Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
33

331

33,1
1 Mos 12,7
Hearrá celkkii Mosesii: “Vuolgge dáppe, don oktan dáinna álbmogiin maid leat buktán Egyptas, dan eatnamii maid mun vurdnon Abrahamii, Isakii ja Jakobii addit sin nállái. 2Mun vuolggahan du ovdii eŋgela ja áján eret du ovddas kanaanlaččaid, amorlaččaid, hetlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid. 3Mana dan eatnamii mas golgá mielki ja honnet. Mun ieš in áiggo mannat dinguin, danin go dii lehpet gážžáris álbmot, aman duššadit din mátkkis.” 4Go israellaččat gulle dáid garra sániid, de sii šadde morrašii, iige oktage atnán čiŋaid.

5Hearrá celkkii Mosesii: “Cealkke israellaččaide: Dii lehpet gážžáris álbmot. Jos mun manašin dinguin ovtta čalbmeravkalanbottuge, de mun duššadivččen din. Nullet dál čiŋaideattet, de mun mearridan maid dagan didjiide.” 6De israellaččat nulle čiŋaideaset eaige Horebvári dáhpáhusaid maŋŋil šat atnán daid.

Almmustusgoahti

7Moses lávii cegget goađi siidda olggobeallái viehka guhkes gaskka duohkái siiddas ja gohčodii dan almmustusgoahtin. Juohkehaš gii dáhtui jearrat neavvaga Hearrás, gárttai mannat siidda olggobeallái almmustusgoađi ovdii. 8Juohke háve go Moses lei mannamin goahtái, de israellaččat čuožžiledje, iešguhtege goađis uvssohahkii, ja gehčče Mosesa maŋŋái, dassážii go son lei mannan goahtái. 9Ja go Moses lei mannan goahtái, de balvabázzi njiejai ja orui goađi uvssohagas, ja Hearrá sártnui Mosesiin. 10Go olbmot oidne balvabácci orrumin goađi uvssohagas, de sii čuožžiledje ja gopmirdedje eatnamii, iešguhtege goađis uvssohagas. 11

33,11
4 Mos 12,8
5 Mos 34,10
Ja Hearrá sártnui Mosesiin muođus muhtui, nugo olmmoš sárdnu nuppiin olbmuin. Dasto Moses máhcai siidii, muhto su bálvaleaddji, nuorra Josua, Nuna bárdni, ii goassege gáidan goađi luhtte.

Hearrá lohpida čájehit hearvásvuođas

12Moses celkkii Hearrái: “Don cealkkát ahte mun galggan doalvut dán álbmoga mearrái, muhto it leat almmuhan gean don vuolggahat muinna. Goittotge leat cealkán ahte dovddat mu ja ahte mun lean gávdnan árpmu du čalmmiin. 13

33,13
Sál 103,7
Jos mun duođaid lean gávdnan árpmu du čalmmiin, de dieđit munnje áigumušaidat; dalle mun oahpan dovdat du ja gávnnan ain árpmu du čalmmiin. Ja leahan dát álbmot du iežat álbmot.” 14Hearrá celkkii: “Mun ieš manan din mielde, ja mun attán du boahtit vuoiŋŋadussii.” 15Moses dajai: “Ale doalvvo min dáppe eret, jos ieš it mana min mielde! 16Aiddo das ahte don leat min mielde, lea oaidnimis du árbmu mu ja du álbmoga guovdu, nu ahte du álbmot šaddá erenoamážeabbon go buot eará álbmogat eatnama alde.” 17Hearrá vástidii Mosesii: “Mun dagan maid don bivddát, dasgo don leat gávdnan árpmu mu čalmmiin, ja mun dovddan du.”

18

33,18
Joh 1,14
Dalle Moses dajai: “Suova mu dalle oaidnit du hearvásvuođa!” 19
33,19
34,5č
Rom 9,15
Hearrá celkkii: “Mun divttán buot iežan buorrevuođa mannat du guora ja čuorvvun du ovddas iežan nama Hearrá. Mun lean árbmugas geasa dáhtun leat árbmugas ja árpmihan gean dáhtun árpmihit.” 20
33,20
3 Mos 16,2
Jes 6,5
Hearrá celkkii ain: “Don it sáhte oaidnit mu muođuid, danin go olmmoš ii sáhte oaidnit mu ja eallit.” 21Dasto Hearrá celkkii: “Oainnátgo dán báikki mu guoras? Čuožžil dán bávtti ala! 22Go mu hearvásvuohta manná du guora, de mun bijan du bákteskurčui ja govččan du gieđain, dassážii go lean mannan meaddel. 23De mun válddán gieđa eret, ja don oažžut oaidnit mu sealggebealde, muhto mu muođuid ii oktage oaččo oaidnit.”

