Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
34

Lihttu ođasmahttojuvvo

341

34,1
32,19
5 Mos 10,1eč
Hearrá celkkii Mosesii: “Duddjo alccesat guokte geađgetávvala, ovddibuid láhkásaččaid, de mun čálán daidda sániid mat ledje ovddit távvaliin, dain maid don cuvkejit. 2Duddjo daid gárvvisin iđedassii, goarkŋo Sinaivárrái ja vuordde mu várrečohkas. 3
34,3
19,12č
Allos oktage gorgŋo duinna dohko, iige oktage oaččo dihttotge oppa váris. Smávvaoamit ja stuorraoamitge eai oaččo guohtut vári lahkosiin.”

4Moses duddjui guokte geađgetávvala, ovddibuid láhkásaččaid. Árrat maŋit iđida Moses goarkŋui Sinaivárrái, nugo Hearrá lei gohččon, ja doalvvui mielddis geađgetávvaliid. 5

34,5
33,19
Hearrá ieš njiejai balvvas, bođii Mosesa lusa ja čuorvvui nama Hearrá. 6
34,6
4 Mos 14,18
Neh 9,17
Sál 86,515
103,8
Joel 2,13
Jona 4,2
Joh 1,1416
De Hearrá manai su guora ja čuorvvui: “Hearrá, Hearrá lea váibmoláđis ja árbmugas Ipmil. Son lea guhkesmielalaš, ja su árbmugasvuohta ja oskkáldasvuohta lea stuoris. 7
34,7
20,5č+
34,7 áhčiideaset áhčči.Son árkkálmastá duháhiid ja addá ándagassii vearredaguid, rihkkumiid ja suttuid, muhto ii divtte sivalačča ráŋggáškeahttá. Mánáid ja mánáid mánáid gitta goalmmát ja njealját buolvva rádjái son bidjá vástidit áhčiideaset vearredaguin.” 8Moses luoitádii dakkáviđe eatnamii muođuid ja rohkadalai. 9
34,9
33,3
Son celkkii: “Hearrá, jos mun lean gávdnan árpmu du čalmmiin, de mana datte minguin. Vaikko dát lea gážžáris álbmot, de atte almmatge ándagassii min bahás daguid ja suttuid ja váldde min opmodahkanat.”

10Hearrá celkkii: “Mun dagan lihtu dinguin. Oppa du álbmoga oaidnut mun dagan ovddolaš daguid, mat eai leat dahkkojuvvon ovttage eatnamis eai mange álbmoga gaskkas. Oppa dát álbmot masa don gulat, beassá oaidnit daid hirbmatlaš daguid maid mun dagan du ovdii. 11

34,11
23,31eč+
Doala dárkilit daid gohččumiid maid mun dál attán dutnje, de mun áján du ovddas eret amorlaččaid, kanaanlaččaid, hetlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid. 12Váruhehket dahkamis maidege lihtuid dan eatnama ássiiguin gosa lehpet mannamin, muđui sii šaddet didjiide giellan. 13
34,13
23,24+
34,13 geađgebácciid ceggejuvvon kanaanlaš áltáriid gurrii gudnejahttit Baal-ipmila, gč. 23,24. ▶ Baal.Dii galgabehtet gaikkodit sin áltáriid, cuvket sin geađgebácciid ja čuollat gaskat sin Ašera-čuolddaid. 14
34,14
20,5+
Allet rohkadala eará ipmiliid, dasgo Hearrá namma lea Áŋgir, son lea áŋgiris Ipmil. 15
34,15
4 Mos 25,1eč
Allet daga lihtu dan eatnama ássiiguin, danne go dalle sii bovdejit du borrat iežaset oaffariid go sii furrošit ipmiliiddisetguin ja oaffaruššet iežaset ipmiliidda. 16
34,16
Duop 3,5č
1 Gon 11,1č
Jos divttát du bártniid váldit áhkkán sin nieiddaid geat furrošit ipmiliiddisetguin, de sii fillejit du bártniid bálvalit iežaset ipmiliid.

