Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
31

Duojárat válljejuvvojit

311Hearrá celkkii Mosesii:

2

31,2
35,30eč
36,1eč
38,22č
Mun lean válljen Uri bártni Besalela, Hura áddjuba Juda čearddas, 3ja deavdán su Ipmila vuoiŋŋain, nu ahte sus lea viissisvuohta ja jierbmi, diehtu ja čehppodat 4hutkat ja duddjot dáiddolaš dujiid gollis, silbbas ja bronssas, 5sadjit ja giddet čikŋageđggiid, vuollat muora ja ráhkadit buotlágán gáibideaddji dujiid. 6Su veahkkin mun bijan Oholiaba, Ahisamaka bártni Dana čearddas, ja duojáriidda mun lean addán dáiddu duddjot buot maid lean gohččon du ráhkadit: 7
31,7
35,11eč
almmustusgoađi, lihtumearkka árkka ja dan ala soabahussaji ja buot goađi biergasiid, 8beavddi oktan dan dárbašiiguin, lámpájuolggi čielga gollis oktan dan dárbašiiguin, suovasáltára, 9boaldinoaffaráltára oktan dan dárbašiiguin ja basadanlihti ja dan juolggi, 10
31,10
28,4eč+
virgebiktasiid ja báhppa Arona bassi biktasiid ja su bártniid báhpabiktasiid, 11vuoidanoljju ja njálggahájat suovvasiid bassibáikki várás. Sii galget dahkat buot dárkilit dan rávvaga mielde maid mun lean addán dutnje.

Sabbatbáhkkon

12Hearrá celkkii Mosesii:

13

31,13
20,8eč+
Cealkke israellaččaide: “Dollet mu sabbahiid, danne go sabbat lea mearka mu ja din gaskkas buolvvas bulvii, vai dii diehtibehtet ahte mun lean Hearrá, guhte basuhan din. 14
31,14
4 Mos 15,32eč
Dollet sabbaha, danne go dat galgá leat didjiide bassi. Dat gii rihkku sabbaha, galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin. Juohkehaš gii bargá sabbahin, galgá jávkaduvvot iežas álbmogis. 15Guhtta beaivvi vahkus galgabehtet bargat, muhto čihččet beaivi lea sabbat, Hearrái basuhuvvon vuoiŋŋastanbeaivi. Juohkehaš gii bargá sabbatbeaivvi, galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin. 16Buolvvas bulvii israellaččat galget doallat sabbaha ja gudnejahttit dan agálaš lihttun. 17
31,17
1 Mos 2,2č
Sabbat lea agálaš mearka mu ja israellaččaid gaskkas, dasgo guđa beaivvis Hearrá dagai almmi ja eatnama, muhto čihččet beaivvi son in šat bargan, muhto vuoiŋŋastii.”

18

31,18
24,12
32,16
5 Mos 4,13
9,10
Go Hearrá lei geargan sárdnumis buot dán Mosesii Sinaiváris, de son attii sutnje guokte távvala lihtumearkan, guokte geađgetávvala maid son iežas suorpmain lei čállán.

32

Gollegálbi

321

32,1
Apd 7,39eč
Go Moses ádjánii iige boahtán ruoktot váris, de israellaččat čoahkkanedje Arona birra ja dadje sutnje: “Daga midjiide ipmila gii manná min ovddabealde. Mii eat dieđe mii lea dáhpáhuvvan Mosesii, dan olbmái gii buvttii min eret Egyptas.” 2Aron dajai sidjiide: “Váldet gollerieggáid mat leat din áhkáid, bártniid ja nieiddaid beljiin, ja buktet daid munnje.” 3Buohkat válde beljiin gollerieggáid ja bukte daid Aronii. 4
32,4
1 Gon 12,28
Sál 106,19eč
32,4 burrogálbbi Nuorra vuoksá govvidii ipmilvuođa fámu. Gč. 1 Gon 12,28.Son válddii gollerieggáid sin gieđas, ráhkadii foarpma ja leikii gollis burrogálbbi. Álbmot dajai: “Israel, dát lea du Ipmil guhte buvttii du eret Egyptas!” 5Go Aron oinnii mii dáhpáhuvai, de son huksii áltára gálbbi ovdii ja gulahii: “Ihttin mii doallat basi Hearrá gudnin!” 6
32,6
1 Kor 10,7
Árrat maŋit iđida olbmot oaffarušše boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid, čohkánedje borrat ja juhkat ja de čuožžiledje hávskohallat.

7

32,7
5 Mos 9,12eč
Dalle Hearrá celkkii Mosesii: “Vuolgge dállánaga vulos, danne go du álbmot maid buktet eret Egyptas, lea billašuhttán iežas geainnu. 8Ná hoahpus sii leat gáidan geainnus maid mun gohččon sin vádjolit. Sii leat leiken alcceseaset burrogálbbi, sii leat rohkadallan dan ja oaffaruššan dasa ja cealkán: ‘Israel, dát lea du Ipmil, guhte buvttii du eret Egyptas.’” 9
32,9
2 Mos 33,3
Jes 48,4
Apd 7,51
Ja Hearrá celkkii: “Mun oainnán ahte dát álbmot lea gážžár. 10
32,10
4 Mos 14,12eč
Divtte mu dál orrut, vai mu moarri beassá cahkiidit sin vuostá ja duššadit sin. Muhto du mun dagan stuorra álbmogin.”

