Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
28

Báhpaid biktasat

281Israellaččaid gaskkas divtte iežat vielja Arona ja su bártniid bálvalit mu báhppan, namalassii ieš Arona ja su bártniid Nadaba, Abihu, Elasara ja Itamara. 2Duddjot vielljasat Aronii bassi biktasiid gudnin ja čikŋan. 3Neavvo buot duojáriid geaidda mun lean addán čehppodaga ja máhtu, duddjot biktasiid Aronii, ovdal go son vihahuvvo bálvalit mu báhppan. 4

28,4
39,1eč
Dáid gárvvuid sii galget duddjot: raddeleahpi, efoda, olgguldasbiktasa, girjjat báiddi, turbána ja boahkána. Dáid bassi biktasiid sii galget duddjot Aronii ja su bártniide, vai sii sáhttet bálvalit mu báhppan. 5Dáidda biktasiidda sii galget atnit golli ja ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullu ja fiinna beallemasa.

6Sii galget duddjot efoda čáppa hearvaduodjin gollis ja ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasas. 7Efoda goappáge geažis galget leat oalgebihtát mat dollet dan sajistis. 8Boagán mainna efod giddejuvvo, galgá leat duddjojuvvon seammá láhkái ja oktan bihttán efodiin. Dat galgá leat gollis ja ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasas. 9

28,9
1,1
28,9 Israela bártniid Jakoba bártnit, dat guoktenuppelohkái čeardda. Vrd. 1 Mos 35,22–26.Váldde dasto guokte onyksgeađggi ja goba daidda Israela bártniid namaid, 10guhtta nama nuppi geađgái ja guhtta nama nuppi geađgái agiid mielde. 1128,11 signeahta seaila.Galggat gohpat Israela bártniid namaid dán guovtti geađgái seammá láhkái go čikŋageađgečeahppi gohpá signeahta. Bija daid birra rápman gollebotnosiid. 12Gidde guktuid geđggiid efoda oalgebihtáide muittuhit Israela bártniin. Aron galgá guoddit sin namaid Hearrá muođuid ovddas goappašiid olggiid alde muittuheamen sis. 13Duddjo vel gollebotnosiid 14ja guokte viđjji čielga gollis, ruvde daid dego bárggešiid, ja gidde viđjjiid botnosiidda.

Raddeleahppi

15Duddjo maid duopmocealkimiid raddeleahpi. Dat galgá leat hearvaduodji, seammá ládje duddjojuvvon go efod: gollis, ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasas. 1628,16 ovtta vuovssi sullii 25 sentte.Dat galgá leat njealječiegat, guovttegeardásaš, ovtta vuovssi guhku ja ovtta vuovssi govddu. 17Gidde dasa geđggiid njealji ráidui: vuosttaš ráidui rubiinna, topása ja smarágda, 18nuppi ráidui turkosa, safira ja kalsedona, 19goalmmát ráidui opala, agahta ja ametystta, 20ja njealját ráidui krysolihta, onyksa ja jaspisa. Gidde daid gollebotnosiidda. 21Geađggit galget leat guoktenuppelohkái Israela bártniid namaid mielde, okta guđege nammii. Don galggat čuohppat guđege geađgái ovtta Israela čeardda nama, seammá láhkái go signehttii. 22Ruvde raddeleahpi várás bárggešlágán viđjjiid čielga gollis. 23Duddjo raddeleahppái guokte gollerieggá ja gidde daid raddeleahpi guovtti čihkii. 24Gidde golleviđjjiid raddeleahpi čiegaid rieggáide; 25

28,25
28,11eč
gidde viđjjiid nuppiid gežiid gollebotnosiidda, ja bija daid efoda oalgebihtáide, ovddabeallái. 26Duddjo vel guokte gollerieggá ja bija daid raddeleahpi guovtti eará čihkii, raddeleahpi siskkobeallái efoda vuostá. 27Duddjo vel guokte gollerieggá ja gidde daid efoda ovddabeallái goappáge oalgebihtá vuolleravdda sávnnji buohta, boahkána bajábeallái. 28Raddeleahpi ja efoda rieggáid galgá čatnat oktii ruksesalit ullogarccain, nu ahte raddeleahppi bissu sajistis efoda alde boahkána bajábealde. 29Go Aron manná bassibáikái, de son guoddá Israela bártniid namaid iežas váimmu alde duopmocealkimiid raddeleahpis, muittuhussan go son loaiddasta Hearrá muođuid ovdii. 3028,30 urima ja tummima Bassi biergasat mat adnojuvvojedje vuorbádeapmái dalle go dáhtto diehtit Ipmila dáhtu. Vrd. 3 Mos 8,8; 4 Mos 27,21; 5 Mos 33,8; 1 Sam 28,6; Esra 2,63; Neh 7,65. ▶ urim ja tummim.Bija duopmocealkimiid raddeleahppái urima ja tummima, nu ahte dat leat Arona váimmu alde go son loaiddasta Hearrá muođuid ovdii. Ná Aron galgá álo guoddit israellaččaid duomuid váimmus alde Hearrá muođuid ovddas.