17

34,17
20,4+
Ale leike alccesat ipmilgovaid.

18

34,18
12,15eč23,14eč+
Doala suvrutkeahtes láibbi basiid ja bora suvrutkeahtes láibbi čieža beaivvi, nugo mun lean du gohččon, mearriduvvon áiggi abibmánus, danne go abibmánus don vulget Egyptas. 19
34,19
13,2+
Juohkehaš gii rahpá eatnigoaŧu, gullá munnje, nu maiddái buot du omiid varis vuosttašriegádeaddjit, sihke stuorraomiid ja smávvaomiid vuosttašriegádeaddjit. 20
34,20
23,15
Lonis ásena vuosttašriegádeaddji alccesat sávzzain, muhto jos it lonis dan, de doaje das niskki. Lonis alccesat juohke vuosttašriegádeaddji bártni. Ii oktage oaččo boahtit guoros gieđaid mu čalmmiid ovdii. 21
34,21
20,8eč+
Bargga guhtta beaivvi vahkus, muhto čihččet beaivái galggat heaitit bargamis; vaikko livččii eananjorgunáigi dahje láddjenáigi, de galggat dalle leat barggakeahttá.

22

34,22
23,16+
Doala vahkkobasiid go leat čuohppan nisuid álgošattuid, ja rádjanbasiid go jahki lea nohkan. 23
34,23
23,17+
Golmma geardde jagis galgá buot du olbmábealle boahtit Hearrá, Israela Ipmila, muođuid ovdii. 24Ja go mun áján eret álbmogiid du ovddas ja viiddidan du eatnanrájiid, de ii oktage anistuva du eatnamii, jos fal golmma geardde jagis manat Hearrá, Ipmilat, muođuid ovdii. 25
34,25
23,18
Go oaffarušat munnje njuovvanoaffara vara, de ale seammás oaffaruša maidege mii lea suvruduvvon, alege divtte beassášávvudeami oaffaris maidege orrut iđida rádjái. 26
34,26
23,19+
34,26 vuošša … mielkkis >23,19.Buvtte juohke jagi iežat bealddu álgošattuin buoremusaid Hearrá, du Ipmila, vissui.

Ale vuošša gihci eatnis mielkkis.”

27Hearrá celkkii Mosesii: “Čále muitui dáid gohččumiid, danne go dat leat dan lihtu eavttut maid mun dahken duinna ja Israeliin.” 28

34,28
34,1
5 Mos 10,4
Moses lei Hearrá luhtte njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija borakeahttá ja jugakeahttá. Ja son čálii távvaliidda lihtu eavttuid, dan logi báhkkoma.

29Go Moses njiejai Sinaiváris gieđas guktot lihtutávvalat, de su muođut báite, danin go son lei sárdnon Hearráin. Son ieš ii diehtán dan, 30muhto go Aron ja buot israellaččat oidne Mosesa muođuid báitimin, de sii balle mannamis su ovddal. 31Dalle Moses rávkkai sin, ja Aron ja buot searvegotti oaivámuččat bohte su lusa, ja Moses sártnui singuin. 32Go israellaččat ledje boahtán lagabui, ja Moses almmuhii sidjiide báhkkomiid maid Hearrá lei addán sutnje Sinaiváris. 33

34,33
2 Kor 3,713
Go Moses heittii sárdnumis sidjiide, de son govččai muođuidis. 34Álo go Moses manai Hearrá muođuid ovdii sárdnut suinna, de son válddii gokčasa eret iige atnán dan, ovdal go bođii fas olggos. Go son lei boahtán israellaččaid lusa, de son sártnui dan maid Hearrá lei gohččon. 35Dalle israellaččat oidne Mosesa muođuid báitimin. De Moses govččai fas muođuidis ja válddii gokčasa eret easkka go manai sárdnut Hearráin.

