikkun, go dat lea duššaduvvon.” 3Dan dihte cealká Hearrá Ipmil: Tyros, mun fallehan du. Mun čuoččáldahttán álbmogiid du vuostá, nugo mearra gearaha báruidis. 4Dat cuvkejit Tyrosa muvrraid ja njeidet dan toartnaid. Mun suohpalasttán das eret vel muolddage ja dagan dan báljes báktin, 526,5 gasku ábi Tyros lei sullos rittu lahka ja das ledje birasgávpogat nannámis. Go Aleksander Stuoris válddii gávpoga, de dat čadnojuvvui nannámii govda geainnuin.bivdofirpmiid lebbensadjin gasku ábi. Mun lean sárdnon, cealká Hearrá Ipmil. Tyros šaddá álbmogiid stajádussan 6ja dan birasgávpogat mat leat nannámis, hearjiduvvojit mihkiin. Dalle sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá.

7

26,7
29,17–21
Dan 2,37
Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun divttán Nebukadnesara, Babylonia gonagasa, gonagasaid gonagasa, fallehit Tyrosa davvin. Son buktá heasttaidis, vovnnaidis, vovdnasoahteolbmáidis ja stuorra soahteveagas. 8Du birasgávpogiid mat leat nannámis, son časká mihkiin. Son ráhkada birastahttinčoma, hukse fallehangorgŋehaga ja cegge galbadáhki du vuostá. 9Son nordá du muvrraid muvrracuvkejeddjiiguin ja njeaidá du toartnaid ruovdegákkaniiguin. 10Su heasttaid eatnatvuohta lokte gavjaborgga du badjelii. Heasttaid ja vovnnaid jorriid šlápma doarggistahttá du muvrraid, go son boahtá du poarttaid ráigge nugo vuoiti boahtá váldojuvvon gávpogii. 11Su heasttaid gaccat dulbmet du gáhtaid cuovkkas, son goddá du álbmoga mihkiin ja du nana báccit gahččet eatnamii. 12Sii rievidit du dávviriid ja rivvejit du gávpegálvvuid, njeidet eatnamii du muvrraid ja gaikot du hearvás viesuid. Sii suhppot du geđggiid, bielkkaid ja muoldda merrii. 13
26,13
Jes 24,8č
Jer 25,10
Alm 18,22
Mun jaskkodahtán du lávlagiid šuoŋa, du lyraid jietna ii šat gullo. 14Mun dagan du báljes báktin. Tyros šaddá bivdofirpmiid lebbensadjin, ii dat šat huksejuvvo. Mun, Hearrá, lean sárdnon. Ná cealká Hearrá Ipmil.

15Ná cealká Hearrá Ipmil Tyrosii: Riddoeatnamat doarggistit, go don gahčat julkkanasain, go čukkohallan olbmot luibmet ja sorbmi speadjá gávpogis. 16

26,16
32,10
Jona 3,6
26,16 ábi oaivámuččat Gaskameara gávpogiid gonagasat geat gávppašedje Tyrosiin.Buot ábi oaivámuččat njidjet truvnnusteaset, bálkestit gávttiideaset ja nullet hearvabiktasiiddiset. Hirbma sis lea gárvun go sii čohkkájit eatnamis, sii doarggistit geažos áigge go leat nu gáfestuvvan du dihte.

17

26,17
27,32
Alm 18,9eč
Sii lávlugohtet dutnje morašlávlaga:

Vuoi, mo don leat duššan,

mearragávpot,

don máinnolmas gávpot

mii ráđđejit ábi,

gii iežat ássiiguin

gilvet balu nannámii.

18Riddoeatnamat ballájit

go don gahčat,

meara sullot doarggistit

go du loahppa lea boahtán.

19Ná cealká Hearrá Ipmil: Go mun lean dahkan du heavahuvvon gávpogin, daid gávpogiid láhkásažžan main ii oktage ása, ja go lean diktán čiekŋalasa njiellat du nu ahte stuorra čázit gokčet du, 20de dalle mun nordadan du vulos dološ áiggi álbmoga lusa, hávdáduvvon olbmuid bárrii. Dološ viessobázahasaid ládje don njaŋgát čiekŋalasa eatnamis ovttas daiguin geat leat mannan hávdái. Don it goassege šat máhca ealli olbmuid eatnamii. 21

26,21
Sál 37,35č
Alm 18,21
Mun dagan du suorggahussan, don it leat šat. Dat gii ohcá du, ii gávnna du goassege, cealká Hearrá Ipmil.