31Duddjo efoda olgguldasbiktasa ollásit ruksesalit ullus. 32Dan gasku galgá leat ohca, ja oza galgá buddestit seammalágán gođđosiin go lea náhkkegárvvu ozas, amas gaikásit. 33Duddjo dan healbmái hearvan granáhtaehpeliid ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja gidde daid gaskii golledivggaid, 34vurrolagaid golledivgga ja granáhtaehpela oppa healbmái. 35Aron galgá atnit dan go son doaimmaha bálvalusa, vai divggaid jietna gullo go son manná bassibáikái Hearrá muođuid ovdii ja go son vuolgá doppe, ja nu son ii jáme.

36

28,36
29,6
39,30č
Duddjo lieđi čielga gollis ja goba dasa seammá láhkái go gohpet signehttii: Hearrái basuhuvvon. 37Čana dan ruksesalit ullogarccain turbána ovddabeallái. 38Lieđđi galgá leat Arona gállus. Aron guoddá buot suttu mii lea israellaččaid bassi oaffariin, buot sin bassi attáldagain. Dat galgá leat álo su gállus, vai Hearrá válddášii sin attáldagaid bures vuostá.

39Gođe girjjat báiddi fiinna beallemasas, duddjo turbána fiinna beallemasas, ja duddjo maid čábbát hervejuvvon boahkána.

40

28,40
40,14č
Duddjo maiddái Arona bártniide gávttiid ja boahkániid, ja duddjo sidjiide alla gahpiriid gudnin ja čikŋan. 41
28,41
29,9
3 Mos 8,12
28,41 vihahit hebreagiela mielde “deavdit sin gieđaid”.Gárvvut vielljasat Aronii ja su bártniide daid biktasiid. Don galggat vuoidat sin ja vihahit sin ja basuhit sin bálvalit mu báhppan. 42
28,42
20,26
Duddjo sidjiide beallemasbuvssaid mat ollet alimiin čoarbbeliide ja gokčet sin álásvuođa. 43Aron ja su bártnit galget atnit daid go sii mannet almmustusgoahtái dahje go sii mannet áltára lusa doaimmahit bálvalusa bassibáikkis, amaset šaddat sivalažžan ja jápmit. Dát galgá leat agálaš mearrádus sutnje ja su nállái.

29

Báhpaid vihaheapmi virgái

291

29,1
3 Mos 8,2eč
Ná don galggat basuhit Arona ja su bártniid mu báhppan: Váldde nuorra vuovssá ja guokte viercca mat leat almmá vigi haga, 2suvrutkeahtes láibbi ja oljjuin ráhkaduvvon asehis suvrutkeahtes gáhkuid ja oljjuin vuidojuvvon asehis suvrutkeahtes láibbážiid. Láibbo daid sevlejuvvon nisojáffuin, 3bija daid veaddelihttái ja buvtte daid munnje veaddelihtis, seammá háve go buvttát vuovssá ja guokte viercca. 4
29,4
40,12eč
Buvtte dasto Arona ja su bártniid almmustusgoađi uksanjálbmái ja basa sin čáziin. 5Váldde dasto biktasiid, gárvvut Aronii gávtti, efoda olgguldasbiktasa, efoda ja raddeleahpi ja gidde efoda boahkániin. 6
29,6
28,36eč+
Bija turbána su oaivái ja gidde bassi oaivečiŋa su turbánii. 7Váldde vuoidanoljju, golggat dan su oaivái ja vuoidda su. 8Buvtte dasto ovdan maiddái su bártniid ja gárvvut sidjiide báiddiid, 9
29,9
28,41+
boahkánastte sin ja bija turbániid sin oaivái. De báhppavuohta lea sidjiide agálaš vuoigatvuohta.