35

Sabbatbáhkkon

351Moses rávkkai čoahkkái oppa Israela searvegotti ja dajai: “Ná Hearrá lea gohččon din dahkat: 2

35,2
20,8eč+
Guhtta beaivvi vahkus galgabehtet bargat, muhto čihččet beaivvi atnet bassin. Dat lea sabbat, Hearrái basuhuvvon vuoiŋŋastanbeaivi. Juohkehaš gii bargá dan beaivvi, galgá goddojuvvot. 3Allet cahkket dola sabbatbeaivvi, gos dal ásažehpetge.”

Álbmoga attáldagat

4Moses dajai oppa Israela searvegoddái: “Ná Hearrá lea gohččon: 5

35,5
25,2eč
Čohkkejehket attáldagaid Hearrái. Juohkehaš gean váibmu lea dasa mieđis, galgá buktit attáldahkan Hearrái golli, silbba ja bronssa, 6ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ulluid, fiinna beallemasaid ja gáiccaguolggaid, 7ruoksadin báidnojuvvon vierccanáhkiid, delfiinnanáhkiid ja akasiamuora, 8oljju lámppáid várás, hádjaávdnasiid vuoidanoljju ja njálggahájat suovvasiid várás, 9ja onyksgeđggiid ja eará divrras geđggiid efoda ja raddeleahpi várás.

10Buot din duojárat geat leat čeahpit duddjot, galget boahtit duddjot buot maid Hearrá lea gohččon: 11bassibáikki goađi ja dan siskkit ja olggut loavdagiid, rohkiid, seaidnefielluid, doaresmuoraid, stoalppuid ja daid julggiid, 12

35,12
25,10eč26,31eč
árkka oktan guoddinstákkuiguin ja soabahussajiin ja árkka gokči ovdaloavdagiin, 13
35,13
25,23eč
beavddi oktan guoddinstákkuiguin, dárbašiiguin ja oaffarláibbiiguin, 14lámpájuolggi oktan dárbašiiguin ja lámppáiguin, oljju lámppáid várás, 15
35,15
30,1eč23eč
suovasáltára oktan guoddinstákkuiguin, vuoidanoljju ja njálggahájat suovvasiid, gokčasa goađi uksaráigái, 16
35,16
27,1eč
30,17eč
boaldinoaffaráltára ja dan bronsabildda, guoddinstákkuid ja buot dan dárbašiid, basadanlihti ja dan juolggi, 17
35,17
27,9eč
ovdašilju loavdagiid oktan stoalppuiguin ja julggiiguin, ovdašilju poartta gokčasa, 18goađi ja ovdašilju giddennávlliid oktan báttiiguin, 19
35,19
28,4eč+
virgebiktasiid bassibáikki bálvalusa, báhppa Arona bassi biktasiid ja su bártniid báhpabiktasiid várás.”

20Oppa Israela searvegoddi vulggii Mosesa luhtte. 21De sii bohte ruoktot, ja buohkat geain lei miella ja hállu, bukte Hearrái attáldagaid almmustusgoađi huksema, dan bálvalusa ja bassi biktasiid várás. 2235,22 oaffarattáldahkan >29,24.Sii bohte, sihke dievddut ja nissonat, buohkat geat dáhtto addit, ja bukte riskkuid ja bealljerieggáid, suorbmasiid, čeabetčiŋaid ja máŋggalágán gollediŋggaid. Juohkehaš buvttii golli oaffarattáldahkan Hearrái. 23Buohkat geain ledje ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullut, fiinna beallemasat, gáiccaguolggat, ruoksadin báidnojuvvon vierccanáhkit ja delfiinnanáhkit, bukte daid. 24Juohkehaš gii siđai addit silbba dahje bronssa, buvttii dan attáldahkan Hearrái, ja juohkehaš geas lei akasiamuorra huksenbargguid várás, buvttii dan. 2535,25 láigi ja liidni.Juohke nisson gii lei čeahppi duddjot, bonii láiggi ja buvttii bodnojuvvon ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses láiggiid ja fiinna beallemasláiggiid. 26Buot nissonat geain lei miella ja čehppodat, botne láiggi gáiccaguolggain. 27Oaivámuččat bukte onyksgeđggiid ja eará divrras geđggiid efoda ja raddeleahpi várás, 28ja maiddái hádjaávdnasiid ja oljju lámppá, vuoidanoljju ja njálggahájat suovvasiid várás. 29Buot israellaš olbmát ja nissonat geat hálidedje addit juoidá daidda dujiide maid Hearrá Mosesa bokte lei gohččon duddjohit, bukte eaktodáhtolaš attáldagaid Hearrái.