34

Lihttu ođasmahttojuvvo

341

34,1
32,19
5 Mos 10,1eč
Hearrá celkkii Mosesii: “Duddjo alccesat guokte geađgetávvala, ovddibuid láhkásaččaid, de mun čálán daidda sániid mat ledje ovddit távvaliin, dain maid don cuvkejit. 2Duddjo daid gárvvisin iđedassii, goarkŋo Sinaivárrái ja vuordde mu várrečohkas. 3
34,3
19,12č
Allos oktage gorgŋo duinna dohko, iige oktage oaččo dihttotge oppa váris. Smávvaoamit ja stuorraoamitge eai oaččo guohtut vári lahkosiin.”

4Moses duddjui guokte geađgetávvala, ovddibuid láhkásaččaid. Árrat maŋit iđida Moses goarkŋui Sinaivárrái, nugo Hearrá lei gohččon, ja doalvvui mielddis geađgetávvaliid. 5

34,5
33,19
Hearrá ieš njiejai balvvas, bođii Mosesa lusa ja čuorvvui nama Hearrá. 6
34,6
4 Mos 14,18
Neh 9,17
Sál 86,515
103,8
Joel 2,13
Jona 4,2
Joh 1,1416
De Hearrá manai su guora ja čuorvvui: “Hearrá, Hearrá lea váibmoláđis ja árbmugas Ipmil. Son lea guhkesmielalaš, ja su árbmugasvuohta ja oskkáldasvuohta lea stuoris. 7
34,7
20,5č+
34,7 áhčiideaset áhčči.Son árkkálmastá duháhiid ja addá ándagassii vearredaguid, rihkkumiid ja suttuid, muhto ii divtte sivalačča ráŋggáškeahttá. Mánáid ja mánáid mánáid gitta goalmmát ja njealját buolvva rádjái son bidjá vástidit áhčiideaset vearredaguin.” 8Moses luoitádii dakkáviđe eatnamii muođuid ja rohkadalai. 9
34,9
33,3
Son celkkii: “Hearrá, jos mun lean gávdnan árpmu du čalmmiin, de mana datte minguin. Vaikko dát lea gážžáris álbmot, de atte almmatge ándagassii min bahás daguid ja suttuid ja váldde min opmodahkanat.”

10Hearrá celkkii: “Mun dagan lihtu dinguin. Oppa du álbmoga oaidnut mun dagan ovddolaš daguid, mat eai leat dahkkojuvvon ovttage eatnamis eai mange álbmoga gaskkas. Oppa dát álbmot masa don gulat, beassá oaidnit daid hirbmatlaš daguid maid mun dagan du ovdii. 11

34,11
23,31eč+
Doala dárkilit daid gohččumiid maid mun dál attán dutnje, de mun áján du ovddas eret amorlaččaid, kanaanlaččaid, hetlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid. 12Váruhehket dahkamis maidege lihtuid dan eatnama ássiiguin gosa lehpet mannamin, muđui sii šaddet didjiide giellan. 13
34,13
23,24+
34,13 geađgebácciid ceggejuvvon kanaanlaš áltáriid gurrii gudnejahttit Baal-ipmila, gč. 23,24. ▶ Baal.Dii galgabehtet gaikkodit sin áltáriid, cuvket sin geađgebácciid ja čuollat gaskat sin Ašera-čuolddaid. 14
34,14
20,5+
Allet rohkadala eará ipmiliid, dasgo Hearrá namma lea Áŋgir, son lea áŋgiris Ipmil. 15
34,15
4 Mos 25,1eč
Allet daga lihtu dan eatnama ássiiguin, danne go dalle sii bovdejit du borrat iežaset oaffariid go sii furrošit ipmiliiddisetguin ja oaffaruššet iežaset ipmiliidda. 16
34,16
Duop 3,5č
1 Gon 11,1č
Jos divttát du bártniid váldit áhkkán sin nieiddaid geat furrošit ipmiliiddisetguin, de sii fillejit du bártniid bálvalit iežaset ipmiliid.

17

34,17
20,4+
Ale leike alccesat ipmilgovaid.

