Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
26

Ipmila goahti

261

26,1
36,8eč
Ráhkat goađi logi loavddabihtás mat leat gođđojuvvon fiinna gerdojuvvon beallemasláiggis ja ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus, ja herve daid čábbát kerubagovaiguin. 226,2 guoktelogigávcci állana, njeallje állana sullii 14 mehtera ja 2 mehtera.Juohke loavddabihttá galgá leat guoktelogigávcci állana guhku ja njeallje állana govddu. Buot loavddabihtáin galgá leat oktat mihttu. 3Vihtta loavddabihttá galget biddjojuvvot oktii ja nu maid dat eará vihtta. 4Duddjo fárffuid ruksesalit láiggis nuppi loavdaga olggumuš ravdii, ja seammá láhkái nuppi loavdaga olggumuš bihtá ravdii. 5Daga vihttalogi fárffu vuosttaš loavdagii ja vihttalogi fárffu nuppi loavdaga ravdii, nu ahte fárffut šaddet buohtalagaid. 6Duddjo vihttalogi golleroahki ja roahkot daiguin loavdagiid oktii, nu ahte goahti šaddá oktan.

7Duddjo vel gáiccaguolggain loavdagiid govččasin goađi ala. Duddjo oktanuppelohkái loavddabihtá. 826,8 golbmalogi állana, njeallje állana sullii 15 mehtera ja 2 mehtera.Juohke loavdda galgá leat golbmalogi állana guhku ja njeallje állana govddu. Buot loavddabihtáin galgá leat oktat mihttu. 9Njađe vihtta loavddabihtá oktan loavddan ja guhtta loavddabihtá oktan loavddan, ja bija dan guđáda guovtte geardái goađi ovddabeallái. 10Duddjo vihttalogi fárffu nuppi loavdaga olggumuš bihtá ravdii, ja vihttalogi fárffu nuppi loavdaga ravdii. 11Duddjo vihttalogi bronsaroahki ja roahkot daid fárffuide, nu ahte goahti šaddá ollisin. 12Dat oassi loavdagis mii lea liiggás ja manná goađi ravdda badjel, oažžu heaŋgát goađi duogábealde. 13Dat állanmihttu mii goađi loavdagiin lea goappáge bealde liiggás, oažžu heaŋgát goađi goappáge beali govččasin. 1426,14 sisti ja náhkki.Duddjo goahtái gokčasa ruoksadin báidnojuvvon vierccanáhkiin ja dan ala vel gokčasa delfiinnanáhkiin.

15Ráhkat goahtái fielluid akasiamuoras ja bija daid ceaggut. 1626,16 logi állana, beannot állana sullii 5 mehtera ja 75 sentte.Juohke fiellu galgá leat logi állana guhku ja beannot állana govddu. 17Juohke fiellus galget leat guokte návlli mat leat lahkalagaid. Ráhkat buot goađi fielluid dakkárin. 18Ráhkat guoktelogi fiellu goađi lulleseaidnái, lulás guvlui. 19Ráhkat njealljelogi silbajuolggi dan guovttelogi fiellu vuollái; guđege fiellu vuollái guokte juolggi maidda návllit heivejit. 20Ráhkat maiddái goađi nuppi seaidnái, davás guvlui, guoktelogi fiellu 21ja njealljelogi silbajuolggi, guokte juolggi guđege fiellu vuollái. 22Ráhkat goađi duogábeallái, oarjjás guvlui, guhtta fiellu. 23Ráhkat guokte fiellu goađi čiegaide, duogábeallái. 2426,24 Masorehtalaš teaksta ii leat čielggas.Dát fiellut galget leat guovttegeardái vuolil ja guovttegeardái bajil gitta vuosttaš rieggá rádjái. Guktot čiehkafiellut galget leat dákkárat. 25Das leat nappo gávcci fiellu ja daidda guhttanuppelohkái silbajuolggi, guokte juolggi guđege fiellu vuolde.

26Duddjo akasiamuoras vihtta doaresmuora goađi nuppi seainni fielluide 27ja vihtta doaresmuora goađi nuppi seainni fielluide ja vihtta doaresmuora goađi duogábeallái, oarjjás guvlui. 28Gaskkamuš doaresmuorra mii lea fielluid gaskkamuttos, galgá mannat miehtá seainni geažis geahčái. 29Skoađas fielluid golliin, duddjo gollis daid rieggáid maidda doaresmuorat nahkehuvvojit, ja skoađas maiddái doaresmuoraid golliin. 30

26,30
25,9+
Cegge goađi aiddo dainna vugiin mii dutnje čájehuvvui váris.