27

Morašlávlla Tyrosii

271Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2

27,2
Jes 23,1eč
Esek 28,12
Olmmoš, lávllo morašlávlaga Tyrosii. 3Daja Tyrosii mii čohkká ábinjálmmis ja gávppaša gáiddus rittuid álbmogiiguin: Ná cealká Hearrá Ipmil:

Tyros, don leat dadjan:

“Mu čábbodat lea ollis.”

4Don leat gasku ábi,

ja du huksejeaddjit

dahke du čáppisvuođa ollisin.

527,5 Senir Hermon. Gč. 5 Mos 3,9.Senira sypressain

sii huksejedje du deahkaid,

njeide Libanonis sedera

dutnje stivlin.

6

27,6
Jes 23,1
Bašana áikkain

sii duddjojedje dutnje áirruid,

du romuid sii duddjojedje

kittelaččaid rittuid sypressain.

727,7 Eliša rittuid báiki Gaskamearas, navdimis Kypros. Gč. 1 Mos 10,4.Du borjjas gorrojuvvui

Egypta girjás beallemasas,

dat šattai du dovdomearkan.

Du beaivvášsuodji lei dahkkojuvvon

Eliša rittuid ruksesalit

ja purpurrukses láđđis.

827,8 Arvad foinikialaš gávpot Tyrosa ja Sidona davábealde.Sidona ja Arvada oaivámuččat

ledje dus suhkkin,

Semera viisát

du matrosan

9ja Gebala vuorrasat ja viisát

du dáidnádeaddjin.

Buot ábi skiippat ja mearraolbmát

bohte du lusa lonuhit gálvvuid.

1027,10 Lud, Put >Jes 66,19.Persia, Luda ja Puta olbmát

ledje du soahteveagas,

sii ledje dus soahteolmmájin.

Sii heŋgejedje galbbaideaset

ja ruovdegahpiriiddiset du gilggaide

ja dahke du goargadin.

11Arvada ja Kilikia olbmát ledje miehtá du muvrraid, ja gammadlaččat čužžo du toartnain. Sii heŋgo njuollaskuohpuideaset juohke sadjái miehtá du muvrraid ja dahke du čáppisvuođa ollisin.

1227,12 Taršiš hápmangávpot dahje guovlu gáiddus rittuin; navdimis Gaskameara oarjjageahčen. >1 Mos 10,4.Taršiš gávppašii duinna, danin go dus ledje buotlágáš gálvvut. Sii mákse gálvvuid silbbain, ruvddiin, daniin ja lajuin. 1327,13 Javan, Tubal ja Mešek >Jes 66,19.Javan, Tubal ja Mešek gávppašedje duinna ja adde máksun šlávaid ja veaikelihtiid. 1427,14 Togarma Tubala nuorttabealde (v. 13), Armenias.Bet Togarma olbmot mákse du gálvvuid vovdnaheasttaiguin, riidenheasttaiguin ja mulaiguin. 15Rhodosa olbmot gávppašedje duinna, ja máŋga eará sullo ledje dus gávpeguoibmin. Sii adde máksun elefántabániid ja ebenmuora. 16Edom gávppašii duinna, danin go dus ledje ollu gávpegálvvut. Sii mákse du gálvvuid turkosaiguin, purpurrukses ulluin, hervejuvvon láđđiin ja fiidnámus beallemasain, korállaiguin ja rubiinnaiguin. 1727,17 Minnit gávpot Ammonis. Gč. Duop 11,33.27,17 balsamiin balsam.Juda ja Israel gávppašedje duinna ja mákse du gálvvuid Minnita nisuiguin, gáhkuiguin, honnegiin, oljjuin ja balsamiin. 1827,18 Helbon gávpot Damaskusa davábealde.Damaskus gávppašii duinna, su geasuhii du buotlágáš gálvvuid eatnatvuohta. Sii mákse daid Helbona viinniin, Sahara ulluin 1927,19 Usal gávpeguovddáš Lulli-Arabias. kassia kassiamuora bárkkus dahkkojuvvon njálggahájat ávnnas, mii adnojuvvui parfyman.ja Usala viinniin. Don ožžot gálvvuinat maiddái bargojuvvon ruovddi, kassia ja kalmusa. 2027,20 Dedan >25,13.Dedan gávppašii duinna, sii vuvde dovgosiid. 21Arabia ja buot Kedara oaivámuččat gávppašedje duinna ja bukte dutnje lábbáid, vierccaid ja bohkáid. 2227,22 Saba ja Rama Lullinuorta-Arabias.Saba ja Rama gávpeolbmát gávppašedje duinna ja mákse du gálvvuid buoremus máistagiiguin ja buotlágán divrras geđggiiguin ja golliin. 2327,23 Harran, Kanne ja Eden Mesopotamias. Kilmad dovdameahttun báiki.Harran, Kanne, Eden, Assur ja Kilmad gávppašedje duinna. 24Sii vuvde ávvubiktasiid, oalgebiktasiid mat ledje duddjojuvvon ruksesalit ullus, girjás gággásiid, máŋggaivdnásaš gokčasiid ja nannosit gerdojuvvon báttiid. Dakkáriiguin sii gávppašedje. 2527,25 Taršiša-skiippat stuorra skiippat mat johte Gaskamearas.Taršiša-skiippat suvde du gálvvuid.