11

32,11
13,314
34,8č
Dalle Moses iskkai soažžudit Hearrá, Ipmilis, ja dajai: “Hearrá, manne du moarri cahkiida iežat álbmoga vuostá, maid don leat buktán eret Egyptas stuorra fámuin ja gievrras gieđain? 12Manne egyptalaččat galggašedje beassat dadjat ahte don dolvot israellaččaid eret dušše danin, vai beasat goddit sin váriin ja heavahit sin eret eatnama alde? Jorgal buolli moaristat alege duššat iežat álbmoga, nugo áigot. 13
32,13
1 Mos 12,2+
Muitte bálvaleddjiidat Abrahama, Isaka ja Israela geaidda vurdnot iežat bokte: ‘Mun dagan din náli eatnagin nugo almmi násttit, ja attán sidjiide agálaš opmodahkan dan eatnama maid lean lohpidan sidjiide.’” 14Dalle Hearrá moarri soaččui, ja son gáđai dan bahá maid lei áigon dahkat álbmogasas.

15Moses njiedjagođii váris ja guttii guokte lihtumearkka távvala maid goappáge beallái lei čállojuvvon. 16

32,16
31,18+
Távvalat ledje Ipmila duodji, ja daid čállosa Ipmil lei čállán.

17Go Josua gulai olbmuid riedjamin, de son dajai Mosesii: “Siiddas gullo soađi šlápma.” 1832,18 vuoitočuorvvas, vuoittáhallan olbmuid váidalus hebreagiela mielde “fápmu” ja “headjuvuohta”.Muhto Moses vástidii:

“Ii doppe gullo vuoitočuorvvas

iige vuoittáhallan olbmuid váidalus,

lávlunjiena mun doppe gulan.”

19Go Moses joavddai siidii ja oinnii burrogálbbi ja dánsuma, de son moaráhuvai nu sakka ahte bálkestii távvaliid moallun vári vuollái. 20Son válddii burrogálbbi maid sii ledje dahkan, bolddii dan dolas, málii dan gavjan, botkkuhii gavjja čáhcái ja jugahii čázi israellaččaide.

21Moses dajai Aronii: “Maid dát álbmot lea dahkan dutnje, go don leat ožžon dan suddudit ná stuorrát?” 22Aron vástidii: “Ale suhta, mu hearrá! Donhan dieđát man gearggus dát álbmot lea dahkat baháid. 23Sii dadje munnje: ‘Daga midjiide ipmila gii manná min ovddabealde, danin go mii eat dieđe mii lea dáhpáhuvvan Mosesii, dan olbmái gii buvttii min eret Egyptas.’ 24De mun dadjen sidjiide: Geas lea golli? Dalle sii válde gollerieggáideaset ja adde munnje. Mun suhppejin daid dollii, ja nu šattai duot burrogálbi.”

25Moses oinnii ahte álbmot lei hilbat. Aron lei beasahan álbmoga luovus ja addán vašálaččaide ákka bilkidit. 26Dalle Moses manai čuožžut siidda portii ja čuorvvui: “Bohtoset deike buohkat geat leat Hearrá bealde!” Dalle su lusa čoahkkanedje buot levilaččat. 27

32,27
5 Mos 33,9
Son dajai sidjiide: “Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Čatnet miehki alimii. Mannet dasto ovdan ruoktot siidda čađa poarttas portii ja goddet vieljaid, ustibiid ja ránnjáid.” 28Levilaččat dahke nugo Moses lei gohččon, ja álbmogis gahčče dan beaivvi árvvu mielde golbmaduhát olbmá. 29Moses dajai: “Dii lehpet odne vihahuvvon bálvalit Hearrá, danne go dii lehpet čuožžilan bártniideattet ja vieljaideattet vuostá. Danne Hearrá addá didjiide odne buressivdnádusa.”

30Maŋit beaivvi Moses dajai álbmogii: “Dii lehpet suddudan stuorrát. Mun goarkŋun dál Hearrá lusa ja iskkan soabahit din suttu.” 31De Moses máhcai Hearrá lusa ja dajai: “Vuoi Hearrá, dát álbmot lea dahkan stuorra suttu. Sii leat dahkan alcceseaset ipmila gollis. 32

32,32
Sál 69,29
Rom 9,3
Vare don dál attášit sidjiide sin suttu ándagassii! Muhto jos it, de sihko mu nama eret girjjistat.” 33Dalle Hearrá vástidii Mosesii: “Mun sihkun girjjistan dan olbmo nama gii sudduda mu vuostá. 34Vuolgge dál ja doalvvo álbmoga dan eatnamii maid mun lean almmuhan dutnje. Mu eŋgel manná du ovddas. Muhto iežan ozahallanbeaivvi mun áiggun mávssahit sidjiide sin suttu.” 35Ná Hearrá ráŋggáštii álbmoga, danin go sii ledje ovttas Aroniin ráhkadan gollegálbbi.