31Duddjo ovdaloavdaga ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasláiggis ja herve dan čábbát kerubagovaiguin. 32Heŋge dan njealji akasiamuorrastolpui mat leat skoađastuvvon golliin, ja main leat gollefakkit ja mat čužžot njealji silbajuolggi veagas. 33

26,33
Hebr 9,3
Heŋge ovdaloavdaga rohkiide ja doalvvo lihtumearkka árkka ovdaloavdaga siskkobeallái. Ovdaloavdda lea didjiide gaskaseaidni bassi boaššu ja basimus boaššu gaskkas. 34
26,34
25,17eč+
Bija soabahussaji lihtumearkka árkka ala, mii lea basimus boaššus.

35Bija beavddi ovdaloavdaga olggobeallái ja lámpájuolggi beavddi buohta goađi lulleseainni vuostá; bija beavddi davveseainni vuostá. 36Duddjo goahteuksii gokčasa ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasláiggis, čáppa hearvaduodjin. 37Duddjo gokčasii vihtta stoalppu akasiamuoras ja skoađas daid golliin. Stoalppuid fakkit galget leat gollis. Leike stoalppuid várás vihtta bronsajuolggi.

27

Áltár

271

27,1
38,1eč
40,29
27,1 viđa állana, golmma állana sullii 2,5 mehtera ja 1,5 mehtera.Duddjo áltára akasiamuoras. Áltár galgá leat njealječiegat, viđa állana guhku, viđa állana govddu ja golmma állana alu. 2Duddjo dan njealji čihkii čorvviid, oktan bihttán áltáriin, ja skoađas áltára bronssain. 3Duddjo gutnalihtiid, maiguin vuddjes gunat dolvojuvvojit eret, ja gutnagoaivvuid, oaffarbolluid, gáffaliid ja dollalihtiid. Buot daid biergasiid galggat duddjot bronssas. 4Duddjo áltára várás fierpmilágáš bronsabildda ja duddjo bildda njealji čihkii bronsarieggá. 5Bija dan áltára ravdalistta vuollái, nu ahte fierbmi ollá áltára gaskkamuttu rádjái. 6Duddjo áltára várás guoddinstákkuid akasiamuoras ja skoađas daid bronssain. 7Guoddinstákkut galget nahkehuvvot rieggáide mat leat áltára goappáge bealde, nu ahte dan sáhttá guoddit. 8Duddjo áltára fielluin ja guođe dan rabas vuolil ja bajil. Duddjo dan dakkárin go besset oaidnit váris.

Ovdašillju

9

27,9
38,9eč
27,9 čuođi állana sullii 50 mehtera.Ráhkat goađi birra ovdašilju. Šilju lulleravddas galget leat čuođi állana guhkkosaš loavdagat, fiinna gerdojuvvon beallemasas. 10Galggat duddjot guoktelogi stoalppu ja guoktelogi bronsajuolggi guoddit loavdagiid. Stoalppuid roahkit ja doaresmuorat galget leat silbbas. 11Seammá láhkái galget davveravdii duddjojuvvot čuođi állana guhkkosaš loavdagat, ja daidda guoktelogi stoalppu ja guoktelogi bronsajuolggi ja stoalppuide silbaroahkit ja silbadoaresholggat. 1227,12 viđalogi állana sullii 25 mehtera.Ovdašilju govdodahkii oarjjabealde galget duddjojuvvot viđalogi állana guhkkosaš loavdagat ja daidda logi stoalppu ja logi juolggi. 13Ovdašilju govdodat nuorttabealde, nuorttas guvlui, galgá leat vihttalogi állana. 1427,14 viđanuppelogi állana sullii 7,5 mehtera.Doppe loavdagat galget leat nuppe bealde viđanuppelogi állana guhku, ja daid guoddimin golbma stoalppu ja golbma juolggi, 15ja nuppe bealde viđanuppelogi állana guhku, ja daid guoddimin golbma stoalppu ja golbma juolggi. 1627,16 guovttelogi állana sullii 10 mehtera.Ovdašilju poarttas galgá leat guovttelogi állana govdosaš govččas, mii lea čáppa hearvaduodji ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasas. Dan guoddimin galget leat njeallje stoalppu ja njeallje juolggi. 17Buot ovdašilju stoalppuin galget leat silbadoaresholggat ja silbaroahkit ja bronsajuolggit. 18Ovdašillju galgá leat čuođi állana guhku, vihttalogi állana govddu ja viđa állana alu. Loavdda galgá leat fiinna gerdojuvvon beallemasas ja juolggit bronssas. 19Buot goađi biergasat mat doppe geavahuvvojit, ja dan giddennávllit ja ovdašilju giddennávllit, galget leat bronssas.