Bahkka, lossadin lástejuvvon

don ledjet gasku ábi.

26Du suhkkit dolvo du stuorra čáziide,

muhto nuortabiegga skálbmii du

gasku ábi.

27Bođii du heavvaneami beaivi. Don vudjot ábi čiekŋalassii oktan dávviriiddátguin ja buot gálvvuidatguin, mearraolbmáidatguin ja matrosaiddátguin, dáidnádeddjiidatguin, gávppašeddjiidatguin ja buot soahteolbmáidatguin geat ledje duinna.

28Du matrosaid heahtečuorvasat

doarggistahttet mearragáttiid,

29ja suhkkit vulget skiippasteaset,

mearraolbmát mannet gáddái,

buot ábi matrosat.

30

27,30
26,17
Alm 18,919
Sii bárgot morrašis,

vuobaidit bahččagit du geažil.

Sii botkkuhit muoldda oaivviset ala

ja fieradit gunas.

3127,31 horstta >7,18.Sii ráhkejit oaivviset báljisin

ja gárvodit horstta,

čirrot bahččagit du

ja luibmet.

32Morrašis sii lávlugohtet

dutnje morašlávlaga:

“Gii lei Tyrosa veardásaš,

dan ladni mii lei gasku ábi?”

33Gos du gálvvut bohte gáddái, de álbmogiid dárbbut devdojuvvojedje, buotlágán gálvvuidatguin don riggudit eatnama gonagasaid.

34Dál don leat skálbmejuvvon merrii,

vudjon ábi čieŋalvuhtii,

du gálvvut ja du veahka

leat vudjon oktan duinna.

35

27,35
32,10
Riddoeatnamiid ássit

leat gáfestuvvan du vuorbbi dihte,

gonagasat soiget ja gehččet suorganemiin,

sin ámadajut botnjasit balus.

36

27,36
28,19
Dat geat gávppašit álbmogiiguin,

healkkehit.

Don leat šaddan suorggahussan,

don leat jávkan agibeaivái.

28

Tyrosa gonagasa duopmu

281Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2

28,2
Dan 5,20
2 Tess 2,4
Olmmoš, daja Tyrosa oaivámužžii: Ná cealká Hearrá Ipmil: Don leat čevlon, don dajat: “Mun lean ipmil, mun čohkkán ipmiliid truvnnus gasku ábi.” Muhto vaikko don anát iežat ipmilin, de don leat olmmoš itge ipmil. 3
28,3
Dan 4,8č18
5,11č1416
Don leat viisát go Daniel, ii mihkkege suollemasaid leat dus čihkkojuvvon. 4
28,4
Jes 10,13č
Iežat viissisvuođain ja jirpmiin don leat háhkan alccesat opmodaga. Don leat čohkken golli ja silbba dávvirgámmáriiddásat. 5Don leat dahkan buriid gávppiid ja lasihan iežat opmodaga, muhto du riggodat lea dahkan du čeavlájin. 6Dan dihte cealká Hearrá Ipmil: Go don anát iežat ipmilin, 7de mun vuolggahan du vuostá vierrásiid, goaves báhkiniid. Sii fallehit rohttejuvvon miehkki gieđas du hearvás viissisvuođa, duolvadit du goargatvuođa. 8
28,8
26,20
Sii norddastit du hávdái, gasku ábi don goddojuvvot ja jámát. 9Go don čuoččut sorbmejeddjiidat ovddas, de dajatgo ain: “Mun lean ipmil?” Olmmoš don leat, it ipmil, don leat sorbmejeddjiidat gieđas. 10Don jámát vierroolbmuid gihtii dego gii beare birračuohpakeahtes olbmuid. Mun lean sárdnon, cealká Hearrá Ipmil.

