Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
17

Goaskimat, seder ja viidnemuorra

171Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2Olmmoš, divo ovdan árvádusa Israela álbmogii, muital dasa veardádusa. 317,3 sederis soaitá leat Juda gonagasviessu dahje riika ieš.Daja: Ná cealká Hearrá Ipmil:

Stuorra goaskin mas ledje stuorra soaját,

guhkes dolggit

ja suhkkes ja girjját dolgefárda,

bođii Libanonii.

Dat válddii sederis gierraga,

417,4 bajimus oavssi gonagas Jojakin. Vrd. 2 Gon 24,12eč. gávpeolbmáid eatnamii Babylon. Gč. 16,29. dojii das bajimus oavssi

ja doalvvui dan gávpeolbmáid eatnamii,

bijai dan gávppašeddjiid gávpogii.

517,5 vesá gonagas Sidkia. Gč. 2 Gon 24,17.Dasto dat válddii dan eatnamis vesá

ja ceggii dan šattolaš eatnamii

golgi čázi gáddái,

báikái mas sieđganai livččii šaddan,

6vai dat ruohtastuvašii ja stuorošii

vuollegisšattot viidnemuorran

man suorggit sojašedje goaskima guvlui

ja man ruohttasat šattašedje dan suojis.

Nu dat šattai viidnemuorran,

dagai surggiid

ja bohciidahtii lastás ovssiid.

717,7 nubbi stuorra goaskin Egypta farao. Gč. v. 15.Muhto de bođii nubbi stuorra goaskin,

stuorrasoajat ja suhkkesdolggat;

dan beallái viidnemuorra fatnalahtii

ruohttasiiddis

ja geaigguhii surggiidis dan guvlui,

vai oččošii das čázi

eambbo go iežas eatnamis.

8Dattetge dat lei ceggejuvvon

buori eatnamii, golgi čázi gáddái,

vai dat dagašii surggiid,

šaddadivččii šaddosiid

ja šattašii hearvás viidnemuorran.

9Daja: Ná cealká Hearrá Ipmil:

Ceavzágo dat?

Almma dan ruohttasat gaikojuvvojit

ja dan šaddosat čuhppojuvvojit?

Almma dan ruonas lasttat goldnet?

Ii adnojuvvo ollu vuoibmi

iige stuorra soahteveahka

gaikkihit dan bajás ruohttasiin.

10Dat lea ceggejuvvon,

muhto ceavzágo dat?

Almma dat goiká

go nuortabiegga guoská dasa,

almma dat goldná dan eatnamis

mas dat bohciidii?

11Munnje bođii dát Hearrá sátni: 12

17,12
2 Gon 24,1015
2 Muit 36,9č
Daja dán gážžáris álbmogii: Ehpetgo dii ipmir maid dát mearkkaša? Daja: Babylonia gonagas bođii Jerusalemii, válddii dan gonagasa ja oaivámuččaid ja doalvvui sin Babylonii. 13
17,13
2 Gon 24,17
2 Muit 36,10eč
17,13 olbmá gonagassogas >v. 5.De son válljii olbmá gonagassogas, dagai suinna lihtu ja bijai su vuordnut váli. Eatnama njunnošiid son doalvvui mielddis. 14Nu šattai vai riika livččii vuollegaš iige badjánivčče, ja dat bisošii go doallá lihtu suinna. 15
17,15
2 Gon 24,20
Jer 52,3
Muhto dat olmmái stuibmidišgođii su vuostá ja vuolggahii áirasiid Egyptii, vai sutnje addojuvvošedje heasttat ja stuorra soahteveahka. Ceavzágo son? Beasságo báhtui dat gii barggai ná? Oažžugo son rihkkut lihtu ráŋggáškeahttá? 16Nu duohta go mun ealán, cealká Hearrá Ipmil, son jápmá Babylonii, dan gonagasa lusa gii dagai su gonagassan, danin go son badjelgeahčai váli maid lei vurdnon, ja rihkui lihtu maid gonagas lei dahkan suinna. 17Go ráhkaduvvojit birastahttinčomat, huksejuvvojit fallehangorgŋehagat ja ollu olbmot goddojuvvojit, de farao stuorra soahteveagainis ja ollu joavkkuidisguin ii veahket su soađis. 18Ráđđejeaddji badjelgeahčai váli maid lei vurdnon, ja rihkui lihtu. Vaikko son lei nannen lihtu, de son goit dagai buot dan. Son ii beasa báhtui.

