Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
21

Hearrá miehkki lea gárvvisin

21121,1–5 Muhtin jorgalusaid mielde 21,1–5 lea nummárastojuvvon 20,45–49.Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2“Olmmoš, jorgal muođuid lulás guvlui ja profehtastala Juda vuostá, gulat duomu vuovdái mii lea lullin. 3

21,3
Jer 17,27
Esek 21,8č
Daja lullieatnama vuovdái: Gula Hearrá sáni! Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun cahkkehan du sisa dola, ja dat loaktá buot du lastás muoraid ja buot du goikemuoraid. Šloavaideaddji dolla ii čáskka, dat boaldá buot muođuid lulil davás. 4Dalle buot jámolaččat ipmirdit ahte mun, Hearrá, lean cahkkehan dola, iige dat dolla čáskka.” 5Mun vástidin: “Vuoi Hearrá, Ipmilan, siihan dadjet ahte mun sártnun dušše árvádusaid.”

6Munnje bođii dát Hearrá sátni: 7Olmmoš, jorgal muođuid Jerusalema guvlui, profehtastala dan bassibáikki vuostá ja gulat duomu Israela eatnamii. 8Daja Israela eatnamii: Ná cealká Hearrá: Mun fallehan du, mun rohtten miehki dohpas ja duššadan dus sihke vanhurskásiid ja ipmilmeahttumiid. 9Mu miehkki vuolgá dohpas njeaidit buot jámolaččaid, lullin gitta davás, vai mun beasan duššadit dus sihke vanhurskásiid ja ipmilmeahttumiid. 10Dalle buot jámolaččat ipmirdit ahte mun, Hearrá, lean rohtten miehki dohpas, inge mun bija dan ruoktot.

11Don, olmmoš, luoimma bahččagit ja doarggistemiin sin oaidnut. 12Go sii jerret dus manin don luoimmat, de daja sidjiide: Dan sága dihte mii jávkada buohkaid roahkkatvuođa. Din gieđat njurret, din vuoigŋa dáigu ja din čippit šaddet čáhcin. Nu geavvá, nu šaddá, cealká Hearrá Ipmil.

13Munnje bođii dát Hearrá sátni: 14Olmmoš, profehtastala ja daja: Ná cealká Hearrá:

Miehkki lea saddjojuvvon,

basttálmahttojuvvon

ja gellojuvvon,

1521,15 mii hilgu buot muoraid Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.basttálmahttojuvvon sorbmet,

gellojuvvon ja saddjojuvvon

šleađgut dego álddagas,

bárdnán soabbi

mii hilgu buot muoraid.

16Miehkki lea biddjojuvvon geallagassii.

Giehta dohppe dan.

Dat lea saddjojuvvon ja gellojuvvon,

gárvvis sorbmejeaddji gihtii.

1721,17 Speaččo … alimiiddát heahpada ja morraša mearka.Bárggo ja luoimma, olmmoš,

dasgo miehkki časká mu álbmoga,

časká buot Israela oaivámuččaid.

Sii šaddet miehki oapmin

oktanaga mu álbmogiin.

Speaččo moraštemiin alimiiddát!

18Dat lea geahččalus álbmogii.

Álbmot lea hilgon soappi

– nu ii oaččo leat,

cealká Hearrá Ipmil.

19Olmmoš, profehtastala

ja speaččo gieđaid.

Miehkki časká ahte časká,

dat lea sorbmejeaddji miehkki,

stuorra miehkki

mii šlivgasa sin gaskkas,

20dassážii go olbmot doarggistit balus

ja eatnagat njaŋgájit eatnamis jábmin.

Buot gávpoga poarttaide

mun lean bidjan sorbmejeaddji miehki.

Vuoi, dat lea duddjojuvvon šealgut,

dat lea rohttejuvvon sorbmet!

21Čájet bastilvuođat,

čuola olgeš beallái, gurut guvlui,

gosa ávju ain čujuha!