Go don vihahat Arona ja su bártniid, 10de buvtte vuovssá almmustusgoađi ovdii, ja Aron ja su bártnit galget bidjat gieđaid vuovssá oaivvi ala. 11Njuova vuovssá Hearrá muođuid ovddas almmustusgoađi uvssa guoras, 1229,12 áltárčorvviide áltárčoarvi.váldde vuovssá vara, sihko dan suorpmain áltárčorvviide ja leike áltára gurrii vara mii lea báhcán. 13Váldde buot leavssusbuiddiid, stuorit vuoivvasgeaži ja goappašiid maninčalmmiid oktan buiddiin, ja boaldde daid áltára alde. 14

29,14
3 Mos 4,11č
Hebr 13,11
Muhto vuovssá bierggu, náhki ja gubmuid galggat boaldit siidda olggobealde; dat lea suddooaffar.

15Váldde dasto nuppi viercca, ja Aron ja su bártnit galget bidjat gieđaid viercca oaivvi ala. 16Njuova dasto viercca ja riškkut dan vara miehtá áltára. 17Ruvje viercca, basa dan siskilušaid ja julggiid ja bija daid ruvjjiid ja oaivvi ala. 1829,18 boaldinoaffar.Boaldde oppa viercca áltára alde. Dat lea boaldinoaffar Hearrái man hádja lea su miela mielde, dollaoaffar Hearrái.

19Váldde dasto nuppi viercca, ja Aron ja su bártnit galget bidjat gieđaid dan oaivvi ala. 20Njuova viercca, váldde dan vara, sihko dainna Arona ja su bártniid olgeš buoiddáža, olgeš bealggi ja olgeš juolgebealggi. Dan vara mii lea báhcán, galggat riškkuhit miehtá áltára. 21Váldde vara ja vuoidanoljju áltára alde ja riškkut daid Arona ja su biktasiid ala, ja seammá láhkái su bártniid ja sin biktasiid ala. Dan láhkái son basuhuvvo, son ieš ja su biktasat ja su bártnit ja su bártniid biktasat.

22Váldde viercca buoiddi ja biehčama ja leavssusbuiddiid, stuorit vuoivvasgeaži ja goappašiid maninčalmmiid ja daid buoiddi ja olgeš čoarbbeali, danin go dat lea báhppavihahusvierca, 23ja maiddái jorba láibbi, oljjuin ráhkaduvvon gáhku ja asehis láibbáža veaddelihtis mii lea Hearrá muođuid ovddas ja mas leat suvrutkeahtes láibbit. 2429,24 bajidit daid oaffarin Oaffarattáldagat vihahuvvojedje dávjá Hearrái go báhpat bajidedje daid áltára ovddas. Vrd. 3 Mos 7,30; 8,27–29.Atte daid visot Aronii ja su bártniide, ja sii galget bajidit daid oaffarin Hearrá muođuid ovddas. 25Váldde daid dasto sis ja boaldde daid áltára alde oktanaga boaldinoaffariin, hádjan mii lea Hearrá miela mielde; dat lea dollaoaffar Hearrái. 26Váldde mielgga Arona báhppavihahusvierccas ja bajit dan oaffarin Hearrá muođuid ovdii. Dat lea du oassi. 27

29,27
3 Mos 7,32eč
Don galggat basuhit bajiduvvon mielgga ja čoarbbeali mii lea addojuvvon oaffarin, ja báhppavihahusviercca ruvjjiid mat gullet Aronii ja su bártniide. 28Aronis ja su bártniin lea agálaš vuoigatvuohta oažžut daid israellaččain. Dat lea attáldat maid israellaččat galget addit iežaset searvevuođaoaffariin, sin attáldat Hearrái.

29Arona bártnit galget oažžut Arona bassi biktasiid su maŋŋil, ja álo go muhtun sis vuidojuvvo ja vihahuvvo báhppan, de son galgá atnit daid. 30Čieža beaivvi daid galgá gárvodit dat bárdni gii šaddá báhppan áhčis maŋŋil ja gii oažžu mannat almmustusgoahtái doaimmahit bálvalusa.

31Váldde báhppavihahusviercca ja vuošša dan bierggu bassi sajis. 32Borroset Aron ja su bártnit viercca bierggu ja láibbi mii lea veaddelihtis almmustusgoađi uvssa guoras. 33Sii galget borrat visot mii adnojuvvui soabahusoaffarin dalle go sii vihahuvvojedje ja basuhuvvojedje báhppan. Olmmoš gii ii leat vihahuvvon ii oaččo dan borrat, danne go dat lea bassi. 34Jos báhppavihahusbierggus ja láibbis báhcá mihkkege iđidii, de dan galgá boaldit. Ii oktage oaččo borrat dan, dasgo dat lea bassi.

