Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
30

Suovasáltár

301

30,1
37,25eč
Ráhkat akasiamuoras áltára suovvasiid boaldima várás. 230,2 ovtta állana sullii 50 sentte.Dat galgá leat ovtta állana guhku ja ovtta állana govddu, njealječiegat, ja guovtti állana alu. Čoarvvit galget leat dainna oktan bihttán. 3Skoađas čielga golliin dan bajábeali, buot gilggaid ja áltárčorvviid, ja duddjo dan birra golleravdda. 4Gidde áltára guovtti gilgii golleravdda vuolábeallái guokte gollerieggá goappáge gilgii; dat galget doallat guoddinstákkuid, vai áltára sáhttá guoddit. 5Duddjo guoddinstákkuid akasiamuoras ja skoađas daidge golliin. 6
30,6
25,22+
30,6 lihtumearkka >25,16.Bija áltára ovdaloavdaga ovdii mii gokčá lihtumearkka árkka ja soabahussaji, dan almmustusgoađi oasi ovdii gokko mun almmustuvan dutnje. 7Aron galgá boaldit áltára alde njálggahájat suovvasiid. Daid son galgá boaldit juohke iđida go ráhkada lámppáid gárvvisin, 8ja seammá láhkái go son lokte lámppáid sadjáseaset eahkedisveaigin. Nu galgá Hearrá muođuid ovddas oaffaruššojuvvot beaivválaš suovasoaffar buolvvas bulvii. 9
30,9
3 Mos 10,1č
Allet oaffaruša áltára alde maidege vieris suovvasiid, allet boaldinoaffariid dahje borramušoaffariid alletge golggat juhkamušoaffara dan ala. 10
30,10
3 Mos 16,18č
Hebr 9,7
Aron galgá oktii jagis sihkkut soabahusvara áltárčorvviide; buolvvas bulvii galgá oktii jagis doaimmahuvvot soabahus soabahusoaffara varain. Áltár lea allabassi ja gullá Hearrái.

Lonistanmáksu

11Hearrá celkkii Mosesii:

12

30,12
38,25eč
Go don geahčadat israellaččaid ja logat sin soahteolbmáid, de sii galget seammás addit Hearrái mávssu heakkaset lonisin, vai mihkkege givssiid ii deaividivčče sin geahčadeami geažil. 1330,13 šekelbeali sullii 5,7 grámma.Juohkehaš gii šaddá geahčaduvvot, galgá addit šekelbeali silbba mii lea vihkkejuvvon bassibáikki šekeldeattuin – okta šekel lea guoktelogi gera – ja dát šekelbealli lea oaffarattáldat Hearrái. 14Juohkehaš gii šaddá geahčaduvvot, guoktelogijahkásaš dahje boarráseabbo, galgá addit dán oaffarattáldaga Hearrái. 15Go dii addibehtet oaffarattáldaga Hearrái heakkadet lonástussan, de allos rikkis addo eambbo allosge geafi uhcit go šekelbeali. 16Čoakke lonistanruđaid israellaččain ja geavat daid almmustusgoađi bálvalussii. Dalle Hearrá muitá din dan lonistanmávssu dihte maid dii addibehtet heakkadet ovddas.

Bronsalihtti

17Hearrá celkkii Mosesii:

18

30,18
38,8
40,30eč
Duddjo basadeami várás bronsalihti ja dasa bronsajuolggi, bija dan almmustusgoađi ja áltára gaskii ja deavdde dan čáziin. 19Aron ja su bártnit galget bassat das gieđaid ja julggiid. 20Go sii leat mannamin almmustusgoahtái, de sii galget basadit čázis, amaset jápmit. Maiddái dalle go sii mannet áltára lusa doaimmahit bálvalusa ja boaldit dollaoaffariid Hearrái, 21sii galget bassat gieđaid ja julggiid, amaset jápmit. Dát lea Aronii ja su nállái agálaš láhka buolvvas bulvii.