22

21,22
23,24
Munnai spežžen gieđaid

ja gurren suhtton sidjiide.

Mun, Hearrá, lean sárdnon.

Babylon falleha Jerusalema

23Munnje bođii dát Hearrá sátni: 24Olmmoš, merke guokte geainnu, Babylonia gonagasa miehki geainnuid. Dat goappašagat galget vuolgit ovttat eatnamis. Bija mearkkaid goappáge 2521,25 Rabba ammonlaččaid oaivegávpot, dálá Amman. ▶ ammonlaččat.geainnu álgui, nubbi čujuhit miehkkái geainnu ammonlaččaid Rabbai, nubbi Judai ja Jerusalemii. 2621,26 viessoipmiliinnis hebreagillii terafim, smávva ipmilgovat dahje bassi biergasat mat gulle bearrašii. Daid sáhtte atnit go dáhtto váldit mearkkaid Vrd. 1 Mos 31,19; Duop 18; 2 Gon 23,34.Babylonia gonagas bisána luoddaerrui gos goappašat geainnut álget, vai beassá einnostit. Son šluvgá njuolaid, jearrá viessoipmiliinnis ja dárko vuoivasa. 27Su olgeš gieđas lea vástádus: Jerusalem. Son gohčču soahtat, son bajida soahtečuorvasa, bidjá muvrracuvkejeddjiid poarttaide, ráhkada birastahttinčoma ja hukse fallehangorgŋehaga. 28

21,28
Jer 7,4
Mi 3,11
Israellaččaid čatnet sin vuordnásat, dattetge sii jáhkket ahte dat lea boasttoeinnostus. Muhto einnostus duođašta sin sivalašvuođa, ja sii šaddet fáŋgan. 29Dan dihte cealká Hearrá Ipmil: Go din vearredagut bohtet albma, de dii duođaštehpet iežadet sivalašvuođa, ja buot din daguin oidnojit din suttut. Dii duođaštehpet iežadet vuostá, dii dohppejuvvobehtet ja šaddabehtet fáŋgan.

30Don heahpatlaš, ipmilmeahttun Israela oaivámuš! Dutnje boahtá beaivi goas oaččut loahpalaš ráŋggáštusa. 31

21,31
Jer 13,18
Esek 17,24
Ná cealká Hearrá Ipmil: Nuola turbána, bajit kruvnnu oaivvis! Ii mihkkege biso dakkárin go lea. Vuollegaš aliduvvo, allat vuoliduvvo. 32
21,32
1 Mos 49,10
Buot duššaduvvo, visot stajiduvvo, oppa eanan cuvkejuvvo čievračopman. Muhto nu ii geava ovdal go boahtá son, geasa mun lean addán vuoigatvuođa dubmet.

33

21,33
25,1eč
Olmmoš, profehtastala ja daja: Ná cealká Hearrá Ipmil ammonlaččaid ja sin hiddjádusaid birra: Miehkki, miehkki, rohttejuvvon sorbmet! Dat lea gellojuvvon leađgut ja álddagastit. 34
21,34
Jer 27,39
Go dii vel oaidnibehtet behtolaš oainnáhusaid ja gullabehtet gielis einnostusaid, de miehkki biddjojuvvo heabuhemiid ja ipmilmeahttumiid niskái. Fargga boahtá dattetge beaivi goas sii ožžot loahpalaš ráŋggáštusa. 35Nahket miehki dohppii! Dan báikkis gos don sivdniduvvojit ja dan eatnamis gos šaddet, mun dubmen du. 36Mun gurren suhtton dutnje ja bosun du vuostá iežan moari dola. Mun attán du goaves olbmuid gihtii, čeahpes heavaheddjiid háldui. 37Don šattat dola biebmun, du varra golgá eatnamii, iige oktage šat muitte du. Mun, Hearrá, lean sárdnon.