18

34,18
12,15eč23,14eč+
Doala suvrutkeahtes láibbi basiid ja bora suvrutkeahtes láibbi čieža beaivvi, nugo mun lean du gohččon, mearriduvvon áiggi abibmánus, danne go abibmánus don vulget Egyptas. 19
34,19
13,2+
Juohkehaš gii rahpá eatnigoaŧu, gullá munnje, nu maiddái buot du omiid varis vuosttašriegádeaddjit, sihke stuorraomiid ja smávvaomiid vuosttašriegádeaddjit. 20
34,20
23,15
Lonis ásena vuosttašriegádeaddji alccesat sávzzain, muhto jos it lonis dan, de doaje das niskki. Lonis alccesat juohke vuosttašriegádeaddji bártni. Ii oktage oaččo boahtit guoros gieđaid mu čalmmiid ovdii. 21
34,21
20,8eč+
Bargga guhtta beaivvi vahkus, muhto čihččet beaivái galggat heaitit bargamis; vaikko livččii eananjorgunáigi dahje láddjenáigi, de galggat dalle leat barggakeahttá.

22

34,22
23,16+
Doala vahkkobasiid go leat čuohppan nisuid álgošattuid, ja rádjanbasiid go jahki lea nohkan. 23
34,23
23,17+
Golmma geardde jagis galgá buot du olbmábealle boahtit Hearrá, Israela Ipmila, muođuid ovdii. 24Ja go mun áján eret álbmogiid du ovddas ja viiddidan du eatnanrájiid, de ii oktage anistuva du eatnamii, jos fal golmma geardde jagis manat Hearrá, Ipmilat, muođuid ovdii. 25
34,25
23,18
Go oaffarušat munnje njuovvanoaffara vara, de ale seammás oaffaruša maidege mii lea suvruduvvon, alege divtte beassášávvudeami oaffaris maidege orrut iđida rádjái. 26
34,26
23,19+
34,26 vuošša … mielkkis >23,19.Buvtte juohke jagi iežat bealddu álgošattuin buoremusaid Hearrá, du Ipmila, vissui.

Ale vuošša gihci eatnis mielkkis.”

27Hearrá celkkii Mosesii: “Čále muitui dáid gohččumiid, danne go dat leat dan lihtu eavttut maid mun dahken duinna ja Israeliin.” 28

34,28
34,1
5 Mos 10,4
Moses lei Hearrá luhtte njealljelogi beaivvi ja njealljelogi ija borakeahttá ja jugakeahttá. Ja son čálii távvaliidda lihtu eavttuid, dan logi báhkkoma.

29Go Moses njiejai Sinaiváris gieđas guktot lihtutávvalat, de su muođut báite, danin go son lei sárdnon Hearráin. Son ieš ii diehtán dan, 30muhto go Aron ja buot israellaččat oidne Mosesa muođuid báitimin, de sii balle mannamis su ovddal. 31Dalle Moses rávkkai sin, ja Aron ja buot searvegotti oaivámuččat bohte su lusa, ja Moses sártnui singuin. 32Go israellaččat ledje boahtán lagabui, ja Moses almmuhii sidjiide báhkkomiid maid Hearrá lei addán sutnje Sinaiváris. 33

34,33
2 Kor 3,713
Go Moses heittii sárdnumis sidjiide, de son govččai muođuidis. 34Álo go Moses manai Hearrá muođuid ovdii sárdnut suinna, de son válddii gokčasa eret iige atnán dan, ovdal go bođii fas olggos. Go son lei boahtán israellaččaid lusa, de son sártnui dan maid Hearrá lei gohččon. 35Dalle israellaččat oidne Mosesa muođuid báitimin. De Moses govččai fas muođuidis ja válddii gokčasa eret easkka go manai sárdnut Hearráin.

35

Sabbatbáhkkon

351Moses rávkkai čoahkkái oppa Israela searvegotti ja dajai: “Ná Hearrá lea gohččon din dahkat: 2

35,2
20,8eč+
Guhtta beaivvi vahkus galgabehtet bargat, muhto čihččet beaivvi atnet bassin. Dat lea sabbat, Hearrái basuhuvvon vuoiŋŋastanbeaivi. Juohkehaš gii bargá dan beaivvi, galgá goddojuvvot. 3Allet cahkket dola sabbatbeaivvi, gos dal ásažehpetge.”

Álbmoga attáldagat

4Moses dajai oppa Israela searvegoddái: “Ná Hearrá lea gohččon: 5

35,5
25,2eč
Čohkkejehket attáldagaid Hearrái. Juohkehaš gean váibmu lea dasa mieđis, galgá buktit attáldahkan Hearrái golli, silbba ja bronssa, 6ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ulluid, fiinna beallemasaid ja gáiccaguolggaid, 7ruoksadin báidnojuvvon vierccanáhkiid, delfiinnanáhkiid ja akasiamuora, 8oljju lámppáid várás, hádjaávdnasiid vuoidanoljju ja njálggahájat suovvasiid várás, 9ja onyksgeđggiid ja eará divrras geđggiid efoda ja raddeleahpi várás.