Morašlávlla Tyrosa gonagasa birra

11Munnje bođii dát Hearrá sátni: 12

28,12
27,2č
Olmmoš, lávllo morašlávlaga Tyrosa gonagasa birra, daja sutnje: Ná cealká Hearrá Ipmil:

Don ledjet dego divrras seailasuorpmas, don ledjet mearihis viissis, don ledjet fávru. 13

28,13
2 Mos 28,17eč
Esek 31,8č1618
Alm 21,18–20
Don ásset Edenis, Ipmila gilvvagárddis. Du gokče buotlágán divrras geađggit, karneolat, topásat ja kalsedonat, krysolihtat, onyksat ja jaspisat, safirat, turkosat ja smarágdat. Du čiŋat ja hearvvat ledje gollis, duddjojuvvon dutnje dan beaivvi go don sivdniduvvojit. 14Don ledjet keruba gean mun ledjen vuoidan ja bidjan suodjaleaddjin, don ásset bassi váris, váccašit leađgu geđggiid gaskkas. 15Don ledjet láitemeahttun buot das maid dahket, dan beaivvi rájes go sivdniduvvojit gitta dan beaivvi rádjái go dus gávdnojuvvui vearrivuohta. 16Don gávppašit juohke bealde, don šaddet veahkaválddálažžan ja jorralit suddui. Dalle mun ádjen du eret bassi váris, mun hoigadin du, suodjaleaddji keruba, eret leađgu geđggiid gaskkas. 17
28,17
27,3
Du čábbodat dagai du čeavlájin, ja don duššadit iežat goargatvuođa ja viisodaga. Dalle mun bálkestin du eatnamii, guđđen du eará gonagasaid čalmmiid ovdii bilkiduvvot. 18Eatnat suttuidatguin ja vearálaš gávppiidatguin don heahppášuhttet tempeliiddát. Dalle mun dikten dola vuolgit dus, ja dat lovttii du, mun dahken du gutnan ja gavjan buohkaid oaidnut. 19
28,19
27,36
Buot álbmogat geat dovde du, gáfestuvve du dihte. Don leat šaddan suorggahussan. Don leat jávkan agibeaivái.

Sidona duopmu

20Munnje bođii dát Hearrá sátni: 21Olmmoš, jorgal muođuid Sidona guvlui ja gulat dasa duomu. 22Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun fallehan du, Sidon, ja čájehan iežan fámu du siste. Go mun ollašuhtán du duomu, de mun čájehan iežan bassivuođa, ja dalle buohkat ipmirdit ahte mun lean Hearrá. 23Mun vuolggahan rohttudávdda du gaskii ja divttán vara golgat du gáhtain. Du olbmát gahččet miehkkái mii falleha du juohke bealde. Dalle buohkat ipmirdit ahte mun lean Hearrá.

24Badjelgeahččalas ránnjáálbmogiid boaldi gáskálasat ja čuoggu bastilislánját eai šat givssit Israela álbmoga. Dalle dat ipmirdit ahte mun lean Hearrá Ipmil. 25Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun čohkken israellaččaid dain álbmogiin maid gaskii sii ledje biđgejuvvon, sin bokte mun čájehan bassivuohtan buot álbmogiid oaidnut. Israellaččat besset ássat iežaset eatnamis maid mun adden bálvaleaddjásan Jakobii. 26

28,26
37,25
Am 9,14
Doppe sii ásset oadjebassan, huksejit viesuid ja gilvet viidnegárddiid. Sii ellet oadjebassan, go mun lean ollašuhttán sin badjelgeahččalas ránnjáálbmogiid duomu. Dalle sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá, sin Ipmil.