22

Jerusalema suttut

221Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2

22,2
16,2
20,4
22,2 varragávpoga Jerusalem.Olmmoš, cuiggot varragávpoga, cuiggot dan! Dieđit dasa makkár fastivuođat doppe dahkkojuvvojit. 3Daja: Ná cealká Hearrá Ipmil: Gávpot, don mii golggahat vara muvrraidat siskkobealde, du áigi lea boahtán. Don leat duddjon eahpeipmilgovaid ja dahkan iežat buhtismeahttumin. 4
22,4
Jes 13,22
Esek 23,32
Dat varra maid leat golggahan, lea dahkan du sivalažžan, ja eahpeipmilgovat maid leat duddjon, leat dahkan du buhtismeahttumin. Du maŋimus beaivi lahkona, du jagit leat lohkkojuvvon. Mun bijan eará álbmogiid bilkidit du, mun dagan du buot álbmogiid bogostahkan. 5Du bilkidit buohkat, ležžet dal guhkkin dahje lahka. Du namma lea duolvaduvvon, moivi lea stuoris.

6Vuoi du! Israela oaivámuččat geat ásset du siste, geavahit válddiset golggahit vara. 7

22,7
2 Mos 20,12
22,21č
Du siste olbmot hiddjidit áhčiset ja eatniset, sordet vierrásiid ja leaskkaid ja givssidit oarbásiid. 8
22,8
2 Mos 20,8eč
Don badjelgeahčat dan maid mun lean dahkan bassin, don eahpebasuhat mu sabbahiid. 9
22,9
3 Mos 19,16
Du siste leat olbmot geat golggahit vara bostalemiin, du siste olbmot dollet oaffarmállásiid váriin, du siste dahkkojuvvojit heahpatlaš dagut. 10
22,10
3 Mos 18,719
Esek 18,6
Du siste olbmát veallájit áhčiset áhkáin, du siste sii atnet nissona vaikko son lea buhtismeahttun mánodávddaid geažil. 11
22,11
3 Mos 18,15
Jer 5,8
Esek 33,26
Muhtin nuskoša lagamuččas áhkáin, nubbi furroša manjiinis ja heahppášuhttá su, goalmmát veallá oappáinis, áhčis nieiddain. 12
22,12
2 Mos 22,15
23,8
Du siste olbmot goddet mávssu ovddas. Don válddát reanttu ja liigevuoittu. Don soarddát iežat lagamučča ja bivddát vearrevuoittu. Muhto mu don leat vajáldahttán, cealká Hearrá Ipmil.

13Mun spežžen gieđaid go oainnán dan vearrevuoittu maid don leat rábidan, ja dan vara mii golgá du siste. 14Bissugo du roahkkatvuohta ja gievravuohta dalle go mun meannudan duinna? Mun, Hearrá, lean sárdnon, ja mun dagan dan. 15Mun biđgen du eará álbmogiid gaskii ja botkkuhan du vieris eatnamiidda, ja mun jávkadan visot du buhtismeahttunvuođa. 16Don heahppášuhttojuvvot buot álbmogiid oaidnut, ja dalle don ipmirdat ahte mun lean Hearrá.

Israel skártan šolgenuvnnas

17Munnje bođii dát Hearrá sátni: 18

22,18
Jes 1,25
Jer 6,28eč
Olmmoš, israellaččat leat šaddan skártan mu čalmmiin. Sii leat buohkat dego veaiki, datni, ruovdi ja ladju šolgenuvnnas, sii leat dego silbaskárta. 19Dan dihte cealká Hearrá Ipmil: Go dii juo lehpet šaddan skártan, de mun čohkken din Jerusalemii. 20
22,20
Mal 3,2č
Nugo olmmoš čohkke silbba, bronssa, ruovddi, laju ja dani šolgenuvdnii ja bossu dollii vai dat suddet, nu munnai buolli moaristan čohkken din, bijan din uvdnii ja suddadan din. 21Mun čohkken din ja fádden iežan moari dola din vuostá, ja dii suddabehtet dasa. 22Nugo silba suddaduvvo uvnnas, nu diinai suddaduvvobehtet. Dalle dii ipmirdehpet ahte mun, Hearrá, lean golggahan iežan moari din badjelii.