Lámppát ja daid olju

20

27,20
3 Mos 24,2č
Gohčo israellaččaid buktit alccesat buhtis oljju mii lea dekčojuvvon oliivvain lámpájuolggi várás, vai lámppáid sáhttá bidjat sadjái juohke beaivvi. 21Almmustusgoađis, ovdaloavdaga olggobealde mii lea lihtumearkka ovddas, Aron bártniidisguin galgá fuolahit ahte lámppát bullet Hearrá muođuid ovddas eahkedis iđidii. Dát lea agálaš mearrádus israellaččaide buolvvas bulvii.

28

Báhpaid biktasat

281Israellaččaid gaskkas divtte iežat vielja Arona ja su bártniid bálvalit mu báhppan, namalassii ieš Arona ja su bártniid Nadaba, Abihu, Elasara ja Itamara. 2Duddjot vielljasat Aronii bassi biktasiid gudnin ja čikŋan. 3Neavvo buot duojáriid geaidda mun lean addán čehppodaga ja máhtu, duddjot biktasiid Aronii, ovdal go son vihahuvvo bálvalit mu báhppan. 4

28,4
39,1eč
Dáid gárvvuid sii galget duddjot: raddeleahpi, efoda, olgguldasbiktasa, girjjat báiddi, turbána ja boahkána. Dáid bassi biktasiid sii galget duddjot Aronii ja su bártniide, vai sii sáhttet bálvalit mu báhppan. 5Dáidda biktasiidda sii galget atnit golli ja ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullu ja fiinna beallemasa.

6Sii galget duddjot efoda čáppa hearvaduodjin gollis ja ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasas. 7Efoda goappáge geažis galget leat oalgebihtát mat dollet dan sajistis. 8Boagán mainna efod giddejuvvo, galgá leat duddjojuvvon seammá láhkái ja oktan bihttán efodiin. Dat galgá leat gollis ja ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasas. 9

28,9
1,1
28,9 Israela bártniid Jakoba bártnit, dat guoktenuppelohkái čeardda. Vrd. 1 Mos 35,22–26.Váldde dasto guokte onyksgeađggi ja goba daidda Israela bártniid namaid, 10guhtta nama nuppi geađgái ja guhtta nama nuppi geađgái agiid mielde. 1128,11 signeahta seaila.Galggat gohpat Israela bártniid namaid dán guovtti geađgái seammá láhkái go čikŋageađgečeahppi gohpá signeahta. Bija daid birra rápman gollebotnosiid. 12Gidde guktuid geđggiid efoda oalgebihtáide muittuhit Israela bártniin. Aron galgá guoddit sin namaid Hearrá muođuid ovddas goappašiid olggiid alde muittuheamen sis. 13Duddjo vel gollebotnosiid 14ja guokte viđjji čielga gollis, ruvde daid dego bárggešiid, ja gidde viđjjiid botnosiidda.

Raddeleahppi

15Duddjo maid duopmocealkimiid raddeleahpi. Dat galgá leat hearvaduodji, seammá ládje duddjojuvvon go efod: gollis, ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja fiinna gerdojuvvon beallemasas. 1628,16 ovtta vuovssi sullii 25 sentte.Dat galgá leat njealječiegat, guovttegeardásaš, ovtta vuovssi guhku ja ovtta vuovssi govddu. 17Gidde dasa geđggiid njealji ráidui: vuosttaš ráidui rubiinna, topása ja smarágda, 18nuppi ráidui turkosa, safira ja kalsedona, 19goalmmát ráidui opala, agahta ja ametystta, 20ja njealját ráidui krysolihta, onyksa ja jaspisa. Gidde daid gollebotnosiidda. 21Geađggit galget leat guoktenuppelohkái Israela bártniid namaid mielde, okta guđege nammii. Don galggat čuohppat guđege geađgái ovtta Israela čeardda nama, seammá láhkái go signehttii. 22Ruvde raddeleahpi várás bárggešlágán viđjjiid čielga gollis. 23Duddjo raddeleahppái guokte gollerieggá ja gidde daid raddeleahpi guovtti čihkii. 24Gidde golleviđjjiid raddeleahpi čiegaid rieggáide; 25