Vuoidanolju

22Hearrá celkkii Mosesii:

23

30,23
37,29
40,9eč
30,23 vihttačuođi šekela sullii 5,7 kilo.Váldde buoremusšlájat hádjaávdnasiid, vihttačuođi šekela fiinna myrra, njálggahájat kanela beali dan mađe dahjege guoktečuođivihttalogi šekela ja guoktečuođivihttalogi šekela kalmusa, 2430,24 ovtta hin-mihtu sullii 6 lihttera.de vel vihttačuođi šekela kassia, buot dát bassibáikki šekeldeattu mielde, ja ovtta hin-mihtu oliivaoljju. 25Seagut dain bassi vuoidanoljju, hádjavuoidasa, seammá láhkái go vuoiddasdahkkit; bassi vuoidanolju galgá leat dákkár. 26Vuoidda dainna almmustusgoađi, lihtumearkka árkka, 27beavddi ja buot dan dárbašiid, lámpájuolggi ja buot dan dárbašiid, suovasáltára ja 28boaldinoaffaráltára ja buot daid dárbašiid ja basadanáldása ja dan julggiid. 29Basut daid, nu ahte dat šaddet allabassin. Buot mii guoská daidda, šaddá bassin. 30Vuoidda maiddái Arona ja su bártniid ja basut sin bálvalit mu báhppan. 31Cealkke israellaččaide: Dát lea Hearrái basuhuvvon vuoidanolju buolvvas bulvii. 32Ii oktage oaččo vuoidat dainna iežas rupmaša, allosge dát seaguhus adnojuvvo makkárge eará vuoidasa ráhkadeapmái. Dat lea bassi; dii galgabehtet atnit dan bassin. 33Dat gii ráhkada dákkár vuoidasa dahje vuoidá dainna vihatkeahtes olbmo, galgá jávkaduvvot iežas álbmogis.

Suovasávdnasat

34Hearrá celkkii Mosesii:

Váldde njálggahájat ávdnasiid, hádjagáhči, skálžogara, hádjagumme ja buhtis suovvasiid, ovtta mađe juohke šlájas. 35Ráhkat dain njálggahájat suovvasiid mat leat čehpet seaguhuvvon, sáltejuvvon, buhttásat ja basit. 36Njuvdde dain oasi jáffun ja bija dan lihtumearkka árkka ovdii almmustusgoahtái, gos mun almmustuvan dutnje. Atnet dan allabassin. 37Allet ráhkat dáinna seaguhusain suovvasiid alcceseattet. Dat galgá adnojuvvot bassin, dat gullá Hearrái. 38Dat gii ráhkada dákkár suovvasiid vai beassá návddašit daid hája, galgá jávkaduvvot iežas álbmogis.

31

Duojárat válljejuvvojit

311Hearrá celkkii Mosesii:

2

31,2
35,30eč
36,1eč
38,22č
Mun lean válljen Uri bártni Besalela, Hura áddjuba Juda čearddas, 3ja deavdán su Ipmila vuoiŋŋain, nu ahte sus lea viissisvuohta ja jierbmi, diehtu ja čehppodat 4hutkat ja duddjot dáiddolaš dujiid gollis, silbbas ja bronssas, 5sadjit ja giddet čikŋageđggiid, vuollat muora ja ráhkadit buotlágán gáibideaddji dujiid. 6Su veahkkin mun bijan Oholiaba, Ahisamaka bártni Dana čearddas, ja duojáriidda mun lean addán dáiddu duddjot buot maid lean gohččon du ráhkadit: 7
31,7
35,11eč
almmustusgoađi, lihtumearkka árkka ja dan ala soabahussaji ja buot goađi biergasiid, 8beavddi oktan dan dárbašiiguin, lámpájuolggi čielga gollis oktan dan dárbašiiguin, suovasáltára, 9boaldinoaffaráltára oktan dan dárbašiiguin ja basadanlihti ja dan juolggi, 10
31,10
28,4eč+
virgebiktasiid ja báhppa Arona bassi biktasiid ja su bártniid báhpabiktasiid, 11vuoidanoljju ja njálggahájat suovvasiid bassibáikki várás. Sii galget dahkat buot dárkilit dan rávvaga mielde maid mun lean addán dutnje.

