Davvisámegiel Biibbal 2019 (Biibbal)
18

Jetro galleda Mosesa

181Midjanlaš báhppa Jetro, Mosesa vuohppa, gulai buot maid Ipmil lei dahkan Mosesii ja iežas álbmogii Israelii ja mo Hearrá lei buktán israellaččaid eret Egyptas. 2

18,2
2,21č
4,20
Jetro válddii mielddis Mosesa áhká Sippora gean Moses lei vuolggahan ruoktot, 318,3 Geršom >2,22.ja su guokte bártni. Nuppi namma lei Geršom, danin go Moses lei dadjan dalle go son riegádii: “Mun lean vieris dán eatnamis”. 418,4 Elieser Namma mearkkaša “Ipmilan lea (mu) veahkki”.Nuppi namma lei Elieser, danin go Moses lei dadjan dalle go son riegádii: “Áhččán Ipmil bođii munnje veahkkin ja gájui mu farao miehkis.” 5Mosesa vuohppa Jetro, Mosesa bártnit ja su áhkká bohte Mosesa lusa meahccái gosa son lei luoitalan Ipmila vári vuollái. 6Jetro cealkkihii Mosesii: “Mun, du vuohppa Jetro, lean boahtán du lusa du áhkáin ja su guvttiin bártniin.” 7Dalle Moses vulggii vuohpas ovddal, gopmirdii su ovdii ja cummistii su, ja soai dearvvahalaiga. Dasto soai manaiga Mosesa goahtái. 8Moses muitalii vuohppasis buot maid Hearrá lei dahkan faraoi ja egyptalaččaide israellaččaid dihte, ja buot váivviid mat ledje deaividan sin mátkkis, ja mo Hearrá lei beastán sin. 9Jetro illudii buot dan buori dihte maid Hearrá lei dahkan Israelii, go son lei beastán sin egyptalaččaid gieđas. 10Son dajai: “Máidnojuvvon lehkos Hearrá guhte besttii din egyptalaččaid ja farao gieđas, ja guhte besttii dán álbmoga egyptalaččaid soardima vuolde. 11
18,11
8,10+
Dál mun dieđán ahte Hearrá lea stuorit go buot eará ipmilat; mun dieđán dan das mo egyptalaččaide geavai go sii čevllohalle israellaččaid vuostá.” 12De Jetro, Mosesa vuohppa, buvttii boaldinoaffara ja njuovvanoaffariid Ipmilii, ja Aron ja buot Israela vuorrasat bohte boradit Mosesa vuohpain Ipmila ovdii.

13

18,13
5 Mos 1,9eč
Maŋit beaivvi Moses čohkánii dubmet álbmoga, ja olbmot čužžo Mosesa birra iđedis eahkedii. 14Go Mosesa vuohppa oinnii man ollu Moses šattai bargat álbmoga dihte, de son dajai: “Fertetgo don bargat dán buot álbmoga dihte? Manne don čohkkát dás okto ja oppa álbmot čuožžu du birra iđedis eahkedii?” 15Moses vástidii vuohppasis: “Álbmot boahtá mu lusa jearrat neavvagiid Ipmilis. 16Go sis lea riidoášši, de sii bohtet mu lusa, ja mun čoavddán sin ášši ja almmuhan sidjiide Ipmila báhkkomiid ja lágaid.” 17De vuohppa dajai Mosesii: “Diet ii leat buorre. 18Don váibadat iežat ja olbmuid geat leat du birra. Dát bargu lea beare lossat dutnje, itge don veaje doaimmahit dan okto. 19Guldal dal neavvaga maid mun attán dutnje, de Ipmil lea duinna. Leage don ieš álbmoga ovddasteaddji Ipmila ovddas ja buvtte sin áššiid su ovdii. 20Čilge álbmogii dárkilit báhkkomiid ja lágaid ja oahpat sidjiide dan geainnu maid sii galget vádjolit ja buot maid sii galget dahkat. 21Muhto don galggat válljet álbmoga gaskkas dohkálaš olbmáid geat ballet Ipmilis, luohtehahtti ja vuoigatlaš olbmáid, ja bidjat sin álbmogii duháha, čuohtása, vihttalohkása ja lohkása oaivámužžan. 22Sii sáhttet dán rájes čoavdit álbmoga áššiid. Dušše deaŧalaš áššiid sii galget buktit du ovdii, muhto buot uhcit áššiid sii ožžot čoavdit ieža. Nu du iežat noađđi geahppána, go don divttát sin guoddit dan ovttas duinna. 23Jos dagat ná ja jos maiddái Ipmil gohčču du dahkat dáinna lágiin, de don ceavzzát, ja dát olbmot mannet ruoktot duhtavažžan.” 24Moses gulai vuohpas neavvaga ja dagai nugo son lei dadjan. 25Son válljii dohkálaš olbmáid israellaččaid gaskkas ja bijai sin álbmogii duháha, čuohtása, vihttalohkása ja lohkása oaivámužžan. 26Sii čovde álbmoga áššiid; dušše váttis áššiid sii bukte Mosesii, muhto uhcit áššiid sii čovde ieža.