28,25
28,11eč
gidde viđjjiid nuppiid gežiid gollebotnosiidda, ja bija daid efoda oalgebihtáide, ovddabeallái. 26Duddjo vel guokte gollerieggá ja bija daid raddeleahpi guovtti eará čihkii, raddeleahpi siskkobeallái efoda vuostá. 27Duddjo vel guokte gollerieggá ja gidde daid efoda ovddabeallái goappáge oalgebihtá vuolleravdda sávnnji buohta, boahkána bajábeallái. 28Raddeleahpi ja efoda rieggáid galgá čatnat oktii ruksesalit ullogarccain, nu ahte raddeleahppi bissu sajistis efoda alde boahkána bajábealde. 29Go Aron manná bassibáikái, de son guoddá Israela bártniid namaid iežas váimmu alde duopmocealkimiid raddeleahpis, muittuhussan go son loaiddasta Hearrá muođuid ovdii. 3028,30 urima ja tummima Bassi biergasat mat adnojuvvojedje vuorbádeapmái dalle go dáhtto diehtit Ipmila dáhtu. Vrd. 3 Mos 8,8; 4 Mos 27,21; 5 Mos 33,8; 1 Sam 28,6; Esra 2,63; Neh 7,65. ▶ urim ja tummim.Bija duopmocealkimiid raddeleahppái urima ja tummima, nu ahte dat leat Arona váimmu alde go son loaiddasta Hearrá muođuid ovdii. Ná Aron galgá álo guoddit israellaččaid duomuid váimmus alde Hearrá muođuid ovddas.

31Duddjo efoda olgguldasbiktasa ollásit ruksesalit ullus. 32Dan gasku galgá leat ohca, ja oza galgá buddestit seammalágán gođđosiin go lea náhkkegárvvu ozas, amas gaikásit. 33Duddjo dan healbmái hearvan granáhtaehpeliid ruksesalit, purpurrukses ja karmosinrukses ullus ja gidde daid gaskii golledivggaid, 34vurrolagaid golledivgga ja granáhtaehpela oppa healbmái. 35Aron galgá atnit dan go son doaimmaha bálvalusa, vai divggaid jietna gullo go son manná bassibáikái Hearrá muođuid ovdii ja go son vuolgá doppe, ja nu son ii jáme.

36

28,36
29,6
39,30č
Duddjo lieđi čielga gollis ja goba dasa seammá láhkái go gohpet signehttii: Hearrái basuhuvvon. 37Čana dan ruksesalit ullogarccain turbána ovddabeallái. 38Lieđđi galgá leat Arona gállus. Aron guoddá buot suttu mii lea israellaččaid bassi oaffariin, buot sin bassi attáldagain. Dat galgá leat álo su gállus, vai Hearrá válddášii sin attáldagaid bures vuostá.

39Gođe girjjat báiddi fiinna beallemasas, duddjo turbána fiinna beallemasas, ja duddjo maid čábbát hervejuvvon boahkána.

40

28,40
40,14č
Duddjo maiddái Arona bártniide gávttiid ja boahkániid, ja duddjo sidjiide alla gahpiriid gudnin ja čikŋan. 41
28,41
29,9
3 Mos 8,12
28,41 vihahit hebreagiela mielde “deavdit sin gieđaid”.Gárvvut vielljasat Aronii ja su bártniide daid biktasiid. Don galggat vuoidat sin ja vihahit sin ja basuhit sin bálvalit mu báhppan. 42
28,42
20,26
Duddjo sidjiide beallemasbuvssaid mat ollet alimiin čoarbbeliide ja gokčet sin álásvuođa. 43Aron ja su bártnit galget atnit daid go sii mannet almmustusgoahtái dahje go sii mannet áltára lusa doaimmahit bálvalusa bassibáikkis, amaset šaddat sivalažžan ja jápmit. Dát galgá leat agálaš mearrádus sutnje ja su nállái.