Profetia Israela oaivámuččaid ja álbmoga vuostá

23Munnje bođii dát Hearrá sátni: 24Olmmoš, daja Israela álbmogii: Du eanan ii leat ožžon čázi, dasa ii arván mu moari beaivvi. 25

22,25
Mi 3,11
Sef 3,3
Du oaivámuččat ledje čeargu ja speaddji ledjonat. Sii borre olbmuid, rivvejedje dávviriid ja divrras gálvvuid ja dahke eatnagiid leaskan. 26Báhpat rihkko mu lága ja dahke eahpebassin dan maid mun ledjen dahkan bassin. Sii eai dahkan erohusa basi ja eahpebasi gaskkas, eai oahpahan mii lea buhtis ja mii buhtismeahttun eaige doallan mu sabbahiid. Nu sii heahppášuhtte mu bassivuođa. 27Dan oaivámuččat ledje dego speaddji gumppet. Sii golggahedje vara ja duššadedje olbmuid, vai besse váldit vearrevuoittu. 28
22,28
Jer 23,32
Esek 13,610
Dan profehtat kálkejedje visot dán behtolaš oainnáhusaideasetguin ja gielis einnostusaideasetguin. Sii dadje: “Ná cealká Hearrá Ipmil”, vaikko Hearrá ii lean cealkán maidege. 29Eatnama olbmot rivvejedje ja rievidedje, áŧestedje gefiid ja váivvášiid ja sorde vierrásiid vuoigatmeahttumit. 30
22,30
Sál 106,23
Esek 13,5
Mun ohcen sin gaskkas olbmá hukset muvrra dahje čuoččastit muvralatnjii, vai mun in duššadivčče eatnama, muhto in gávdnan dakkár olbmá. 31Dalle mun gurrejin iežan moari sidjiide ja duššadin sin iežan suhtu dolain. Mun mávssahin sidjiide sin daguid, cealká Hearrá Ipmil.

23

Ohola ja Oholiba, oskkáldasmeahttun oappážat

231Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2Olmmoš, de ledje guokte nissona, ovtta eatni nieiddat 3

23,3
20,7č
geat furrošeigga juo nuorran Egyptas: Doppe olbmát čárvvodedje ja guldaledje sudno nieiddačiččiid. 4Boarráseappo namma lei Ohola ja nuorabu Oholiba. Soai šattaiga mu oapmin ja riegádahtiiga bártniid ja nieiddaid. – Ohola lea Samaria, Oholiba lea Jerusalem.

5

23,5
16,28
Muhto vaikko Ohola lei mu, de son furrošii ain. Son cahkiidii ráhkisvuođas ráhkisteddjiidasas, assyrialaččaide, daidda soahteolbmáide 6geaid gárvun ledje purpurbiktasat, daidda eatnanhearráide ja oaivámuččaide, fávrros nuorra olbmáide geat riidejedje heasttačielggis. 7Sidjiide son gessui fuorrávuođastis, buot daidda Assyria válljobártniide. Son hipmudii sidjiide ja dagai iežas buhtismeahttumin buot sin eahpeipmilgovaiguin. 8Son elii ain dan fuorráeallima maid lei álggahan Egyptas, gos olbmát ledje veallán suinna go son lei nuorra, čárvvodan su nieiddačiččiid ja furrošan suinna hipmošemiin. 9
23,9
2 Gon 17,6
Dan dihte mun adden su su ráhkisteddjiid, assyrialaččaid, gihtii, daid geaidda son hipmošii. 10
23,10
16,37
Sii nulle su álás, dolvo su bártniid ja nieiddaid ja godde su mihkiin. Nu sii ollašuhtte su duomu, ja su heajos beaggin šattai várrehussan buot nissoniidda.