Sabbatbáhkkon

12Hearrá celkkii Mosesii:

13

31,13
20,8eč+
Cealkke israellaččaide: “Dollet mu sabbahiid, danne go sabbat lea mearka mu ja din gaskkas buolvvas bulvii, vai dii diehtibehtet ahte mun lean Hearrá, guhte basuhan din. 14
31,14
4 Mos 15,32eč
Dollet sabbaha, danne go dat galgá leat didjiide bassi. Dat gii rihkku sabbaha, galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin. Juohkehaš gii bargá sabbahin, galgá jávkaduvvot iežas álbmogis. 15Guhtta beaivvi vahkus galgabehtet bargat, muhto čihččet beaivi lea sabbat, Hearrái basuhuvvon vuoiŋŋastanbeaivi. Juohkehaš gii bargá sabbatbeaivvi, galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin. 16Buolvvas bulvii israellaččat galget doallat sabbaha ja gudnejahttit dan agálaš lihttun. 17
31,17
1 Mos 2,2č
Sabbat lea agálaš mearka mu ja israellaččaid gaskkas, dasgo guđa beaivvis Hearrá dagai almmi ja eatnama, muhto čihččet beaivvi son in šat bargan, muhto vuoiŋŋastii.”

18

31,18
24,12
32,16
5 Mos 4,13
9,10
Go Hearrá lei geargan sárdnumis buot dán Mosesii Sinaiváris, de son attii sutnje guokte távvala lihtumearkan, guokte geađgetávvala maid son iežas suorpmain lei čállán.

32

Gollegálbi

321

32,1
Apd 7,39eč
Go Moses ádjánii iige boahtán ruoktot váris, de israellaččat čoahkkanedje Arona birra ja dadje sutnje: “Daga midjiide ipmila gii manná min ovddabealde. Mii eat dieđe mii lea dáhpáhuvvan Mosesii, dan olbmái gii buvttii min eret Egyptas.” 2Aron dajai sidjiide: “Váldet gollerieggáid mat leat din áhkáid, bártniid ja nieiddaid beljiin, ja buktet daid munnje.” 3Buohkat válde beljiin gollerieggáid ja bukte daid Aronii. 4
32,4
1 Gon 12,28
Sál 106,19eč
32,4 burrogálbbi Nuorra vuoksá govvidii ipmilvuođa fámu. Gč. 1 Gon 12,28.Son válddii gollerieggáid sin gieđas, ráhkadii foarpma ja leikii gollis burrogálbbi. Álbmot dajai: “Israel, dát lea du Ipmil guhte buvttii du eret Egyptas!” 5Go Aron oinnii mii dáhpáhuvai, de son huksii áltára gálbbi ovdii ja gulahii: “Ihttin mii doallat basi Hearrá gudnin!” 6
32,6
1 Kor 10,7
Árrat maŋit iđida olbmot oaffarušše boaldinoaffariid ja searvevuođaoaffariid, čohkánedje borrat ja juhkat ja de čuožžiledje hávskohallat.

7

32,7
5 Mos 9,12eč
Dalle Hearrá celkkii Mosesii: “Vuolgge dállánaga vulos, danne go du álbmot maid buktet eret Egyptas, lea billašuhttán iežas geainnu. 8Ná hoahpus sii leat gáidan geainnus maid mun gohččon sin vádjolit. Sii leat leiken alcceseaset burrogálbbi, sii leat rohkadallan dan ja oaffaruššan dasa ja cealkán: ‘Israel, dát lea du Ipmil, guhte buvttii du eret Egyptas.’” 9
32,9
2 Mos 33,3
Jes 48,4
Apd 7,51
Ja Hearrá celkkii: “Mun oainnán ahte dát álbmot lea gážžár. 10
32,10
4 Mos 14,12eč
Divtte mu dál orrut, vai mu moarri beassá cahkiidit sin vuostá ja duššadit sin. Muhto du mun dagan stuorra álbmogin.”

11

32,11
13,314
34,8č
Dalle Moses iskkai soažžudit Hearrá, Ipmilis, ja dajai: “Hearrá, manne du moarri cahkiida iežat álbmoga vuostá, maid don leat buktán eret Egyptas stuorra fámuin ja gievrras gieđain? 12Manne egyptalaččat galggašedje beassat dadjat ahte don dolvot israellaččaid eret dušše danin, vai beasat goddit sin váriin ja heavahit sin eret eatnama alde? Jorgal buolli moaristat alege duššat iežat álbmoga, nugo áigot. 13
32,13
1 Mos 12,2+
Muitte bálvaleddjiidat Abrahama, Isaka ja Israela geaidda vurdnot iežat bokte: ‘Mun dagan din náli eatnagin nugo almmi násttit, ja attán sidjiide agálaš opmodahkan dan eatnama maid lean lohpidan sidjiide.’” 14Dalle Hearrá moarri soaččui, ja son gáđai dan bahá maid lei áigon dahkat álbmogasas.