19Dan dihte cealká Hearrá Ipmil: Nu duohta go mun ealán, mun mávssahan sutnje dan ahte son badjelgeahčai dan váli maid lei vurdnon mu nammii, ja rihkui lihtu. 20

17,20
2 Gon 25,6eč
Esek 12,13
Mun lebben fierbmán su ala, ja son darvána mu bivdosii. De mun doalvvun su Babylonii, ja doppe mun bijan su vástidit das ahte son lei behtolaš munnje. 21Su soahteveaga buoremus soahteolbmát gahččet miehkkái, ja dat geat báhcet, biđgejuvvojit buot biekkaide. Dalle dii ipmirdehpet ahte mun, Hearrá, lean sárdnon.

22

17,22
Jes 11,1
53,2
17,22 oavssáža ođđa gonagas Davida nális (Messias) gii galgá hukset Israela ođđasis. Gč. Jes 11,1.Ná cealká Hearrá Ipmil: Mun doaján oavssi guhkes sedera gierragis, válddán njuoras oavssáža bajimus gierragis ja ceggen dan alla ja stuorra várrái. 23
17,23
Dan 4,12
Matt 13,32
Israela alla várrái mun ceggen dan. Dat bohciidahttá surggiid, šaddada šaddosiid ja šaddá hearvás sederin. Buotlágáš lottit bessejit dan suojis, soajálaččaid eatnatvuohta ássá dan ovssiid suoivanis. 24
17,24
1 Sam 2,8
Esek 21,31
Luk 1,52
Dalle buot meahci muorat ipmirdit ahte mun, Hearrá, dagan alla muora vuollegažžan ja vuollegis muora allagin. Mun ástadan ruonas muora ja dagan ástan muora ruonasin. Mun, Hearrá, lean sárdnon, ja mun dagan dan.

18

Olbmo ovddasvástádus

181Munnje bođii dát Hearrá sátni: 2

18,2
Jer 31,29eč
Váid 5,7
Manin dii atnibehtet dán sátnevádjasa Israelis:

Áhčit borre suvrra viidnemurjjiid,

mánáid bánit raššot.

3Nu duohta go mun ealán, cealká Hearrá Ipmil, dii ehpet oaččo šat atnit dan sátnevádjasa Israelis. 4Buohkaid eallin gullá munnje, sihke áhči ja bártni eallin gullá munnje. Dat gii sudduda, dat galgá jápmit.

5Vuoigatlaš olmmái dahká dan mii lea riekta ja vuoigat. 6

18,6
2 Mos 20,3
3 Mos 18,19č
Son ii doala oaffarmállásiid váriin iige bálval israellaččaid eahpeipmilgovaid. Son ii heahppášuhtte lagamuččas áhká iige veallá nissoniin dalle go nisson lea buhtismeahttun. 7
18,7
5 Mos 24,10eč
Sál 15,2eč
Matt 25,35eč
Son ii soardde guđege, muhto máhcaha velggolažžii pántta, son ii rievit guđege, muhto addá láibbi nealgeolbmui ja bivttasta dan gii lea álás. 8Son ii lone reanttu vuostá iige váldde liigevuoittu. Son bissu guhkkin vearrivuođas, son dubme vuoigatlaččat olbmuid gaskkas. 9Son doallá mu báhkkomiid ja doahttala mu lágaid ja dahká nugo lea riekta. Diekkár olmmái lea vanhurskkis, son oažžu eallit. Ná cealká Hearrá Ipmil.