11

23,11
16,4751
Su oabbá Oholiba oinnii buot dan, muhto son hipmudii vel bahábut go Ohola ja furrošii vel vearrábut go son. 12Son cahkiidii ráhkisvuođas assyrialaččaide. Sii ledje eatnanhearrát ja oaivámuččat, soahteolbmát geaid gárvun ledje hearvás biktasat, buohkat fávrros nuorra olbmát geat riidejedje heasttasealggis. 13Mun oidnen mo son dagai iežas buhtismeahttumin – soai goappašagat meannudeigga seammá ládje. 14
23,14
16,29
Muhto Oholiba furrošii vel vearrábut. Son oinnii seainnis olbmágovaid, čuvgesruoksadiin sárgojuvvon Kaldea olbmáid. 15Dain lei alimiid birra boagán ja oaivvis libardeaddji turbána, ja dain lei vovdnaolbmá ebmos neahku. Dat ledje Babylona bártnit, Kaldea eatnama olbmot. 16Go son oinnii daid, de son dalán hipmošišgođii sidjiide. Son vuolggahii áirasiid Kaldeai, 17ja babylonialaččat bohte su lusa su ráhkisvuođa oađđinsadjái ja dahke su buhtismeahttumin fuorrávuođaineaset. Muhto go son lei dahkan iežas buhtismeahttumin singuin, de su hipmu čáskkai. 18Muhto go son lei rahpan salas sidjiide ja furrošan singuin albmosit, de son šattai munnje ilgadin, nugo su oabbáge lei šaddan. 19Liikká son ain furrošii. Son muittii nuorravuođas beivviid go son furrošii Egyptas, 20ja son hipmošišgođii Egypta fuorráolbmáide geain lei buoža nugo ásenis ja siema dego ores. 21Don áibbašit iežat fuorás nuorravuođa, dan áiggi go Egypta olbmát čárvvodedje ja guldaledje du nieiddačiččiid.

22

23,22
16,37
Dan dihte, Oholiba, cealká Hearrá Ipmil: Mun bođđen du vuostá du ráhkisteddjiid geat dus leat leamaš ja geat šadde dutnje ilgadin. Mun buvttán sin juohke guovllus fallehit du: 2323,23 Pekod, Šoa, Koa Babylonia eatnamat Tigriseanu lahka.Babylonialaččaid ja kaldealaččaid, Pekoda, Šoa ja Koa olbmáid ja velá buot assyrialaččaid, fávrros nuorra olbmáid, eatnanhearráid ja oaivámuččaid geat buohkat leat ebmos sáŋgárat ja vovdnasoahteolbmát, guđet buohkat riidejit heasttaiguin. 24
23,24
16,38
21,22
Ollu vovnnaiguin ja eatnat álbmogiiguin sii fallehit du juohke guovllus, vearjun guhkes ja jorba galbbat ja oaivvis ruovdegahpirat. Mun attán sidjiide válddi dubmet, ja sii dubmejit du iežaset lágaid mielde. 25Mun divttán du dovdat mu balahahkesvuođa, divttán sin moari deaivat dutnje. Sii čuhppet dus njuni ja beljiid, ja dat geat leat báhcán, gahččet miehkkái. Sii dolvot du bártniid ja nieiddaid, ja dat geat leat báhcán, bullet dolas. 26Sii nullet dus biktasiid ja váldet du hearvás čiŋaid. 27Mun loahpahan dan nuoskivuođa ja furrošeami maid don álggahit juo Egyptas. Don it šat áibbaš ráhkisteddjiidat itge muittaš Egypta.

28Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun attán du daid gihtii geaid don fasttášat, daid gihtii geat šadde dutnje ilgadin. 29

23,29
16,37
Fasttášemiin sii fallehit du ja váldet buot mii dus lea, dassážii go don veallát áibbas álásin, du fuorás álásvuohta rabasin ja du nuoskkes furrošeapmi almmusin. 30Nu geavvá dutnje danin go don vihket vierrásiid maŋis ja furrošit sin eahpeipmilgovaiguin.