35Daga Aronii ja su bártniide aiddo nugo mun lean du gohččon. Sin báhppavihahus galgá bistit čieža beaivvi. 36Oaffaruša juohke beaivvi soabahussan vuovssá suddooaffarin. Oaffaruša suddooaffara áltára alde go don soabahat dan, ja vuoidda dan vai dat šaddá bassin. 37Čieža beaivvi don galggat doaimmahit áltárii soabahusa ja basuhit dan. De áltár šaddá allabassin, ja buot mii guoská áltárii, šaddá bassin.

Beaivválaš oaffar

38

29,38
4 Mos 28,3eč
Don galggat oaffaruššat áltára alde guokte jahkásaš lábbá juohke beaivvi, álelassii. 39Oaffaruša nuppi lábbá iđedis ja nuppi lábbágis eahkedisveaigin. 4029,40 efa logádasa, njealjádas hin sullii 3,6 lihttera ja 1,5 lihttera.Oaffaruša vuosttaš lábbá lassin efa-mihtu logádasa sevlejuvvon jáffuid maidda lea seaguhuvvon njealjádas hin-mihttu oliivvain dekčojuvvon olju, ja juhkamušoaffarin njealjádas hin-mihtu viinni. 4129,41 borramušoaffar, ▶ dollaoaffar.Oaffaruša nuppi lábbá eahkedisveaigin. Oaffaruša dan oktan seammalágán borramušoaffariin ja juhkamušoaffariin go iđedisge, hádjan mii lea Hearrá miela mielde, dollaoaffarin sutnje. 42
29,42
25,22+
Dát galgá leat beaivválaš boaldinoaffar buolvvas bulvii Hearrá muođuid ovddas almmustusgoađi uvssa guoras. Doppe mun almmustuvan didjiide ja sártnun dutnje. 43
29,43
40,34
Doppe mun almmustuvan israellaččaide, ja mu hearvásvuohta basuha goađi. 44Mun basuhan almmustusgoađi ja áltára, ja mun basuhan Arona ja su bártniid bálvalit mu báhppan. 45
29,45
3 Mos 26,11č
2 Kor 6,16
Mun ásan israellaččaid gaskkas ja lean sin Ipmil, 46
29,46
20,2
3 Mos 11,45
22,32č
ja sii ipmirdit ahte mun lean Hearrá, sin Ipmil, guhte bukten sin Egyptas vai beasan ássat sin gaskkas. Mun lean Hearrá, sin Ipmil.

30

Suovasáltár

301

30,1
37,25eč
Ráhkat akasiamuoras áltára suovvasiid boaldima várás. 230,2 ovtta állana sullii 50 sentte.Dat galgá leat ovtta állana guhku ja ovtta állana govddu, njealječiegat, ja guovtti állana alu. Čoarvvit galget leat dainna oktan bihttán. 3Skoađas čielga golliin dan bajábeali, buot gilggaid ja áltárčorvviid, ja duddjo dan birra golleravdda. 4Gidde áltára guovtti gilgii golleravdda vuolábeallái guokte gollerieggá goappáge gilgii; dat galget doallat guoddinstákkuid, vai áltára sáhttá guoddit. 5Duddjo guoddinstákkuid akasiamuoras ja skoađas daidge golliin. 6
30,6
25,22+
30,6 lihtumearkka >25,16.Bija áltára ovdaloavdaga ovdii mii gokčá lihtumearkka árkka ja soabahussaji, dan almmustusgoađi oasi ovdii gokko mun almmustuvan dutnje. 7Aron galgá boaldit áltára alde njálggahájat suovvasiid. Daid son galgá boaldit juohke iđida go ráhkada lámppáid gárvvisin, 8ja seammá láhkái go son lokte lámppáid sadjáseaset eahkedisveaigin. Nu galgá Hearrá muođuid ovddas oaffaruššojuvvot beaivválaš suovasoaffar buolvvas bulvii. 9
30,9
3 Mos 10,1č
Allet oaffaruša áltára alde maidege vieris suovvasiid, allet boaldinoaffariid dahje borramušoaffariid alletge golggat juhkamušoaffara dan ala. 10
30,10
3 Mos 16,18č
Hebr 9,7
Aron galgá oktii jagis sihkkut soabahusvara áltárčorvviide; buolvvas bulvii galgá oktii jagis doaimmahuvvot soabahus soabahusoaffara varain. Áltár lea allabassi ja gullá Hearrái.