10Muhto dát vuoigatlaš olmmái sáhttá oažžut bártni gii šaddá veahkaválddálažžan ja olmmošgoddin ja rihkku báhkkomiid 11maid áhčči ii goassege leat rihkkon. Son doallá oaffarmállásiid váriin dahje veallá lagamuččas áhkáin, 12soardá vártnuheami ja váivváša, rievida olbmo iige máhcat pántta. Son bálvala eahpeipmilgovaid ja dahká fasttes daguid, 13lone reanttu vuostá ja váldá liigevuoittu. Dakkár bárdni ii oaččo eallit. Son lea dahkan dáid fasttes daguid, son galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin. Son lea ieš dasa sivalaš.

14Muhto dát olmmái sáhttá oažžut bártni guhte oaidná buot suttuid maid su áhčči lea dahkan, ballá dain iige ieš daga seammá ládje. 15Son ii doala oaffarmállásiid váriin iige bálval israellaččaid eahpeipmilgovaid, ii veallá lagamuččas áhkáin, 16ii soardde guđege iige váldde pántta, ii rievit guđege muhto addá láibbi nealgeolbmui ja bivttasta dan gii lea álás. 17Son doallá iežas guhkkin vearrivuođas, ii váldde reanttu iige liigevuoittu, muhto doallá mu lágaid ja doahttala mu báhkkomiid. Son ii galgga jápmit áhčis vearredaguid dihte, son oažžu eallit. 18Muhto su áhčči lea soardán ja rievidan ja bargan vuoigatmeahttumit iežas olbmuid vuostá, ja danin son galgá jápmit vearredaguidis geažil. 19Dii jearrabehtet: “Manne bárdni ii ráŋggáštuvvo áhčis suttuid geažil?” Danne go bárdni lea bargan riekta ja vuoigadit, son lea doahttalan buot mu báhkkomiid ja doallan daid, ja danin son oažžu eallit. 20

18,20
5 Mos 24,16
2 Gon 14,6
Muhto dat gii sudduda, galgá jápmit. Bárdni ii ráŋggáštuvvo áhčis suttuid dihte iige áhčči ráŋggáštuvvo bártnis suttuid dihte. Vanhurskkis oažžu iežas vanhurskkisvuođa mielde ja ipmilmeahttun oažžu iežas ipmilmeahttunvuođa mielde.

21Jos ipmilmeahttun jorgala suttuinis ja doallá buot mu báhkkomiid ja dahká riekta ja vuoigadit, de son oažžu eallit, ii son jáme. 22Buot su suttut leat vajáldahttojuvvon, ja son oažžu eallit daid vuoigatlaš daguid dihte maid lea dahkan. 23

18,23
33,11
Jona 3,10
2 Pet 3,9
Ná cealká Hearrá Ipmil: Dáhtošingo mun ipmilmeahttuma jápmima? Ingo mun baicce dáhto su jorgalit geainnuinis ja oažžut eallit? 24
18,24
3,20
33,12
Muhto jos vanhurskkis jorgala vanhurskkisvuođastis, jos son dahká vearrivuođa, seammá fastivuođaid maid ipmilmeahttun dahká, oažžugo son dalle eallit? Buot su vuoigatlaš dagut vajáldahttojuvvojit. Son galgá jápmit iežas oskkáldasmeahttunvuođa ja iežas suttuid dihte. 25
18,25
33,17eč
Muhto dii dadjabehtet: “Hearrá geaidnu ii leat vuoigat.” Gullet, israellaččat! Mu geaidnugo ii leat vuoigat? Almma din iežadet geainnut eai leat vuoigadat!

26

18,26
33,12č
Muhto jos vuoigatlaš olmmoš jorgala vuoigatlašvuođastis ja dahká vearrivuođa, de son jápmá iežas vearredaguid dihte. 27Jos ipmilmeahttun jorgala ipmilmeahttunvuođastis ja dahká dan mii lea riekta ja vuoigat, de son gádju iežas eallima. 28
18,28
33,15
Go son oaidná suttuidis ja jorgala dain, de son ii jáme, muhto oažžu eallit. 29Ja goittotge israellaččat dadjet: “Hearrá geaidnu ii leat vuoigat.” Mungo in daga riekta, israellaččat? Almma dii ieža dahkabehtet dan mii lea vuoigatmeahttun?