31Don leat vádjolan oappát geainnu, dan dihte mun attán du gihtii su geara. 32Ná cealká Hearrá Ipmil:

Juga guorusin oappát geara,

čiekŋala ja stuorrá,

dat geassá ollu.

33

23,33
Sál 60,5
75,9
Jes 51,17
Jer 25,15
Don gárihuvat

ja šattat morrašii.

Hirpma ja gáfestusa gearra

lea oappát Samaria gearra.

34Don galggat juhkat dan visot,

šluhpat dan botni ráje,

gáskit geara moallun

ja gaikkodit čiččiidat.

Mun lean sárdnon,

cealká Hearrá Ipmil.

35Ná cealká Hearrá Ipmil: Don vajáldahttet mu, don jorgalit munnje selggiid. Dál don gárttat gillát iežat nuoskivuođa ja furrošeami čuovvumušaid.

36Hearrá celkkii munnje: Olmmoš, dubme Ohola ja Oholiba ja dieđit sudnuide, makkár fastivuođaid soai leaba dahkan. 37

23,37
16,20č
Soai leaba rihkkon náittosdili, ja sudno gieđat leat varranaga. Soai leaba furrošan eahpeipmiliiddiskaguin ja leaba velá oaffaruššan daidda biebmun mánáid geaid riegádahtiiga munnje. 38
23,38
20,13
Iige das vel galle: Soai dagaiga mu bassibáikki buhtismeahttumin ja eahpebasuhedje mu sabbahiid. 39Go soai leigga goddán mánáideaskka eahpeipmiliidda, de seammá beaivvi soai bođiiga mu bassibáikái ja eahpebasuheigga dan. Ná soai dagaiga mu tempelis! 40Soai vuolggaheigga velá áirasiid gáiddus eatnamiid olbmáid lusa, geat bohte go ožžo sáni. Sin geažil don ledjet basadan, vuoiddadan čalmmiid ja čiŋadan. 41Don ledjet čohkánan seŋgii maid ledjet láhčán. Dan guoras lei lágiduvvon beavdi man ala don ledjet bidjan mu suovvasiid ja mu oljju. 42Du birra gullui fuolahis olbmuid šlápma. Ollu earáid lassin doppe ledje olbmát geat ledje buktojuvvon meahcis. Sii bidje goappašiid nissoniid gieđaide giehtarieggáid ja oaivái hearvás kruvnnu. 43Dalle mun dadjen dan šliitašuvvan fuorá birra: Dál sii furrošit suinna ja son singuin. 44Olbmát bohte nugo lávejit boahtit fuorá lusa, nu sii bohte Ohola ja Oholiba, daid heahpatlaš nissoniid lusa.

45

23,45
Jes 1,15
59,3
Esek 16,38
Muhto vuoigatlaš olbmát dubmejit sudno nugo lávejit dubmet fuorránissoniid ja dakkár nissoniid geat sorbmejit olbmuid. Soaihan leaba rihkkon náittosdili, ja sudno gieđat leat varahuvvan.

46Ná cealká Hearrá Ipmil: Čuoččáldahttos olmmošjoavku sudno vuostá, addojuvvoska soai hirbmii ja stajiduvvot. 47Olmmošjoavku galgá geađgádit sudno ja illastit sudno mihkiin, goddit sudno bártniid ja nieiddaid ja boaldit sudno viesuid. 48Mun loahpahan furrošeami eatnamis. Buot nissonat galget oahppat váldit vára, amaset furrošit dudno láhkái. 49Doai šaddabeahtti vástidit furrošeamisteatte ja gillát ráŋggáštusa das ahte leahppi suddudan eahpeipmiliiddádeguin. Dalle doai ipmirdeahppi ahte mun lean Hearrá Ipmil.