27De Moses dagai vuohpainis earrodearvvuođaid, ja Jetro máhcai iežas eatnamii.

19

Ipmil almmustuvvá Sinaiváris

19119,1 Sinaimeahcci guovlu Sinainjárgga lulágeahčen.Goalmmát mánočalbmebeaivvi das maŋŋil go israellaččat ledje vuolgán Egyptas, sii bohte Sinaimeahccái. 2

19,2
4 Mos 33,15
Sii johttájedje Refidimis, ja go sii ledje boahtán Sinaimeahccái, de sii luoitaledje dohko. Sii luoitaledje vári vuollái. 3Moses goarkŋui Ipmila lusa, ja Hearrá sártnui sutnje vári alde: “Ná galggat cealkit Jakoba sohkii ja almmuhit Israela álbmogii: 4
19,4
5 Mos 29,2
32,11
Dii lehpet ieža oaidnán maid mun dahken egyptalaččaide, ja mo mun goaskima soajáiguin lean guoddán din ja buktán din deike iežan lusa. 5
19,5
Sál 24,1
50,12
1 Kor 10,26
Jos dii dál gullabehtet mu ja doallabehtet mu lihtu, de dii lehpet mu iehčan mávssolaš opmodat ovdalii buot álbmogiid, dasgo oppa eanan gullá munnje. 6
19,6
5 Mos 7,6
14,2
26,18č
1 Pet 2,9
Ja dii galgabehtet leat munnje báhpaid riika ja bassi álbmot. Dán don galggat sárdnut israellaččaide.”

7Go Moses lei máhccan, de son rávkkai čoahkkái álbmoga vuorrasiid ja muitalii sidjiide maid Hearrá lei gohččon su dadjat. 8

19,8
24,3
5 Mos 5,27
Ja oppa álbmot vástidii ovtta jitnii: “Mii dahkat buot maid Hearrá lea sárdnon.” Moses doalvvui álbmoga vástádusa Hearrái.

9Hearrá celkkii Mosesii: “Mun boađán du lusa suhkkes balvvas, vai álbmot gullá mu sárdnumin duinna, ja danne luohttá dutnje álo.” Go Moses lei muitalan Hearrái álbmoga vástádusa, 10

19,10
4 Mos 11,18
Jos 7,13
1 Sam 16,5
de Hearrá celkkii Mosesii: “Mana álbmoga lusa ja gohčo buohkaid basuhit iežaset odne ja ihttin ja bassat biktasiiddiset. 11Sii galget leat gárvásat goalmmát beaivái, danne go goalmmát beaivvi Hearrá njiedjá Sinaivárrái oppa álbmoga oaidnut. 12
19,12
24,1
34,3
Hebr 12,18eč
Bija vári birra ráji ja várre álbmoga goargŋumis dohko dahje oppa guoskamisge várrái. Juohkehaš gii guoská várrái, galgá ráŋggáštuvvot jápmimiin. 13Ii oktage giehta oaččo guoskat sutnje: Su galgá geađgádit dahje báhčit. Leažžá dal ealli dahje olmmoš, dat ii oaččo báhcit heggii. Go dorve gullo čuodjamin, de olbmot ožžot goargŋut várrái.”

14Moses njiejai váris álbmoga lusa. Son basuhii israellaččaid, ja sii basse maid biktasiiddiset. 15De Moses dajai álbmogii: “Lehket gárvásat goalmmát beaivái. Ii oktage oaččo guoskat nissonii.”

16Go šattai iđit goalmmát beaivvi, de baján gullui ja álddagasat časke. Suhkkes balva luoitádii vári badjelii ja gullui hui garra dorvečuodjan. Buohkat geat ledje siiddas, doarggistedje balus. 17

19,17
5 Mos 4,10eč
De Moses doalvvui álbmoga siiddas olggos Ipmila ovddal, ja sii bisánedje vári vuollái. 18Oppa Sinaivárri lei suovvan, danin go Hearrá njiejai várrái dolas. Suovva badjánii dego báhkka uvnnas, ja oppa várri doarggistii sakka. 19Dorvečuodjan lassánii ahte lassánii, Moses sártnui, ja Ipmil vástidii sutnje jitnosii. 20Go Hearrá lei loaiddastan Sinaivári čohkkii, de son gohčui lusas Mosesa, ja Moses goarkŋui dohko. 21
19,21
33,20+
Hearrá celkkii Mosesii: “Njieja váris ja várre álbmoga amaset bahkket Hearrá lahka ja viggat oaidnit su, dasgo muđui eatnagat sis jápmet. 22Maiddái báhpat geat muđui ožžot lahkanit Hearrái, galget basuhit iežaset, vai Hearrá ii duššadivčče sin.” 23Moses celkkii Hearrái: “Álbmot ii oaččo goargŋut Sinaivárrái, danne go don leat várren min ja gohččot mu bidjat ráji vári birra ja gulahit vári bassin.” 24
19,24
24,9eč
De Hearrá celkkii sutnje: “Njieja váris ja máhca deike fas oktan Aroniin! Muhto báhpat ja álbmot eai oaččo bahkket Hearrá lusa, vai son ii časkkáše sin.” 25Moses njiejai váris muitalit dán álbmogii.