Duojárat rávkojuvvojit ráhkadit goađi

30

35,30
31,2eč+
Moses dajai israellaččaide: “Hearrá lea rávkan Uri bártni Besalela, Hura áddjuba Juda čearddas, 31ja lea deavdán su Ipmila vuoiŋŋain, viisodagain, jirpmiin, dieđuin ja čehppodagain 32hutkat ja duddjot dáiddolaš dujiid gollis, silbbas ja bronssas, 33sadjit ja giddet čikŋageđggiid, vuollat muora ja duddjot buotlágán gáibideaddji dujiid. 34Hearrá lea addán sutnje ja Oholiabii, Ahisamaka bárdnái Dana čearddas, dáiddu oahpahit earáid. 35Son lea deavdán sudno viissisvuođain, nu ahte soai máhttiba duddjot buotlágáš gollerávdi ja snihkkára dujiid, gođđit gággásiid ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ulloláiggis ja fiinna beallemasláiggis, hervet daid ja duddjot eará gákkesgođđi dujiidge. Dát olbmát máhttiba hutkat ja duddjot buotlágáš dujiid.

36

361

36,1
31,2eč+
Besalel, Oholiab ja buot duojárat geaidda Hearrá lea addán viisodaga ja ipmárdusa duddjot buot mii bassibáikkis adnojuvvo ipmilbálvalusa várás, galget dahkat visot aiddo nugo Hearrá lea gohččon.”

2Moses rávkkai Besalela, Oholiaba ja buot duojáriid geaidda Hearrá lei addán dáiddu, juohkehačča gii lei mieđis bargat dán barggu. 3Sii ožžo Mosesis buot attáldagaid maid israellaččat ledje buktán bassibáikki huksema várás. Muhto israellaččat bukte ain juohke iđida eaktodáhtolaš attáldagaid. 4Dalle bohte buot duojárat geat ledje duddjomin buotlágán dujiid bassibáikkis, 5ja dadje Mosesii: “Álbmot buktá eambbo go adnojuvvo daidda dujiide maid Hearrá lea gohččon duddjot.” 6Moses gohčui gulahit miehtá siidda: “Ii oktage olmmái dahje nisson oaččo šat ráhkadit maidege attáldahkan bassibáikki várás.” De álbmot heittii buktimis attáldagaid, 7danne go buot dujiid duddjoma várás lei juo čohkkejuvvon doarvái ja velá liiggásge.

8

36,8
26,1eč
De čeahpes duojárat duddjojedje goađi logi loavddabihtás. Dat ledje gođđojuvvon fiinna gerdojuvvon beallemasláiggis ja ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus, ja hervejuvvon čábbát kerubagovaiguin. 9Guhtege loavddabihttá lei guoktelogigávcci állana guhku ja njeallje állana govddu. Buot loavddabihtáin lei oktat mihttu. 10Sii njađđe vihtta loavddabihtá oktii, ja nu maiddái dan eará vihttage. 11Dasto sii duddjojedje fárffuid ruksesalit láiggis nuppi oktiigorrojuvvon loavdaga ravdii ja seammá ládje nuppi oktiigorrojuvvon loavdaga ravdii. 12Sii duddjojedje vihttalogi fárffu vuosttaš loavdaga ravdii ja vihttalogi fárffu nuppi loavdaga ravdii, nu ahte fárffut šadde buohtalagaid. 13Sii duddjojedje vihttalogi golleroahki ja roahkohedje daiguin loavdagiid oktii, nu ahte šattai olles goahteloavdda.