15Moses njiedjagođii váris ja guttii guokte lihtumearkka távvala maid goappáge beallái lei čállojuvvon. 16

32,16
31,18+
Távvalat ledje Ipmila duodji, ja daid čállosa Ipmil lei čállán.

17Go Josua gulai olbmuid riedjamin, de son dajai Mosesii: “Siiddas gullo soađi šlápma.” 1832,18 vuoitočuorvvas, vuoittáhallan olbmuid váidalus hebreagiela mielde “fápmu” ja “headjuvuohta”.Muhto Moses vástidii:

“Ii doppe gullo vuoitočuorvvas

iige vuoittáhallan olbmuid váidalus,

lávlunjiena mun doppe gulan.”

19Go Moses joavddai siidii ja oinnii burrogálbbi ja dánsuma, de son moaráhuvai nu sakka ahte bálkestii távvaliid moallun vári vuollái. 20Son válddii burrogálbbi maid sii ledje dahkan, bolddii dan dolas, málii dan gavjan, botkkuhii gavjja čáhcái ja jugahii čázi israellaččaide.

21Moses dajai Aronii: “Maid dát álbmot lea dahkan dutnje, go don leat ožžon dan suddudit ná stuorrát?” 22Aron vástidii: “Ale suhta, mu hearrá! Donhan dieđát man gearggus dát álbmot lea dahkat baháid. 23Sii dadje munnje: ‘Daga midjiide ipmila gii manná min ovddabealde, danin go mii eat dieđe mii lea dáhpáhuvvan Mosesii, dan olbmái gii buvttii min eret Egyptas.’ 24De mun dadjen sidjiide: Geas lea golli? Dalle sii válde gollerieggáideaset ja adde munnje. Mun suhppejin daid dollii, ja nu šattai duot burrogálbi.”

25Moses oinnii ahte álbmot lei hilbat. Aron lei beasahan álbmoga luovus ja addán vašálaččaide ákka bilkidit. 26Dalle Moses manai čuožžut siidda portii ja čuorvvui: “Bohtoset deike buohkat geat leat Hearrá bealde!” Dalle su lusa čoahkkanedje buot levilaččat. 27

32,27
5 Mos 33,9
Son dajai sidjiide: “Ná cealká Hearrá, Israela Ipmil: Čatnet miehki alimii. Mannet dasto ovdan ruoktot siidda čađa poarttas portii ja goddet vieljaid, ustibiid ja ránnjáid.” 28Levilaččat dahke nugo Moses lei gohččon, ja álbmogis gahčče dan beaivvi árvvu mielde golbmaduhát olbmá. 29Moses dajai: “Dii lehpet odne vihahuvvon bálvalit Hearrá, danne go dii lehpet čuožžilan bártniideattet ja vieljaideattet vuostá. Danne Hearrá addá didjiide odne buressivdnádusa.”

30Maŋit beaivvi Moses dajai álbmogii: “Dii lehpet suddudan stuorrát. Mun goarkŋun dál Hearrá lusa ja iskkan soabahit din suttu.” 31De Moses máhcai Hearrá lusa ja dajai: “Vuoi Hearrá, dát álbmot lea dahkan stuorra suttu. Sii leat dahkan alcceseaset ipmila gollis. 32

32,32
Sál 69,29
Rom 9,3
Vare don dál attášit sidjiide sin suttu ándagassii! Muhto jos it, de sihko mu nama eret girjjistat.” 33Dalle Hearrá vástidii Mosesii: “Mun sihkun girjjistan dan olbmo nama gii sudduda mu vuostá. 34Vuolgge dál ja doalvvo álbmoga dan eatnamii maid mun lean almmuhan dutnje. Mu eŋgel manná du ovddas. Muhto iežan ozahallanbeaivvi mun áiggun mávssahit sidjiide sin suttu.” 35Ná Hearrá ráŋggáštii álbmoga, danin go sii ledje ovttas Aroniin ráhkadan gollegálbbi.