20

Logi báhkkoma

201Ipmil sártnui buot dán: 2

20,2
5 Mos 5,6eč
Sál 81,10č
“Mun lean Hearrá, du Ipmil, gii bukten du Egyptas, šlávvaviesus. 3Dus eai oaččo leat eará ipmilat go mun. 4
20,4
20,23
34,17
3 Mos 19,4
26,1
5 Mos 4,15eč
27,15
Don it oaččo dahkat alccesat ipmilgova itge makkárge hámi das mii lea badjin almmis, it das mii lea vuollin eatnama alde itge das mii lea čáziin eatnama vuolde. 5
20,5
34,6č14
4 Mos 14,18
5 Mos 4,24
5,9č
6,15
7,9č
Jos 24,19
Neh 1,5
Jer 32,18
Nah 1,2č
20,5 áhčiid áhčči.Don it oaččo rohkadallat daid itge bálvalit daid, danne go mun, Hearrá, du Ipmil, lean áŋgiris Ipmil, gii mávssahan áhčiid vearredaguid mánáide gitta goalmmát ja njealját bulvii daidda geat vašuhit mu, 6
20,6
Dan 9,4
muhto árkkálmasttán duháhiid go sii ráhkistit mu ja dollet mu báhkkomiid. 7
20,7
3 Mos 19,12
24,16
Don it oaččo cealkit duššás Hearrá, Ipmilat, nama, dasgo Hearrá ii loga sivaheapmin dan gii cealká duššás su nama. 8
20,8
23,12
31,13eč
34,21
35,2č
Jer 17,21č
Esek 20,12
20,8 sabbatbeaivvi sabbat.Ane muittus sabbatbeaivvi nu ahte don basuhat dan. 9Guhtta beaivvi don galggat bargat ja doaimmahit buot bargguidat, 10muhto čihččet beaivi lea Hearrá, du Ipmila, sabbat. Dalle don it oaččo bargat maidege, it don iige du bárdni iige du nieida, ii du šlávva iige du šlávvanisson, eai du oamit iige vieris gii ássá du gávpogiin. 11
20,11
1 Mos 2,2č
Dasgo guđa beaivvis Hearrá dagai almmi ja eatnama ja meara ja buot mii dain lea, muhto čihččet beaivvi son vuoiŋŋastii. Dan dihte Hearrá lea buressivdnidan sabbatbeaivvi ja basuhan dan. 12
20,12
Sát 4,10
Matt 15,4
Ef 6,2č
Gudnejahte áhčát ja eatnát, vai oaččut eallit guhká dan eatnamis maid Hearrá, du Ipmil, addá dutnje. 13
20,13
1 Mos 9,6Matt 5,21č
Don it oaččo goddit. 14
20,14
3 Mos 20,10eč
Matt 5,27č
Don it oaččo rihkkut náittosdili. 15Don it oaččo suoládit. 16
20,16
23,1
Sát 19,5
Don it oaččo cealkit vearreduođaštusa lagamuččat vuostá. 17
20,17
Rom 7,7
Don it oaččo anistuvvat lagamuččat vissui. Don it oaččo anistuvvat lagamuččat áhkkái, it su šlávvii itge su šlávvanissonii, it su vuoksái itge su ásenii itge masage mii gullá du lagamužžii.”

18Go oppa álbmot vásihii bajánjuma ja dollašleađguma, dorvečuodjama ja vári soicima, de sii doarggistedje ja čužžo guhkkin eret. 19

20,19
5 Mos 5,25
Hebr 12,18č
Sii dadje Mosesii: “Sártno don midjiide, de mii gullat. Allos Ipmil sárdno midjiide, muđui mii jápmit.” 20
20,20
16,4+
Moses vástidii álbmogii: “Allet bala, dasgo Ipmil lea boahtán geahččalit din, vai dii balašeiddet sus, amadet suddudit.” 21Ja álbmot čuoččui guhkkin eret go Moses manai seavdnjadasa lahka gos Ipmil lei.

Lágat

22Hearrá celkkii Mosesii: Cealkke israellaččaide: Dii ieža oinniidet ahte mun sárdnon didjiide almmis. 23Allet daga ipmiliid mu báldii; allet daga alcceseattet ipmiliid silbbas dahje gollis.

24

20,24
5 Mos 12,5
20,24 boaldinoaffar, searvevuođaoaffar.Ráhkat munnje áltára muolddas ja oaffaruša dan alde boaldinoaffariiddát ja searvevuođaoaffariiddát, smávvaomiidat ja stuorraomiidat. Juohke báikkis gos mun divttán namman muitojuvvot, mun boađán du lusa ja buressivdnidan du. 25
20,25
5 Mos 27,5
Jos 8,30č
Muhto jos don ráhkadat munnje geađgeáltára, de it oaččo ráhkadit dan čullojuvvon geađggis, danin go jos don guoskkat luokčamiin geađgái, de don dagat dan eahpebassin. 26
20,26
28,42č
Don it oaččo goargŋut ráhpáid mielde mu áltárii, vai du heahpadat eai rahpas doppe.