14Dasto sii duddjojedje gáiccaguolggain oktanuppelohkái loavdaga govččasin goađi ala. 15Juohke loavdda lei golbmalogi állana guhku ja njeallje állana govddu, ja buot loavdagiin lei oktat mihttu. 16Vihtta loavdaga sii njađđe oktan bihttán, ja seammá láhkái guhtta eará loavdaga oktan bihttán. 17Sii duddjojedje vihttalogi fárffu nuppi loavdaga olggumuš bihtá ravdii ja vihttalogi fárffu nuppi loavdaga ravdii. 18Sii duddjojedje vihttalogi bronsaroahki ja roahkohedje daid oktii, nu ahte goahteloavdda šattai ollisin. 19Sii duddjojedje goahtái gokčasa ruoksadin báidnojuvvon vierccanáhkiin ja dan ala vel gokčasa delfiinnanáhkiin.

20Sii duddjojedje akasiamuoras goađi seaidnefielluid maid galggai bidjat ceaggut. 21Juohke fiellu lei logi állana guhku ja beannot állana govddu. 22Juohke fiellus ledje guokte návlli bálddalagaid; nu sii duddjojedje buot goađi fielluid. 23Sii duddjojedje guoktelogi fiellu goađi lulábeale seainni várás, lulás guvlui, 24ja njealljelogi silbajuolggi dan guovttelogi fiellu vuollái, guđege fiellu vuollái guokte juolggi maidda návllit heivejedje. 25Maiddái goađi nuppi seaidnái, davás guvlui, sii duddjojedje guoktelogi fiellu 26ja njealljelogi silbajuolggi, guokte juolggi guđege fiellu vuollái. 27Goađi duogábeallái, oarjjás guvlui, sii duddjojedje guhtta fiellu 28ja guokte fiellu goađi čiegaide, duogábeallái. 29Dát fiellut ledje guovttegeardásaččat bajil ja vuolil gitta vuosttaš rieggá rádjái. Dakkárin duddjojuvvojedje guktot čiehkafiellut. 30Oktiibuot ledje gávcci fiellu ja daidda guhttanuppelohkái silbajuolggi, guokte juolggi guđege fiellu vuolde.

31Sii duddjojedje doaresmuoraid akasiamuoras, vihtta doaresmuora goađi nuppi oalgeseainni fielluide, 32vihtta doaresmuora goađi nuppi oalgeseainni fielluide ja vihtta doaresmuora goađi duogábeallái, oarjjás guvlui. 33Gaskkamuš doaresmuorra lei fielluid gaskkamuttus, ja dat giddii fielluid miehtá seainni geažis geahčái. 34Sii skoađastedje fielluid golliin ja duddjojedje gollerieggáid maidda doaresmuorat nahkehuvvojedje, ja skoađastedje doaresmuoraidge golliin.

35Sii gođđe ovdaloavdaga ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasláiggis, ja hervejedje dan čábbát kerubagovaiguin. 36Sii duddjojedje dasa akasiamuoras njeallje stoalppu ja skoađastedje daid golliin. Stoalppuid roahkit ledje maid gollis. Stoalppuid várás sii leikejedje njeallje silbajuolggi. 37Goađi uksagokčasa sii gođđe čáppa hearvaduodjin ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasláiggis. 38Gokčasa várás sii duddjojedje vihtta stoalppu ja daidda rohkiid. Sii skoađastedje stoalpooivviid ja doaresmuoraid golliin ja leikejedje stoalppuid várás vihtta bronsajuolggi.