10Buot din duojárat geat leat čeahpit duddjot, galget boahtit duddjot buot maid Hearrá lea gohččon: 11bassibáikki goađi ja dan siskkit ja olggut loavdagiid, rohkiid, seaidnefielluid, doaresmuoraid, stoalppuid ja daid julggiid, 12

35,12
25,10eč26,31eč
árkka oktan guoddinstákkuiguin ja soabahussajiin ja árkka gokči ovdaloavdagiin, 13
35,13
25,23eč
beavddi oktan guoddinstákkuiguin, dárbašiiguin ja oaffarláibbiiguin, 14lámpájuolggi oktan dárbašiiguin ja lámppáiguin, oljju lámppáid várás, 15
35,15
30,1eč23eč
suovasáltára oktan guoddinstákkuiguin, vuoidanoljju ja njálggahájat suovvasiid, gokčasa goađi uksaráigái, 16
35,16
27,1eč
30,17eč
boaldinoaffaráltára ja dan bronsabildda, guoddinstákkuid ja buot dan dárbašiid, basadanlihti ja dan juolggi, 17
35,17
27,9eč
ovdašilju loavdagiid oktan stoalppuiguin ja julggiiguin, ovdašilju poartta gokčasa, 18goađi ja ovdašilju giddennávlliid oktan báttiiguin, 19
35,19
28,4eč+
virgebiktasiid bassibáikki bálvalusa, báhppa Arona bassi biktasiid ja su bártniid báhpabiktasiid várás.”

20Oppa Israela searvegoddi vulggii Mosesa luhtte. 21De sii bohte ruoktot, ja buohkat geain lei miella ja hállu, bukte Hearrái attáldagaid almmustusgoađi huksema, dan bálvalusa ja bassi biktasiid várás. 2235,22 oaffarattáldahkan >29,24.Sii bohte, sihke dievddut ja nissonat, buohkat geat dáhtto addit, ja bukte riskkuid ja bealljerieggáid, suorbmasiid, čeabetčiŋaid ja máŋggalágán gollediŋggaid. Juohkehaš buvttii golli oaffarattáldahkan Hearrái. 23Buohkat geain ledje ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullut, fiinna beallemasat, gáiccaguolggat, ruoksadin báidnojuvvon vierccanáhkit ja delfiinnanáhkit, bukte daid. 24Juohkehaš gii siđai addit silbba dahje bronssa, buvttii dan attáldahkan Hearrái, ja juohkehaš geas lei akasiamuorra huksenbargguid várás, buvttii dan. 2535,25 láigi ja liidni.Juohke nisson gii lei čeahppi duddjot, bonii láiggi ja buvttii bodnojuvvon ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses láiggiid ja fiinna beallemasláiggiid. 26Buot nissonat geain lei miella ja čehppodat, botne láiggi gáiccaguolggain. 27Oaivámuččat bukte onyksgeđggiid ja eará divrras geđggiid efoda ja raddeleahpi várás, 28ja maiddái hádjaávdnasiid ja oljju lámppá, vuoidanoljju ja njálggahájat suovvasiid várás. 29Buot israellaš olbmát ja nissonat geat hálidedje addit juoidá daidda dujiide maid Hearrá Mosesa bokte lei gohččon duddjohit, bukte eaktodáhtolaš attáldagaid Hearrái.

Duojárat rávkojuvvojit ráhkadit goađi

30

35,30
31,2eč+
Moses dajai israellaččaide: “Hearrá lea rávkan Uri bártni Besalela, Hura áddjuba Juda čearddas, 31ja lea deavdán su Ipmila vuoiŋŋain, viisodagain, jirpmiin, dieđuin ja čehppodagain 32hutkat ja duddjot dáiddolaš dujiid gollis, silbbas ja bronssas, 33sadjit ja giddet čikŋageđggiid, vuollat muora ja duddjot buotlágán gáibideaddji dujiid. 34Hearrá lea addán sutnje ja Oholiabii, Ahisamaka bárdnái Dana čearddas, dáiddu oahpahit earáid. 35Son lea deavdán sudno viissisvuođain, nu ahte soai máhttiba duddjot buotlágáš gollerávdi ja snihkkára dujiid, gođđit gággásiid ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ulloláiggis ja fiinna beallemasláiggis, hervet daid ja duddjot eará gákkesgođđi dujiidge. Dát olbmát máhttiba hutkat ja duddjot buotlágáš dujiid.