30

18,30
Jes 55,7
Esek 33,11
Dan dihte mun dubmen din, israellaččat, juohkehačča su daguid mielde, cealká Hearrá Ipmil. Jorgalehket! Jorgalehket buot suttuineattet, vai mihkkege vearredaguid ii jorralahtáše din. 31
18,31
Sál 51,12
Esek 11,19
36,26
Suhppejehket alddádet buot vearredaguid maid lehpet dahkan! Ráhkadehket alcceseattet ođđa váimmu ja ođđa vuoiŋŋa. Manne dii jámášeiddet, israellaččat? 32Mun in dáhto guđege jápmima, cealká Hearrá Ipmil. Jorgalehket, de dii oažžubehtet eallit!

19

Morašlávlla gonagassoga birra

191Lávllo morašlávlaga Israela oaivámuččaid birra:

219,2 ledjon Juda dahje Jerusalem. čivggaidis Juda oaivámuččat.Ledjon lei du eadni!

Njiŋŋelas ledjon ledjoniid gaskkas.

Dat goarjadii nuorra ledjoniid gaskkas

ovttas čivggaidisguin.

319,3 Čivggainis muhtuma gonagas Joahas gean farao Neko válddii fáŋgan. Vrd. v. 5 ja 2 Gon 23,31eč.Čivggainis muhtuma dat divššodii,

ja dat šattai gievrras ledjonin.

Dat oahpai rievidit stajádusa,

dat borai olbmuidnai.

4

19,4
2 Gon 23,33č
2 Muit 36,4
Muhto álbmogat gohččojuvvojedje

dan vuostá,

ja dat darvvihuvvui sin bivdoroggái

ja dolvojuvvui njunnerieggás láidemiin

Egypta eatnamii.

519,5 čivggainis nuppi gonagas Jojakin gii dolvojuvvui Babylonii. Vrd. v. 9. >17,4.Go ledjoneadni oinnii

ahte son lei vuordán duššás

ja buot su doaivu lei jávkan,

de dat válddii čivggainis nuppi

ja šaddadii dan.

6Čivga jođašii ledjonvalvviin,

ja dat šattai gievrras ledjonin.

Dat oahpai rievidit stajádusa,

dat borai olbmuidnai.

7Dat duššadii sin šloahtaid

ja heavahii sin gávpogiid.

Buot eatnama ássit doarggistedje,

go dat čearggui.

8Muhto álbmogat gohččo čoahkkái

veagaideaset,

ja dan ovdii lebbejuvvui fierbmi,

dat darvvihuvvui sin bivdoroggái.

9

19,9
2 Gon 24,15
2 Muit 36,10
Dat oaččui čeabehii láhkkiid

ja njunnái rieggá,

ja dat dolvojuvvui Babylona gonagasa lusa

ja biddjojuvvui ladnái,

vai dan čeargun ii šat gulloše

Israela váriin.

1019,10 viidnemuorra >15,2.Du eadni lei

dego gárddi viidnemuorra,

čáhcegáddái ceggejuvvon.

Dat lei suorgái ja šattolaš,

dashan lei valjis čáhci.

11Dasa šadde váfes oavssit

ráđđensoabbin anolaččat,

dat čuzii balvvaid gaskii,

dat lei allat ja oidnui guhkás,

dan oavssit ledje lastát.

12Muhto vašis dat rohttejuvvui luovus

ja bálkestuvvui eatnamii,

ja nuortabiegga goikadii dan murjjiid.

Dan váfes oavssit doddjojuvvojedje,

dat áste, ja dolla lovttii daid.

13Dál viidnemuorra

lea ceggejuvvon meahccái,

jakŋá ja goiki eatnamii.

14

19,14
2 Gon 24,20
25,1eč
Dan ovssiin vulggii dolla

mii lovttii dan surggiid ja murjjiid.

Ii leat das šat váfes oaksi,

ii ráđđensoabbin anolaš muorra.

Dát lea morašlávlla, ja morašlávllan dat šattai.