Lonistanmáksu

11Hearrá celkkii Mosesii:

12

30,12
38,25eč
Go don geahčadat israellaččaid ja logat sin soahteolbmáid, de sii galget seammás addit Hearrái mávssu heakkaset lonisin, vai mihkkege givssiid ii deaividivčče sin geahčadeami geažil. 1330,13 šekelbeali sullii 5,7 grámma.Juohkehaš gii šaddá geahčaduvvot, galgá addit šekelbeali silbba mii lea vihkkejuvvon bassibáikki šekeldeattuin – okta šekel lea guoktelogi gera – ja dát šekelbealli lea oaffarattáldat Hearrái. 14Juohkehaš gii šaddá geahčaduvvot, guoktelogijahkásaš dahje boarráseabbo, galgá addit dán oaffarattáldaga Hearrái. 15Go dii addibehtet oaffarattáldaga Hearrái heakkadet lonástussan, de allos rikkis addo eambbo allosge geafi uhcit go šekelbeali. 16Čoakke lonistanruđaid israellaččain ja geavat daid almmustusgoađi bálvalussii. Dalle Hearrá muitá din dan lonistanmávssu dihte maid dii addibehtet heakkadet ovddas.

Bronsalihtti

17Hearrá celkkii Mosesii:

18

30,18
38,8
40,30eč
Duddjo basadeami várás bronsalihti ja dasa bronsajuolggi, bija dan almmustusgoađi ja áltára gaskii ja deavdde dan čáziin. 19Aron ja su bártnit galget bassat das gieđaid ja julggiid. 20Go sii leat mannamin almmustusgoahtái, de sii galget basadit čázis, amaset jápmit. Maiddái dalle go sii mannet áltára lusa doaimmahit bálvalusa ja boaldit dollaoaffariid Hearrái, 21sii galget bassat gieđaid ja julggiid, amaset jápmit. Dát lea Aronii ja su nállái agálaš láhka buolvvas bulvii.

Vuoidanolju

22Hearrá celkkii Mosesii:

23

30,23
37,29
40,9eč
30,23 vihttačuođi šekela sullii 5,7 kilo.Váldde buoremusšlájat hádjaávdnasiid, vihttačuođi šekela fiinna myrra, njálggahájat kanela beali dan mađe dahjege guoktečuođivihttalogi šekela ja guoktečuođivihttalogi šekela kalmusa, 2430,24 ovtta hin-mihtu sullii 6 lihttera.de vel vihttačuođi šekela kassia, buot dát bassibáikki šekeldeattu mielde, ja ovtta hin-mihtu oliivaoljju. 25Seagut dain bassi vuoidanoljju, hádjavuoidasa, seammá láhkái go vuoiddasdahkkit; bassi vuoidanolju galgá leat dákkár. 26Vuoidda dainna almmustusgoađi, lihtumearkka árkka, 27beavddi ja buot dan dárbašiid, lámpájuolggi ja buot dan dárbašiid, suovasáltára ja 28boaldinoaffaráltára ja buot daid dárbašiid ja basadanáldása ja dan julggiid. 29Basut daid, nu ahte dat šaddet allabassin. Buot mii guoská daidda, šaddá bassin. 30Vuoidda maiddái Arona ja su bártniid ja basut sin bálvalit mu báhppan. 31Cealkke israellaččaide: Dát lea Hearrái basuhuvvon vuoidanolju buolvvas bulvii. 32Ii oktage oaččo vuoidat dainna iežas rupmaša, allosge dát seaguhus adnojuvvo makkárge eará vuoidasa ráhkadeapmái. Dat lea bassi; dii galgabehtet atnit dan bassin. 33Dat gii ráhkada dákkár vuoidasa dahje vuoidá dainna vihatkeahtes olbmo, galgá jávkaduvvot iežas álbmogis.

Suovasávdnasat

34Hearrá celkkii Mosesii:

Váldde njálggahájat ávdnasiid, hádjagáhči, skálžogara, hádjagumme ja buhtis suovvasiid, ovtta mađe juohke šlájas. 35Ráhkat dain njálggahájat suovvasiid mat leat čehpet seaguhuvvon, sáltejuvvon, buhttásat ja basit. 36Njuvdde dain oasi jáffun ja bija dan lihtumearkka árkka ovdii almmustusgoahtái, gos mun almmustuvan dutnje. Atnet dan allabassin. 37Allet ráhkat dáinna seaguhusain suovvasiid alcceseattet. Dat galgá adnojuvvot bassin, dat gullá Hearrái. 38Dat gii ráhkada dákkár suovvasiid vai beassá návddašit daid hája, galgá jávkaduvvot iežas álbmogis.