33

331

33,1
1 Mos 12,7
Hearrá celkkii Mosesii: “Vuolgge dáppe, don oktan dáinna álbmogiin maid leat buktán Egyptas, dan eatnamii maid mun vurdnon Abrahamii, Isakii ja Jakobii addit sin nállái. 2Mun vuolggahan du ovdii eŋgela ja áján eret du ovddas kanaanlaččaid, amorlaččaid, hetlaččaid, perisselaččaid, hivvelaččaid ja jebuslaččaid. 3Mana dan eatnamii mas golgá mielki ja honnet. Mun ieš in áiggo mannat dinguin, danin go dii lehpet gážžáris álbmot, aman duššadit din mátkkis.” 4Go israellaččat gulle dáid garra sániid, de sii šadde morrašii, iige oktage atnán čiŋaid.

5Hearrá celkkii Mosesii: “Cealkke israellaččaide: Dii lehpet gážžáris álbmot. Jos mun manašin dinguin ovtta čalbmeravkalanbottuge, de mun duššadivččen din. Nullet dál čiŋaideattet, de mun mearridan maid dagan didjiide.” 6De israellaččat nulle čiŋaideaset eaige Horebvári dáhpáhusaid maŋŋil šat atnán daid.

Almmustusgoahti

7Moses lávii cegget goađi siidda olggobeallái viehka guhkes gaskka duohkái siiddas ja gohčodii dan almmustusgoahtin. Juohkehaš gii dáhtui jearrat neavvaga Hearrás, gárttai mannat siidda olggobeallái almmustusgoađi ovdii. 8Juohke háve go Moses lei mannamin goahtái, de israellaččat čuožžiledje, iešguhtege goađis uvssohahkii, ja gehčče Mosesa maŋŋái, dassážii go son lei mannan goahtái. 9Ja go Moses lei mannan goahtái, de balvabázzi njiejai ja orui goađi uvssohagas, ja Hearrá sártnui Mosesiin. 10Go olbmot oidne balvabácci orrumin goađi uvssohagas, de sii čuožžiledje ja gopmirdedje eatnamii, iešguhtege goađis uvssohagas. 11

33,11
4 Mos 12,8
5 Mos 34,10
Ja Hearrá sártnui Mosesiin muođus muhtui, nugo olmmoš sárdnu nuppiin olbmuin. Dasto Moses máhcai siidii, muhto su bálvaleaddji, nuorra Josua, Nuna bárdni, ii goassege gáidan goađi luhtte.

Hearrá lohpida čájehit hearvásvuođas

12Moses celkkii Hearrái: “Don cealkkát ahte mun galggan doalvut dán álbmoga mearrái, muhto it leat almmuhan gean don vuolggahat muinna. Goittotge leat cealkán ahte dovddat mu ja ahte mun lean gávdnan árpmu du čalmmiin. 13

33,13
Sál 103,7
Jos mun duođaid lean gávdnan árpmu du čalmmiin, de dieđit munnje áigumušaidat; dalle mun oahpan dovdat du ja gávnnan ain árpmu du čalmmiin. Ja leahan dát álbmot du iežat álbmot.” 14Hearrá celkkii: “Mun ieš manan din mielde, ja mun attán du boahtit vuoiŋŋadussii.” 15Moses dajai: “Ale doalvvo min dáppe eret, jos ieš it mana min mielde! 16Aiddo das ahte don leat min mielde, lea oaidnimis du árbmu mu ja du álbmoga guovdu, nu ahte du álbmot šaddá erenoamážeabbon go buot eará álbmogat eatnama alde.” 17Hearrá vástidii Mosesii: “Mun dagan maid don bivddát, dasgo don leat gávdnan árpmu mu čalmmiin, ja mun dovddan du.”

18

33,18
Joh 1,14
Dalle Moses dajai: “Suova mu dalle oaidnit du hearvásvuođa!” 19
33,19
34,5č
Rom 9,15
Hearrá celkkii: “Mun divttán buot iežan buorrevuođa mannat du guora ja čuorvvun du ovddas iežan nama Hearrá. Mun lean árbmugas geasa dáhtun leat árbmugas ja árpmihan gean dáhtun árpmihit.” 20
33,20
3 Mos 16,2
Jes 6,5
Hearrá celkkii ain: “Don it sáhte oaidnit mu muođuid, danin go olmmoš ii sáhte oaidnit mu ja eallit.” 21Dasto Hearrá celkkii: “Oainnátgo dán báikki mu guoras? Čuožžil dán bávtti ala! 22Go mu hearvásvuohta manná du guora, de mun bijan du bákteskurčui ja govččan du gieđain, dassážii go lean mannan meaddel. 23De mun válddán gieđa eret, ja don oažžut oaidnit mu sealggebealde, muhto mu muođuid ii oktage oaččo oaidnit.”